Kadernota 2024 - boekwerk.pdf

Kadernota

2024

Voorwoord Voor u ligt de Kadernota 2024 van de gemeente Doetinchem. De eerste Kadernota in deze bestuursperiode. De Kadernota 2024 is geschreven in een periode waarin we meerdere onzekerheden kennen. De afgelopen jaren stonden in het teken van Corona, de inval in Oekraïne en de energiecrisis. Grote gebeurtenissen die lokaal niet te beïnvloeden zijn, maar doorwerken op allerlei vlak. Naast deze factoren of er juist door veroorzaakt, vragen grote vraagstukken zoals klimaat, de stikstofproblematiek, woningbouwtekorten en sociale vraagstukken om onze aandacht. Dit alles binnen een onzeker financieel meerjarenperspectief vanuit de Rijksoverheid. Hoewel we in Doetinchem de financiën op orde hebben worden we hierdoor net als de andere gemeenten in Nederland in onze inhoudelijke ambities beperkt. In onze coalitieagenda hebben we vorig jaar de bouwstenen neergelegd voor deze raadsperiode. In de begroting 2023 hebben we een groot deel van onze ambities financieel vertaald. Ondanks de financiële uitdagingen zijn we er toch in geslaagd in deze Kadernota tot en met jaarschijf 2026 een sluitende begroting voor te leggen, die voldoet aan de eisen die in de wetgeving hieraan worden gesteld. De voorliggende Kadernota is gebaseerd op de inzichten en informatie die tot ruwweg eind april beschikbaar waren.

De jaarschijf 2027 sluit niet, vooral doordat we worden geconfronteerd met het ‘ravijn’ in het gemeentefonds. Dit was in 2026 ook al aangekondigd, maar op het laatste moment incidenteel verzacht. Gelukkig zien de eerste berichten in de voorjaarsnota van het Rijk er hoopgevender uit. Zo wordt het bij de Miljoenennota 2023 eenmalig, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek, beschikbaar gestelde bedrag van 1 miljard euro voor gemeenten ter verzachting van het ravijn, bij de meicirculaire vanaf 2027 structureel beschikbaar. We verwachten dan ook dat de meicirculaire ons hier wat meer financiële armslag biedt, waardoor we bij de begroting wellicht nog wat extra keuzes kunnen maken of ambities verder kunnen intensiveren. We hopen bij de begrotingsvoorbereidingen ook meer duidelijkheid te hebben over de op dit moment niet in geld uit te drukken onzekerheden, zoals de loon- en prijsontwikkelingen, de autonome ontwikkelingen van het takenpakket van de gemeente en de economische ontwikkelingen. Met deze Kadernota informeren we u niet alleen over de stand van onze financiële positie. We nemen u in de bestuurlijke inleiding ook mee in de trends en ontwikkelingen die we zien in relatie tot de uitvoering van de coalitie-agenda “Samen groeien in kwaliteit”. Graag gaan we met u in gesprek over de ontwikkelingen die op ons afkomen en horen we uw visie daarop.

Deze kunnen we dan betrekken bij het opstellen van de begroting 2024.

Leeswijzer De Kadernota 2024 van de gemeente Doetinchem dient als opmaat voor de begroting 2024. In hoofdstuk 1, de Bestuurlijke inleiding, schetsen we de trends en ontwikkelingen die we zien in relatie tot de uitvoering van de coalitie-agenda “Samen groeien in kwaliteit. Hierbij onderkennen we een tiental thema’s aan de hand waarvan we deze trends en ontwikkelingen beschrijven. In hoofdstuk 2 worden de financiële ontwikkelingen geschetst relevant voor de begroting 2024-2027. Enerzijds zijn dit autonome en noodzakelijke ontwikkelingen, anderzijds wensen die een verdere invulling geven aan het coalitieakkoord. De Kadernota wordt afgesloten met een beschouwing van de financiële positie. Naast de gehanteerde financiële uitgangspunten besteden we aandacht aan het financieel meerjarenperspectief, waarbij ook de onzekerheden (risico’s en kansen) worden beschouwd. Tenslotte wordt ingegaan op de ontwikkeling van de vermogenspositie.

Pagina | 3

Inhoudsopgave

Bestuurlijke inleiding ............................................................................................................................... 5 Aan- en afmeldingen per programma .................................................................................................... 9 2.1 Aan- en afmeldingen programma 1 Doetinchem 2036 ................................................................. 9 2.2 Aan- en afmeldingen programma 2 Sociale en veerkrachtige samenleving ............................. 13 2.3 Aanmeldingen programma 3 Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving .............. 19 2.4 Aanmeldingen programma 4 Organisatie en financiën .............................................................. 24 3. Financiële positie gemeente Doetinchem 2023 – 2027 ....................................................................... 31 3.1 Financiële uitgangspunten in de kadernota 2024 en begroting 2024 ....................................... 31 3.2 Financieel meerjarenperspectief van de Kadernota 2024 ........................................................... 32 3.2.1 De financiële uitgangspositie ....................................................................................................... 32 3.2.2 Onzekerheden ...............................................................................................................................

33 3.2.3 Geen structurele ruimte ondanks forse algemene reserve ........................................................ 34 3.2.3 Incidentele baten en lasten .......................................................................................................... 34 3.3 Vermogenspositie ........................................................................................................................... 35 Bijlage 1: Overzicht risico’s ter bepaling van de ratio weerstandsvermogen ........................................ 36 1. 2.

Pagina | 4

1.

Bestuurlijke inleiding

Doetinchem 2036 – groeien in kwaliteit De stip op de horizon 70.000 inwoners in 2036 werd al enige jaren geleden gezet en met reden. Groeien in kwaliteit is sindsdien ons motto. Doetinchem groeit al jaren en die groei ontstaat doordat er meer mensen naar Doetinchem verhuizen dan er uit Doetinchem vertrekken. Door in te zetten op het versterken van deze groei kan onze gemeente vitaal en aantrekkelijk blijven. Nieuwe inwoners zijn door ons bedrijfsleven zeer gewenst in de huidige krappe arbeidsmarkt en ook van groot belang voor de draagkracht van onze voorzieningen. In deze Kadernota laten we zien hoe we, met nieuwe stappen of vervolgacties, investeren in de ontwikkeling van onze stad en dorpen richting 2036. Stadse allure en dorpse gemoedelijkheid Het is fijn wonen in Doetinchem en dat houden we graag vast. Met de onlangs vastgestelde woonvisie zetten we de stip op de horizon voor Doetinchem als woongemeente. Om te groeien naar 70.000 inwoners zijn er zo’n 6.300 nieuwe woningen nodig, die op diverse grotere en kleinere locaties hun plek kunnen vinden, grotendeels via inbreiding en transformatie. Door een slimme programmering vergroten we onze aantrekkingskracht voor jonge gezinnen, kunnen we starters van een eerste (koop)woning voorzien en senioren doorstromen naar een levensloopbestendige woning.

In het komende jaar werken we de woonvisie nader uit in een ontwikkelstrategie, waarbij we goed kijken welk type woningen het beste past in de verschillende wijken en dorpen. Waar nodig pakken we de regie door een actief grondbeleid te voeren en verhogen daartoe het krediet voor strategische aankopen. Een van de gebieden die we met prioriteit ontwikkelen is de Spoorzone, een gebied waar wonen, werken, leren en ontmoeten samenkomen en waar de mobiliteitshub allerlei kansen biedt voor hoogwaardige stedelijke ontwikkeling. Mobiliteit en voorzieningen groeien mee richting 2036 De groeiambitie van onze gemeente gaat zeker niet alleen over wonen. We ontwikkelen ook op diverse andere terreinen in de aantrekkelijkheid en vitaliteit van onze gemeente. Cultuur en kunstbeleving is daarbij een van onze prioriteiten. Dat is niet alleen interessant voor onze bestaande en toekomstige inwoners, maar vergroot ook de aantrekkelijkheid van Doetinchem voor dagjesmensen en toeristen. We doen dit jaar daarom onderzoek naar de potentie van een publiekstrekker in Doetinchem, we stellen een nieuwe cultuurnota op en geven cultuur een extra financiële impuls. Ook andere voorzieningen voor onze inwoners leggen we onder de loep in het licht van de bevolkingsontwikkeling en groeiambitie.

