GEWIJZIGD Jaarstukken gD 2023 - boekwerk.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken
2023
Jaarstukken 2023
1
2
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................ 5 1. Jaarverslag ....................................................................................................... 8 1.1 Leeswijzer bij de programma's ....................................................................... 9 1.2 Programma - Doetinchem 2036 .................................................................... 10 1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving ........................................ 22 1.4 Programma - Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving .................... 38 1.5 Programma - Organisatie en financiën ........................................................... 46 1.6 Overige algemene dekkingsmiddelen en het gebruik van onvoorzien ................. 54 2 Paragrafen ....................................................................................................... 55 2.1 Lokale heffingen ......................................................................................... 56 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 63 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................
70 2.4 Financiering ............................................................................................... 77 2.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................... 81 2.6 Verbonden partijen ..................................................................................... 89 2.7 Grondbeleid .............................................................................................. 106 2.8 Openbaarheid ............................................................................................ 109 3. Jaarrekening .................................................................................................. 112 3.1 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting ............. 113 3.1.1 Overzicht van baten en lasten ................................................................ 114 3.1.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................... 117 3.1.3 Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma .................... 148 3.1.4 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ..................................................................................................................
152 3.1.5 Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ........................................................... 153 3.1.6 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................ 154 3.2 De balans en de toelichting ......................................................................... 155 3.2.1 Balans ................................................................................................ 156 3.2.2 Toelichting op de balans........................................................................ 158 3.2.2.1 Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............. 158 3.2.2.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............ 162 3.2.2.3 Toelichting op de balansposten ........................................................ 164 3.2.2.4 Niet in de balans opgenomen rechten/verplichtingen .......................... 185
3
3.3 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................. 188 3.4 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen .............. 189 3.5 De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld 223 3.6 Lopende investeringen ................................................................................ 228
4. Bijlagen ......................................................................................................... 235 Bijlage 1: Overzicht Begrotingswijzigingen .......................................................... 236 Bijlage 2. Voedingen, onttrekkingen en benodigde omvang van de reserves en voorzieningen ................................................................................................. 239 Bijlage 3: Verplichte beleidsindicatoren .............................................................. 244 Bijlage 4: Voorstellen Rekenkamer in 2023 ......................................................... 247 Bijlage 5: Gemeenteraad (2022-2026) op 31-12-2023 ......................................... 250 Bijlage 6: College van burgemeester en wethouders (2022-2026) op 31-12-2023 ... 253 Bijlage 7: Afkortingenlijst ................................................................................. 256
4
Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Doetinchem over het jaar 2023. In deze jaarstukken leggen wij als college, zowel beleidsmatig als financieel verantwoording af. 2023 is het tweede jaar waarin uitvoering is gegeven aan onze coalitieagenda ‘Samen groeien in kwaliteit’. In de jaarstukken vindt u een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen, projecten en uitdagingen van onze gemeente in het afgelopen jaar. 2023 is ook het eerste jaar dat wij als college de rechtmatigheidsverantwoording afgeven bij de jaarstukken. Doetinchem 2036 Doetinchem is in trek als toplocatie in Oost-Nederland! Onze voorraad bedrijfskavels staat volledig in optie, waardoor we geen ontwikkelruimte voor ondernemers meer beschikbaar hebben. Enerzijds een mooie ontwikkeling, maar anderzijds ook een beperking voor ondernemers. In lijn met onze groeiambitie hopen we op korte en lange termijn in- en uitbreidingskansen te creëren voor bedrijven, waardoor (nieuwe) bedrijven zich kunnen vestigen of uitbreiden en daarmee de Doetinchemse arbeidsmarkt aantrekkelijk blijft. Bij een goed werkklimaat hoort een passende woonvoorraad. In 2023 is de ‘woonvisie gemeente Doetinchem 2023-2036’ vastgesteld, waarmee de basis is gelegd om Doetinchem als woongemeente nog aantrekkelijker te maken.
De woonvisie richt zich zowel op een toekomstbestendige bestaande woningvoorraad als op de strategische toevoeging van nieuwe woningen. Dit moet ervoor zorgen dat huidige inwoners hun wooncarrière in Doetinchem kunnen doorlopen en vestigers een woning naar behoefte kunnen vinden. Met een mix van woningtypen realiseren we een passend aanbod voor alle doelgroepen. In samenwerking met de ondernemersvereniging en de vastgoedvereniging hebben we in 2023 een toekomstvisie opgesteld om het centrum toekomstbestendig te maken. Deze visie wordt in 2024 aan uw raad voorgelegd. Ook hebben we in 2023 het eerste deel van het proces van planvorming voor de gebiedsontwikkeling Spoorzone Doetinchem afgerond. Na een uitgebreid participatieproces met inwoners, bedrijven en andere stakeholders hebben we door middel van ‘gebiedscafés’ de ruimtelijke structuurschets Spoorzone Doetinchem opgesteld. Deze schets geeft een samenhangend beeld van wat we in de toekomst van dit gebied kunnen verwachten. Sociale en veerkrachtige samenleving In 2023 zijn de lumpsumtarieven (plekprijzen) herijkt. De herijking van de nieuwe plekprijzen heeft geleid tot een zeer grote stijging van de plekprijzen bij bijna alle zorgaanbieders. Deze stijging had voor 2023 voor Doetinchem een negatief effect van € 2,5 miljoen. Een flinke opgave in 2023 en naar de toekomst.
Toch hebben we al onze inwoners in het afgelopen jaar de hulp en ondersteuning kunnen bieden die ze nodig hebben. Dit deden we in nauwe samenwerking met onze verbonden partijen. De afgelopen jaren hebben we belangrijke stappen gezet op het gebied van preventie, samen met onze partners. In 2023 hebben we voortgebouwd op deze basis met de vaststelling van het plan van aanpak voor onze lokale uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en zijn we gestart met de uitwerking van het Integraal Zorg Akkoord (IZA). We hebben diverse pilots en projecten geborgd en verankerd in onze reguliere uitvoering. Hiermee hebben we gewerkt aan vroegsignalering aan het versterken van de bestaanszekerheid van onze inwoners. Ook hebben we waardevolle stappen gezet op het gebied van domein overstijgend werken, zoals de samenwerking met het fysiek domein, de voorbereidingen voor het nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs, de educatieve agenda en integraal werken in de wijk. Omdat wij willen dat iedereen zich welkom voelt in onze gemeente is in 2023 gewerkt aan een inclusieve gemeente, waarin uitsluiting zoveel mogelijk voorkomen wordt en diversiteit wordt gewaardeerd.
In de nieuwe uitvoeringsagenda, die loopt in 2024-2025, wordt nader ingezet op de inzet van een projectgroep diversiteit & inclusie, het antidiscriminatiepact, het worden van een regenbooggemeente, het ondersteunen van
5
burgerinitiatieven en de eigen rol als werkgever. Met input van culturele partners en inwoners is de cultuurvisie 2024-2036 tot stand gekomen. De basis van de cultuurvisie is een domein overstijgende blik vanuit de waarde van cultuur, dat zich uitsplitst op cultureel, sociaal/maatschappelijk en economisch vlak. Ook kreeg cultuur een prominente rol in het plan van aanpak GALA. Hiermee werd nogmaals de maatschappelijke waarde van cultuur benadrukt. Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving In 2023 werd de eerste omgevingsvisie vastgesteld. Hiermee is de ambitie voor Doetinchem 2036 centraal gesteld. Daarnaast kregen de geprioriteerde opgaven uit de Omgevingsagenda een plek. In de Omgevingsvisie staat het omgevingsbeleid voor de fysieke leefomgeving meer in samenhang opgeschreven. Er is een uitgebreid proces doorlopen om te komen tot deze omgevingsvisie. Na diverse uitstellen is de Omgevingswet op 1 januari 2024 in werking getreden. Het jaar 2023 stond in het teken van de voorbereiding op die inwerkingtreding. Uw raad heeft in 2023 de nodige besluiten genomen die daaraan gerelateerd zijn. Daarnaast zijn werkprocessen voor vergunningverlening, toezicht en handhaving aangepast en ingericht.
