Omgevingsagenda november 2021.pdf

Bedrijventerrein De Huet

48

mobiliteit en zetten dus in op meer gebruik van duurzame vervoersmiddelen zoals de fiets, maar organiseren ook een laadinfrastructuur en stimuleren deelvervoer. We anticiperen daarbij op de toekomst en nieuwe hieraan gerelateerde ontwikkelingen. In het kader van de wens om door te groeien naar 70.000 inwoners, sluiten wij bij het aanwijzen van inbreidingsplekken bij voorkeur aan bij bestaande infrastructuur zodat er niet meer grijs wordt toegevoegd dan nodig is. Bij inbreiding in het centrum met wonen zal zoveel mogelijk gekozen worden voor ondergronds parkeren. Circulaire economie is een breed begrip. Als alle aspecten worden doorgevoerd, dan hebben we het over een nieuw systeem dat ons leert om heel anders met onze leefomgeving om te gaan dan we nu doen. En die beweging zal heel veel ruimtelijke effecten hebben. Onder circulaire economie kunnen we de breed uiteenlopende zaken vatten als de recycling van zonnepanelen, het hergebruik van gebouwen, materiaalgebruik, grondstoffengebruik, gesloten kringlopen, hernieuwd gebruik van energie enzovoort, enzovoort. Er is al veel onderzoek gedaan op dit gebied, maar voordat we deze of andere ambities formuleren, moeten we het eens zijn over de beleidsrichting.

Een innovatieve economie = maak je samen De gemeente zal nooit de initiatiefnemer zijn voor ontwikkelingen zoals het innovatiecentrum De Steck (in een voormalige bibliotheek) of de Graansilo Wehl (creatieve verzamelplaats werkplekken), maar de gemeente kan wel stimuleren, aanjagen en meedenken over verschillende aspecten. Waar past de gewenste functie het beste? Zijn er andere partijen binnen de gemeente die mogelijk kunnen aansluiten? Zijn er aanpassingen nodig die de kans op financiële ondersteuning van de overheid vergroten? De gemeente is dus één van de participanten. En dat is ook zo bij tal van andere onderwerpen.

De clustering of het dichter bij elkaar brengen van functies kan planologisch mogelijk worden gemaakt door de gemeente. De gemeente kan ook maatregelen nemen om de bereikbaarheid tussen instanties te verbeteren met aanpassingen aan de infrastructuur of groenzones. Maar het vervullen van die wens begint bij de mensen die in die bedrijven of instellingen werken. Je kunt iemand een kans geven en je kunt kansen creëren. Dat laatste heeft alles te maken met anticiperen. Maatregelen treffen waarvan je verwacht dat andere partijen daar baat bij hebben. Het zijn zowel private als publiekspartijen die zich daar op kunnen toeleggen. In de omgevingsagenda leggen we vast dat we het stationsgebied beschouwen als een transformatiegebied met tal van mogelijkheden. Dat is in feite een uitnodiging aan ontwikkelaars en andere partijen om na te denken over het gebied en te komen met initiatieven. Die wisselwerking tussen overheid en private partijen is van levensbelang voor een innovatieve economie.

Graansilo/Wehl

49

KansenKAART

werkgemeente met ruimte voor talent en innovatie

50

51

Doetinchem

Mensen en ontmoeten Ontmoetingsplekken zijn de smeerolie van de maatschappij. Het ontmoeten van bekenden, onbekenden, nieuwkomers, mensen van jouw leeftijd of juist jonger of ouder draagt bij aan prettig leven. Het ontmoeten van mensen met dezelfde interesses of andere inzichten, daagt uit tot delen. Het ontmoeten kan op verschillende manieren plaatsvinden. Bij het uitoefenen van een hobby, tijdens het sporten, op het schoolplein of tijdens het doen van de boodschappen. Soms treffen we elkaar in een gebouw, soms daarbuiten. Soms in voorzieningen die speciaal zijn gemaakt voor de ontmoeting, zoals het theater, musea, restaurants, sportterreinen, de “buurtkamer” of een inloophuis. Soms gewoon op straat bij een bankje, op de skatebaan bij het station, de kinderboerderij, of tijdens een wandeling langs de rivier. Plekken waar we rust en ruimte vinden. Maar onze winkels kunnen ook een trefpunt zijn. En hetzelfde geldt voor de medische centra, de scholen en de voorzieningen voor ouderen of speciale doelgroepen. Ontmoetingsplekken zijn soms dus ook verblijfsplekken voor korte of langere tijd. Een ontmoetingsplek moet aan een aantal voorwaarden voldoen om ons te verleiden er te komen en zelfs te blijven. Dat kan de groene omgeving zijn, de aanwezigheid van een fraai kunstwerk of monumentaal pand, of een