We onderzoeken de draagkracht en spreiding van al onze maatschappelijke voorzieningen, zodat we gericht kunnen investeren of sturen bij een groeiend inwonertal. Dit pakken we op in het licht van ons nieuwe beleidskader sociaal domein. Daarnaast blijven we inzetten op een toekomstbestendige binnenstad, waarvoor we dit jaar een totaalplan opstellen. Ondertussen steken we de handen uit de mouwen; we geven de Hamburgerstraat een boost en zetten stappen naar een duurzame binnenstaddistributie. Een groeiende en veranderende bevolking heeft gevolgen voor mobiliteit. Zelfs zonder de groei van het aantal inwoners neemt de behoefte aan mobiliteit in brede zin toe. Zowel de mobiliteitsvisie- als de parkeervisie worden dit jaar opgeleverd. Deze geven richting aan de mobiliteitsopgave voor de komende jaren. De focus ligt op het zoveel mogelijk aansluiten op de bestaande infrastructuur door in te zetten op flexibele, duurzame en veilige kilometers en het verbeteren van de bereikbaarheid van voorzieningen. Daarbij hebben we extra aandacht voor fietsers en voetgangers en voor duurzaamheid. Het omvormen van bestaande straten met meer groen en ruimte voor fietsers en voetgangers en het toevoegen van laadpalen in de openbare ruimte past in dit streven. De ruimte die de parkeerfunctie inneemt zal opnieuw gewogen worden in het kader van de genoemde ruimtelijke ontwikkelingen.

Soms gaat het wel degelijk om nieuwe infrastructuur; zo intensiveren we onze lobbyactiviteiten waarbij de ondertunneling van het spoor bij de Europaweg een van de speerpunten is en we onderzoeken in Euregio verband de mogelijkheid voor een snelle fietsverbinding tussen Doetinchem, Emmerich en Zevenaar.

Pagina | 5

Wendbaar zijn in een veranderende economie Ondanks ingrijpende gebeurtenissen op nationaal en internationaal niveau is in Nederland dit jaar sprake van economische groei. De economie van Nederland blijkt veerkrachtig en is momenteel 6 procent groter dan voor de corona- en energiecrisis. Tegelijkertijd beïnvloeden inflatie en de veranderde arbeidsmarkt veel aspecten van onze economie, zowel voor het bedrijfsleven als voor inwoners en consumenten. Als we verder inzoomen zien we dat de verschillen tussen de sectoren groot zijn en dat de arbeidsmarkt blijft veranderen. Sectoren als machinebouw en zorg doen het goed, sectoren die veel energie verbruiken zoals de transportsector hebben het moeilijker. Menselijk kapitaal wordt meer en meer een schaars goed en de trend van de afnemende arbeidsproductiviteit zet al jaren door. Het onbenut arbeidspotentieel is met 10% van de beroepsbevolking een bedreiging en tegelijkertijd een kans. Door een gerichte campagne op te zetten, buiten de reguliere paden van de arbeidsmarkt om, probeert onze gemeente dit ‘onbekend talent’ te bereiken en de activeren. In 2023 is dan ook het project ‘Aanpak tekorten Doetinchemse arbeidsmarkt’ gestart, dat zich richt zich op zowel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt als op het gericht zoeken van het aanwezige nog onbenutte arbeidspotentieel.

De groei in aantal inwoners leidt enerzijds tot toename beroepsbevolking maar ook tot toename behoefte aan extra (verzorgende) bedrijvigheid (en arbeidsplaatsen). Uitvoering van taken bij bedrijven en maatschappelijke organisaties komt onder druk te staan, zowel kwantitatief als kwalitatief. Zonder gerichte aandacht kan dit de Doetinchemse ambities in de weg zitten. Doetinchem moet zich daarom onder andere onderscheidend maken om jongeren te boeien en te binden. Daarbij zijn stimulansen in de centrumfunctie waar beleving en ontmoeting meer centraal moeten staan, de branding van de stad naar de buitenwereld en de woningvoorraad belangrijke aspecten. Maar ook het anders invullen van werkgeverschap, en elkaar in het netwerk daarbij helpen. En het krachtig neerzetten van het onderwijsprofiel van excellente MBO-stad verbonden met HBO biedt daarin kansen. Veerkracht in de samenleving Nederland is één van de landen met de gelukkigste bevolking ter wereld. Achterhoekers beoordelen hun mate van gelukkig zijn met een 7,9. Gezondheid, welzijn en wonen bepalen in belangrijke mate de waardering van brede welvaart. Ook in 'de meest gemiddelde gemeente van Nederland’ Doetinchem zijn er verschillen. Verschillen die per buurt of wijk te bepalen zijn. Een moderne overheid die waarde hecht aan legitimiteit blijft oog houden voor deze maatschappelijke trend.

We werken momenteel aan een nieuw toekomstgericht en integraal beleidskader voor het sociaal domein. Ondertussen zitten we uiteraard geenszins stil en zetten we in op diverse doelgroepen en thema's. Met een stevige impuls op het gebied van bestaanszekerheid bereiken we vroegtijdig meer mensen en kijken we wat zij echt nodig hebben. Daarnaast blijft onderwijs voor ons een speerpunt waarin we actief beleid voeren gericht op het verminderen van onder andere kansenongelijkheid. Doetinchem is een onderwijsstad en om dat ook in de toekomst succesvol te kunnen blijven werken we samen met onderwijspartners en andere partijen aan een educatieve agenda en staat onderwijshuisvesting hoog op onze agenda. We gebruiken de extra middelen van het Rijk om extra steunpunten van bibliotheken in de wijken te faciliteren. Voor de groeiende groep vluchtelingen en inburgeraars zetten we in op taallessen, integratie en begeleiding naar werk. Het experiment waarbij we extra jongerenwerk bieden bij de VO-scholen zetten we voorlopig voort, dit voorkomt dat moet worden uitgeweken naar dure jeugdhulp. Ook moet de landelijke Hervormingsagenda Jeugd leiden tot verbetering van de hulpverlening en een financieel beheersbaar en duurzaam jeugdstelsel. Het wijkgericht werken verdient een voortzetting en verdieping, waarbij we de succesvolle inzet van wijkverbinders intensiveren.

Van zorg naar gezondheid en een veranderende bevolking Ook al groeit onze gemeente, het is van belang te beseffen dat de bevolkingssamenstelling verandert: er komen minder jongeren en meer ouderen en ook het aantal oudere ouderen neemt toe. In Doetinchem en de Achterhoek zien we dat deze ontwikkeling zich eerder voordoet dan gemiddeld in ons land. Ouderen blijven langer thuis wonen en de vraag naar gemeentelijke zorg en ondersteuning zal toenemen. Op dit moment werken we daarom aan een visie op wonen en zorg en maken we, zoals hierboven reeds vermeld, een analyse van bestaande en benodigde maatschappelijke voorzieningen. Pagina | 6

Daarnaast vraagt ons welzijnsbeleid om een herijking waarbij we extra willen inzetten op technologie en innovatie. Samen met onze verbonden partijen en andere samenwerkingspartners gaan we belangrijke vervolgstappen zetten op het gebied van zorg, preventie, versterking van de sociale basis en sport & bewegen. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) vormen daarvoor de basis. Ook herijken we ons lokaal sportbeleid en gaan we in 2024 van start met een nieuw uitvoeringsprogramma, waarin we de ambitie hebben om sport en bewegen een meer centrale rol te geven in het brede sociaal domein. We kennen in Doetinchem verschillende mogelijkheden om (kleine) leefbaarheids- en bewonersinitiatieven te faciliteren en te ondersteunen. We houden de verschillende mogelijkheden tegen het licht en komen tot een vernieuwde en eigentijdse invulling. Waarbij het versterken van participatie van inwoners een belangrijk uitgangspunt is (voor, door en met inwoners). Hierbij betrekken we ook het Naoberfonds. Groene, gezonde en duurzame leefomgeving Doetinchemmers vinden groen een belangrijk aspect van hun woongenot. Ook nodigt een groene woonomgeving uit tot bewegen en ontmoeten, hetgeen van groot belang is voor de gezondheid en het welbevinden van onze inwoners. Vanwege de preventieve werking zetten we daar extra op in.