Vanuit de Regionale Energiestrategie (RES) hebben we in 2023 gewerkt aan een concretisering van de RES 1.0, waarin we streven naar een optimale mix van zon op gebouw, zon op veld en wind tegen zo laag mogelijke maatschappelijke kosten. Al jaren stimuleren we het treffen van energiebesparende maatregelen aan woningen. Met het programma ‘bespaarhulp aan huis’ hebben we in 2023 275 huishoudens in Doetinchem die te maken hebben/kunnen krijgen met energiearmoede voorzien van advies en waar nodig vervangend witgoed. Daarnaast vinden we het belangrijk om de samenleving te betrekken bij het beleid en de plannen van de gemeente en om ruimte te geven aan initiatieven vanuit de samenleving. Om hier gestructureerd vorm aan te geven, is in 2023 het participatiebeleid voorbereid. In 2024 gaan we aan de slag met de implementatie en de uitvoering. Organisatie en financiën In 2023 zijn er een reeks aan activiteiten ondernomen om te komen tot een organisatievisie. De visie geeft de organisatie richting en is een eerste stap in een dynamisch en meerjarig proces. We bouwen voort op positieve ontwikkelingen en op wat er allemaal al goed gaat. Tegelijkertijd hebben we ook aandacht voor wat beter kan en voor alle nieuwe ontwikkelingen die op ons afkomen. Dit doen we onder het motto: Groei door doen! Voor datagedreven werken stond 2023 in het teken van het leggen van een goed fundament.
Onderdelen hiervan zijn het opzetten van een databronnen-register en het opstellen van een visie datagedreven werken. Het afgelopen jaar is ook verder gewerkt om het plaats- en tijdonafhankelijk werken te ondersteunen. In 2023 zijn alle medewerkers en raadsleden overgegaan naar de vastgestelde standaard voor ICTapparatuur. Daarnaast is met trainingen en ontwikkelde leermiddelen ingezet om als organisatie gebruik te maken van de nieuwe mogelijkheden die kantoorsoftware als Office365 bieden voor digitaal- en hybride samenwerken. Digitale vaardigheden blijven ook de komende jaren op de agenda staan. In deze jaarstukken treft u ook voor de eerste maal de door ons opgestelde rechtmatigheidsverklaring aan. Financieel resultaat 2023 Het financieel resultaat bij deze jaarrekening ten opzichte van de eindwijziging 2023 bedraagt met name als gevolg van incidentele meevallers € 11.212.000 voordelig. Daarvan willen we € 2.588.000 bestemmen voor 2024, € 237.000 te onttrekken aan de bestemmingsreserve gebiedsontwikkeling, € 5.207.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve crisisherstelfonds, € 1.350.000 toe te voegen aan de bestemmingsreserve vastgoedfonds en € 2.304.000 toe te voegen aan de algemene reserve. In de programma’s beschrijven wij welke resultaten wij behaald hebben in 2023 en wat deze hebben bijgedragen aan de voorgenomen doelstellingen.
In de jaarrekening wordt een toelichting gegeven op het rekeningresultaat en de bestemmingsvoorstellen.
6
Nog steeds kampen we met onzekerheden voor de toekomst. De oorlog in Oekraïne is helaas nog steeds gaande. Er zijn landelijk grote uitdagingen op het gebied van onder meer klimaat, onderwijs en de woningmarkt die vragen om investeringen voor de toekomst. Voor de gemeente is het onzeker welke taken hiervan door de gemeente moet worden uitgevoerd en of we hier vanuit het Rijk voldoende voor gecompenseerd worden. Door het positieve rekeningresultaat wordt de financiële positie (zie ook paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing) van de gemeente Doetinchem versterkt om te kunnen anticiperen op de genoemde onzekerheden.
7
1. Jaarverslag
8
1.1 Leeswijzer bij de programma's Bij de programma's beschrijven wij welke resultaten we behaald hebben in 2023 en wat deze hebben bijgedragen aan de doelstellingen die we ons gesteld hadden in de begroting 2023. De acties die voor 2023 waren gepland hebben we als volgt beoordeeld: • Groen: volledig gerealiseerd. • Oranje: proces in werking gesteld, maar vergt een langere doorlooptijd of is een doorlopend proces. • Rood: in het verantwoordingsjaar niet gerealiseerd.
9
1.2 Programma - Doetinchem 2036 Voor dit thema zijn de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem heeft een herkenbaar profiel als centrumstad van de Achterhoek en zesde stad van Gelderland voor bewoners, bezoekers en ondernemers. B. Doetinchem heeft een spilfunctie in de regionale economie met nadruk op smart industry en innovatie. C. Doetinchem heeft aantrekkelijke voorzieningen voor bewoners en bezoekers en is een gastvrije gemeente D. Doetinchem heeft een aantrekkelijk woonklimaat voor alle doelgroepen. E. Er is een goede bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en met de auto. F. Doetinchem is een veilige gemeente. G. Groeiambitie Doetinchem 2036 Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem heeft een herkenbaar profiel als centrumstad van de Achterhoek en zesde stad van Gelderland voor bewoners, bezoekers en ondernemers. Doetinchem zet met de "Doetinchem 2036"-ambitie sterk in op het versterken en ontwikkelen van de stad. Door onder andere het werken aan een visie voor de "Toekomstbestendige Binnenstad", het inzetten op de economische agenda Toplocatie Oost en te onderzoeken hoe onze bedrijventerreinen kunnen worden versterkt, wordt de herkenbaarheid van Doetinchem als centrumstad verbeterd. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1 .
In het kader van Doetinchem 2036 de centrumrol van Doetinchem verder uitwerken in de vorm van een visie De economische uitgangspunten voor de ruimtelijke ontwikkeling zijn opgenomen in de vastgestelde Omgevingsvisie. Het traject is gestart om samen met diverse partners in de stad een Citybranding vorm te geven. Hiermee wordt de Doetinchemse economie beter bekend buiten de Achterhoek. Voor de economische agenda Toplocatie Oost zijn diverse deelprojecten uitgevoerd en zijn stappen gezet om de bredere visie op de economie vorm te geven. Voor de bedrijventerreinen wordt gewerkt aan een toekomstvisie 'Strategie Werklocaties" A2 . Doetinchem werkt aan een aantrekkelijke binnenstad waar altijd wat te beleven is Voor de binnenstad is samen met de partners in de binnenstad een concept-kansenkaart ontwikkeld die een stip aan de horizon zet voor een vitale binnenstad. Daarnaast is voor de continuering van het Binnenstadbedrijf het opnieuw binnenhalen van de BIZ voor en door vastgoedeigenaren een belangrijk resultaat in 2023. Tevens hebben diverse evenementen in de binnenstad plaatsgevonden zoals een geslaagd Stadsfeest, is de Boliestraat vergroend, zijn de werkzaamheden op het Mispelplein afgerond en zijn diverse andere acties uitgevoerd zoals het tegengaan van de leegstand door de invulling van popup-stores en de opzet van 'Catharina's winter', de lichtshow in de Catharinakerk.
10
Wat wilden we bereiken? B. Doetinchem heeft een spilfunctie in de regionale economie met nadruk op smart industry en innovatie. Doetinchem heeft een evenwichtig en stabiel bedrijfsleven. We sturen op het aanjagen en faciliteren van innovatieve en duurzame ideeën. Hierbij werken we samen in de regio met verschillende partners. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1 . Uitvoering geven aan de economische agenda In 2023 is verdere uitvoering gegeven aan de dynamische agenda ‘Toplocatie Oost’. Zo hebben we ingespeeld op de behoefte van het bedrijfsleven om meer aandacht te schenken aan de tekorten op de arbeidsmarkt. Samen met het bedrijfsleven hebben we bijeenkomsten georganiseerd en campagne gevoerd. Ook is ingezet op het versterken van de dienstverlening en het integraal onder de aandacht brengen van economische belangen in de gemeente. B2 . Behouden, versterken en aantrekken (nieuwe) bedrijvigheid Door het volledig in optie staan van onze voorraad bedrijfskavels heeft de gemeente geen ontwikkelruimte voor ondernemers meer beschikbaar. In 2023 hebben we een onderzoek laten uitvoeren naar de in- en uitbreidingskansen die er liggen in de gemeente Doetinchem. Hiermee hopen we op zowel de korte als lange termijn (kwalitatieve) ruimte te kunnen creëren voor bedrijven. Tegelijkertijd vinden we het belangrijk om ons huidige bedrijfsleven goed van dienst te blijven. B3 .
