Raadsmededeling 2022-05 Decembercirculaire 2021 gemeentefonds.pdf

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

Onderwerp: Portefeuillehouder: Datum:

Decembercirculaire 2021 gemeentefonds wethouder Bulten 18 januari 2022

Kennis te nemen van De uitkomsten van de Decembercirculaire 2021 gemeentefonds. Context De Decembercirculaire geeft de vertaling van de Najaarsnota van de rijksoverheid en rondt het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. In de Decembercirculaire is ook weer een aanvullend compensatiepakket Corona verwerkt. Daarnaast wordt in deze circulaire ook ingegaan op de voortgang van de herijking verdeling gemeentefonds. In deze mededeling wordt op het eind ook ingegaan op geactualiseerde informatie over de nader voorlopige financiële consequentie voor onze gemeente herverdeling gemeentefonds. Kernboodschap Voor het uitkeringsjaar 2021 ontvangen we € 46.000 meer van het rijk Dit voordeel ontstaat doordat er geen aanleiding is geweest de verdeelreserve voor 2021 aan te wenden. De uitkomsten van deze circulaire zijn meerjarig berekend De gevolgen van de Decembercirculaire 2021 en de actualisatie herverdeling gemeentefonds zijn als volgt: Tabel algemene mutaties december 2021 t.o.v. septembercirculaire 2021 bedragen x € 1.000

Omschrijving 1 Verdeelreserve/ontwikkeling uitkeringsbasis 2 Hoeveelheidsverschillen Subtotaal decembercirculaire 2021 gemeentefonds 3 Stelpost herverdeling gemeentefonds Totaal verschil december 2021 t.o.v. september 2021

2021 64 -18 46 0 46

2022 128 -154 -26 0 -26

2023 1 -181 -180 34 -146

2024 -1 -171 -172 173 1

Het resultaat voor 2021 van € 46.000 positief verwerken wij in de jaarrekening 2021. Het resultaat voor 2022 wordt betrokken bij de 1e Bestuurlijke Monitor 2022 en de resultaten 2023 t/m 2025 bij de eerstvolgende bijstelling van het financieel meerjarenperspectief. De positieve bijstelling van de stelpost herverdeling gemeentefonds wordt later in het onderdeel Financiën onder “Nadere informatie berekening herverdeeleffect voorstel nieuwe verdeling gemeentefonds” toegelicht. In de circulaire zijn ook weer taakmutaties opgenomen In de Decembercirculaire 2021 meldt het rijk ook weer een aantal mutaties op specifieke activiteiten. Deze leiden tot bijstelling in het gemeentefonds voor de gemeente Doetinchem.

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 1 van 9

2025 0 -110 -110 173 63

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

Daarnaast zijn er een aantal taakmutaties als gevolg van het aanvullende compensatiepakket Corona van het rijk. Per taakmutatie is afgewogen of de betreffende taakmutatie moet worden doorgegeven aan de betreffende producten op het beleidsveld of ten gunste komen van de algemene middelen. De mutaties betreffen vooral regionale middelen of noodzakelijke middelen voor het betreffende domein. Deze specifieke mutaties worden voorshands dan ook één op één door vertaald naar de budgetten voor deze activiteit. Daarom zijn de gevolgen voor het financieel resultaat van onze begroting per saldo 0. In de tabel worden de mutaties op specifieke activiteiten weergegeven. Tabel taakmutaties decembercirculaire 2021 t.o.v. septembercirculaire 2021 bedragen x € 1.000

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 A 14 15 16 B 17 18 19 20 C

Omschrijving Taakmutaties algemeen (A) Re-integratie klassiek Inburgering Einde lening inburgeringsplichtig Mantelzorgbeleid Versterken aanbod dementie Jeugdhulp Salarislasten zorgdomein (wmo) Salarislasten zorgdomein (jeugd) Robuust rechtsbeschermingssysteem Versterking ondersteuning wijkteams Impuls integraal werken Systeemleren Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Subtotaal taakmutaties algemeen (A) 6e compensatiepakket Corona aanvullend Wmo beschermd wonen Wsw Maatschappelijke opvang en OGGz Subtotaal taakmutaties Corona regionaal (B) Continuïteit van zorg: meerkosten jeugd Continuïteit van zorg: meerkosten wmo Lokaal cultuuraanbod Gemeenteraadsverkiezingen Subtotaal taakmutaties Corona lokaal (C) TOTAAL (A+B+C)