52

lekkere bank in een park. Maar ongemerkt bepaalt het klimaat ook of we ergens graag komen en willen blijven. Het moet niet te warm, niet te nat, niet te droog zijn en goed geventileerd. We houden buiten van schaduwrijke plekken en water ter verkoeling. En we houden van plekken die goed aanvoelen, veilig zijn. Waar we makkelijk kunnen komen en waar geen overlast is van geluid of stank. Ontmoetingsplekken hebben omgevingskwaliteit die per plek kan verschillen. De inrichting van de ontmoetingsplekken sluit aan bij behoeftes van kinderen, ouderen, gehandicapten, mensen die te voet komen of per fiets en al die andere mensen met hun eigen wensen. En we voelen ons thuis op de ontmoetingsplekken als we eigenheid herkennen. Dingen van lang geleden of dingen die nog maar net zijn toegevoegd. Soms zelfs door ons zelf of samen met de buren. Ontmoetingsplekken kunnen uitdagen tot creativiteit en het kennis maken met nieuwe dingen (leren). En als een ontmoetingsplek goed voelt, verzorgd is en weinig of geen storende elementen heeft zoals storende reclames of teveel hondenpoep, dan kom je er vaker terug of blijf je er langer dan je aanvankelijk van plan was. Op de kansenkaart Mensen en ontmoeten zijn belangrijke ontmoetingsplekken terug te vinden onder de noemer “sociaal knooppunt”.

Tekening/afbeelding/foto

53

Ontmoeten = je thuis voelen in jouw woonomgeving Onder het motto “de juiste woning voor de juiste mensen op de juiste plaats”, geeft de gemeente richting aan wat en waar er gebouwd kan worden. Er wordt gelet op de mogelijkheid om betaalbaar, levensloopbestendig te kunnen wonen op korte afstand van wijkvoorzieningen. Zoals de dagelijkse boodschappen, de huisarts, apotheek of fysiotherapeut. Wij vinden dat mensen met een beperking zo lang mogelijk zelfstandig moeten kunnen blijven wonen en mee kunnen blijven doen aan activiteiten. Daarom krijgen fitnesscentra, praktijken voor fysiotherapie en gezondheidscentra een plek op sociaal veilige en goed per auto, fiets en te voet bereikbare locaties, evenredig verdeeld over onze gemeente. Wonen en druk verkeer zijn gescheiden. Sportparken zijn voor iedereen ingebed in de directe woonomgeving.

Daar waar gewoond wordt, moet een voldoende groene omgeving makkelijk bereikbaar zijn. Een omgeving waar je je kunt ontspannen met spel en sport, een wandeling kunt maken, van de natuur kunt genieten en waar je andere mensen tegen komt. Omvang en soort groen variëren per locatie, maar de groenstructuren zoals bomenlanen, verbinden het groen in onze gemeente en zijn nooit ver weg. Maatwerk zorgt voor de juiste hoeveelheid groen en de keuze voor beplanting die het beste past in z’n omgeving. Daar waar teveel openheid overlast geeft in warme zomers, kan het nodig zijn om meer bomen te planten. In laag gelegen of stenige gebieden komt wateroverlast vaker voor. De aanleg van vijvers, gazon of meer natuurlijke plantvakken kan daar bijvoorbeeld een oplossing zijn. Dit levert ook verkoeling op. Er valt veel te winnen door niet alleen te investeren in (bio divers) groen in de hoofdstructuren van de wijk maar ook en vooral meer de wijk in. Particulieren helpen een handje door de eigen tuinen te vergroenen. De combinatie van een goede woning met een prettige buitenruimte kan de eerste stap zijn naar het je thuis voelen in jouw omgeving.

Dichteren

54

Iseldoks

Ontmoeten = oud en nieuw delen Doetinchem is een centrumgemeente en zet in op de aantrekkelijkheid van de stad, kernen en buitengebied voor zowel inwoners als bezoekers van buiten. Zo komen er goede verblijfsplekken langs de Oude IJssel en het zogenaamde Park of Dutch Dreams, onder supervisie van de bekende tuinarchitect Piet Oudolf, krijgt vorm. Andere verfraaiingen zoals het Beeldend Landschap Dichteren, een vijftal beeldhouwwerken gemaakt door beeldhouwer Jeroen Melkert, komen vaak tot stand in samenwerking met de bewoners van dorp of stad. De beeldhouwwerken zijn gebaseerd op dromen van inwoners van de wijk en staan inmiddels in een groene parkachtige setting in de wijk.

Doetinchem staat voor een grote woningbouwopgave. Gebouwen zullen worden gesloopt, her bestemd, aangepast aan de woonfunctie en er zal nieuwbouw plaats vinden. Juist daar waar dit soort veranderingen plaats vinden, ontstaat ruimte om iets bijzonders toe te voegen. Een ontmoetingsplek vol spektakel en enerverend, of juist rustgevend en inspirerend. In een gebouw of in de openbare ruimte. Ons erfgoed, tastbare of verhalende overblijfselen van de geschiedenis van Doetinchem, kan een aanleiding zijn voor een ontwerp dat een uniek karakter geeft aan de plek en vertrouwd aanvoelt, passend bij de Doetinchemse schaal. Culturele uitingen kunnen levendigheid, esthetiek en een extra beleving toevoegen aan de ontmoetingsplek.