Ruimtelijke economisch beleid Om onder de Omgevingswet meer gebiedsgericht en op maat initiatieven van ondernemers te kunnen toetsen wordt er een nieuw ruimtelijk economisch toetsingskader opgesteld. We hebben hiervoor samen met ondernemers het huidige beleid geëvalueerd en een doorkijk gemaakt naar een nieuwe strategie werklocaties. Bij het nieuwe toetsingskader leggen we de focus op innovatie, duurzaamheid, kwaliteit en brede welvaart. B4 . Aanpak tekorten arbeidsmarkt Vanuit de gemeente zijn in 2023 twee campagnes opgepakt om de Doetinchemse arbeidsmarkt te versterken. Ten eerste de "Aju file'-campagne om forensen richting Arnhem te verleiden om in Doetinchem te komen werken. Dit heeft 10.000 nieuwe bezoekers aan de vacature-website "Kom werken in Doetinchem" opgeleverd. Ten tweede de "Maak er werk van"-campagne om het onbenut arbeidspotentieel in Doetinchem te bereiken en te activeren. De doelstelling was 40 nieuwe aanmeldingen per maand, er zijn 80 nieuwe aanmeldingen per maand. Beide campagnes zijn op een vernieuwende manier opgezet, gericht op de leefwereld van de doelgroep en succesvol gebleken. Daarnaast is samen met de ondernemersvereniging IG&D een themabijeenkomst opgezet om werkgevers te ondersteunen in het werven van personeel.
11
B5 . Uitvoering geven aan programma Doetinchem Natuurlijk Duurzaam: ondernemers activeren tot verduurzaming van het bedrijf We ondersteunen bedrijvenparken bij de initiatieven die zij aandragen om te verduurzamen, ook als collectief. Zo is op de Huet – Keppelseweg Public Result bezig met het afronden van hun haalbaarheidsonderzoek voor het opzetten van een coöperatie en werken ze toe naar een Green-Deal. Bedrijvenpark Verheulsweide heeft hun programma ‘Verheulsweide: Werklandschap van de toekomst’ tot uitvoering gebracht met een subsidie van de provincie. Bedrijvenpark Wijnbergen start met het realiseren van een zonne-carpoolplek met laadinfrastructuur. Op Bedrijvenpark A18 zijn we de mogelijkheden voor slimme oplossingen aan het onderzoeken, hiermee hopen we dat ondanks de netcongestie bedrijven zich kunnen gaan vestigen op het noordelijke gedeelte. Ook dragen we in regionaal verband bij aan de aanpak Achterhoek Onderneemt Duurzaam (AOD), welke is doorgezet in een andere vorm, namelijk het Duurzaam Ondernemerscentrum Achterhoek (DOA). Hiermee kan de organisatie ondernemers breder van dienst zijn. De gratis energiescan voeren zij nog steeds uit, hiernaast kunnen bedrijven met brede duurzaamheidsvragen terecht bij de DOA. Ook zetten ze in op het verduurzamen van (winkel)centra. Wat wilden we bereiken? C.
Doetinchem heeft aantrekkelijke voorzieningen voor bewoners en bezoekers en is een gastvrije gemeente Een prettige gastvrije gemeente ben je zowel voor je eigen inwoners als voor bezoekers. Dit hebben we gedaan door toeristische informatie over de gemeente beter toegankelijk te maken. Tevens is ingezet op extra voorzieningen die de openbare ruimte beweegvriendelijker maken voor de sportieve bezoekers en inwoners. Voor het verkeer in en om de binnenstad hebben we plannen voorbereid om ruimte te creëren voor voetgangers en fietsers. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1 . Verbinden van parels Doetinchem en de Achterhoek De Achterhoek en Doetinchem hebben voor toeristen en dagjesmensen een aantrekkelijk en divers aanbod aan groen, cultuur, kastelen, water en evenementen. Op basis van de Koersnotitie Vrijetijdseconomie 2020-2030 is middels de Uitvoeringsagenda ingezet op de ontwikkeling van recreatie en toerisme waarmee de economische vitaliteit van onze gemeente is versterkt. In 2023 is het VVV Inspiratiepunt in het Stadsmuseum Doetinchem gerealiseerd, dit VVV Inspiratiepunt opende in mei 2023 haar deuren. De aanleg van het MTB routenetwerk is in de laatste fase van uitvoering en biedt, zodra opgeleverd, gelegenheid om op verschillende locaties rond de stad de MTB sport te beoefenen.
De realisatie van het Bezoekerscentrum voor Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen in de Achterhoek in kasteel Slangenburg heeft vertraging opgelopen; eerst wordt gestart met de noodzakelijke restauratie van het kasteel. Vanuit marketingorganisatie stichting Achterhoek Toerisme is een toeristisch coördinator aangesteld voor de doorontwikkeling van het toerisme in Doetinchem en het leggen van verbindingen tussen toeristische organisaties en -ondernemers. Verbeteringen van de routestructuren voor fietsen en wandelen zorgen ervoor dat Doetinchem dé plek is van waar recreanten de toeristische parels in de omgeving ontdekken. De komst van o.a. Iseldoks, Park of Dutch Dreams en de camper plaatsen maakt de binnenstad aan de Oude IJssel ook voor toeristen steeds aantrekkelijker.
12
Hierop is ingespeeld door de realisatie van een aanlegplaats voor rondvaartboten, sloepverhuur en ruimte voor waterrecreatie op de Oude IJssel. C2 . Verkeersveilige en leefbare binnenstad Er is in 2023 een mobiliteitsplan en een parkeervisie opgesteld. Beide documenten zijn in maart 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. In de parkeervisie 2024 staan verschillende voorstellen om de inkomsten te verhogen maar ook om het parkeren in de binnenstad de komende jaren mogelijk te houden. Maatregelen die genoemd worden zijn bijvoorbeeld het terugdringen van het bezoekers parkeren in de binnenstad naar de parkeerterreinen buiten het Ei. Door het autoverkeer zoveel mogelijk over de ring af te wikkelen creëren we ruimte voor voetgangers en fietsers in en om de binnenstad. Met genoemde maatregelen werken we aan de verhoging van de leefbaarheid en verkeersveiligheid van de binnenstad. In de visie "Toekomstbestendige Binnenstad" wordt een aanzet gegeven voor de binnenstaddistributie. Dit willen we zoveel mogelijk op een 'groene" manier gaan verzorgen (motie 10 november 2022). Het Binnenstadbedrijf Doetinchem is in 2023 een onderzoek gestart naar de mogelijkheden van een zero emissieloze binnenstadslogistiek/ mobiliteitshub buiten het centrum. We verwachten de uitkomsten hiervan medio 2024. Wat wilden we bereiken? D. Doetinchem heeft een aantrekkelijk woonklimaat voor alle doelgroepen.
In Doetinchem wordt voortdurend gewerkt aan het aantrekkelijk houden van het woonklimaat in onze gemeente voor verschillende doelgroepen. De Woonvisie en de Regionale Woondeal Achterhoek 2023-2030 zijn belangrijke onderleggers om dat te bereiken. Het gevarieerde woningbouwprogramma, dat daarin is afgesproken, wordt verwerkt in lopende bouwprojecten. Dit vastgestelde beleid helpt ook om ontwikkelaars zover te krijgen ook te ontwikkelen in het sociale en betaalbare programma. In 2023 zijn 320 woningen gerealiseerd. We willen ook dat de samenstelling van de woningvoorraad bijdraagt aan de keuze om in de gemeente Doetinchem te wonen. Nieuwbouw dient gebouwd te worden met oog voor energie, circulariteit en klimaatbestendigheid. Dit maakt de woningen toekomstbestendig en bevordert de leef-/woonkwaliteit van de woningvoorraad. Daarnaast bestaat een aantrekkelijk woonklimaat vooral ook uit goede voorzieningen, werkgelegenheid, mogelijkheden voor ontmoeting, ontspanning, beleving, natuur, e.d. Dit komt terug in andere doelen en programma’s. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1. Een nieuwe woonvisie De raad heeft in april 2023 de Woonvisie gemeente Doetinchem 2023-2036 ‘Stadse allure – dorpse gemoedelijkheid’ vastgesteld. Hiermee is de basis gelegd om Doetinchem als woongemeente nog aantrekkelijker te maken.