De gemeenteraad heeft de uitgangspunten voor het groenbeleid vastgesteld op basis waarvan een uitvoeringsstrategie voor het behoud en versterken van het groen wordt uitgewerkt. Ook blijven we inzetten op de verduurzaming van de bestaande woningvoorraad, zeker bij woningen met slechtere energielabels en/of kwetsbare inwoners. Onze deelname aan het Volkshuisvestingsfonds laat bemoedigende resultaten zien. We nemen graag weer deel aan de volgende tranche, juist omdat we hiermee een deel van de moeilijk bereikbare groep inwoners kunnen laten profiteren van een forse subsidie en ontzorgen bij het verduurzamen van hun woning. Het tegengaan van hittestress en/of wateroverlast in de bebouwde omgeving mag hier niet onvermeld blijven; wij stimuleren klimaatbestendig gedrag bij inwoners en ondernemers. Duurzaamheid is ook een belangrijk aspect bij het onderhoud en moderniseren van onze eigen gemeentelijke gebouwen en accommodaties zoals sportvoorzieningen. We zoeken naar mogelijkheden om daar de komende jaren meer op in te zetten. De puzzel met schaarse ruimte De beschikbare ruimte in ons land is schaars en dat geldt zeker ook voor onze gemeente die een relatief klein grondoppervlakte heeft. Terwijl er grote vraagstukken spelen op het gebied van wonen, werken, landelijk gebied en leefbaarheid, die allemaal hun ruimtebeslag hebben in de fysieke leefomgeving.

Het is dan ook een lastige puzzel om alle ruimtelijke wensen en verplichtingen een plek te geven. Op lokaal niveau voltooien we in 2023 onze omgevingsvisie, waarin het ruimtelijk beleid en de opgaven voor onze gemeente integraal samenkomen. Ook op regionaal niveau wordt in opdracht van het Rijk en in samenwerking met de provincie een puzzel gelegd via het regio-arrangement. Het regio-arrangement is de aanloop naar de nieuwe provinciale omgevingsvisie. Ook daarin zien we dezelfde vraagstukken terugkomen. Naast de ruimtelijke opgaven en de kwaliteit van het landelijk gebied gaat het in het regio-arrangement ook om vitale steden en leefbare dorpen, waarmee de sociaal-economische componenten geborgd worden. Centralisatie en decentralisatie Vanuit het Rijk nemen we zowel een trend waar naar centralisatie als naar decentralisatie. Zo zien we in het ruimtelijk domein dat de opgave voor grootschalige energieopwekking bij de regio’s wordt belegd. Bij woningbouw is juist weer sprake van versterkte regie vanuit het Rijk, bijvoorbeeld doordat het Rijk voorwaarden stelt aan de programmering. Ook in het sociaal domein zien we verschillende bewegingen. Zo is er voor beschermd wonen (onderdeel van de Wmo) sprake van een verdere decentralisatie; van regionaal naar lokaal.

Anderzijds is er bij de jeugdhulp juist weer een voornemen om tot opschaling te komen via regionalisering en (verplichte) samenwerking. Wat dit voor ons als gemeente lastig maakt is dat er veelal een grote samenhang is tussen de diverse beleidsvelden en opgaven en dat het budget dat vanuit het Rijk voor de uitvoering beschikbaar wordt gesteld niet altijd evenredig meegroeit met de opgaven. We blijven dan ook focus aanbrengen op onze rol als centrumgemeente binnen de Achterhoek.

Pagina | 7

De moderne tijd De relevantie van de informatiemaatschappij blijft stijgen. En daarin moet je meekunnen. Als mens, als organisatie en als politiek. Door meer data-gedreven te werken krijgen we beter zicht op effectiviteit en efficiëntie van (politieke) keuzes. De verdere digitalisering van de samenleving biedt kansen, maar zorgt ook voor kwetsbaarheid. Privacy-wetgeving biedt bescherming, maar de afhankelijkheid van informatieveiligheid is niet voor iedereen een zegen. Iedereen moet kunnen blijven meedoen in de digitalisering. Financiële duidelijkheid bij meicirculaire In deze Kadernota schetsen we een beeld van onze ambities binnen de financiële kaders die nu bekend zijn. Niet alles wat we zouden willen of wensen is daarin mogelijk. Dat heeft voor een groot deel te maken met het feit dat we als gemeente wachten op duidelijkheid vanuit het Rijk. Met de twee voorgaande circulaires van het Rijk (september- en decembercirculaire 2022) kregen we te maken met een verslechtering van het financieel beeld. In onze Kadernota kunnen we vooralsnog tot en met 2026 een sluitende begroting presenteren, echter nog niet voor jaarschijf 2027. Gelukkig zien de eerste berichten in de voorjaarsnota van het Rijk er hoopgevender uit.

Zo wordt het bij de Miljoenennota 2023 eenmalig, vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek, beschikbaar gestelde bedrag van 1 miljard euro voor gemeenten bij de meicirculaire vanaf 2027 structureel beschikbaar. We verwachten dan ook dat de meicirculaire ons hier wat meer financiële armslag biedt, waardoor we bij de begroting wellicht nog wat extra keuzes kunnen maken of ambities verder kunnen intensiveren. Voorbeelden daarvan zijn cameratoezicht in de binnenstad, het verduurzamen van sportaccomodaties, het verbeteren van het onderhoud en verduurzamen van gemeentelijke gebouwen en de aanleg van een voetgangerstunnel in de wijk De Hoop. Bij de komende begroting hopen we ook deze ambities een plek te kunnen geven.

Pagina | 8

2.

Aan- en afmeldingen per programma

In het vorige hoofdstuk hebben wij u meegenomen in de trends en ontwikkelingen die we zien in relatie tot de uitvoering van de coalitie-agenda “Samen groeien in kwaliteit”. In dit hoofdstuk worden per programma de financiële ontwikkelingen geschetst relevant voor de begroting 2024-2027. Enerzijds zijn dit autonome en noodzakelijke ontwikkelingen, anderzijds wensen die een verdere invulling geven aan het coalitieakkoord. In de Eerste Bestuurlijke Monitor constateren we ontwikkelingen die ook financiële consequenties hebben voor de begroting 2024. Deze komen dan ook in deze Kadernota naar voren. Voor deze onderdelen wordt er in de kop op de toelichtende teksten een bedrag gepresenteerd voor jaarschijf 2023. De incidentele effecten voor het jaar 2023 worden in de 1e bestuurlijke monitor 2023 toegelicht. In hoofdstuk 3 worden de hier geschetste ontwikkelingen verwerkt in het financiële perspectief dat verder bouwt op het in de begroting 2023 gepresenteerde financiële perspectief.

2.1 Aan- en afmeldingen programma 1 Doetinchem 2036

KN

Phouder

Struct ./ Incid.

Aanmeldingen

Bedragen * € 1000,-

2024

2025

2026

2027 S of I

-57 -25

-57 -29

-57 -220

-57 -352

S S

1 2

MB MB

1 Doetinchem 2036 Bibob-Coördinator (1 fte;schaal 10) Kadernota 2024-2027 VNOG

3

MB

Regisseur/procescoördinator Veiligheid en zorg (0,89 fte, schaal 11)

-115

-115

-115

-115

S

3 4 4

MB MB MB

Periode werving medewerker Achterstallig onderhoud stroomkasten openbare ruimte Verhoging opbrengsten

29 -43 43

0 -43 43

0 -43 43

0 -43 43

S S S

5

RH

Toekomstbestendige binnenstad

0

-60

-60

-60

S

6 7

RH IL

Zero-emissie binnenstad Spoorzone: masterplan en ontwikkelstrategie

-50 -150

0 0

0 0

0 0

I I

7

IL

Dekking uit investeringsfonds (2024)

150

0

0

0

I

Doetinchem 2036

-219

-261

-452

-584

1. Bibob-coördinator (0,5 fte)

2023: € 29.000 N 2024: € 57.000 N

Structureel

Mark Boumans Per 1 januari 2023 is het nieuwe Bibobbeleid van kracht voor de gemeente Doetinchem. Waar eerder alleen de aanvragers van specifieke vergunningen rondom horeca, coffeeshops, kansspelinrichtingen en seksinrichtingen werden getoetst op integriteit is het beleid verruimd. Deze verruiming ziet op verschillende aanvragen of transacties waar de gemeente aan gerelateerd is: vergunningen Wabo boven de € 500.000, subsidies, inkoop, gronduitgifte, milieu en verder. Daarbij is een lijst vastgesteld met risico’s. Gebleken is dat deze zgn. bibobtoets extra tijd en kennis vraagt van onze medewerkers door de hele organisatie heen. Een inhoudelijke bibob-toets vraagt veel kennis van jaarrekeningen en ondernemingsvormen. Ook dient er een juridische toets plaats te vinden. Omdat het Bibobbeleid diverse disciplines betreft (bedrijfsvoering, maatschappij, ruimte, grondzaken) is een coördineerde functie nodig.