Scholen en bedrijven zijn in feite ook ontmoetingsplekken. Door onderling faciliteiten te delen, zoals een fietsenstalling, groenvoorzieningen of plekken waar iets genuttigd kan worden, vindt er meer uitwisseling plaats dan alleen met het “eigen clubje”. Samenwerking tussen scholen en bedrijven kunnen ook bijzondere ontmoetingen opleveren. Een goed voorbeeld is de samenwerking tussen het Graafschap College, het Sportbedrijf en Sportverenigingen op Sportpark Zuid. De gemeente faciliteert dit soort ontmoetingen door bij vestiging of verhuizing mee te denken over nieuwe locaties en eventuele aanpassingen van de openbare ruimte en infrastructuur. En dan is er tenslotte nog de bereikbaarheid. Belangrijk, als je wilt ontmoeten, vooral als je iets minder goed ter been bent of net iets verder weg woont van de grotere voorzieningen. Tegelijkertijd is de beleving van de gebruiksruimte ook belangrijk. Het zoeken naar evenwicht tussen die twee, blijft een uitdaging.

55

Stadstuin Amphionpark

Ontmoeten = zorgeloos een ommetje maken Of we op het schoolplein spelen, op een bank in het park zitten, naar het centrum van de stad fietsen of een sprintje trekken langs de Oude IJssel. We willen dat graag onbezorgd doen en gaan er eigenlijk van uit dat de overheid zorgt voor een veilige en gezonde leefomgeving. Als het donker is, moet er voldoende licht zijn. Als we oversteken moeten er stoplichten zijn. En als er teveel lawaai is, verkeer of onaangename geuren, dan trekken we aan de bel en vragen om het even te regelen.

56

De gemeente neemt maatregelen die uitdagen om gezonde keuzes te maken. Denk aan het stimuleren van een rook- en tabaksvrije omgeving bij plekken waar kinderen opgroeien, spelen, sporten en naar opvang of school gaan. Het faciliteren van stadslandbouw zodat mensen kunnen kiezen voor gezond en lokaal geteeld voedsel. De gemeente doet ook aan ontmoedigingsbeleid als dat bevorderlijk is voor de gezondheid. En het bijstellen van het reclamebeleid zodat er op openbare plekken geen reclame

wordt gemaakt voor ongezond voedsel en/ of genotsmiddelen. De gemeente werkt ook preventief om een veilige en gezonde leefomgeving te creëren. Denk aan het bestrijden van ongedierte of schadelijke planten. Het opstellen van een gericht verlichtingsbeleid met het motto: “duister waar het kan, verlichting waar het moet”. En het in kaart brengen waar milieurisico’s ontstaan. De gemeente bekijkt of normen voldoen of juist moeten worden aangepast en stelt zich de vraag waar maatwerk het enige antwoord kan zijn. Ook hier is er natuurlijk sprake van een zekere collectieve verantwoordelijkheid. Door zelf bewust te zijn van de mogelijke overlast die je levert, zet je als inwoner of bedrijf al de eerste stap naar een verbetering. Tenslotte kan het beoefenen van een sport bijdragen aan de gezondheid en dat hoeft echt niet altijd in georganiseerd verband te zijn. De openbare ruimte leent zich voor het sporten, individueel of in groepsverband. Het creëren van beweegplekken is vrij eenvoudig te realiseren en gebeurt ook al. Vaak op initiatief van inwoners.

Ontmoeten = samen willen zijn De gemeente heeft een faciliterende rol als het gaat om het mogelijk maken van ontmoetingen. Faciliteren kan zijn: gesprekken voeren met bewoners, ruimte beschikbaar stellen, een vergunning afgeven. En ja, er zijn natuurlijk ook subsidiemogelijkheden, maar in deze tijd van hoge financiële druk voor gemeenten, is het extra belangrijk dat initiatiefnemers eerst kijken hoe ze zelf dekking kunnen krijgen voor hun idee of project.

Markt bij gemeentehuis

Als de gemeente onvoldoende weet wat de inwoner wil, dan is het lastig handelen. Daarom worden er structureel lijntjes gelegd tussen de gemeente en inwoners of vertegenwoordigers daarvan (het wijknetwerk). En soms is het wel duidelijk wat de vraag is (rust, activiteiten), maar lopen de meningen onder betrokkenen zo uiteen, dat er een uitgebreider traject nodig is om te bepalen wat er nodig is en hoe.

