Bijlage 3 Rekenkamerrapport subsidiebeleid in Doetinchem - Brief college BW met bestuurlijke reactie.pdf

Rekenkamer Doetinchem T.a.v. de voorzitter, de heer S.H. Dijk Raadhuisstraat 2 7001 EW DOETINCHEM

verzenddatum:

2 december 2025

onderwerp:

ons kenmerk: inlichtingen bij: telefoonnummer:

1827043 / 1991144 M. ten Pas (0314) 646 516

uw kenmerk: uw brief van: bijlage

Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport Subsidiebeleid in Doetinchem 1824010 / 1888415 6 november 2025 --

Geachte heer Dijk, Op 6 november 2025 ontvingen wij uw brief met het rekenkamerrapport Subsidiebeleid in Doetinchem. U stelt ons in de gelegenheid om een reactie te geven op het rapport. Hier maken wij graag gebruik van. Algemene reactie Wij danken u voor het uitgevoerde onderzoek naar het subsidiebeleid met de daarin opgenomen bevindingen, conclusies en aanbevelingen. De bevindingen bieden nuttige inzichten en de conclusies en aanbevelingen leveren een waardevolle bijdrage aan de doorontwikkeling van het subsidiebeleid in Doetinchem. De centrale vraag in het onderzoek is: In hoeverre leveren de verstrekte subsidies aan instellingen die taken van de gemeente uitvoeren een bijdrage aan de beleidsdoelen van de gemeente Doetinchem? Daarin ligt de focus dus op […] instellingen die taken van de gemeente uitvoeren […]’. Zoals u in uw rapport aangeeft, verstrekken wij niet alleen subsidies aan (professionele) instellingen, maar bijvoorbeeld ook aan organisaties en maatschappelijke initiatieven die voornamelijk op vrijwillige inzet draaien. Wij vullen daar graag op aan dat wij niet alleen subsidies verstrekken voor het uitvoeren van een gemeentelijke taak, maar ook voor activiteiten die bijdragen aan onze gemeentelijke (beleids)doelstellingen.

Het startsein voor dit rekenkameronderzoek is gegeven in de zomer van 2024 en het onderzoek is uitgevoerd in een periode dat er ook nieuw beleid is vastgesteld. De gemeenteraad heeft in 2024 het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen vastgesteld, met daarin vijf bouwstenen en vier integrale sociale opgaven. In de Uitvoeringsagenda 2025-2026 Samen groeien, gewoon doen hebben we de sociale opgaven uitgewerkt in concrete acties en activiteiten. En met de door de gemeenteraad vastgestelde Visie Sport en bewegen 2025-2036 Samen sportief vooruit heeft de raad eigentijdse ambities en doelen vastgesteld. Deze documenten bevatten integrale ambities en beleidskeuzes, en vormen daarmee een stevige basis om subsidies beter te koppelen aan concrete (beleids)doelen. Het

2 december 2025 Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport subsidiebeleid in Doetinchem

2

1827043 / 1991144

rapport komt op een goed moment. Met het recent vastgestelde beleid en uw rapport kunnen we de volgende concretiseringsslag maken. Hier gaan wij graag mee aan de slag. Onze reactie op de conclusies Allereerst waarderen wij dat u benoemt dat er veel goed gaat. Wij herkennen het beeld dat er nog verbeterslagen mogelijk zijn, met als belangrijkste aandachtspunt de goede onderbouwing voor de verstrekking en de koppeling met de beleidsdoelen. Hieronder geven wij per conclusie onze reactie. Conclusie 1: Binnen het sociaal domein zijn de gezette stappen veelbelovend. Wij zijn verheugd met deze positieve conclusie. Op diverse beleidsterreinen zijn de afgelopen jaren goede ontwikkelstappen gezet. We beschouwen deze conclusie als aansporing om de ingeslagen weg te vervolgen. Conclusie 2: Het subsidieproces verloopt in uitvoering rechtmatig en de doelmatigheid is verbeterd. Naar aanleiding van de boardletter van de accountant is er de afgelopen jaren veel werk verzet om het subsidieproces te verbeteren. Dit was de afgelopen periode een belangrijk speerpunt binnen de gemeentelijke organisatie. Uw conclusie is voor ons een belangrijke bevestiging dat de ingezette maatregelen succesvol zijn doorgevoerd. Conclusie 3: Aanvragers zijn over het algemeen tevreden. Wij waarderen deze terugkoppeling.