Pagina | 9

2. Kadernota 2024-2027 VNOG

2024: € 25.000 N 2025: € 29.000 N 2026: € 220.000 N 2027: € 352.000 N

Structureel

Mark Boumans De Kadernota 2024-2027 van de VNOG is de voorbereiding van de ontwerp-begroting van de VNOG. Wel worden al prognoses gegeven van de gemeentelijke bijdragen voor 2024 t/m 2027. Ondanks de verschillende maatregelen gaat de gemeentelijke bijdrage per 2024 stijgen door een combinatie van nieuw beleid, besparingen, autonome ontwikkelingen, loon- en prijscompensatie en kapitaallasten. Voor onze gemeente leidt dit met ingang van 2024 tot een hogere bijdrage. effect Kadernota 2024-2027 nieuw beleid besparingen autonome ontwikkelingen loon- en prijscompensatie 2024 kapitaallasten totaal

2024 56.100 -38.729 9.042 190.740 -990 216.163

2025 59.136 -38.729 10.362 190.740 -2.310 219.199

2026 52.536 -38.729 12.012 190.740 194.040 410.599

2027 52.536 -38.729 12.672 190.740 325.380 542.599

De hogere bijdrage aan de VNOG als gevolg van loon-en prijscompensatie is overeenkomstig de gemaakte afspraken met de VNOG over de indexering. Deze wordt gedekt uit de stelpost voor nominale ontwikkelingen. De verhoging van de kapitaallasten is conform het investeringsprogramma van de VNOG. In eerdere jaren kon de VNOG dit nog opvangen binnen de reserve investeringslasten. Gelet op de omvang van deze reserve kan dit in de toekomst niet meer. Per saldo dient onderstaand nog gedekt te worden en dit is meegenomen in de Kadernota. effect begroting gemeente Doetinchem effect Kadernota 2024 gD incl. afrondingen Dekking indexering 2024 (stelpost nominale ontwikkelingen) resultaat

3. Regisseur/proces coördinator veiligheid en zorg

2024 216.200 190.740 -25.460

2025 219.700 190.740 -28.960

2026 411.100 190.740 -220.360

2024: € 115.000 N

2027 543.100 190.740 -352.360

Structureel

Mark Boumans Afgelopen jaren zijn de ketens veiligheid en zorg steeds meer op elkaar afgestemd. Veiligheid kan niet zonder zorg en zorg kan niet altijd zonder veiligheid. Denk onder andere aan personen met verward gedrag en overlastgevende jeugd. Om niet steeds aan de achterkant van een veiligheidsprobleem aan een oplossing te werken, moeten we naar de voorkant. Voorkomen dat er problemen ontstaan en ontstane problemen snel bij de kop pakken met slimme interventies door een mix van het veiligheiden zorginstrumentarium in te zetten. Om deze reden willen we binnen het veiligheidsdomein investeren in een regisseur/procescoördinator Veiligheid en Zorg (0,89 fte schaal 11).

4. Achterstallig onderhoud stroomkasten Openbare ruimte

2023: € 43.000 N 2024: € BN

Incidenteel Structureel

Rens Steintjes De stroomkasten (standplaatsenaansluitingen en evenementenaansluitingen) hebben de afgelopen jaren achterstallig onderhoud opgelopen. Dit kunnen we echter niet laten oplopen. Voor de veiligheid van de gebruikers en de omgeving dienen de stroomkasten weer op een goed onderhoudsniveau te worden gebracht. Om het achterstallig onderhoud in te lopen en voor het plaatsen van een stroomkast in het Mark Tennantplantsoen is in de begroting 2023 incidenteel € 24.000 opgenomen (begr. 2023 pag. 91 nr. 62). Daarnaast is structureel €15.000,- extra begroot om ook in de toekomst het noodzakelijke beheer en onderhoud te kunnen uitvoeren.

Pagina | 10

Naast het genoemde onderhoud, hebben we inmiddels ook te maken met een forse stijging van de energieprijzen, waardoor in totaal € 43.000 extra benodigd blijkt. Dit is te dekken door verhoging van de gebruiksvergoedingen. Door middel van een groeipad is er incidenteel nog dekking nodig t.l.v. de begroting.

5. Toekomstbestendige binnenstad (krediet 1 mln. 2024)

2025: € 60.000 N

Structureel

Robbert Hummelink Binnen de bestuursopdracht Toekomstbestendige Binnenstad wordt gewerkt aan een ontwikkelstrategie voor het centrumgebied. Voor een meerjarige aanpak wordt een lange termijnvisie en een uitvoeringsplan uitgewerkt. Daarvoor wordt in 2024 met een totaalplan en financieringsvoorstel opgeleverd. De eerste stap van deze bestuursopdracht (de SWOT) is afgerond. Uit deze sterkte-zwakteanalyse komt onder andere naar voren dat voor bezoekers van binnensteden het winkelmotief steeds meer onder druk komt te staan. Hoofdwinkelstraten moeten qua aantrekkelijkheid en beleving kwalitatief hoogwaardig zijn om de vitaliteit van de binnenstad te kunnen behouden en versterken. Om de urgentie en het belang van een toekomstbestendige binnenstad te waarborgen zijn er middelen nodig om projecten uit te voeren. Uiterlijk in 2024 ligt er een totaalplan voor de binnenstad. We zien hierbij dat het vernieuwen en vergroenen van de openbare ruimte binnen het ei belangrijk zijn in het totaalplan. We vragen de raad daarom vooruitlopend op de vaststelling van het totaalplan budgetten beschikbaar te stellen waarmee we volgend jaar de voorbereiding voor de uitvoering kunnen starten voor een toekomstbestendige binnenstad. Concreet zien we de openbare ruimte in de Hamburgerstraat als een van de eerste zaken om aan te pakken.

Naast herinrichten en vergroenen denken we ook aan speelplekken voor kinderen en goede oplossingen voor het fietsgebruik in de binnenstad. Het benodigd krediet bedraagt € 1.000.000, de bijbehorende kapitaallasten € 60.000 structureel (o.b.v. gemiddelde afschrijving in 25 jaar tegen 2,50% rente).

6. Zero emissie binnenstad

2024: € 50.000 N

incidenteel

Robbert Hummelink Vanuit de raad en verschillende belanghebbenden in de binnenstad (o.a. de vastgoedvereniging en de ondernemersvereniging Doetinchem) is de wens uitgesproken om snel vaart te maken met veilige en duurzame binnenstadsdistributie. Met het doel om het verblijfsklimaat in de binnenstad verder te verbeteren. Als gemeente zijn we in gesprek met de binnenstadpartijen en een partij die duurzame binnenstadsdistributie kan organiseren. Onderwerp van gesprek is hierbij hoe we kunnen komen tot een sluitende businesscase. Hiervoor is op verschillende manieren inzet van de gemeente bij nodig, zowel door regulering (bijvoorbeeld beperken/handhaven venstertijden voor gemotoriseerd verkeer), maar ook door facilitering (bijvoorbeeld het mogelijk maken van een laad- en loshub). Om dit mogelijk te maken is een onderzoek nodig naar hoe we tot die sluitende businesscase kunnen komen. Het initiatief daartoe ligt bij het bedrijfsleven. Daaraan willen wij een maximale bijdrage leveren van € 50.000. Daarvoor vragen wij de raad om een budget van € 50.000. Dit bedrag kan daar tot op zekere hoogte ook voor worden ingebracht. Hierbij is een harde voorwaarde wel dat zowel de ondernemers in de binnenstad als de partij die de duurzame binnenstad distributie organiseert minimaal evenredig bijdragen. Eind 2024 volgt een evaluatie en moet worden bezien of het initiatief zelfstandig verder kan.