Er zijn ook heel veel dingen die de inwoner het beste zelf kan doen, al dan niet met buren, vrienden en collega’s. Wijkvoorzieningen ontstaan in samenspraak met de samenleving of als vervolg op een initiatief uit de samenleving. Voorbeelden waarin de gemeente ondersteunt en faciliteert zijn: de buurttuin aan de IJsselstraat, huiskamerinitiatieven van bewoners zelf, het initiatief Schöneveld “Vraag het Anna” en de VV Doetinchem huiskamer voor de wijk. De gemeente schept basisvoorwaarden waardoor het voor iedereen eenvoudiger is om mee te doen aan activiteiten. We richten de openbare ruimtes en publieke gebouwen zo in dat ze voor iedereen gemakkelijk toegankelijk en bereikbaar zijn en uitdagen om mee te doen aan activiteiten. Of het nu gaat om culturele, sportieve activiteiten, het werken in de moestuinen of meer praktische zaken zoals het bezoek van winkels of een medisch centrum. Maar ook hier geldt dat het initiatief van de inwoner waardevol is. Denk aan ideevorming, kennis van de buurt, maar ook de mogelijkheid om mensen te mobiliseren om zelf werk te verzetten of geld in te zamelen. Het is zeker niet zo dat er voor iedere functie of activiteit een voorziening of ontmoetingsplek moet worden gecreëerd. In veel gevallen is het mogelijk om een plek te gebruiken voor verschillende dingen.

57

KANSENKAART

Mensen en ontmoeten

58

59

Doetinchem

landelijk gebied in balans Het landelijk gebied van Doetinchem werd oorspronkelijk gedomineerd door enerzijds natuur, anderzijds het agrarisch gebruik. Inmiddels zijn er veel meer spelers en functies. Het recreatief gebruik wordt intensiever, we hebben te maken met klimaatverandering en het landelijk gebied is van belang vanwege de duurzaamheidsdoelstellingen. Dwars door ons landelijk gebied stroomt de Oude IJssel. Een levensader die op heel veel verschillende manieren kan bijdragen aan onze welvaart, in harde cijfers, maar ook als belevingsinstrument. Naast de verspreid liggende boerderijen telt ons landelijk gebied ook nog twee fraaie dorpen en buurtschappen. De inwoners van het landelijk gebied worden geconfronteerd met grote opgaven en willen daar graag iets over te zeggen hebben. De verschillende ruimteclaims lijken nu te omvangrijk voor het landelijk gebied, tenzij koppelkansen benut worden en meerdere functies dus letterlijk op één plek bij elkaar komen. In de agrarische sector zelf is het

60

nodige veranderd. Productiemethoden veranderen, agrarische bedrijven worden steeds groter en het aantal actieve boeren daalt. Door al deze veranderingen en de toename van spelers is de druk op het ruimtelijk gebruik van het landelijk gebied groot. Het landelijk gebied staat aan de vooravond van een transformatie. Er is regie nodig om tegelijkertijd waardevol landschap te beschermen, ruimte te geven voor een optimaal gebruik van meer utilitaire gronden en de gebruikers van het landelijk gebied perspectief te bieden. Zowel de gemeente als het waterschap, de regio Achterhoek en de provincie erkennen deze opgave en denken samen na over relevante oplossingen. Het is belangrijk dat de zoektocht naar een duurzame toekomst voor het landelijk gebied tot stand komt in samenwerking met de gebruikers. De doelstelling is om te komen tot een goed ruimtegebruik en een antwoord te vinden op de knelpunten. Met respect voor bestaande kwaliteiten zoals waardevol landschap en cultuurhistorie en besef van de opgaven voor de toekomst.

Tekening/afbeelding/foto

61

Een buitengebied in balans = een buitengebied waar functies elkaar versterken De tijd is voorbij dat het vanzelfsprekend is dat er niet gewandeld wordt in natuurgebieden, dat maisvelden ontoegankelijk zijn en dat bossen alleen goed zijn voor de houtopbrengst. Recreanten willen juist daar komen waar de natuur zich ontwikkelt en waar de boer zijn oogst binnen haalt. Klimaatverandering en hernieuwd besef van het natuurbelang vragen om een andere manier van beheer van de gronden, gericht op ecologische waarden, biodiversiteit, vernatting of opvang van overtollig water. De noodzaak tot het opwekken van energie, maakt dat het landelijk gebied ook ruimte moet bieden aan windmolens en zonnepanelen. Ruimte bieden aan al die verschillende wensen en mensen, betekent dat er dubbelfuncties ontstaan. Recreanten gebruiken de natuurgebieden met respect. Zonneparken blijken geschikt voor het stimuleren van biodiversiteit en lokale investeerders pikken een graantje mee. Agrarische gronden krijgen een ander beheer en/of lenen zich voor educatie en recreatie. De zo-

genaamde koppelkansen maken dat het Doetinchemse landelijk gebied herkenbaar blijft door z’n verschillende landschapsvormen en cultuurhistorische relicten. Dat functies zich vernieuwen, verschijningsvormen veranderen en mensen gaan samenwerken, daar waar ze eerder alleen bezig waren.