Een goed georganiseerd subsidieloket en goede contacten met de subsidieontvangers vormen een belangrijke basis voor het subsidieproces. Hoewel verdere formalisering wenselijk is, willen we benadrukken dat we ook veel meerwaarde zien in de frequente informele contacten met de subsidieontvangers. Dit draagt bij aan laagdrempelige contacten en korte lijnen. Conclusie 4: Bij subsidies wordt niet altijd een koppeling gemaakt met de doelstellingen vanuit een bepaald beleidsterrein, doelen zijn dan niet SMART geformuleerd. Wij herkennen dit beeld. Het versterken van de koppeling met beleidsdoelen en het SMART formuleren van doelstellingen is voor ons een belangrijk aandachtspunt in de verdere uitwerking. Conclusie 5: Subsidies onder de algemene subsidieverordening (ASV) missen inhoudelijke sturing. Wij herkennen deze conclusie. De ASV is primair een juridisch en procedureel kader en bevat geen inhoudelijke beleidsdoelen. Conclusie 6: Focus ligt op activiteiten, niet op beleidsdoelen. Wij herkennen ons hierin, waarbij wij opmerken dat de Algemene wet bestuursrecht subsidie definieert als een aanspraak op financiële middelen met het oog op bepaalde activiteiten van de aanvrager1. De juridische grondslag ligt dus bij activiteiten, niet op beleidsdoelen. Met inachtneming van deze juridische context willen wij de ruimte benutten om de sturing op beleidsdoelen te versterken.

Conclusie 7: Verantwoording volgt het raamwerk van de ASV. Binnen de huidige werkwijze vindt verantwoording primair plaats conform de ASV. Dit biedt een juridisch correct en functioneel kader, maar geeft beperkte mogelijkheden voor inhoudelijke sturing. 1 Art. 4:21 Algemene wet bestuursrecht

2 december 2025 Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport subsidiebeleid in Doetinchem

3

1827043 / 1991144

Conclusie 8: Subsidies worden niet meegenomen in de beleidsevaluaties. Wij herkennen ons in deze conclusie. Onze beleidsevaluaties richten zich vooral op de beleidsinhoud en minder op het subsidie-instrument en de bijdrage van subsidies aan beleidsdoelen. In dit kader biedt het rapport ons ook waardevolle inzichten over de uitvoering van ons subsidiebeleid. Conclusie 9: Raadsleden missen informatie over doelbereik. Hoewel wij de afgelopen jaren significante stappen hebben gezet in de doorontwikkeling van ons subsidiebeleid, constateren we dat er nog stappen te zetten zijn om voor de raad beter inzichtelijk te maken op welke wijze subsidies bijdragen aan beleidsdoelen. Onze reactie op de aanbevelingen U heeft aanbevelingen gedaan die deels gericht zijn aan de raad (aanbevelingen 1, 2, 3 en 9) en deels aan het college (aanbevelingen 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9). De aanbevelingen die aan de raad zijn gericht, vragen om een invulling van zijn eigen rol. Wij zijn vanzelfsprekend graag bereid om samen met de raad hierover in gesprek te gaan. Het college zal deze aanbevelingen waar mogelijk faciliteren. Hieronder geven wij per aanbeveling een reactie vanuit onze verantwoordelijkheid als college. Aanbeveling 1: Stel subsidiebeleid op (raad). Deze aanbeveling is gericht aan de raad. Een kadernota subsidies kan bijdragen aan transparantie en betere sturing.

Tegelijkertijd willen wij voorkomen dat er een extra ‘laag’ ontstaat met bijbehorende bureaucratie. Indien de raad deze aanbeveling overneemt, geven wij mee dat het wenselijk is de nota beknopt te houden, zodat deze aanvullend is op de ASV en niet leidt tot onnodige complexiteit en bureaucratie (voor zowel de gemeente als de subsidieaanvragers). Aanbeveling 2: Veranker beleidsdoelen SMART in de ASV en subsidieregelingen (raad en college). U noemt dat het belangrijk is dat in de ASV wordt bepaald dat subsidies uitsluitend worden verstrekt wanneer ze aantoonbaar bijdragen aan gemeentelijke beleidsdoelen en hoe dat zichtbaar wordt. Wij merken op dat in de huidige ASV (artikel 9 lid 3 sub a) al is bepaald dat subsidies kunnen worden geweigerd als de activiteiten niet bijdragen aan de realisering van gemeentelijk beleid. Wij zien echter ruimte om de koppeling aan de beleidsdoelen verder te versterken. Een herijking van de ASV biedt bovendien gelegenheid om ook andere onderdelen te (her)overwegen, zoals de begrotingssubsidies, verantwoordingseisen (accountantsverklaring) en aanvraag- en beslistermijnen. Wij zijn terughoudend om inhoudelijke beleidsdoelen in de ASV te verankeren, daarvoor achten wij de subsidieregelingen een beter instrument. Aanbeveling 3: Stuur op inhoudelijke scherpte (raad en college). Wij onderschrijven het belang van meer inhoudelijke scherpte.