De woonvisie sluit aan bij de nationale bouw- en woonagenda van het rijk, bij het actieplan wonen van de provincie en bij de regionale woonagenda. De woonvisie richt zich zowel op een toekomstbestendige bestaande woningvoorraad als op de strategische toevoeging van nieuwe woningen. De visie moet ervoor zorgen dat de huidige inwoners hun wooncarrière in Doetinchem kunnen doorlopen en vestigers een woning naar behoefte kunnen vinden. Met een mix van woningtypen realiseren we een passend aanbod voor alle doelgroepen. We zetten in op aantrekkelijke woonmilieus met aandacht voor groen, speel- en sportvoorzieningen, innovatie, circulariteit, klimaatbestendigheid, natuurinclusiviteit, flexibiliteit, transformatie, modulair bouwen en bouwen met biobased materialen.
13
Aan de hand van vier programmalijnen wordt nu gewerkt aan de uitvoering van dit beleid. Een van de uitwerkingen betreft wonen in het landelijk gebied. Als een van de uitwerkingen is de doelgroepenverordening opgesteld. Daarin regels over prijsgrenzen woningen en inkomensgrenzen huurders/kopers en instandhouding van nieuwe woningen. De raad heeft deze in november 2023 vastgesteld. Inmiddels zijn deze regels opgenomen in (ontwerp)bestemmingsplannen voor het Augustinuspark en Den Ooiman. D2. Onderzoek naar huisvestingsverordening De Rijksoverheid geeft gemeenten steeds meer instrumenten om te sturen op de woningmarkt. In veel gevallen kunnen deze instrumenten toegepast worden via een huisvestingsverordening. Dit vraagt een nadere verkenning en onderzoek naar de wenselijkheid hiervan. In regionaal verband is in 2023 een werkgroep gestart om de wenselijkheid en mogelijkheid voor een regionale huisvestingsverordening te onderzoeken. Geconstateerd is dat een huisvestingsverordening wenselijk is. De gemeente Doetinchem is regionaal trekker (ambtelijk). Wat wilden we bereiken? E. Er is een goede bereikbaarheid per fiets, openbaar vervoer en met de auto. In het mobiliteitsplan is de visie op mobiliteit beschreven . De essentie hierin is dat we inzetten op duurzame mobiliteit en de bestaande infrastructuur zo optimaal als mogelijk benutten.
In de regionale netwerkvisie geven we aan dat we het verkeer zonder herkomst en bestemming zoveel mogelijk willen sturen over de provinciale en rijkswegen rond Doetinchem. We zetten in op het versterken van de leefbaarheid en aantrekkelijk maken van het centrum door meer ruimte te geven voor fietsers en voetgangers. Het openbaar vervoer is op peil gebleven met als lonkend perspectief de RegioExpres. Wat hebben we daarvoor gedaan? E1. Inzetten op onderhoud van de infrastructuur Het beheer van onze bestaande wegen, voet- en fietspaden en infrastructurele kunstwerken zijn vormgeven binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders. Het afgesproken kwaliteitsniveau waarop we de wegen en infrastructurele kunstwerken onderhouden zijn in 2023 behaald (zie Paragraaf 3 - Onderhoud kapitaalgoederen). Wij hebben in 2023 de beschikbare middelen voor het wegbeheer zijn zo efficiënt mogelijk ingezet. De volgende onderhoudsprojecten zijn uitgevoerd: • J.F. Kennedylaan tussen de Varsseveldseweg en de Van Hogendorplaan; • Varsseveldseweg; • Beekstraat en Vulkaanstraat Gaanderen; • Vondelstraat en Marsmanstraat; • Wassinkbrinkweg; • Slagenweg en Broekstraat; • Plakweg; • Kerkstraat Gaanderen (Onland - komgrens); • Hagelkruisweg, Nieuwestraat, Grensweg en Groenestraat Wehl.
Met het vaststellen van het Wegenbeleidsplan hebben we een kaderstellend document hoe wij in de gemeente Doetinchem het beheer van onze bestaande wegen, voet- en fietspaden en infrastructurele kunstwerken willen vormgeven binnen de wettelijke, bestuurlijke en financiële kaders.
14
Het gaat bijvoorbeeld om het afgesproken kwaliteitsniveau waarop we de wegen en infrastructurele kunstwerken onderhouden, welke bestuurlijke doelen (zoals duurzaamheid, circulariteit, natuurontwikkeling, biodiversiteit en klimaatbestendigheid) we daarbij belangrijk vinden en hoe we de voor het wegbeheer beschikbare middelen zo efficiënt mogelijk inzetten. E2. Inzetten op reconstructie van de infrastructuur In 2023 hebben we de voorbereidingen getroffen om een aantal wegen te herinrichten naar gebiedsontsluitingsweg (50 km/uur) of een erftoegangsweg (30 km/uur): • Herinrichting Vijverbergroute (Lijsterbeslaan-Rekhemseweg); • Herinrichting Wijnbergseweg - Doetinchemseweg; • Reconstructie J.F. Kennedylaan tussen de Rozengaardseweg en de Hofstraat. In het vastgestelde Mobiliteitsplan worden uitspraken gedaan over het omzetten van 50 km/uur wegen naar 30 km/uur wegen. E3. Inzetten op beter benutten van de infrastructuur In het het nieuwe mobiliteitsplan is een pakket aan maatregelen opgenomen om de doorstroming te verbeteren en het verkeer te leiden over de wegen waar dit gewenst is. Het doorgaande verkeer wordt verleid om het centrum heen te rijden in plaats van door het centrum. Het gaat er om op deze routes de doorstroming en verkeersveiligheid integraal te beschouwen, inclusief de kruisingen en voorzieningen voor fietsers en voetgangers.
Voorbeelden van aanpassingen zijn bijvoorbeeld het weghalen van langsparkeren, het afsluiten van zijwegen, een betere onderlinge afstemming van verkeerslichten en de kruisingen met langzaam verkeer verbeteren. Met deze aanpak benutten we de bestaande infrastructuur beter. In het Mobiliteitsplan zijn ook enkele projecten opgenomen die in het knelpuntenrapport van de Fietsersbond zijn genoemd (motie 10 november 2022). Om de doorstroming te verbeteren blijft de lobby voor de ondertunneling van het spoor actueel. Wat wilden we bereiken? F. Doetinchem is een veilige gemeente. Veiligheid is niet vanzelfsprekend. Prettig en veilig wonen in de gemeente Doetinchem voor iedereen. Ook in 2023 hebben we er als gemeente, politie ander overheden, instellingen, ondernemers en inwoners Doetinchem veilig houden. Dat vergt dagelijkse inspanning. Preventieve maatregelen en beleid met daarin ook preventie opgenomen is het uitgangspunt. Waar preventieve maatregelen niet afdoende zijn, treden we met repressieve maatregelen alleen of in samenwerking met politie, brandweer en andere partijen als overheid op. Het resultaat staat weliswaar op groen, maar het werken aan veiligheid en het tegengaan van ondermijnende criminaliteit is een continu proces. Wat hebben we daarvoor gedaan? F1. Inzetten op ondermijning Het onderwerp ondermijning is opgenomen en geprioriteerd in de kadernota Integrale Veiligheid.
We hebben een wettelijke taak in de aanpak van ondermijning en er is sprake van een toename die landelijk en regionaal merkbaar is. Daarom is de capaciteit van de bestuurlijke opvolging bij juridische procedures opgehoogd.
15
Het toezien op jeugd, het houden van toezicht en handhavingscontroles, het beleid op orde te houden, meer programmamatig op ondermijning inzetten en goed processen aan de achterkant af te hechten is van belang om ondermijning te voorkomen, te verstoren en te beëindigen. Waar hebben we aan gewerkt? • Controles en integrale handhavingsacties. • We hebben een weerbaarheidsscan uitgevoerd. Daarmee hebben we betere inzichten en handvatten gekregen om de weerbaarheid te vergroten. • We hebben een Lokaal Ondermijningsoverleg opgezet dat op zeer regelmatige basis bijeenkomst en waar veel informatie over ondermijnende activiteiten en signalen tezamen komen. • We hebben het beleid geactualiseerd, zodat we Doetinchem minder aantrekkelijk maken voor ondermijnende activiteiten. • We hebben een scan van het buitengebied gemaakt in het kader van illegale activiteiten. Hierdoor hebben we zicht gekregen op potentiële risico's. • We hebben onderzocht welke van onze bedrijventerreinen een verhoogd risico hebben op ondermijnende activiteiten. Wat wilden we bereiken? G. Groeiambitie Doetinchem 2036 In april 2023 is de Woonvisie door de raad vastgesteld. Daarin worden uitspraken gedaan over het gewenst programma, maar zijn ook alle potentiële ontwikkellocaties in beeld gebracht. De eerste prioriteit ligt bij de binnenstedelijke ontwikkeling en transformatie.