Greephorst

62

De Zumpe

Een buitengebied in balans = een buitengebied waar functies een eigen domein hebben Tegelijkertijd blijven er functies of onderdelen van functies bestaan die zich moeilijk verdragen met andere functies. Kwetsbare natuur is belangrijk voor de noodzakelijke biodiversiteit, maar is niet opgewassen tegen massatoerisme. De landbouw is onze voedselleverancier, maar gaat niet per definitie samen met ecologisch landschapsbeheer of vernatting. Productiemethoden maken dat we enorme producties draaien, maar leveren soms nadelige fijnstof of geuroverlast op. En windmolens zijn noodzakelijk om op een milieuvriendelijke manier energie op te wekken, maar werpen schaduwen en maken geluid waar niet iedereen op zit te wachten.

Soms kan het ruimteprimaat naar één bepaald gebruik toegaan, al dan niet met een kleine nevenfunctie. Bijvoorbeeld als de plek zich nergens anders echt goed voor leent. Als de opgewekte energie zich te ver weg bevindt van het verdeelstation, als er geen cultuurhistorische waarden zijn, als er geen of juist teveel mensen wonen, het een te grote investering is om tot natuurontwikkeling over te gaan, of de bodem zich niet leent voor vernatting. Maar dat moet dan ook duidelijk zijn en er moet voldoende draagvlak zijn om volmondig te kiezen voor die ene bestemming. Het kiezen voor enkelvoudig, dubbel of meervoudig gebruik van een gebied is

maatwerk en gaat samen met het oplossen van problemen, zoals geuroverlast, te grote of juist te kleine kavels op een bepaalde plek, verdroging, lege stallen en ga zo maar door. En soms kan het nodig zijn om te bepalen dat een functie eindig is. Dat hij zich niet (meer) laat combineren met andere functies of gewijzigde omstandigheden.

63

Wehl

Een buitengebied in balans = een buitengebied dat communiceert met stad en dorp De gemeente Doetinchem is een fraaie samenstelling van bebouwd en onbebouwd gebied. Het landelijk gebied kan niet los gezien worden van de dorpen, kleinere kernen èn de stad. Het is in feite het uitloopgebied voor de mensen die binnen de bebouwde kom wonen. Het gebied waar een fietstocht, huifkartocht of natuurwandeling kan worden gemaakt . En waar rust en ontspanning heerst en waar op korte afstand van heel verschillende landschappen genoten kan worden. Waar bijzondere gebouwen staan zoals kasteel de Slangenburg, molens en een aantal fraaie boerderijen. Maar het is ook een gebied waar voedsel wordt geproduceerd. Verse groenten, eieren bij de boer. Biologisch geteeld voedsel eten, het is gewoon en wordt steeds gewoner.

64

Er is sprake van wederkerigheid, want daar waar de stedeling blij is met het landelijk gebied, levert diezelfde stedeling de bewoner van het landelijk gebied verdiencapaciteit op. Het landelijk gebied leent zich ook voor bepaalde opgaven die in stad en dorp niet haalbaar zijn. In het landelijk gebied is het eenvoudiger om een groter groenareaal aan te leggen, bij voorkeur met natuurwaarden en geschikt om effecten van de klimaatverandering op te vangen. En grondeigenaren kunnen soms met hulp van subsidies de eerste stappen zetten naar een functieverandering van hun gronden naar natuur.

Om ambities op het vlak van duurzaamheid te halen, zijn we voor een deel ook aangewezen op het landelijk gebied. Gewoonweg omdat niet alles past in de stad. Tegelijkertijd is dat geen vanzelfsprekendheid voor de bewoner van het landelijk gebied. Het is belangrijk om lusten èn lasten over en weer te delen. En waar het mogelijk is ook verdiencapaciteit te creëren. De recent tot stand gekomen Regionale Energie Strategie Achterhoek (RES) biedt kansen op dit punt. Er wordt gewerkt aan een overeenkomst waarin wordt vastgelegd dat lokale participanten in zonnepanelenprojecten voor 50 procent meedelen in de opbrengst. Iets wat binnen bestaand Doetinchems beleid ook al mogelijk was.

Een buitengebied in balans = maak je samen Terwijl samenwerking in de binnenstad zo belangrijk is omdat er veel mensen dicht op elkaar wonen, is samenwerking in het landelijk gebied belangrijk omdat het gebied zich leent voor veel functies die zich niet allemaal evengoed tot elkaar verhouden. Soms moeten tradities worden doorbroken om nieuwe dingen te kunnen doen en dat gaat niet zo maar vanzelf. Soms komen zelfs de inkomens van partijen in gedrang. Alle redenen om heel serieus met alle spelers in het landelijk gebied om de tafel te gaan met als doel keuzes te maken en te komen tot een landelijk gebied in balans.

dan kan er ook gezamenlijk worden opgetreden bij het binnenhalen van subsidies of andere lobby activiteiten. In ons huidige beleid stellen wij dat het afhankelijk is van initiatieven en van de behoefte aan energie waar energie opgewekt gaat worden. We streven naar meervoudig ruimtegebruik en moedigen koppeling met andere ontwikkelingen aan. Lokaal eigendom en medezeggenschap bij energieopwekking vinden we belangrijk. Op die manier kunnen de lusten zoveel mogelijk terechtkomen op plekken waar de lasten worden ervaren.