2021

2022

2023

2024

2025

-86 17 10 25 50 75 0 0 71 136 108 17 32 455

-77 0 0 0 0 0 167 159 74 141 19 17 0 500

-72 0 0 0 0 0 169 159 81 141 10 17 0 505

-73 0 0 0 0 0 173 162 82 143 0 18 0 505

-75 0 0 0 0 0 178 165 84 146 0 18 0 516

144 197 748 1.089 104 90 141 0 335 1.879

0 0 0 0 0 0 0 83 83 583

0 0 0 0 0 0 0 0 0 505

0 0 0 0 0 0 0 0 0 505

0 0 0 0 0 0 0 0 0 516

De afwijkingen worden onderstaand kort toegelicht. 1. Re-integratie klassiek Betreft de verdeelmaatstaf re-integratie klassiek. De werkzaamheden worden uitgevoerd door Laborijn. 2. Inburgering Het betreft een aanvullend bedrag in 2021 ten behoeve van informatievoorziening inburgering. Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 2 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

3. Einde lening inburgeringsplicht Via bestuurlijk overleg zijn afspraken gemaakt over het ondersteunen van de zogenaamde Einde lening inburgeringsplichtig (ELIPs). Dit zijn inburgeraars die hun lening voor de inburgering (vrijwel) volledig hebben uitgeput, maar nog steeds inburgeringsplichtig zijn. Gemeenten zullen inburgeraars die tot deze doelgroep behoren begeleiden. Gemeenten gaan zelf over de wijze van invulling van de begeleiding. 4. Mantelzorgbeleid Voor het aanvragen van zorg en ondersteuning ervaren mantelzorgers problemen in de toegang ervan: er is grote onbekendheid bij hen over bestaande regelingen en zij ervaren administratieve rompslomp bij aanvragen. Vaak wordt door instanties die verantwoordelijk zijn voor een regeling (zoals de gemeente of de woningcorporatie) gevraagd om een bewijs van mantelzorg (“mantelzorgverklaring”). Het betreft een ontvangen financiële ondersteuning om de toegang tot lokale regelingen voor mantelzorgers te vereenvoudigen en de regellast voor mantelzorgers bij de aanvraag van deze voorzieningen te verminderen. 5. Versterken aanbod dementie Versterken van aanbod voor thuiswonende mensen met dementie is een belangrijk onderdeel van de Nationale Dementiestrategie. Via een decentralisatie-uitkering worden we gefaciliteerd om het aanbod voor thuiswonende mensen met dementie lokaal te versterken. 6.

Jeugdhulp Via de subsidieregeling kunnen aanbieders van cruciale jeugdhulp tijdelijke liquiditeitssteun ontvangen indien dit noodzakelijk is om continuïteit van zorg te garanderen. 7. Salarislasten zorgdomein (wmo) De Tweede Kamer heeft op 16 september 2021 de motie Hijink/Bikker aangenomen over het vrijmaken van extra financiële middelen voor zorgsalarissen. Het kabinet stelt vanaf 2022 structureel middelen beschikbaar aan gemeenten, opdat zij de financiële middelen hebben om de stijging van de zorgsalarissen in het sociaal domein mogelijk te kunnen maken. 8. Salarislasten zorgdomein (jeugd) Zie punt 7 salaris zorglasten. 9. Robuust rechtsbeschermingssysteem Mede in opvolging van de Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) wordt gewerkt aan een robuust rechtsbeschermingsstelsel dicht bij de burger. Gemeenten zijn daarin belangrijke partners. Om gemeenten in staat te stellen om meer robuuste rechtsbescherming voor hun inwoners te organiseren, worden middelen aan het gemeentefonds toegevoegd.