Daarnaast zijn zoekzones aan de stads- en dorpsranden gedefinieerd. Elke locatie heeft een passend woonmilieu. Per woonmilieu zijn regels meegegeven voor ontwikkeling. Momenteel wordt de Ontwikkelstrategie verder uitgewerkt. Ondertussen ligt de bouwproductie niet stil. Wat hebben we daarvoor gedaan? G1. We maken een woonvisie en ontwikkelstrategie wonen De raad heeft in april 2023 de Woonvisie gemeente Doetinchem 2023-2036 ‘Stadse allure – dorpse gemoedelijkheid’ vastgesteld. De woonvisie bestaat uit vier programmalijnen en een ruimtelijk streefbeeld. Een van de uitgangspunten voor de woonvisie is groei naar 70.000 inwoners. Die ambitie is in programmalijn 1, Groeien in kwaliteit, terechtgekomen. De andere programmalijnen zijn: 2. Kwalitatief goed wonen; 3. Een passende woning voor iedereen en 4. Wonen als onderdeel van gebiedsopgaven. In het ruimtelijk streefbeeld hebben we uitgewerkt hoe de gemeente zich verder het beste kan ontwikkelen. We benoemden daarin locaties voor verschillende woonmilieus. Bij het vaststellen van de woonvisie is vastgesteld dat de visie wordt uitgewerkt in een ontwikkelstrategie. Dit project is in 2023 opgestart en wordt in 2024 afgerond. De gemeente Doetinchem en het ministerie BZK hebben een samenwerkingsovereenkomst gesloten om in totaal 500 modulaire woningen te realiseren in Doetinchem. G2.
We werken aan een toekomstbestendig centrum In samenwerking met de ondernemersvereniging en de vastgoedvereniging van de binnenstad is, op basis van een analyse van de sterkten en de zwakten van de binnenstad, een gezamenlijke toekomstvisie opgesteld.
16
Hierin zijn de kansen voor de binnenstad beschreven om de vitaliteit van de binnenstad te verhogen, zowel voor de korte termijn als voor de lange termijn richting 2040. Deze visie wordt in 2024 ter besluitvorming aan de raad voorgelegd. G3. We werken aan de transformatie van de spoorzone Doetinchem Het eerste deel van het proces van planvorming voor de gebiedsontwikkeling Spoorzone Doetinchem is afgerond. Het afgelopen jaar hebben we met inwoners, bedrijven en andere stakeholders een uitgebreid participatieproces doorlopen, de zogenaamde gebiedscafés. Samen hebben we de ruimtelijke structuurschets Spoorzone Doetinchem opgesteld. Deze is op 21 december 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. In de structuurschets is de visie voor het gebied weergegeven richting het jaar 2036. De structuurschets geeft een samenhangend beeld van wat we in de toekomst van dit gebied kunnen verwachten. De schets gaat uit van een toevoeging van 1.000 tot 2.500 woningen, 90.000 m2 bvo werken (2.000 - 3.000 arbeidsplaatsen), 33.000 m2 bvo maatschappelijk, 16.000 m2 bvo cultuur, 13.000 m2 bvo commercieel, een mobiliteitshub en 1.000 bomen. Komend jaar gaan we verder met het maken van een masterplan en een ontwikkelstrategie. Het masterplan biedt nadrukkelijk ruimte om te komen tot meerdere uitwerkingsplannen die met verschillende partijen in een verschillend tempo kunnen worden gerealiseerd.
Het masterplan is bruikbaar voor de gemeente maar ook voor andere partijen. Ook wordt in deze stap bekeken in hoeverre de ambities van de structuurschets haalbaar zijn. Bijvoorbeeld planologisch en financieel. Of haalbaar te maken is door bijvoorbeeld subsidies of het wegnemen van obstakels. Gelijktijdig met het opstellen van het masterplan wordt begonnen met de ontwikkelstrategie. Hierin wordt op hoofdlijnen uitspraken gedaan over prioriteiten en tempo van de te onderscheiden ontwikkelingen en de rol die de gemeente en haar ontwikkelpartners daarin vervullen. De ontwikkelstrategie wordt in samenspraak en in het verlengde van het masterplan opgesteld. Concreet geeft het masterplan input voor de ontwikkelstrategie en andersom. Wat heeft het gekost?
17
Taakveld+ Omschrijving
Activiteit
Baten (bedragen x € 1.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
panden en gronden
0.63 Parkeerbelasting
parkeerbel. vergunningen/ontheffingen
1.1 Crisisbeheersing brandweer en brandweer personeelskosten
Primitieve Begroting Realisatie Saldo Reserve- Saldo begroting ná 2023 begroting mutaties 2023 2023 wijziging ná 2023 minus 2023 wijziging reserveminus mutaties realisatie 2023 2023 36
36
45
9
9
-
-
-
58
58
-
58
54
54
168
114
-
114
-
-
-
-
-
-
88
88
34
-54
-
-54
openbare orde
-
-
12
12
-
12
personeelskosten
-
-
-
-
-
-
veiligheid
109
109
128
19
-
19
bruggen
-
314
-
-314
-
-314
openbare verlichting
-
-
-
-
-
-
personeelskosten
-
-
-
-
-
-
390
390
428
38
-
38
informatiesystemen
-
-
-
-
-
-
parkeren
-
-
-
-
-
-
personeelskosten
-
-
-
-
-
-
vergunningverlening
260
260
24
-236
-
-236
2.3 Recreatieve havens
jachthaven
20
20
22
2
2
-
2.5 Openbaar vervoer
openbaar vervoer
-
-
-
-
-
-
3.1 Economische ontwikkeling
aanvalsplan binnenstad
-
-
-
-
-
-
city/parkmanagement
-
-
10
10
-
10
economie algemeen
-
-
-
-
-
-
economische aangelegenheden
-
-
7
7
-
7
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.1 Verkeer en vervoer
bijzondere wetgeving
wegen 2.2 Parkeren
personeelskosten 3.2 Fysieke bedrijvenpark bedrijfsinfrastructuur economie algemeen
-
-
-
-
-
-
3.680
14.943
6.224
-8.719
-
-8.719
-
-
25
25
-
25
160
160
134
-26
-
-26
-
-
-
-
-
-
45
45
42
-3
-
-3
-
-
-
-
-
-
5.5 Cultureel erfgoed cultuurhistorie
36
36
38
2
-
2
monumenten
102
3.3 Bedrijvenloket warenmarkt en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
economische aangelegenheden kermis recreatie en toerisme
8.3 Wonen en bouwen
82
82
170
88
-14
personeelskosten
-
-
-
-
-
-
grex algemeen
66
66
69
3
-
3
handhaving klandestiene bouw en gebruik
-
-
-
-
-
-
leefbaarheid buitengebied
-
-
-
-
-
-
leefbaarheid woonomgeving
-
-
25
25
-
25
omgevingskamer
-
-
-
-
-
-
omgevingsvergunning
1.762
1.762
1.941
179
-
179
panden en gronden
461
461
482
21
-28
49
-
-
-
-
-
-
personeelskosten
18
Taakveld+ Omschrijving
Activiteit
Baten (bedragen x € 1.000)
Primitieve Begroting Realisatie Saldo Reserve- Saldo begroting ná 2023 begroting mutaties 2023 2023 wijziging ná 2023 minus 2023 wijziging reserveminus mutaties realisatie 2023 2023
volkshuisvestingsbeleid wonen en bouwen algemeen Totaal programma 1. Doetinchem 2036 (baten)
5
5
28
23
-5
28
7.254
18.831
10.114
-8.717
-36
-8.681
19
Taakveld+ Omschrijving
Activiteit
Lasten (bedragen x € 1.000) 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden
panden en gronden
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
brandweer
Primitieve Begroting Realisatie Saldo ReserveSaldo begroting ná 2023 begroting mutaties 2023 2023 wijziging ná 2023 minus 2023 wijziging reserveminus mutaties realisatie 2023 2023 -
-
-
-
-
-
3.955
3.955
4.048
-93
-
-93
personeelskosten