Inmiddels weten we dat er met name in het landelijk gebied zoveel verschillende belangen zijn dat initiatieven voor energieopwekking lastig van de grond komen. Tegelijkertijd zien we dat er soms initiatieven worden ingediend voor het gebruik van gronden voor energieopwekking die ook als waardevol landschap worden beschouwd. We zijn blij dat er nu op regionaal niveau uitspraken zijn gedaan en denken vanuit die basis het gesprek te kunnen voeren met bewoners en gebruikers van het landelijk gebied.

De gemeente wil het gesprek graag faciliteren, maar doet dat niet alleen. Het waterschap Rijn en IJssel, Staatsbosbeheer, de provincie Gelderland, maar ook LTO, natuurorganisaties en recreatienetwerken zijn partijen die iets vinden en invloed hebben op dat wat er gebeurt in het landelijk gebied. Vanuit het rijk wordt er aangedrongen op een natuur inclusieve landbouw. Tegelijkertijd zijn er nog veel rijksregels die dat bemoeilijken. Een systeemverandering kan alleen plaats vinden als alle neuzen dezelfde kant op staan. Is dat eenmaal voor elkaar, Wehlse Broeklanden

65

KANSENKAART

landelijk gebied in balans

66

67

Doetinchem

Woongemeente voor iedereen De grootste opgave waar Doetinchem de komende decennia voor staat is het transformeren, verduurzamen en energieneutraal maken van de bestaande woningvoorraad en alle utiliteitsbouw. Daarnaast heeft de gemeente Doetinchem de ambitie om Doetinchem nog nadrukkelijker te positioneren als centrumgemeente en door te groeien naar 70.000 inwoners in 2036. Dit biedt kansen. Verschillende trends en ontwikkelingen leiden tot een toenemende behoefte aan woningen. Als Doetinchem er in slaagt om verschillende doelgroepen aan te trekken, dan kan groei eventuele negatieve effecten van de vergrijzing tegengaan. De groei moet er voor zorgen dat Doetinchem een vitale gemeente blijft waar mensen willen wonen, werken en recreëren. Doetinchem heeft een prima uitgangspositie om te kunnen groeien. Een sterke economie, hoge welvaartscores en goede voorzieningen. Niet voor niets spreken inwoners zich al jaren positief uit over hun woonomgeving. Eén van de kernkwaliteiten als we het over de fysieke leefomgeving hebben is de groene uitstraling, ook weer sterk gevarieerd door de eigenschappen van het onderliggende landschap. Andere belangrijke kenmerken van de gemeente zijn de dorpse trekken van de stad Doetinchem, de band met de Achterhoek, de onderlinge saamhorigheid en betrokkenheid in de dorpen en wijken en het sterke verenigingsleven, persoonlijk en gezellig.

Momenteel staat de bouw van kleine en grotere projecten op stapel, maar de autonome groei van Doetinchem is onvoldoende om in 2036 naar 70.000 inwoners toe te groeien. Er bestaat een wens om vooral die nieuwe inwoners aan te trekken die een bijdrage leveren aan de sociale en economische vitaliteit van de gemeente: starters en

68

jonge gezinnen. Er zal ruimte gemaakt moeten worden voor meer nieuwe woningen. In eerste instantie binnen de grenzen van de bebouwde kom: op braakliggende terreinen, plaatsen waar een herstructurering nodig is of waar structureel sprake is van leegstand. Maar er zal ook anders gebouwd moeten worden om binnen die grenzen te blijven. Meer in de hoogte of in kleinere eenheden. Omdat er vraag zal blijven bestaan naar grondgebonden woningen, is het niet uitgesloten dat er vervolgens ook buiten de bebouwde kom moet worden gekeken. Doetinchem wil immers ook gezinnen met kinderen aantrekken. De coronacrisis heeft ervoor gezorgd dat thuiswerken terrein wint waardoor er nog meer vraag is naar een groene woonomgeving dan voorheen. Het is van belang dat het voorzieningenniveau passend blijft bij het groeiende aantal inwoners en omgekeerd. Mensen wonen prettig in een groene, gezonde omgeving met in de nabijheid de meest noodzakelijke voorzieningen en op niet al te grote afstand de voorzieningen die het leven nog aantrekkelijker maken, zoals de schouwburg, de bibliotheek, het zwembad, de weekmarkt en het fietspad met een verbinding naar het omliggende landschap. Maatregelen voor energiebesparing, energieopwekking, klimaatadaptatie, bodembeheer inclusief de zorg voor het archeologisch erfgoed zorgen voor een groot ruimtebeslag.