Pagina | 11

7. Spoorzone: masterplan en ontwikkelstrategie

2023: € 150.000 N 2024: € BN (BR investeringsfonds)

Incidenteel incidenteel

Ingrid Lambregts Wat is de afwijking? Doetinchem wil graag als centrumgemeente een sterke gemeenschap zijn met goede voorzieningen. Vanuit de ambitie om in 2036 door te groeien naar 70.000 inwoners is de spoorzone aangewezen als geprioriteerde opgave. Dit betekent dat dit het gebied wordt waar wonen, werken, leren en ontmoeten bij elkaar komen. Samen met inwoners, bedrijven en andere belanghebbenden zijn we aan de slag gegaan om een visie voor het gebied te maken. Met alleen een visie zijn we er nog niet. De vervolgstap na de visie is het maken van een masterplan en een ontwikkelstrategie. In het masterplan wordt de visie geconcretiseerd, waarbij de stedenbouwkundige en ruimtelijke uitgangspunten worden geformuleerd. In de ontwikkelstrategie wordt op hoofdlijnen uitspraken gedaan over prioriteiten en tempo van de te onderscheiden ontwikkelingen en de rol die de gemeente en haar ontwikkelpartners daarin vervullen. De ontwikkelstrategie wordt in samenspraak en in het verlengde van het masterplan opgesteld. Voor beide producten zijn uren en kosten nodig. Incidenteel gaat het voor 2 jaar om € 300.000 totaal, waarbij er € 175.000 benodigd is voor het opstellen van het masterplan en benodigde onderzoeken. Daarnaast wordt € 125.000 ingezet voor interne uren voor mensen met een omzettaakstelling.

Voor 2024 wordt voorgesteld een beroep te doen op de bestemmingsreserve investeringsfonds. Voor 2023 is dat nog niet mogelijk.

Pagina | 12

2.2 Aan- en afmeldingen programma 2 Sociale en veerkrachtige samenleving

KN

Phouder

Struct ./ Incid.

Aanmeldingen

2024

2025

2026

2027 S of I

-25 pm

-125 pm

0 pm

0 pm

I S

0

0

-750

0

I

Uitbreiden capaciteit onderwijshuisvesting en ondersteuning sport en cultuur 1,0 fte schaal 10 en 0,6 fte schaal 8

-169

-169

-169

-169

S

Repareren budget Achterhoek in beweging

-10

-10

-10

-10

S I

8 9

PM JH

Bedragen * € 1000,2 Sociale en veerkrachtige samenleving Bewegen, ontmoeten, beleven in de openbare ruimte Begroting 2024-2027 Laborijn

10

JH

Integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

11

PM/JH

12

PM

13

PM

Verhogen clubaccommodatie subsidies

-50

0

0

0

14

JH

Verhogen cultuurbudget naar aanleiding van nieuw beleid

-350

pm

pm

pm

I

15 16 17 18 19 19 20 21 21 22 23 24 24 24

JH JH RH JH RH/PM RH/PM PM PM PM IL/PM RH JH JH JH

Openen extra steunpunten Bibliotheek Participatie, Integratie,Werk en Inkomen voor vluchtelingen Borging extra inzet jongerenwerk Implementatie educatieve agenda Toekomsttuin jeugdbescherming Bijdrage rijk Maatschappelijke opvang Doorontwikkeling subsidieloket Periode werving medewerker Woonzorgvisie Tijdelijke voorzetting wijkgericht werken met inzet wijkverbinders GGD - loon- en prijsontwikkeling & autonome groei Dekking uit nominaal GGD - nieuw beleid (WOO, informatieveiligheid/HR21/onvoorzien)

bn -30 -75 -50 pm pm bn -37 9 -10 -155 -57 57 -23

bn 0 0 0 bn bn bn -37 0 0 0 -107 107 -23

bn 0 0 0 bn bn bn -37 0 0 0 -169 169 -23

bn 0 0 0 bn bn bn -37 0 0 0 -207 207 -23

S I I I S S S S S I I S S S

Sociale en veerkrachtige samenleving

-975

-364

-989

-239

8. Bewegen, ontmoeten, beleven in de openbare ruimte

2024: € 25.000 N 2025: € 125.000 N

Incidenteel Incidenteel

Patrick Moors We geven een impuls aan sport, spel en bewegen in de openbare ruimte. Door meer ‘beweeggroen’ in te richten en aantrekkelijke plekken in te richten voor sport, spelen en bewegen creëren we een aantrekkelijke ruimte én versterken we preventie en gezondheidswinst. Voor het onderhoud van bestaande beweeg- en speelvoorzieningen is reeds structureel budget beschikbaar. Om te innoveren en nieuwe impulsen mogelijk te maken hebben we budget nodig. In 2024 geven we, samen met onze samenwerkingspartners Buha en Sport-ID, aan deze inzet op bewegen, ontmoeten, beleven in de openbare ruimte een vervolg.

Pagina | 13

9. Begroting 2024-2027 Laborijn

2024: € PM

Structureel

Jorik Huizinga De begroting 2024-2027 Laborijn moeten we nog ontvangen, een nadere financiële specificatie is nog niet te geven. De uitkering voor de BUIG die de gemeente van het rijk ontvangt fluctueert. In de bijstelling - nader voorlopig budget 2023 en het voorlopig budget 2024 - zijn de realisaties van vorig jaar en de conjuncturele situatie verwerkt. Ook wordt een actuele prognose gemaakt van het aantal bijstandsgerechtigden in onze gemeente. De gemeente Doetinchem stimuleert de arbeidsparticipatie en de arbeidsproductiviteit. In 2023 is het project “Aanpak tekorten Doetinchemse arbeidsmarkt” gestart. Dit project heeft als doel mensen een duurzame kans op de arbeidsmarkt te bieden, te werken aan minder werkloosheid en werkloosheid te voorkomen. Het plan van aanpak voor aanpak tekort arbeidsmarkt richt zich op zowel mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt als op het gericht zoeken van het aanwezige nog onbenutte arbeidspotentieel. Door middel van een campagne worden verschillende doelgroepen aangesproken en bereikt.

Door deze intensievere inzet en door het bedienen van meer doelgroepen zoals de Niet UitkeringsGerechtigden (NUG-gers), de instroom van nieuwe doelgroepen in de Participatiewet (voormalig Wajong en WSWgroepen), de doelgroep nieuw beschut, de toename aantal statushouders (intensievere aanpak) neemt de druk op de begeleidingsvraag en het re-integratiebudget toe. Daarnaast wordt de het gedachtengoed van Simpel Switchen in samenwerking met Buurtplein onder de werktitel activerend werk ingebed in de reguliere werkwijze van Laborijn.

10. Integraal huisvestingsplan Onderwijs (IHP)

2026: € 750.000 N

incidenteel

Jorik Huizinga De gemeente Doetinchem is veranderd van een krimp- naar een groeigemeente. In de prognoses zien we weer een groeiende trend in aantal leerlingen. Daarnaast hebben we een groot aantal gedateerde gebouwen die niet meer aan de hedendaagse eisen voldoen. Ook is er relatief veel tijdelijke huisvesting. In 2023 stellen we een nieuw IHP op waarin we inzetten op toekomstbestendige en flexibele onderwijsgebouwen. Duurzaamheidsvraagstukken en toekomstige ontwikkelingen in het onderwijs nemen we mee in het nieuwe IHP. Op basis van de groeiende trend in aantal leerlingen en de lokale ambities verwachten we een significante stijging van benodigde middelen. Iedere bestuursperiode doen we, naast de structurele toevoeging, eenmalige een extra toevoeging. Per bestuursperiode bepalen we hoe hoog deze moet zijn. Met deze toekomstige dotatie zorgen we ervoor dat we de opgaven uit ons IHP kunnen realiseren en onze reserve onderwijshuisvesting hierbij niet negatief wordt.

11. Uitbreiden capaciteit onderwijshuisvesting en ondersteuning sport en cultuur

2023: € 84.000 N 2024: € 169.000 N

Incidenteel Structureel

Jorik Huizinga, Patrick Moors De gemeentelijke opgave op het gebied van onderwijshuisvesting groeit mee met de ambitie van Doetinchem 2036. In 2018 is de ambtelijke capaciteit op de beleidsterreinen sport, cultuur en onderwijshuisvesting van 3 fte afgeschaald naar 2 fte. Om ambities en ondersteuning waar te maken is een structurele uitbreiding terug naar 3 fte noodzakelijk. De uitbreiding betreft 1 fte schaal 10 (€ 114.000). Naast de uitbreiding voor onderwijshuisvesting ontbreekt er beleidsondersteuning op de terreinen sport en cultuur. Hiervoor is structureel 0,6 fte schaal 8 nodig (€ 55.000). Voor 2023 wordt de helft van het bedrag geraamd, omdat de middelen pas beschikbaar komen na vaststelling van de 1e Bestuurlijke Monitor.