98
105
102
3
-
3
bijzondere wetgeving
429
534
515
19
-
19
openbare orde
865
887
848
39
-
39
personeelskosten
290
289
287
2
-
2
veiligheid
111
117
114
3
-
3
bruggen
467
802
488
314
-
314
openbare verlichting
373
389
389
-
-
-
personeelskosten
444
367
350
17
-
17
8.025
8.166
7.815
351
-
351
23
23
10
13
-
13
3.165
3.159
3.028
131
-
131
personeelskosten
30
31
30
1
-
1
vergunningverlening
73
75
78
-3
-
-3
2.3 Recreatieve havens
jachthaven
5
6
6
-
1
-1
2.5 Openbaar vervoer
openbaar vervoer
11
11
7
4
-
4
3.1 Economische ontwikkeling
aanvalsplan binnenstad
453
403
403
-
-
-
city/parkmanagement
529
529
525
4
-
4
economie algemeen
150
242
135
107
97
10
economische aangelegenheden
233
83
180
-97
-
-97
1.2 Openbare orde en veiligheid
2.1 Verkeer en vervoer
wegen 2.2 Parkeren
informatiesystemen parkeren
personeelskosten 3.2 Fysieke bedrijvenpark bedrijfsinfrastructuur economie algemeen 3.3 Bedrijvenloket en warenmarkt bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie
economische aangelegenheden
353
342
325
17
-
17
3.680
15.491
9.894
5.597
-
5.597
-
-
-
-
-
-
137
102
104
-2
-
-2
-
-
-
-
-
-
kermis
28
29
29
-
-
-
recreatie en toerisme
314
384
287
97
-
97
5.5 Cultureel erfgoed cultuurhistorie
391
391
360
31
-
31
monumenten
178
183
285
-102
-14
-88
personeelskosten
56
59
57
2
-
2
grex algemeen
59
61
46
15
-
15
handhaving klandestiene bouw en gebruik
31
31
18
13
-
13
leefbaarheid buitengebied
99
33
38
-5
-
-5
leefbaarheid woonomgeving
294
294
290
4
-
4
8.3 Wonen en bouwen
omgevingskamer
-
-
-
-
-
-
omgevingsvergunning
1.708
1.909
1.510
399
-
399
panden en gronden
-103
135
709
-574
45
-619
personeelskosten
424
724
694
30
30
-
20
Taakveld+ Omschrijving
Activiteit
Lasten (bedragen x € 1.000)
Primitieve Begroting Realisatie Saldo ReserveSaldo begroting ná 2023 begroting mutaties 2023 2023 wijziging ná 2023 minus 2023 wijziging reserveminus mutaties realisatie 2023 2023
volkshuisvestingsbeleid
30
60
4
56
-
56
wonen en bouwen algemeen
511
378
227
151
-
151
27.919
40.779
34.235
6.544
159
6.385
Totaal programma 1. Doetinchem 2036 (lasten)
21
1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving Voor dit thema zijn de volgende doelstellingen geformuleerd: A. We investeren in preventie als basis voor ons sociaal beleid B. Jeugd groeit veilig op en talenten worden benut C. De menselijke maat en maatwerk staan voorop bij het bieden van zorg en ondersteuning aan onze inwoners D. Iedereen doet naar vermogen mee in de samenleving en bestaanszekerheid vormt de basis E. Wij willen dat iedereen zich welkom voelt in onze veilige en inclusieve gemeente F. We zetten in op sport- en cultuurbeleving als basis voor een vitale samenleving Wat wilden we bereiken? A. We investeren in preventie als basis voor ons sociaal beleid De afgelopen jaren hebben we belangrijke stappen gezet op het gebied van preventie, samen met onze partners. In 2023 hebben we voortgebouwd op deze basis. Een belangrijke mijlpaal was het vaststellen van het Plan van Aanpak voor onze lokale uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Daarnaast hebben we in 2023 diverse pilots en projecten geborgd en verankerd in onze reguliere uitvoering. In 2023 hebben we ook waardevolle stappen gezet op het gebied van domein overstijgend werken, zoals de samenwerking met het fysiek domein en integraal werken in de wijk. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1 .
Inzet op voorliggende voorzieningen In gemeente Doetinchem is een breed voorliggend veld gecreëerd met verschillende organisaties die in de vorm van een algemene voorziening laagdrempelig ondersteuning bieden vanuit de Wmo of Jeugdwet. In 2023 is verder gewerkt aan de verschuiving van maatwerk-/individuele voorzingen naar het voorliggend veld. Ook met aanbieders is het onderwerp van gesprek dat zij hun inzet richten op participatie en dat zij tijdig afschalen in samenhang met het voorliggend veld. De verschuiving naar het voorliggend veld heeft een extra impuls gekregen door de beheersmaatregelen naar aanleiding van de tekorten binnen het sociaal domein. Er is in 2023 gewerkt aan de positionering en samenwerking van de organisaties in het voorliggend veld, wat in 2024 wordt voortgezet. Hierbij wordt bijvoorbeeld meer gebruik gemaakt van het aanbod van voorliggende voorzieningen als de Stadskamer, de Zorgboerderij Slangenburg en praktijkondersteuners jeugd bij de huisartsen (POH-Jeugd). Onze inzet op een breed aanbod in het voorliggend veld kent nadrukkelijk samenhang met de inzet op preventie vanuit het Integraal Zorg Akkoord (IZA) en Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) om de transformatie van het sociaal domein en ‘de beweging naar de voorkant’ te realiseren. Deze beweging vraagt ook na 2023 aandacht en inzet. A2 .
Impuls voor sport, spel en bewegen in de wijk Afgelopen jaar is gestart met een drietal projecten die als beweegimpuls dienen voor inwoners. In de wijk Overstegen is gestart met het interactieve bewonerstraject en de voorbereidingen voor de realisatie de inclusieve speel- en sportplek aan de van Starkenborgstraat. Eenzelfde traject met lokale jongeren vindt plaats voor de vernieuwing van het skate- en pumptrack in de Huet. Beide projecten worden naar verwachting in 2024 opgeleverd.
22
Vanuit het thema ontmoeten, een van de speerpunten in de Dorpendeal Gaanderen, wordt het ‘rondje de Pol’ gerealiseerd, het project bevindt zich in de uitvoeringsfase. A3 . Stimuleren initiatieven preventie en gezondheid Het Integraal Zorgakkoord (IZA) en het Gezond Actief Leven Akkoord (GALA) zijn sinds eind 2022 en begin 2023 van kracht. Dit heeft o.a. geleid tot een door het Ministerie van Volksgezond, Welzijn en Sport (VWS) vereist plan van aanpak GALA 2023-2026 (sept. 23) met bijbehorende Specifieke Uitkering (SPUK)-GALA (en dus geoormerkte) middelen. Dit is een steun in de rug voor preventie. Het plan is uitvoeringsgericht en dient als input voor het nieuwe integrale beleid sociaal domein i.o. Wij bestendigen hiermee de ingeslagen weg. Wij investeerden namelijk in 2023 verder in de opbouw van een lokale preventie-infrastructuur met bijbehorend aanbod dat daar vorm en inhoud aan geeft. Dat vroeg om bijstelling, uitbouw, verdere verbinding. Zo vraagt de invulling van de functie van de gezondheidsmakelaar nu om een andere invulling. Welzijn op recept is na de positieve resultaten van de pilot verdergegaan als ketenaanpak IZA/GALA. Cultuur is mede dankzij de preventieagenda nadrukkelijk zichtbaar geworden bij partijen als middel tot meedoen. Het regievoeren op de vier kernpartners als coördinatoren van de preventieagenda is echter nog onvoldoende uit de verf gekomen.