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 3 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

10. Versterking ondersteuning wijkteams Voor de versterking ondersteuning wijkteams heeft het kabinet middelen beschikbaar gesteld ter compensatie van de extra uitgaven die gemaakt worden om de toegang van cliënten tot de gemeentelijke dienstverlening en ondersteuning te verbeteren. Voor de sociale wijkteams komt hierdoor extra uitvoeringscapaciteit beschikbaar voor de coördinatie tussen de verschillende soorten van hulpverlening in het sociaal domein. 11. Impuls integraal werken Voor de aanpak van meervoudige problematiek in het sociaal domein krijgen gemeenten incidenteel deze extra middelen om methoden voor integraal werken te ontwikkelen en geleerde lessen beter met elkaar te delen. 12. Systeemleren Het is wenselijk dat in gemeenten ruimte is om het systeemleren in te richten. Deze capaciteit kan worden aangewend om aan te sluiten bij het kennis- en leernetwerk van het programma Leefbaarheid en Veiligheid en de lessen uit dat programma te vertalen naar de eigen gemeente. 13. Kwaliteitsborging bouw- en woningtoezicht Op 1 juli 2022 treedt naar verwachting de nieuwe Wet kwaliteitsborging (Wkb) voor het bouwen in werking. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers.

Deze taken vervallen hiermee bij gemeenten die overigens wel het bevoegd gezag blijven houden. Tegelijkertijd wijzigen bepaalde taken en krijgen gemeenten er extra taken bij. Voor de noodzakelijke voorbereidingen die de gemeenten nog moeten treffen tot de inwerkingtreding van de Wkb ontvangen gemeenten in 2021 een initiële bijdrage. Compensatiepakket Corona 14. Wmo beschermd wonen Ten behoeve van de continuïteit van de zorg in verband met Covid-19. 15. Wsw Eerder is het kabinet de gemeenten tegemoetgekomen voor het opvangen van de exploitatiekosten in verband met covid-19 van de Sociale Werkbedrijven in het jaar 2020. Het kabinet stelt ook voor de periode 1 januari 2021 tot 1 oktober 2021 geld beschikbaar voor het opvangen van de exploitatietekorten van de Sociale Werkbedrijven. 16. Maatschappelijke opvang en OGGz Ten behoeve van de continuïteit van de zorg in verband met Covid-19. 17. Continuïteit van zorg: meerkosten jeugd Deze compensatie betreft een afrondende afspraak voor meerkosten jeugd over 2021. 18. Continuïteit van zorg: meerkosten Wmo Deze compensatie betreft een afrondende afspraak voor meerkosten Wmo over 2021. Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 4 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

19. Lokaal cultuuraanbod De gemeenten ontvangen aanvullende middelen voor het in stand houden van de lokale en regionale cultuur in 2021. Dit komt boven op de eerder verstrekte middelen voor de eerste helft van 2021. 20. Gemeenteraadsverkiezingen Het kabinet stelt voor 2022 extra middelen beschikbaar om gemeenten te compenseren voor de extra kosten die zij moeten maken bij het organiseren van de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 voor onder meer het huren van locaties en het inhuren van stembureauleden voor het vervroegd stemmen op de maandag en dinsdag. Daarnaast is via de Decembercirculaire 2021 voor onze gemeente definitief een bedrag van € 1.050.000 beschikbaar gesteld voor inkomstenderving gemeente 2020 als gevolg van Covid-19. De compensatie is gebaseerd op het verschil tussen begrote en gerealiseerde inkomsten in 2020, waarbij eventuele meevallers ten opzichte van de begroting zijn gesaldeerd met de derving. Deze compensatie hebben wij al verwerkt bij de 2e Bestuurlijke Monitor 2021. De totale compensatie van het rijk via het gemeentefonds als gevolg van Corona komt hiermee op ruim € 10,3 miljoen.: Compensatie Corona totaal via gemeentefonds bedragen x € 1.000