De gewenste toename van het aantal woningen vraagt om een uitgekiende strategie waarbij koppelkansen het trefwoord is. Het bij elkaar brengen van verschillende kwaliteiten en opgaven. Binnen deze context is de grootste uitdaging om de verduurzaming van de bestaande bouw te combineren met alle andere ambities op het gebied van de fysieke leefomgeving.

Tekening/afbeelding/foto

69

Wonen in Doetinchem = wonen in kwaliteit Met het vaststellen van de woningbouwstrategie 2019 is er een beweging gemaakt van de focus op kwantiteit naar de focus op kwaliteit van woningen en woonomstandigheden. Onder het motto “de juiste woning voor de juiste mensen op de juiste plaats”, worden keuzes gemaakt bij de woningbouwprogrammering. We bouwen naar behoefte en we stimuleren ontwikkelaars te kiezen voor locaties die zich het beste lenen voor woningbouw. Waar de omgeving de nodige kwaliteiten biedt.

fiets. We organiseren een laadinfrastructuur en stimuleren deelvervoer zodat bewoners zo min mogelijk last hebben van het auto- en vrachtverkeer. In het centrum van de stad Doetinchem stimuleren we ondergronds parkeren. Om alle voordelen van groen te kunnen benutten proberen we een aaneengesloten netwerk te maken. Deze groenstructuur vormt de verbinding

tussen natuurgebieden, het agrarisch landschap en de stad en dorpen. In stedelijk gebied en dorpskernen is het niet zo eenvoudig om een dicht groennetwerk aan te leggen. Daar is het dan ook van belang dat we voldoende groen binnen loopafstand van woningen hebben. Dat kan een toegang tot het buitengebied zijn, of een park.

Circulariteit, duurzaamheid en flexibiliteit zijn sleutelbegrippen bij nieuwbouw. We hanteren hierbij de rijksnormen. Daarbij is de omgeving voldoende groen en geeft aanleiding tot ontspanning en ontmoeting. Bij het opzetten van nieuwe woningbouwlocaties is aandacht voor de aanwezigheid of mogelijkheid tot het aanpassen van een goede verkeersinfrastructuur, zodat de inwoner zich zowel binnen als buiten Doetinchem op een prettige manier kan bewegen. We gaan voor duurzame mobiliteit en zetten dus in op meer gebruik van duurzame vervoersmiddelen zoals de

70

De Hoop

Graafschap College

Wonen in Doetinchem = Duurzaam Het Klimaatakkoord en het Akkoord van Groenlo stelt stevige ambities vast om te komen tot een grote reductie van CO2 besparing in 2030 en 2050. Dit brengt met zich mee dat voor onze bestaande bouw een andere warmteoplossing moet worden gevonden (aardgasloos) waarbij inzet op energiebesparing een voorwaarde is. Daarnaast maakt ons veranderend klimaat dat onze bebouwde omgeving meer klimaatbestendig moet worden gemaakt. Naast de energieen klimaatvraagstukken hebben we te maken met de transformatie richting een circulaire economie onder andere vanwege de eindigheid van grondstoffen. Zowel in de bestaande bouw als in nieuwbouw biedt dit uitdagingen.

Wonen in Doetinchem = je omringen met diversiteit Doetinchem kenmerkt zich door variatie. Je kunt in de stad wonen, in een dorp of in het buitengebied. In de nabijheid van bos, landbouwgebied of de rivier, waarbij de bossen en natuur boven en onder de rivier ook nog sterk van elkaar verschillen. Doetinchem is in trek als woongemeente, maar ook als vestigingsplaats voor bedrijven. Er is daardoor een ruim aanbod aan economische activiteiten. De bouwstijlen en bouwleeftijden binnen de gemeente variëren sterk van elkaar en er is hier en daar interessante architectuur. De gemeente faciliteert het experiment en staat open voor nieuwe manieren voor duurzaam bouwen. Het regionaal belang van Doetinchem als centrumgemeente vraagt om een goed aanbod van onderwijs, aanwezigheid van zogenaamde broedplaatsen, leer/

werktrajecten en logische verbindingen tussen onderwijs en bedrijfsleven. Dit maakt dat Doetinchem jongeren iets te bieden heeft. Bekend is dat groen in de directe woonomgeving van belangrijke waarde is voor leefbaarheid van een wijk en de gezondheid van haar inwoners. Het vertaalt zich onder meer in een aantrekkelijke omgeving voor sport, spel, recreatie, natuurbeleving, bewoning of meer specifiek gebruik. Door haar ligging, boven en onder de rivier, is de ondergrond en groeiplaats van Doetinchem divers, het landschap wisselend en telkens weer karakteristiek en de beplanting dus ook. Doetinchem stimuleert de biodiversiteit.

71

Wonen in Doetinchem = veilig, gezond en vertrouwd Het wonen in Doetinchem voelt goed en dat heeft te maken met verschillende aspecten. Het cultuurhistorisch erfgoed van de gemeente vormt de zichtbare en tastbare overblijfselen van de ontstaansgeschiedenis van Doetinchem en levert een belangrijke bijdrage aan het karakter van onze leefomgeving. We voelen ons verbonden met de plek waar we wonen.

