Presentatie informatieve raad 23 november 2023 Huisvesting dak- en thuislozen.pdf

Toekomstbestendige huisvesting dak- en thuisloze mensen

23 november 2023

Programma • • • • •

Welkom Stand van zaken bestuursopdracht Onderzoek Telling aantal dakloze mensen Achterhoek In gesprek met .. Vervolg

Aanleiding bestuursopdracht • • • • • •

Lange aanloop Overlast Knelpunten locaties Veranderende groep Uitstroom loopt vast Ruimtelijke regels

Landelijke ontwikkelingen

Landelijke ontwikkelingen

Regionale en lokale context • • • •

Op te stellen Woonzorgvisie (2024) Regionale Woonzorgvisie (2024) Doetinchem 2036 (centrum, spoorzone, wonen) Woonvisie (april 2023) - en te maken ontwikkelstrategie 1. 2. 3. 4.

• • • •

Groeien in kwaliteit. Kwalitatief goed wonen. Een passende woning voor iedereen. Wonen als onderdeel van integrale gebiedsopgaven.

Beleidskader sociaal domein (in wording) Omgevingsvisie en Omgevingswet Prestatieafspraken woningbouwcorporatie …

Betrokkenen • Collega’s maatschappij, ruimte, strategie, wijkregie, communicatie, participatie, veiligheid. • Raadsmarkt (11 mei) en werkgroep gemeenteraad n.a.v. bezoek SJOD (8 juni). • Regiogemeenten in de Achterhoek. • Vertegenwoordiging clientgroep Sociale raad

Bestuursopdracht Doel: toekomstbestendige en passende huisvesting voor dak- en thuislozen in de gemeente Doetinchem, passend bij de regionale taak als centrumgemeente, zodat deze doelgroep een betere kans heeft op herstel en uitstroom. 1. (aantal)Plekken passend bij de vraag, op de best passende locatie (in Doetinchem en in de regio) om voor langere termijn passende zorg en huisvesting te kunnen realiseren voor dak- en thuislozen. 2. Verminderen van de ervaren overlast. 3. Een integrale aanpak en gedeelde verantwoordelijkheid vanuit de domeinen Maatschappij, Ruimte en Veiligheid. 4. In samenspraak met betrokken organisaties, de doelgroep, experts, en regiogemeenten.

Aanpak Stap 1 Feitelijke situatie - Aantallen - (knelpunten) huisvesting – overlast - doelgroep Stap 2 Verdiepen - Feedback aanpak andere gemeenten, experts Stap 3 Gewenst aantal plekken, locaties en spreiding Stap 4 Scenario’s Stap 5 Keuze en besluitvorming (2024)

Aantallen • Altijd discussie, nooit 100% zekerheid. • Aansluiten bij methode ETHOS light (European Typology of Homelessness and Housing Exclusion)

• Subdoelgroepen 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

In openbare ruimte In noodopvang (nachtopvang) In opvang of tijdelijk verblijf (crisisopvang) Instelling-verlater zonder woonoplossing In niet-conventionele ruimte Bij familie/vrienden/kennissen In woning en dreigende uithuiszetting

Onderzoek

Maatschappelijke opvang in de Achterhoek • Nachtopvang (16 plekken), dagopvang (bij ‘winterprotocol’ 8 tijdelijke slaapplekken), toeleiding en bemoeizorgteams in Oost en West Achterhoek • Jongerenopvang (8 plekken) • Crisisopvang in woningen in de wijk – alle gemeenten zoeken naar lokale mogelijkheden • Wrap around woning • Housing first – 10 mensen geplaatst in gemeenten • Uitstroom uit maatschappelijke opvang in gemeenten • Inloopvoorziening in Doetinchem en Winterswijk

Knelpunten huisvesting • Veranderde inzichten: eerst een thuis • Veranderende doelgroep • Uitstroom loopt vast • Nachtopvang: kleine slaapzalen zonder daglicht / frisse lucht met stapelbedden. Niet bevorderlijk voor herstel veiligheid. • Nachtopvang overvol, 3x verlenging ‘winterprotocol’ • Overlast inloop Stadskamer, gebrek aan eigen buiten • Dagopvang (bij Laborijn) wordt gesloopt

of

Huisvesting in andere gemeenten in het land • • • • • • •

8 vergelijkbare centrumgemeenten bekeken Dag- en/of nachtopvang altijd in centrumgemeente Dag- en nachtopvang beiden op dezelfde locatie Soms een tweede opvang in de regio in grotere kern Opvang in of aan de rand van het centrum/station Opvanglocaties hebben tussen de 15 en 30 plekken Crisisopvang verspreid over centrumgemeente en regiogemeenten, in woonwijken, in normale woningen.

Huisvesting in andere gemeenten in het land • Jongerenopvang staat los van de (volwassen) dag- en/of nachtopvang • Aantal plekken van de jongerenopvang is vaak de helft van de plekken van de volwassenopvang • ‘Containerwoningen’ o.i.d. voor kleine doelgroep • Aan de rand van de stad of industrieterrein: ver verwijderd van centrum en woonwijken

Dak- en thuisloze mensen - literatuur • Het stereotype alleenstaande man, middelbare leeftijd, psychische en/of verslaving, op een bankje in het park, is achterhaald. • Steeds vaker om andere redenen dakloos. Denk aan baanverlies of scheiding. • Dakloosheid ontstaat vaak door achterliggende problemen en na een samenloop van omstandigheden. – Bestaanszekerheid (negatieve spiraal) – Zelfredzaamheid

• Katalysatoren zijn verlies van inkomen, (financiële) crises en ontbreken van betaalbare huisvesting.

Overlast door dak- en thuisloze mensen • • • • •

Input van politie, handhaving/toezicht, wijkbeheer, regiogemeenten Geluid, afval, buiten slapen, alcohol, roken, hangen Gevoel van onveiligheid In en rond het centrum Schatting professionals: – 10-15 dak- en thuisloze mensen veroorzaken overlast – Minimaal 5x per jaar grotere incidenten

• Aanspreken mensen, inschakelen organisaties en politie

Diverse groep – verschillende oplossingen • Groepen 1, 2 en 3: lage zelfredzaamheid, psychische en/of verslavingsproblematiek. (tot rust komen-eigen plek–veel begeleiding) • Groepen 4, 5 en 6: grotendeels zelfredzaam (eigen woonplek, deels meer hulp nodig) • Groep 7: ‘moeilijke en kwetsbare huurders’ niet zelfredzaam, overlastgevend, ‘paradijsvogels’. (onconventionele woning)

In gesprek • Wie ben je en waar verblijf je op dit moment? • Hoe het is gekomen dat je dak- of thuisloos bent geworden? • Wat heb je nodig om weer verder te kunnen? • Is er nog iets wat je ons wil meegeven over wat je belangrijk vindt?

Vervolg • Resultaten onderzoek Telling aantal dak- en thuisloze mensen in de Achterhoek • Verdiepen en vertalen naar lokale en regionale situatie • Gewenst aantal plekken, locaties en spreiding • Scenario’s • Keuze en besluitvorming (2024)