2020: 2020: 1e tranche 2e tranche (2e Best. (Sept. Circ. Mon. 2020) 2020) Omschrijving 1 Lokale culturele voorzieningen 2 Inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg 3 Inhaalzorg en meerkosten WMO 2015 4 Compensatie parkeerbelasting 5 Maatschappelijke opvang 6 Voorschoolse voorziening peuters 7 Wsw 8 Lagere apparaatskosten opschalingskorting 9 Buurt- en dorpshuizen 10 Vrijwilligersorganisaties jeugd 11 Toezicht en handhaving 12 Precariobelasting en markt- en evenementenleges 13 Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep 14 Eigen bijdrage Wmo (abonnementstarief) 15 Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 en 2022 16 Aanvullende pakket re-integratiekosten 17 Impuls re-integratie 18 Gemeentelijk schuldenbeleid 19 Bijzondere bijstand 20 Continuïteit van zorg (COVID 19): zie ook 2 en 3 21 Compensatie quarantainekosten 22 Crisisdienstverlening 23 Beschermd wonen Continuïteit van zorg 24 Perspectief jeugd en jongeren 25 jongerenwerk 26 mentale ondersteuning 27 activiteiten en ontmoetingen 28 Tonk 29 afvalverwerking 30 bestrijden eenzaamheid ouderen 2021 31 extra begeleiding kwetsbare groepen 32 maatschappelijke opvang 33 Heroriëntatie zelfstandigen 34 Jeugd aan Zet 35 Inkomstenderving gemeenten 2020 TOTAAL t/m 5e pakket Corona via gemeentefonds 8 waarvan opschalingskorting (algemene middelen) TOTAAL taakmutaties t/m 5e pakket Corona via gemeentefonds

206.000 133.000 52.000 420.000 874.000 26.000 413.000

2020: 3e tranche (Dec. Circ. 2020)

2020: 2021: 2021: 2021: 2021: 2021: 2022: 2021: 2022: 4e tranche 2e 3e 4e tranche 5e tranche 6e tranche 6e tranche 6e tranche 6e tranche (Maart Circ. tranche tranche (Maart Circ. (Mei Circ. (Sept. Circ. (Sept. Circ. (Dec. Circ. (Dec. Circ. 2021) (Sept. (Dec. Circ. 2021) 2021) 2021) 2021) 2021) 2021) Circ. 2020) 2020)

201.000

510.000

168.000

141.000 104.000 90.000 748.000

16.000 229.000 235.000 51.000 24.000 152.000 95.000 73.000 73.000 103.000

197.000 535.000 30.000

78.000 284.000 152.000 102.000 35.000

123.000 50.000 17.000 89.000 12.000 385.000 106.000

45.000 133.000 97.000 49.000

853.000 144.000 62.000

58.000 41.000 35.000 24.000 219.000 93.000 128.000 162.000 91.000

650.000

18.000 10.000 2.124.000 2.124.000

1.236.000 -235.000 1.001.000

782.000

62.000

782.000

62.000

535.000 2.014.000 -535.000 0 2.014.000

867.000

28.000

848.000

324.000

1.050.000 2.474.000

867.000

28.000

848.000

324.000

2.474.000

1.226.000 237.000 142.000 420.000 1.622.000 42.000 839.000 770.000 81.000 24.000 152.000 95.000 73.000 73.000 83.000 264.000 452.000 285.000 249.000 101.000 89.000 12.000 1.238.000 250.000 120.000 41.000 35.000 24.000 869.000 93.000 128.000 162.000 91.000 18.000 10.000 1.050.000 83.000 10.327.000 -770.000 83.000 9.557.000

De taakmutaties moeten in de jaarrekening 2021 en de begroting 2022 en verder worden opgenomen Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Totaal

Pagina 5 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

De wijziging in de algemene uitkering op specifieke activiteiten (taakmutaties algemeen: A) en de taakmutaties Corona regionaal (B) voor wat betreft jaarschijf 2021 worden bij de jaarrekening vertaald naar de bijbehorende budgetten. Meerjarig worden deze in de Bestuurlijke monitor 2022 en bij de bijstelling van het financieel meerjarenperspectief vertaald naar de bijbehorende budgetten in onze begroting. Een nadere concretisering over deze taakmutaties wordt opgenomen bij de Jaarstukken 2021 en in de 1e Bestuurlijke Monitor 2022. De lokale taakmutaties als gevolg van het aanvullende Coronapakket moeten in de jaarrekening 2021 en de begroting 2022 ten gunste van de reserve Corona worden gebracht. Ten aanzien van de lokale taakmutaties (C) als gevolg van het aanvullende Coronapakket worden deze voorshands net als bij eerdere Coronapakketten voor de jaarschijf 2021 bij de jaarrekening en voor de jaarschijf 2022 bij de bestuurlijke monitor aan de reserve Corona toegevoegd. Financiën De omvang van de gemeentefondsuitkering is op basis van de Decembercirculaire 2021: Totale omvang gemeentefonds Decembercirculaire 2021 Jaar omvang (bedragen x € 1.000) totaal