Pagina | 14

12. Repareren budget Achterhoek in Beweging

2023: € 10.000 N

Structureel

Patrick Moors Iedere Achterhoekse gemeente draagt structureel bij aan Achterhoek in Beweging met een bedrag van € 35.000. De afgelopen jaren werd aanvullend op het basisbedrag ook vanuit het Sociaal Domein Achterhoek per gemeente € 10.000 ingelegd. Met deze aanmelding wordt voorgesteld de bijdrage vanuit het sociaal domein op een juiste manier in de begroting te verwerken, zodat het nu en in de toekomst op de juiste manier wordt geraamd. Daarnaast zijn er geen middelen beschikbaar op regionaal niveau voor de verbinding met sociaal domein. Deze middelen zijn nodig om het partnership van Achterhoek in Beweging en Sociaal Domein Achterhoek niet projectgericht, maar juist fundamenteel de preventieve werking van sport en bewegen te bestendigen.

13. Verhogen clubaccommodatie subsidies

2024: € 50.000 N

Incidenteel

Patrick Moors De clubaccommodatiesubsidie van gemeente Doetinchem ondersteunt verenigingen en stichtingen bij de investering in nieuwbouw, verbouw of investering in grootschalige inrichting van hun clubaccommodatie. In 2022 en 2023 neemt de vraag naar deze subsidie toe vanwege de hoge energiekosten. Het verduurzamen van de accommodatie helpt hierbij. Om de verduurzaming een impuls te geven en daarmee te investeren in een financieel gezonde toekomst van verenigingen en stichtingen verhogen we eenmalig het budget met € 50.000.

14. Verhogen cultuurbudget naar aanleiding van nieuw beleid Jorik Huizinga

2024: € 350.000 N

Incidenteel

Doetinchem groeit en daarom investeren we in aantrekkelijke en passende voorzieningen op het gebied van kunst en cultuur. Deze investeringen dragen bij aan het welzijn en woongenot van onze inwoners en versterkt de lokale identiteit. Met kunst en cultuur stimuleren we ontmoeting en beleving. Cultuur draagt bij aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor nieuwe inwoners en bedrijven. Kunst en cultuur maakt Doetinchem een aantrekkelijke gemeente voor dagrecreanten en toeristen. Daarnaast zetten we cultuur in op preventie, om bij te dragen aan het voorkomen van een zorgvraag. Onze ambities vragen om extra investeringen en nieuw beleid op het gebied van kunst en cultuur. Om direct te kunnen starten met de uitvoering van het nieuwe beleid, dat eind 2023 gereed is, en niet stil te staan of zelfs achteruit te gaan, investeren we in 2024 eenmalig een bedrag. Met dit bedrag continueren we het huidige aanbod en starten we met het realiseren van de nieuwe beleidsdoelen. We investeren in projecten die met kunst en cultuur maatschappelijke thema's aanpakken. In onze groeiambitie zorgen we voor een aantrekkelijke stad door zichtbare kunst en cultuur in voorzieningen, maar ook de openbare ruimte. In het theater, filmhuis en museum is het aanbod divers waardoor het niet alleen voor onze huidige inwoners interessant is, maar ook voor onze toekomstige.

Ook hebben we de ambitie om als regio Achterhoek een stedelijke cultuurregio te worden zodat we, in samenwerking met het ministerie van OCW, kunnen werken aan het versterken van de culturele infrastructuur in de Achterhoek. We voorzien dat deze eenmalige investering niet voldoende is voor de opgave waar we voor staan. Daarom maken we in 2024 een uitvoeringsagenda die antwoord geeft op de vraag welke investeringen structureel nodig zijn om het nieuwe beleid zowel op inhoudelijk als financieel vlak te borgen. Voor zover we het nu kunnen overzien gaat het om een investering van €700.000 per jaar.

Pagina | 15

15. Openen extra steunpunten Bibliotheek

2024: € BN

Structureel

Jorik Huizinga Vanuit het rijk komen middelen beschikbaar om extra steunpunten Bibliotheek te creëren. We zitten nog vroeg in het proces, maar verwachten zowel structurele als incidentele kosten als de steunpunten gerealiseerd worden.

16. Participatie, Integratie, Werk en Inkomen voor vluchtelingen Jorik Huizinga

2024: € 30.000 N

Incidenteel

De huidige infrastructuur, die Laborijn in samenwerking met partners heeft ingericht in het kader van de Wet Inburgering en begeleiding naar werk voor Oekraïners, biedt een goede basis voor de huidige groepen inburgeraars. De verwachting is dat in de toekomst meerdere groepen vluchtelingen blijvend worden opgevangen in onze gemeente. Op termijn is de huidige infrastructuur van onze verbonden partners zoals Laborijn, Buurtplein maar ook van andere organisaties die zich bezighouden met de participatie en integratie van vluchtelingen, niet toereikend. Een incidentele aanvulling in het budget voor taallessen, participatie- en integratieactiviteiten, pilotprogramma's en experimenten voor begeleiding naar werk ad € 30.000 is noodzakelijk. Hiermee zorgen we voor een versnelde inburgering van verschillende groepen vluchtelingen en dragen we bij aan de oplossing van het vraagstuk met betrekking tot knelpunten op de arbeidsmarkt.

17. Borging extra inzet jongerenwerk

2024: € 75.000 N

Incidenteel

Robbert Hummelink In de begroting 2023 heeft de gemeenteraad voor 2023 incidenteel middelen beschikbaar gesteld, gericht op het voorkomen van problematiek en inzet van (dure) zorg aan jeugdigen en jongeren. Dit is beschikbaar gesteld in de vorm van experimenteerruimte bij Buurtplein. Onderdeel hiervan is extra inzet van jongerenwerk. Medio 2023 wordt inzichtelijk welke meerwaarde de invulling van deze extra inzet jongerenwerk binnen de experimenteerruimte (tot dat moment) heeft opgeleverd en tot welke resultaten het heeft geleid. In afwachting daarvan doen we een incidentele aanmelding van € 75.000 voor dit onderdeel binnen de experimenteerruimte. Er wordt geëxperimenteerd in 2023 met extra inzet van het jongerenwerk bij scholen voor voortgezet onderwijs. Deels wordt deze inzet daarom ook gefinancierd uit de rijksmiddelen voor het Nationaal Plan Onderwijs (NPO). Deze middelen komen per 2024 te vervallen. Gezien de maatschappelijke druk en ontwikkelingen verwachten we dat inzet van jongerenwerk gevraagd blijft en bijdraagt aan het voorkomen van problematiek en inzet van duurdere maatregelen en/of jeugdhulp.

18. Implementatie educatieve agenda

2024: € 50.000 N

Incidenteel

Jorik Huizinga Op basis van de coalitieagenda 2022-2026 ontwikkelen we in 2023 een educatieve agenda Doetinchem. Dit doen we samen met het Onderwijs- en overige maatschappelijke partners uit Doetinchem. De ambitie voor de educatieve agenda is om van Doetinchem een Onderwijsstad voor de toekomst te maken, waarbij er sprake is van onderwijs en opleidingen die aansluiten op de behoeften van scholieren, studenten en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt. Vanaf 2024 zal de educatieve agenda geïmplementeerd worden. De te implementeren acties zijn op dit moment nog niet bekend. Daarmee is de beoogde dotatie (aandeel gemeente Doetinchem) ook nog moeilijk in te schatten. Vooralsnog nemen we in de begroting 2024 hiervoor alvast € 50.000 op.

Pagina | 16

19. Toekomsttuin kind- en gezinsbescherming

2024: € PM 2025: € BN

Incidenteel Structureel

Robbert Hummelink, Patrick Moors De toekomsttuin kind en gezinsbescherming is in 2023 gefinancierd vanuit het budget experimenteerruimte Buurtplein (begroting 2023) en vanuit beschikbaar gestelde rijksmiddelen. De toekomsttuin kind- en gezinsbescherming is een proeftuin op basis van aankomend te wijzigen rijksbeleid. Er wordt van de landelijke jeugdhulpregio's verwacht te anticiperen op dit toekomstige gewijzigde beleid gericht op het beter beschermen van jeugdigen en gezinnen, het voorkomen van onveiligheid en het uithuisplaatsen van jeugdigen. Doetinchem voert de toekomsttuin als pilot uit voor de regio Achterhoek. De uitrol van het te wijzigen rijksbeleid onder de noemer Toekomstscenario kind en gezinsbescherming, is voorzien voor 2026 en verder. Het pilotjaar Toekomsttuin Doetinchem eindigt op 31 maart 2024. Gezien deze toekomsttuin de start is van het toekomstige rijksbeleid verwachten we een voortzetting hiervan. Gedurende het eerste jaar moet blijken hoe die voortzetting er inhoudelijk, organisatorisch en financieel uit komt te zien. In het pilotjaar bekostigen de gemeenten ook de inzet van medewerkers van de partners uit de veiligheidsketen. Dit moet anders na het pilotjaar. Ook moet er dan een uitrol plaatsvinden van de werkwijze voor de gemeenten in de regio.