Dit geldt ook voor het stimuleren van en investeren in (nieuwe) initiatieven. Oorzaak vormt capaciteitstekort en het ingehaald worden door andere prioriteiten zoals het IZA/GALA en onze besparingsmaatregelen in het sociaal domein. Regie op coördinatie door kernpartners is meegenomen in het plan van aanpak GALA waarin 2024 gerichter op zal worden ingezet met uitbreiding van partners en in samenhang met de wijk preventie-infrastructuur. De beschikbare lokale preventiemiddelen 2023 zijn niet volledig besteed doordat er zoveel mogelijk initiatieven zijn ondergebracht onder de GALA-SPUK regeling en door genoemd capaciteitstekort. Wij stellen voor om deze middelen naar 2024 over te hevelen om ruimte te bieden aan nieuwe initiatieven, ingebed in een zich ontwikkelende preventie-infrastructuur. A4 . Nieuw beleidskader sociaal domein In 2023 zijn we gestart met het traject om te komen tot een nieuw beleidskader sociaal domein. De eerst stap wat het uitvoeren van een evaluatie van het oude beleidskader. Uit de evaluatie blijkt dat we een stevige, solide basis hebben in onze gemeente. Hier kunnen we op voortbouwen. Het evaluatierapport heeft aandachtspunten en aanbevelingen opgeleverd waar we nuttige lessen uit kunnen trekken. Tevens hebben we in 2023 een analyse uitgevoerd naar onze sociale infrastructuur en het draagvlak voor sociaalmaatschappelijke voorzieningen.
In 2023 heeft de gemeenteraad inhoudelijke uitgangspunten en richtinggevende principes vastgesteld voor het nieuwe beleidskader. Daarna zijn we aan de slag gegaan met de uitwerking hiervan. Daarvoor hebben we verschillende verdiepings- en inspiratiessessies georganiseerd en we hebben gesprekken gevoerd met onze verbonden partijen en andere maatschappelijke partners. Hierbij zoeken we nadrukkelijk de verbinding met ander beleid om samenhang en verbinding te realiseren. Ook hebben we de Sociale Raad en de cliëntgroepen betrokken. In het voorjaar van 2024 vindt besluitvorming over het nieuwe beleidskader plaats. Wat wilden we bereiken? B. Jeugd groeit veilig op en talenten worden benut In 2023 hebben we ons ingezet op breed en integraal jeugdbeleid, gericht po een sterke inzet van preventie en een veilige en gezonde leefomgeving.
23
Dit hebben we samen gedaan met onze samenwerkingspartners op het gebied van preventie, zorg en onderwijs. De inzet in 2023 heeft zich bijvoorbeeld gericht op het voorbereiden van de Educatieve Agenda en het Integraal Huisvestingsplan onderwijs (IHP). Wat hebben we daarvoor gedaan? B1. Extra inzet op doorgaande ontwikkelingslijn voor kinderen door het versterken van de verbinding peuteropvang, basisonderwijs en (preventief) jeugdbeleid Door het voorkomen van ontwikkelingsachterstanden bij kinderen in de voor- en vroegschoolse periode creëren we een kansrijke start voor alle kinderen. Voor het vergroten van de ouder-betrokkenheid bij de voor- en vroegschoolse educatie zijn we in 2023 gestart met de inzet van kortdurende video-hometraining door Yunio jeugdgezondheidszorg. Video-hometraining is een vorm van professionele ondersteuning voor gezinnen waarbij op basis van beelden een micro analyse gemaakt wordt. Ouders kunnen aan de hand van de beelden zien wat hun kind nodig heeft en hun handelen daarop afstemmen. Het uitgangspunt is dat kinderen zonder, of met zo min mogelijk achterstand starten in groep 3 van het basisonderwijs en zo alle kansen krijgen om zich te ontwikkelen. We zetten in op een goede doorgaande leerlijn tussen de peuteropvang en het basisonderwijs (voor- en de vroegschoolse educatie).
Met de kinderopvangaanbieders en het onderwijs zijn resultaatafspraken opgesteld met als uitgangspunt om tot een gezamenlijke dialoog omtrent de inzet en opbrengsten van Vve in de gemeente Doetinchem te komen. De resultaatafspraken worden gemonitord, waardoor er zicht is op de doorgaande lijn en daar waar nodig de resultaatafspraken bijgesteld kunnen worden. Het bevorderen van de doorgaande lijn is ook één van de benoemde thema’s voor de educatieve agenda. Tot slot is de samenwerking tussen de Jeugd- en gezinswerkers (JGW’ers), peuteropvang en Yunio versterkt door de inzet van de Orthopedagoog Passende Peuteropvang (OPPO). Hierdoor zijn de lijnen korter en weten partners elkaar sneller te vinden. Ook in 2023 hebben we gewerkt met de zomerschool en schakelklassen ter bevordering van taalontwikkeling. Gezamenlijk zetten we ons in voor kansengelijkheid voor alle kinderen. B2. Uitvoering nationaal programma onderwijs Samen met de onderwijspartijen zijn in 2022 de bestedelingsdoelen voor de gemeentelijke middelen van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) vastgesteld. Deze middelen zijn vooral gericht op het vergroten van het welbevinden, het versterken van de sociale weerbaarheid van leerlingen en het vergroten van de sociale cohesie in de klassen.
Hiervoor zijn afspraken gemaakt met onze ketenpartners zoals Sport-ID, Amphion Cultuurbedrijf, de Bibliotheek West-Achterhoek, het jongerenwerk van Buurtplein en de GGD. Maar ook een project als Playing for Success (versterken zelfvertrouwen) wordt ingezet vanuit deze middelen. In het voortgezet onderwijs wordt een deel van de NPO-middelen inzet voor de inzet van extra jeugdmaat-schappelijk werk op de scholen. Door de uitbreiding van het jeugdmaatschappelijk werk en de inzet van jongerenwerkers kunnen leerlingen beter ondersteund worden in hun sociaal-emotioneel welbevinden en daarmee effectieve schoolgang ondersteunen. De middelen mogen ingezet worden tot en met het schooljaar 2024-2025. Gedurende de volledige bestedingsperiode wordt gemonitord waar de middelen aan uitgegeven worden. B3. Actualiseren integraal huisvestingsplan (IHP) onderwijshuisvesting In 2023 zijn we samen met de onderwijspartijen gestart met het opstellen van het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP).
24
Het nieuwe IHP is een planningsinstrument voor de komende decennia. We maken per school inzichtelijk wat nodig is voor toekomstbestendige onderwijshuisvesting en daarmee een toekomstbestendig scholenlandschap. Deze opgave rekenen we financieel door, zodat duidelijk wordt wat de financiële opgave voor de komende decennia is. Naast een planningsinstrument, geeft het IHP ook antwoord op beleidsinhoudelijke vragen. Zo wordt duidelijk op welke wijze we tot een toekomstbestendig scholenlandschap komen, wat hiervoor nodig is en wie daarin welke verantwoordelijkheid heeft. Het nieuwe IHP ligt in de eerste helft van 2024 ter besluitvorming voor in de gemeenteraad. B4. We continueren de inzet van de POH-ers De deelnemende huisartsen (9 praktijken) zijn tevreden over de inzet van de Praktijkondersteuners Jeugd bij de huisartsen (POH-Jeugd) in hun praktijk. We zien dat ongeveer 80% van de hulpvragen kan worden beantwoord door de POH-jeugd of andere voorliggende voorzieningen. Er is in samenwerking met de huisartsen gewerkt aan het hanteren van een eenduidige werkwijze en het vroegtijdig inzetten van de POH-jeugd binnen de praktijk. We blijven in gesprek met niet deelnemende praktijken zodat er, indien passend bij het cliëntenbestand, wordt toegewerkt naar verdere uitbreiding. B5.
We ontwikkelen met onze onderwijspartners een educatieve agenda voor Doetinchem Op basis van de coalitieagenda 2022-2026 is in 2023 met het onderwijs een start gemaakt met het ontwikkelen van de educatieve agenda. De ambitie voor de educatieve agenda is om van Doetinchem Onderwijsstad voor de toekomst te maken. Gezamenlijk met de onderwijspartners (PO, VO, MBO en HBO) zijn de thema’s benoemd die onderdeel moeten worden van de educatieve agenda. De benoemde thema’s zijn o.a. sociale weerbaarheid en mentale gezondheid, kansengelijkheid, nieuwkomers, soepele doorstroom en aansluiting onderwijs arbeidsmarkt. De thema’s worden gefaseerd uitgewerkt in werkgroepen. In 2023 is de werkgroep voor het PO gestart met sociale weerbaarheid en mentale gezondheid. Met betrekking tot nieuwkomers in het voortgezet onderwijs en de aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt, wordt aangesloten bij acties en ontwikkelingen die ook lopen op regionaal niveau. Het MBO en HBO hebben keuzes gemaakt ten aanzien van het campus concept en dat wordt in de komende periode verder uitgewerkt. B6. We investeren in "experimenteerruimte" bij Buurtplein gericht op voorkomen van problematiek en inzet van dure zorg voor jeugd en jongeren Deze experimenteerruimte is deels ingevuld door extra inzet van stedelijk jongerenwerk bij de scholen voor voortgezet onderwijs (VO).