2021 150.100 150.100

2022 147.335 147.335

2023 144.340 144.340

2024 145.315 145.315

Herijking verdeelstelsel gemeentefonds De fondsbeheerders hebben in februari 2021 de herverdeeleffecten van de herijking van het Gemeentefonds voor het jaar 2017 gepubliceerd. Naar aanleiding van dit voorstel heeft de Raad voor het Openbaar bestuur (ROB) op 25 maart een tussenbericht met kritische vragen en opmerkingen uitgebracht. Het ging onder andere over de uitlegbaarheid van de herverdeeleffecten, met name in het sociaal domein. Dat was voor de fondsbeheerders aanleiding het voorstel opnieuw te bezien. Onder andere wordt een maatstaf vervangen voor het verklaren van gemeentelijke kosten door de gezondheidssituatie van de inwoners. Op 9 juli hebben de fondsbeheerders een aangepast voorstel voor het jaar 2017 bekend gemaakt en op 12 augustus de actualisatie van het verdeelvoorstel Gemeentefonds naar het jaar 2019. In dit verdeelvoorstel gaat onze gemeente er € 17,68 per inwoner op achteruit. Dit hebben wij vertaald in onze meerjarige gemeentebegroting 2022 (2023 € 874.000 nadelig en vanaf 2024 € 1.013.000 nadelig). De ROB bracht op 19 oktober 2021 zijn eindadvies uit. De raad ziet een verbetering ten opzichte van het huidig verdeelstelsel. Wel is onder andere een vijftal onderwerpen opgenomen waaraan voldaan zou moeten worden voorafgaand aan de invoer. De VNG heeft het ministerie van BZK gevraagd om een reactie op het advies van de ROB.

Daar heeft BZK op 13 december op gereageerd. Vervolgens start de VNG-consultatie bij gemeenten in de maanden december en januari. De ALV van de VNG zal 11 februari 2022 een besluit nemen. Een nieuw kabinet zal een besluit moeten nemen over het nieuwe verdeelstelsel. Inwerkingtreding is voorzien per 1 januari 2023. De publicatie van definitieve resultaten is uiterlijk in de meicirculaire 2022.

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 6 van 9

2025 147.072 147.072

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

Gelet op de vele protesten van nadeelgemeenten en omdat het nieuwe kabinet nog een besluit moet nemen over de toename van de omvang van het gemeentefonds (extra middelen jeugd zijn immers nog steeds incidenteel toegekend), gaan er inmiddels ook geluiden op of de herverdeling van middelen binnen het gemeentefonds niet opnieuw uitgesteld moet worden. De VNG stelt de leden nu voor om de fondsbeheerders als volgt dringend te adviseren over het voorstel voor een nieuw verdeelmodel: 1. Het huidige verdeelmodel te vervangen door het nieuwe verdeelmodel, omdat de huidige verdeling achterhaald en verouderd is 2. Volledig recht te doen aan de aanbevelingen in het ROB-advies, inclusief het ingroeipad 3. Het nieuwe verdeelmodel in te voeren als dit verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast en de koek is vergroot 4. Te borgen dat het doorontwikkelde model op draagvlak kan rekenen (bij gemeenten en de ROB) 5. Als dit betekent dat het verdeelmodel niet per 1 januari 2023 wordt ingevoerd, dan de gemeenten die hier nadeel van ondervinden (gemist voordeel) te compenseren tot het moment dat het verdeelmodel in lijn met de aanbevelingen van het ROB-advies is aangepast. Dit is in lijn met wat waar wij als gemeente voor pleiten.