Onze omgeving is veilig. We voldoen op dit moment nagenoeg aan alle normen op de verschillende milieuonderdelen, maar nemen geluiden uit de samenleving serieus en onderzoeken zelf ook of en zo ja wat de reële milieuhinder is binnen onze gemeente en wat we er –zo nodig - aan kunnen doen. Denk dan aan geluidshinder of overlast door fijnstof of geur.

In Doetinchem krijgen we als gevolg van de klimaatverandering te maken met toenemende hittestress, verdroging, wateroverlast en watertekorten. We gaan een ‘basisveiligheidsniveau’ ontwikkelen, waar alle nieuwbouw en herinrichtingen aan moeten voldoen.

Wij vinden het belangrijk dat mobiliteit en bereikbaarheid ten dienste staan van de samenleving. Wij zorgen er voor dat de daarvoor benodigde infrastructuur voor de hele gemeente kwalitatief en kwantitatief op orde is. Veiligheid staat daarbij voorop. Doorgaand verkeer maakt gebruik van het hoofdverkeersnetwerk zodat wijken voornamelijk bestemmingsverkeer hebben. De aanwezigheid van verkeer heeft invloed op de beleving van onze gemeente. Daar waar de verkeerdruk te hoog is, neemt de gemeente klachten serieus. Daar waar ingrijpende aanpassingen nodig zijn, wordt in samenspraak met de inwoners van Doetinchem bekeken wat de mogelijkheden zijn.

Varsseveldseweg

72

Wonen in Doetinchem = samen bouwen aan een mooie gemeente De gemeente stelt ambities vast in een omgevingsagenda, maar kan deze niet alleen realiseren. Doetinchem heeft zich ontwikkeld van een beheer- naar ontwikkelgemeente en het woord zegt het al. Er wordt veel ontwikkeld en dat gebeurt zeker niet alleen door de overheid. De gemeente probeert heldere kaders te scheppen zodat ontwikkelaars weten waar ze aan toe zijn. De kansenkaarten bij de omgevingsagenda moeten het kader ondersteunen. Op de kansenkaart voor het thema Doetinchem woongemeente, staan zowel de reeds geplande bouwprojecten ingetekend als de plekken waar kansen liggen om fijn te wonen. We denken aan plekken waar één of meer bijzondere kwaliteiten voorhanden zijn, zoals de nabijheid van een aantrekkelijk landschap of een gebouwd monument. Het is van belang om deze plekken te onderzoeken op hun geschiktheid voor de bouw van nieuwe woningen en bouwplannen. Ieder doet dat in zijn of haar eigen rol. Is de bereikbaarheid in orde of goed te regelen, leent de bodem zich voor het plan, hoe zit het met de beeldkwaliteit en de inbedding door het groen, etc. Door onze voorkeursplekken op de kaart te zetten als kans, leggen we geen blokkades op, maar geven we wel onze denkrichting mee met een ruimtelijke vertaling.

We zien het dan ook als onze taak om initiatieven die voor deze plekken worden ingediend met een welwillend oog te toetsen. Het einddoel van onze inzet: de juiste woning voor de juiste mensen op de juiste plaats.

Kinderen tekenen speelplek voor park Veentjes

Bij complexe woningbouwprojecten moeten we een integrale afweging maken tussen tal van disciplines zoals cultuurhistorie, klimaat, verkeer, milieu en dergelijke. We investeren onze tijd en aandacht in de zoektocht om tot een project te komen dat past in z’n omgeving, maar vragen ook de nodige inzet en motivatie van de ontwikkelende partij om te komen tot een project met maatschappelijke meerwaarde.

Om de tevredenheid van inwoners over hun woonomstandigheden meetbaar te maken, vindt er vierjaarlijks een woonwensenonderzoek plaats. We gebruiken die informatie ook om tot een goed woningbouwbeleid te komen. Wij zetten in op een inclusieve samenleving en stimuleren mensen uit alle leeftijdscategorieën en doelgroepen om mee te doen en dus ook na te denken over hun woonomgeving. Uiteindelijk is het onze rol om bewonerswensen om te zetten in beleid en die weer planologisch te vertalen.

73

KANSENKAART

Woongemeente voor iedereen

74

75

COLOFON

76

Uitgave: November 2021 Opdrachtgever: Burgemeester en Wethouders gemeente Doetinchem Teksten: Gemeente Doetinchem Vormgeving & illustraties:

BVR Adviseurs Ruimtelijke Ontwikkeling & Studio Vloeistof Quotes: een selectie van de uitspraken van inwoners, ondernemers en jongeren tijdens de (online) Doetinchemse Toekomst3Daagse, 9 tot en met 11 juni 2021, genoteerd door Tessa Baars. Eindredactie: Gemeente Doetinchem

77