De inschatting van deze aanmelding is gebaseerd op wat we nu weten als te verwachten kosten voor Doetinchem minus de (rijks) middelen die structureel in de begroting beschikbaar zijn.

20. Maatschappelijke opvang

2023: € BN 2024: € BN

Structureel Structureel

Patrick Moors Er komt extra budget beschikbaar voor de aanpak dak- en thuisloosheid. In de meicirculaire wordt gepubliceerd hoeveel iedere centrumgemeente krijgt (dit betreffen regionale middelen).

21. Doorontwikkeling subsidieloket

2024: € 37.000 N

Structureel

Patrick Moors Op basis van de Management Letter 2022 bestaat er de behoefte om het subsidieloket binnen team maatschappij uit te breiden naar een loket waar alle gemeentelijke subsidies in ondergebracht zijn. Deze doorontwikkeling vraagt incidentele ontwikkelkosten in 2024 (PM) en structurele uitbreiding van de formatie (0,4 fte schaal 8, € 37.000).

22. Woonzorgvisie

2023: € 30.000 N 2024: € 10.000 N

Incidenteel

Patrick Moors, Ingrid Lambregts Naast dat wettelijk is bepaald dat gemeenten een woonzorgvisie behoren op te stellen, komt deze ook voort uit de Woonvisie. Hiervoor is een bestuursopdracht in april 2023 in het college vastgesteld. De looptijd is 2023-2024. De begrote kosten zijn € 40.000 die naar verwachting voor 75% in 2023 landen. Het project is een coproductie tussen de Maatschappij en Ruimte. Met deze middelen betrekken we organisaties uit de samenleving bij de totstandkoming van de woonzorgvisie.

Pagina | 17

23. Tijdelijke voortzetting wijkgericht werken met inzet wijkverbinders

2023: € 24.000 N 2024: € 155.000 N

Incidenteel Incidenteel

Robbert Hummelink, Patrick Moors a. ABCD-Overstegen. Om te blijven bouwen aan sterke en veerkrachtige gemeenschappen willen we de inzet van de wijkverbinders in Overstegen (in het kader van de ABCD aanpak) en in Schöneveld (Vraag het Anna) voortzetten. In april 2023 evalueren we de ABCD-aanpak met de deelnemende organisaties (Site, politie, Buurtplein, Buha en gemeente Doetinchem) en bespreken de eventuele borging van de aanpak voor de komende jaren. Er zijn meerdere scenario’s voor de eventuele borging, waar nog een keuze in gemaakt moet worden. b. Vraag het Anna. In 2022 is in een factsheet Vraag het Anna beschreven welke impact het werk van de wijkverbinder Vraag het Anna heeft in de wijk Schöneveld. De komende jaren vindt een professionaliseren van de wijkverbinder Vraag het Anna plaats op basis van de ABCD-aanpak. Om dit te continueren wordt ingezet op structureel 10 uur per week in 2023, 2024. Hiervoor is nu als incidentele reeks opgenomen 2023: 20.000, 2024: 30.000. Voor beide samenhangende aanvragen geldt dat tijdig ten behoeve van de Kadernota 2025 en de Eerste bestuurlijke monitor 2024 in de eerste helft 2024 (nu gesteld op 1 mei 2024) een evaluatie plaatsvindt over de vraag of er sprake moet zijn van voorzetting in aangepaste vorm of niet.

Voor beide samenhangende aanvragen geldt dat tijdig ten behoeve van de Kadernota 2025 en eerste bestuurlijke monitor 2024 in de eerste helft 2024 (nu gesteld op 1 mei 2024) evaluatie over of er sprake moet zijn van voorzetting in aangepaste vorm of niet. De aan deze evaluatie verbonden bijstelling op eventueel nog benodigde financiën wordt dan bepaald.

24. GGD - inwonersbijdrage

2024 € 23.000 N

Structureel

Jorik Huizinga De GGD ontvangt een budget vanuit de gemeente Doetinchem. De ontwikkeling van dit budget wordt afgezet tegen de concept meerjarenbegroting van de GGD. Op basis van indexatie afspraken uit november 2019 bedraagt de loon-, prijs en autonome groei ontwikkeling voor vanaf 2024 (5,99%). De loon-prijs ontwikkeling wordt gedekt vanuit de stelpost nominale ontwikkelingen. Daarnaast vraagt de GGD een structurele groei van de inwonerbijdrage van € 23.000. In de inwonerbijdrage 2024 (per inwoner € 20,53) zijn ook de laatste ontwikkelingen verwerkt zoals de noodzakelijke aanpassingen in het kader van de Wet open overheid, verbetering van de informatieveiligheid, verdere invoering functiewaarderingsysteem HR21, het laatste stukje vanuit Covid en de verhoging post onvoorzien. Deze ophoging heeft de GGD verwerkt in hun meerjarenperspectief.

Pagina | 18

2.3 Aanmeldingen programma 3 Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving

KN

Phouder

25

RS

26 26 27 27 28 28 29 29 29 30 30 31 32 33 34 35 36 36 36 36 37 37 38 38

HB HB RS RS RS RS RS RS RS RS RS RS RS RS RS RS IL IL IL IL IL IL RS RS

Struct ./ Incid.

Aanmeldingen

Bedragen * € 1000,3 Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving Kostenstijging investeringsproject Vijverbergroute (krediet 2,7 miljoen) Verschuiving taken bodem van provincie naar gemeente / ODA Dekken bijdrage rijk/provincie Programma vitaal Platteland (2024 t/m 2026) Vorming best.res. Programma Vitaal Platteland Indexering vervangen funderingen doorgaande wegen *Dekking uit accres lpo AU Uitvoering wijkaanpak klimaatopgaven (formatie 1,0 fte, schaal 10) Periode werving medewerker Dekking uit klimaatgelden Subsidie wijkaanpak klimaatopgaven Subsidie wijkaanpak klimaatopgaven tlv voorziening riolering Vrijwilligerscompensatie gemeentelijke natuurparken Herinrichting Mercuriusstraat Fietsverbindingen Doetinchem Zevenaar / Emmerich Wassinkbrink, Slagen (BUHA) Verkeerstellingen Uitvoeringsstrategie woonvisie (1fte, schaal 11) Periode werving medewerker Ontwikkelstrategie 2036 Dekking uit bestemmingsreserve investeringsfonds Deelname volkshuisvestingsfonds Dekking uit te vormen bestemmingsreserve Gladheidsbestrijding areaal *Dekking uit stelpost areaal (nominale ontwikkelingen)

2024

2025

2026

0

-53

-53

-53

S

-100 100 -150 150 -3 3 -120 30 90 -50 25 -15 -20 -10 -25 -10 -130 33 -50 50 -100 100 -8 8

-100 100 -150 150 -3 3 -120 0 120 0 0 0 0 0 0 -10 -130 0 0 0 -100 100 -8 8

-100 100 -150 150 -3 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -10 -130 0 0 0 -100 100 -8 8

-100 100 0 0 -3 3 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -10 -130 0 0 0 -100 100 -8 8

S S I I S S I I I I I I I I I S S S I I S S S S

Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving

-203

-193

-193

-193

25. Kostenstijging investeringsproject Vijverbergroute (extra krediet in 2024 van € 2.700.000) Rens Steintjes

2025: € 53.000 N

2027 S of I

Structureel

We gaan uit van een tekort van € 2,7 mln. ten opzichte van het krediet van € 6 mln. van de bestuursopdracht (en reservering de begroting). Van het tekort kan afgerond € 1,5 mln. ten laste worden gebracht van de voorziening riolering (GRP) Dit op basis van een uitgewerkte kostenraming van 23-2-2023. Deze raming gaat uit van de landelijke kentallen van 2023. De kentallen zijn fors hoger dan voorgaande jaren. Dit komt o.a. door een buitensporig hoge indexering van de bouwkosten (materiaal, energieprijzen, rente en loonstijgingen). We zitten nog in de 1e fase van het project. In de ontwerpfase en bij de aanbesteding worden de ramingen steeds bijgesteld. Voor de aanpassingen van de twee overwegen is nu € 100.000 geraamd. Dit is op basis van sobere en doelmatige aanpassingen met een beperkte invloed op de verkeersstromen. Het project Vijverbergroute is recent met Prorail besproken. We hebben nog niet duidelijk welke wensen en eisen Prorail gaat stellen voor de twee oversteken. Onze insteek is om de overwegen zoveel als mogelijk intact laten, om hiermee kosten te besparen. Bij de volgende kostenraming (na de ontwerpfase) hebben we een beter beeld van de eisen van Prorail cq. de kostenraming van de twee overwegen.