Nadere informatie berekening herverdeeleffect voorstel nieuwe verdeling gemeentefonds Op 23 december 2021 heeft het rijk nadere informatie gepubliceerd over de berekening van het herverdeeleffect van het nieuwe verdeelmodel gemeentefonds. Aanpassingen ten opzichte van de publicatie op 12 augustus betreffen: - De middelen voor Voogdij/18+ zijn nu via dezelfde methode verwerkt als voor 2017. - Bij twee onderdelen van de huidige integratie-uitkering Participatie (nieuw wajong en nieuw begeleiding exclusief beschut werk) speelt hetzelfde als bij voogdij/18+. Ook hier heeft de berekening nu plaatsgevonden conform de manier die voor peiljaar 2017 is gehanteerd. - Tot slot zijn twee kleine omissies hersteld in de eenheden die bij de berekeningen zijn gebruikt. Het betreft nieuwe gegevens voor de maatstaf WOZ-waarde nietwoningen eigenaar en voor de maatstaf Wajong. Deze aanpassingen leiden tot veranderingen ten opzichte van het op 12 augustus 2021 gepresenteerde herverdeeleffect. Voor het merendeel van de gemeenten (95%) ligt de verschuiving tussen € 30 per inwoner negatief en € 25 per inwoner positief. Voor Doetinchem is het effect € 3,19 per inwoner positief ten opzichte van augustus (nu € 14,42 per inwoner nadelig tegenover € 17,61 per inwoner nadelig in augustus). Bij de begroting 2022 hebben wij rekening gehouden met de voorlopige effecten van 12 augustus.

Deze actualisatie leidt tot het volgende effect voor onze gemeente: Herverdeeleffect Doetinchem 12 augustus 2021 23 december 2021 Verschil 2023 -874.000 -840.000 34.000 vanaf 2024 -1.013.000 -840.000 173.000

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 7 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

Per saldo uiteindelijk dus structureel € 173.000 voordelig (minder nadelig). Dit zal worden meegenomen in de eerstvolgende bijstelling van ons financieel meerjarenperspectief. Kanttekeningen In de decembercirculaire is nog geen rekening gehouden met het regeerakkoord. Op 15 december jl. presenteerden de fractievoorzitters van VVD, D66, CDA en ChristenUnie hun coalitieakkoord. Op maandag 10 januari 2022 wordt het nieuwe kabinet beëdigd. De verwachte consequenties van het Regeerakkoord voor gemeenten zijn dan ook nog niet meegenomen in de decembercirculaire. Deze zullen worden verwerkt in ofwel een extra circulaire in 2022 of in de meicirculaire 2022. Op dit moment zijn de consequenties voor de gemeentefinanciën op hoofdlijnen uit het coalitieakkoord te herleiden. Het coalitieakkoord gaat uit van een totaal effect voor het gemeente- en provinciefonds dat oploopt tot € 3,8 miljard in 2025. Dit bedrag is voor een belangrijk deel incidenteel. De structurele effecten na 2025 worden ingeschat op circa € 1,3 miljard. Een aantal elementen heeft specifiek betrekking op gemeenten. Voor een aantal andere onderdelen groeien zowel het gemeentefonds als het provinciefonds mee met de omvang van de rijksuitgaven, het zogenoemde ‘accres’. Onderstaand worden de belangrijkste ontwikkelingen geschetst.

Nieuwe financieringssystematiek Om een stabielere financiering te realiseren voor de medeoverheden en hun autonomie te vergroten, staat in het coalitieakkoord dat er de komende jaren een nieuwe financieringssystematiek wordt uitgewerkt voor de periode na 2025. Accressystematiek blijft gehandhaafd In de komende kabinetsperiode krijgt de financiering van de medeoverheden grotendeels vorm via de accressystematiek. De groei van het gemeentefonds blijft gekoppeld aan de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Stijgen de rijksuitgaven, dan groeit het gemeentefonds, bij een daling van de rijksuitgaven vindt er een evenredige uitname uit het gemeentefonds plaats. Aandachtspunt hierbij is dat blijkt uit de startnota, dat voor € 250 miljoen per jaar het accres niet vrij besteedbaar is door oormerking voor woningbouw en herstructurering. Het accres van het gemeentefonds in het regeerakkoord betreft alleen het vrij besteedbare deel, exclusief die € 250 miljoen. Omdat dit alleen het vrij-besteedbare accresdeel is, staan in het regeerakkoord wel de plus van de woningbouwimpuls en van volkshuisvesting (€ 250 miljoen in 2023 tot en met 2026; € 100 miljoen in 2027 tot en met 2032) en niet de bijbehorende min bij het gemeentefonds. Wat eveneens opvalt in de startnota is dat het accres in 2026 nauwelijks hoger is dan in 2025. Er wordt verder geen onderbouwing voor deze keus gegeven.