De rol van het jongerenwerk is onder andere het bevorderen van een positieve groepsdynamiek en is van toegevoegde waarde in het spectrum van preventie, welzijn en veiligheid. Denk daarbij specifiek aan de Internationale Schakelklas (ISK) van het Metzo. Door de komst van 75 alleenstaande minderjarige vluchtelingen (AMV'ers) in de crisisnoodopvang en de komst van Oekraïense vluchtelingen lag er een enorme uitdaging voor het onderwijs. Verder is samen met het onderwijs en het jongerenwerk van JC (jongerencentrum) een bovenbouwcampus gestart voor de leerlingen van het voormalig Ulenhof, Rietveld en Ludger. Gezien de maatschappelijke druk en ontwikkelingen draagt het jongerenwerk bij aan het voorkomen van problematiek en inzet van duurdere maatregen en/of jeugdhulp. Een ander belangrijk onderdeel van de Experimenteerruimte was de inzet voor de pilot Toekomsttuin Kind- en Gezinsbescherming die in april 2023 van start is gegaan in Doetinchem. Zie voor de toelichting hierop C4.
25
Wat wilden we bereiken? C. De menselijke maat en maatwerk staan voorop bij het bieden van zorg en ondersteuning aan onze inwoners De transformatie in het sociaal domein bleef in 2023 onverminderd een grote en belangrijke opgave. Ondanks de financiële uitdagingen op het gebied van Wmo en jeugdhulp hebben we al onze inwoners de hulp en ondersteuning kunnen bieden die ze nodig hebben. Daarbij stonden de menselijke maat en maatwerk voorop. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1. Implementatie Wet Inburgering Laborijn heeft de Wet Inburgering 2021 geïmplementeerd. Alle Doetinchemse nieuwkomers die onder deze wet vallen worden dan ook snel en efficiënt geholpen. In 2023 is door Laborijn gewerkt aan het verder verbeteren van de kwaliteit van de dienstverlening. Om de brug te slaan tussen Laborijn en de inburgeraars heeft Laborijn ervoor gekozen aanvullend in te zetten op cultuursensitiviteit. Hiervoor is Laborijn gestart met een nieuwe functie van cultuurvertaler. De cultuurvertalers zijn ervaringsdeskundigen en weten als geen ander waar de inburgeraar behoefte aan heeft. Door de cultuur- en taalbarrière op meer leefgebieden te overbruggen kan er een bijdrage worden geleverd bij het sneller zetten van participatie- en re-integratiestappen van deze doelgroep. Laborijn ontwikkelt passende trajecten voor verschillende groepen statushouders. Zo is er een Z-route Jong ontwikkeld.
Dit is een uniek en passend aanbod voor jongeren die (nog) niet de stap naar de onderwijsroute kunnen maken. Daarnaast er een intern een sociaal activeringsprogramma ontwikkeld. Voor statushouders die een stap verder in het inburgeringsproces zijn is in samenwerking met Sport ID en Present een extern programma ontworpen. Voor bewoners in de crisisnoodopvang heeft Laborijn een programma aangeboden gericht op taal en oriëntatie op de Nederlandse samenleving. C2. Doorontwikkeling sluitende aanpak veiligheid & zorg Onder regie van het Lokaal Zorgnetwerk is in Doetinchem verder gewerkt aan de ketensamenwerking op het gebied van Veiligheid en Zorg. Deze netwerksamenwerking en kortere lijnen blijven we voortzetten. Onder andere in het Expertisenetwerk dak- en thuislozen. Waar ketenpartners elkaar vinden bij complexe casuïstiek. De toegang tot maatschappelijke opvang is lokaal georganiseerd. Hierbij zetten we in op preventie en het voorkomen van dakloosheid. Monitoring en registratie van dak- en thuisloze mensen blijft een belangrijk aandachtspunt. Landelijk komt hiervoor een monitor beschikbaar. C3. Doorontwikkeling maatschappelijke opvang en beschermd wonen De doordecentralisatie van opvang en bescherming is wederom uitgesteld tot ten minste 1 januari 2025. Afhankelijk van de mogelijke invoering van het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel.
Ondanks dit uitstel zijn alle gemeenten in de Achterhoek bezig met voorbereidingen om de decentralisatie door te voeren. De toegang en indicatiestelling pakken zij lokaal op. Doetinchem blijft een centrale rol houden op het gebied van beschermd wonen, totdat definitieve invoering van het woonplaatsbeginsel bekend is. In 2023 zijn zowel de pilot Housing First als de pilot bemoeizorg structureel ingebed. In 2024 werken wij, samen met gemeenten, aan de verdere vernieuwing van de maatschappelijke opvang.
26
C4. Doorontwikkeling samenwerking Buurtplein, Veilig Thuis en ketenpartners met inzet op preventie en bewustwording huiselijk geweld De pilot Toekomsttuin kind- en gezinsbescherming loopt door in 2024. Vanaf april 2023 is er een team van experts van start gegaan. Dit ‘Perspectief team’ werkt intensief samen met de lokale teams van Buurtplein in veiligheidscasuïstiek om samen met gezinnen/huishoudens (0-100) te werken aan herstel van veiligheid in het vrijwillig kader. Uit de eerste evaluaties blijkt dat een nieuwe werkwijze, die in ontwikkeling is, bijdraagt aan het voorkomen van dwangmaatregelen. In 2023 is er gewerkt aan het herijken van de regiovisie ‘Samen Veilig’ 2024-2028 aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling regio Arnhem en Achterhoek. Deze wordt in 2024 door het college vastgesteld. Naast de regionale regiovisie is er in 2023 een start gemaakt voor een lokaal uitvoeringplan die gedurende de periode 2014-2028 bijgesteld kan worden. C5. We voeren de taken uit binnen de beschikbaar gestelde middelen van het Rijk In 2023 was de financiële beheersing van de financiën in het sociaal domein een prominent onderwerp van aandacht. In de Achterhoek werken gemeenten en zorgaanbieders sinds 1 juli 2022 volgens een nieuwe werkwijze. In de contracten is vastgelegd dat de lumpsumtarieven (plekprijzen) per 1 juli 2023 moesten worden herijkt.
Deze herijking heeft geleid tot een grote stijging van de plekprijzen bij bijna alle zorgaanbieders. Dit heeft geleid tot significant hogere uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Wmo en individuele voorzieningen jeugdhulp. Dat maakt dat het uitvoeren van de taken binnen de beschikbaar gestelde middelen in 2023 onder druk is komen te staan. Daarom hebben we medio 2023 extra beheersmaatregelen geformuleerd om de uitgaven te beperken. Deze beheersmaatregelen zijn inhoudelijk en financieel verwerkt in de 2e Bestuurlijke Monitor 2023 en in de Meerjarenbegroting 2024 e.v. Hiermee blijven we sturen op het uitvoeren van de taken binnen de beschikbaar gestelde middelen. C6. We geven uitvoering aan de transformatie en vernieuwde inkoop Wmo en jeugdhulp Sinds 1 juli 2022 zijn in de Achterhoek de nieuwe contracten voor diverse vormen van Wmo ondersteuning, Wmo Wonen en jeugdhulp en van kracht. Ook werken we sindsdien volgens een nieuwe werkwijze. Op basis van de uitkomsten van de herijking na het eerste contractjaar heeft in de tweede helft van 2023 een evaluatie plaatsgevonden. Op basis van die evaluatie wordt afgewogen of we deze manier van werken willen voorzetten of niet, gericht op de volgende contractperiode. Deze evaluatie is uitgevoerd door onderzoeksbureau I&O Research.