Pagina | 19

26. Verschuiving taken bodem van provincie naar gemeente

2024: € BN

Structureel

Henk Bulten Gekoppeld aan de inwerkingtreding van de omgevingswet verschuift vergunningverlening en toezicht op bodemdossier van de provincie naar gemeente. Door de verschuiving van de inwerkingtreding van de omgevingswet is dit nog niet in gang gezet. Het betreft hier een autonome ontwikkeling. De gemeente kan een deel van deze taken bij de ODA beleggen. We veronderstellen dat de benodigde dekking mee komt van de provincie.

27. Programma Vitaal Platteland

2023: € 450.000 N 2024: € BN 2025: € BN 2026: € BN

Incidenteel Incidenteel Incidenteel Incidenteel

Rens Steintjes Voor de komende 3 jaar is het wenselijk om voor het programma Vitaal Platteland over € 150.000 per jaar te beschikken waarbij per jaar een prioritering wordt aangegeven waar inzet op plaatsvindt. Door toenemende wet- en regelgeving, ontwikkelingen en opgaven in het landelijk gebied is er inzet nodig om initiatieven, wensen en mogelijkheden te onderzoeken en implementeren. Stikstof en water(standen) zijn belangrijke dossiers die hiertoe aanleiding zijn. Er worden gebiedsprocessen begeleid, keukentafelgesprekken met agrariërs gevoerd om per erf een plan op te stellen, vindt ruilverkaveling en herinrichting plaats. De benodigde gelden zijn aanvullend op de reeds beschikbare structurele middelen. Voorgesteld wordt om voor deze uitgaven in 2023 alvast een reserve te vormen van € 450.000, waaruit de € 150.000 vanaf 2024 kan worden gedekt.

28. Indexering vervangen funderingen doorgaande wegen (extra krediet in 2023 van € 89.130) Rens Steintjes

2024: € BN

Structureel

De bedragen die gehanteerd zijn voor het bepalen van de investeringen voor het vervangen fundering doorgaande wegen zijn gebaseerd op een raming uit 2013. Vervolgens zijn deze bedragen opgenomen in een planning. Voor deze investeringen is er geen indexering opgenomen in het overzicht. Hierdoor is het geraamde bedrag van 2013 ook het besteedbare bedrag voor bijvoorbeeld 2023. In 2022 is daarom reeds een aanmelding gedaan, maar deze blijkt op basis van het huidige prijsniveau in de markt niet toereikend. Voor het bepalen van het bedrag zijn de gegevens van het CBS index Grond-/Weg- en Waterbouw gebruikt: Januari 2013 = 100,0 / Januari 2023 = 136,1 Dit betekent dat er extra krediet van € 89.130 benodigd is. Dit leidt tot een extra structurele kapitaallast van € 3.060. Deze wordt gedekt vanuit de stelpost nominale ontwikkelingen.

Pagina | 20

29. Uitvoering wijkaanpak klimaatopgaven

2024: € BN 2025: € BN

Incidenteel Incidenteel

Rens Steintjes We moeten onze inwoners en ondernemers meer bewust maken en stimuleren tot klimaatbestendig gedrag. We doen mee aan een landelijke pilot hitte-aanpak en het resultaat is een uitvoeringsprogramma hitte-aanpak om Doetinchem uiteindelijk hittebestendig te maken. Ook hier moeten we mee aan de slag en daarvoor is formatie nodig. De bestaande formatie (0,8 fte) is ontoereikend en richt zich met name op het ontwikkelen van beleid, de advisering op het gebied van klimaatadaptatie en water bij nieuwe ontwikkelingen. Structureel vragen wij 1 fte voor de uitvoering van onze uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Daarmee neemt ook de huidige kwetsbaarheid (0,8 fte) van het taakveld af. Dekking vindt plaats vanuit de nog te ontvangen klimaatgelden

30. Subsidie wijkaanpak klimaatopgaven

2024: € 25.000 N

Incidenteel

Rens Steintjes In de bestaande bebouwde omgeving ligt nog een grote opgave: minder verharding/bestrating, meer bomen en groen voor vermindering van hitte(stress) en anders omgaan met regenwater. Om dit te stimuleren willen we in 2023 een ‘brede’ subsidieregeling klimaatadaptatie opstellen. Deze regeling kan dan 1 januari 2024 ingaan. De gemeente heeft al een subsidieregeling voor het afkoppelen van regenwater (€ 50.000 per jaar: dekking voorziening riolering). Dit bedrag willen we ophogen tot € 75.000 (extra € 25.000) en de subsidiemogelijkheden gericht op het beter vasthouden, infiltreren en hergebruik van regenwater uitbreiden. Zodat onze riolering niet onnodig wordt belast met schoon regenwater. De extra verhoging van de subsidieregeling met € 25.000 wordt gedekt uit de voorziening riolering. Daarnaast willen we ook maatregelen tegen hitte(stress) stimuleren. Dit kan o.a. door het toevoegen van extra bomen en groen. Dit mag niet uit de voorziening riolering worden bekostigd en zal uit de algemene middelen moeten komen. Het gaat om een bedrag van € 25.000.

31. Vrijwilligerscompensatie gemeentelijke natuurparken

2024: € 15.000 N

Incidenteel

Rens Steintjes De gemeente verzorgt het reguliere onderhoud van de gemeentelijke natuurparken volgens de principes van sober en doelmatig. Naast deze vorm van basisonderhoud zetten vrijwilligers zich in om meer maatwerk te leveren. Ze vergroten daarmee zowel de natuurwaarde als ook de gebruikswaarde van de parken. Voor aanschaf en onderhoud van werkmateriaal, veiligheidskleding en compensatie van kosten is een extra incidenteel budget van € 15.000 nodig. Het betreft een incidentele investering die niet leidt tot besparing op reguliere middelen.

32. Herinrichting Mercuriusstraat

2024: € 20.000 N

Incidenteel

Rens Steintjes Er is sprake van onderhoud en herinrichting van de Mercuriusstraat. De werkzaamheden hebben betrekking op het vervangen van de bestrating en herinrichting te bevordering van de verkeersveiligheid en uitstraling. De kosten bedragen € 20.000.

Pagina | 21

33. Bijdrage Onderzoek Fietsverbindingen Doetinchem Zevenaar/Emmerich

2024: € 10.000 N

Incidenteel

Rens Steintjes De partners Stadt Emmerich am Rhein, de Kreis Kleve, gemeente Montferland, gemeente Doetinchem, gemeente Zevenaar, regio Achterhoek, de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR), provincie Gelderland en Euregio Rijn-Waal hebben een gezamenlijke ambitie voor de realisatie van een netwerk van snelle fietsroutes. In 2022 is de verkenning voor de snelle fietsroute Gendringen – Dieren reeds afgerond. Het vervolg zijn de, deels grensoverschrijdende, snelle fietsroutes Doetinchem – Emmerich, Emmerich – Zevenaar en Zevenaar – Doetinchem. Het budget is de bijdrage van Doetinchem aan de verkennende onderzoeken voor deze routes. De andere partijen dragen eenzelfde bedrag bij. Het is een pragmatisch onderzoek naar snelle fietsroutes. Deze routes moeten qua directheid op afstand en tijd goed zijn als alternatief t.o.v. de auto. Daarbij dient de fietsverbinding toekomstbestendig te zijn.

34. Wassinkbrink, Slagen

2024: € 25.000 N

Incidenteel

Rens Steintjes Dit betreft en onderhoudsproject waarbij de bestaande rijbaan wordt onderhouden. Met de bijdrage van € 25.000 kunnen een aantal kruispunten in deze wegen verbeterd worden boven op het reguliere onderhoud. Deze wegen zijn niet opgenomen in de mobiliteitsfonds en kunnen derhalve daar niet uit bekostigd worden.