De eigen rijksuitgaven voor loon- en prijs stijgen wel. Het Rijk reserveert wel geld voor de eigen gestegen kosten in 2026, maar voor gemeenten niet. Dit betekent dus bezuinigen voor gemeenten. Dit zal consequenties hebben voor structurele uitgaven van gemeenten. Het accres voor 2026 wordt op deze wijze verwerkt in de Rijksbegroting. Daar moeten gemeenten hun meerjarenbegroting op baseren. Dit zijn zij wettelijk verplicht. Pas ná de Voorjaarsnota wordt duidelijk waar gemeenten echt rekening mee kunnen houden.

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 8 van 9

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2022-05)

Oploop opschalingskorting wordt geschrapt In 2012 werd er besloten tot een opschaling van gemeenten. Dit moest leiden tot besparingen door schaalvoordelen, het verminderen van toezicht, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. Daarnaast werd uitgegaan van een daling van het aantal gemeenteambtenaren, doordat gemeenten groter zouden worden of met elkaar zouden gaan samenwerken. Het gevolg was dat het gemeentefonds over een periode van tien jaar met € 975 miljoen werd gekort. De beoogde opschaling is inmiddels van de baan, maar de korting is in stand gebleven. De verhoging van de korting is de laatste jaren – tot en met 2022 – incidenteel geschrapt. Uit het coalitieakkoord blijkt dat korting tot en met 2025 komt te vervallen. Het nieuwe kabinet moet hierover nog een definitief besluit nemen. Zoals in de inleidende tekst van deze kanttekening is aangegeven is dit financieel in deze circulaire nog niet verwerkt. Korting op de toegezegde middelen voor jeugdzorg Op 2 juni 2021 zijn er afspraken gemaakt tussen Rijk en VNG over een Hervormingsagenda voor het Jeugdstelsel. Deze afspraken volgen op de arbitrage uitspraak van de Commissie van Wijzen (hierna de Commissie). Als onderdeel van deze afspraken is er landelijk voor 2022 een bedrag van € 1,3 miljard voor de hogere kosten voor jeugdzorg beschikbaar gesteld.

Voor de hierop volgende jaren mochten wij – vooruitlopend op de uitkomsten van de kabinetsformatie – al rekening houden met een extra stelpost. Het ging hierbij om een bedrag van 75% van de compensatie, zoals die in het rapport van de commissie van Wijzen is neergelegd. Dit hebben wij in onze meerjarige begroting 2022 verwerkt. In het Regeerakkoord staat dat – in lijn met de uitspraak van de commissie van Wijzen – additionele financiering voor jeugdzorg beschikbaar komt. Vanaf 2024 worden echter, in aanvulling op de huidige hervormingsagenda, extra beleidsmaatregelen in de jeugdzorg genomen. Gemeenten worden vanaf dan minder gecompenseerd, dan waarvan in het rapport van de commissie van Wijzen is uitgegaan. Samen met de VNG zijn wij van mening dat dit in strijd is met eerder gemaakte afspraken. Doetinchem heeft de hiertoe ingediende moties mede ingediend bij de Algemene Leden Vergadering (ALV) van de VNG. Wij zullen de uiteindelijke besluitvorming door het nieuwe kabinet moeten afwachten. Vervolg De gevolgen van deze circulaire voor 2021 verwerken wij in de jaarrekening 2021. Voor 2022 tot en met 2025 komen deze terug in de 1e Bestuurlijke monitor 2022 en de eerstvolgende bijstelling van het financieel meerjarenperspectief. Bijlage Decembercirculaire 2021 gemeentefonds

Documentnummer: 1493765 / 1682014 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 9 van 9