Daarvoor willen wij voortbouwen op de recent vastgestelde beleidsdocumenten, waaronder het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen, de Uitvoeringsagenda 2025-2026 Samen groeien, gewoon doen en de Visie Sport en bewegen 2025-2036 Samen sportief vooruit. Aanbeveling 4: Maak de subsidies zichtbaar in de programmabegroting, de begrotingssubsidie (college). Wij willen deze aanbeveling zorgvuldig afwegen in samenhang met de andere aanbevelingen, zoals het versterken van de koppeling met beleidsdoelen en het doorontwikkelen van de beleidscyclus en de P&C-cyclus.

2 december 2025 Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport subsidiebeleid in Doetinchem

4

1827043 / 1991144

Aanbeveling 5: Maak subsidieverlening transparanter via subsidieregister, de checklist (college). We werken al met een openbaar subsidieregister voor een groot deel van de verstrekte subsidies. Het opnemen van informatie over de subsidieverstrekking in de jaarstukken zien wij als een waardevolle toevoeging. Dit kunnen wij meenemen in de doorontwikkeling van het subsidiebeleid. Aanbeveling 6: Laat beleidsdoelen leidend zijn in alle fasen van het subsidieproces (college). Wij onderschrijven deze aanbeveling. Door beleidsdoelen centraal te stellen in alle fasen van het subsidieproces kunnen we beter sturen op inhoudelijke resultaten. Aanbeveling 7: Neem subsidies mee in beleidsevaluaties om de beleidscyclus te sluiten (college). Wij zien de meerwaarde van het meenemen van subsidies in beleidsevaluaties om inzicht te krijgen in de effectiviteit. Tegelijkertijd willen wij wel de ruimte behouden voor evaluaties die bewust primair op de (beleids)inhoud zijn gericht. Waar relevant en van meerwaarde kunnen we subsidies betrekken in beleidsevaluaties Aanbeveling 8: Rapporteer systematisch aan de raad over de bijdrage van subsidies aan beleidsdoelen (college). Er zijn meerdere mogelijkheden om binnen de P&C-cyclus te rapporteren over subsidies, bijvoorbeeld het introduceren van een paragraaf subsidies of een bijlage met verstrekte subsidies.

Wij willen deze aanbeveling in samenhang bezien met de andere aanbevelingen en koppelen aan bestaande processen, zoals de P&C-cyclus en de werkwijze vanuit de Uitvoeringsagenda 2025-2026 Samen groeien, gewoon doen. Aanbeveling 9: Continueer het werken vanuit de visie dat niet alles meetbaar, maar wel merkbaar is (raad en college). Wij constateren dat deze aanbeveling spanning kan opleveren met andere aanbevelingen, zoals aanbeveling 2 waarin wordt voorgesteld beleidsdoelen SMART te formuleren. Wij herkennen dat niet alles meetbaar, maar wel merkbaar is. Dit sluit ook goed aan bij het principe van ‘tellen en vertellen’ uit het door de raad vastgestelde Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen waarin is gekozen voor een combinatie van ‘harde’ (kwantitatieve) gegevens en ‘zachte’ (kwalitatieve) gegevens. Wij willen ruimte blijven bieden voor kwalitatieve en merkbare monitoring en resultaten. Uitvoerbaarheid Wij waarderen de aanbevelingen van de rekenkamer. Wij zien het rapport als een handreiking om het subsidiebeleid verder te versterken, zoals ook door u in het rapport is benoemd. Tegelijkertijd constateren we dat het rapport een groot aantal en diverse aanbevelingen bevat, die gezamenlijk een significante inzet van ambtelijke capaciteit kunnen vragen.

Wij willen de aanbevelingen constructief oppakken, maar vragen ook ruimte om dit op een realistische en uitvoerbare manier te doen. Verder merken wij op dat sommige aanbevelingen impact zullen hebben op subsidieontvangers. Ter illustratie: het werken met begrotingssubsidies betekent dat termijnen moeten worden aangepast en subsidieaanvragers hun aanvragen aanzienlijk eerder moeten indienen. Dit vraagt tijdige en zorgvuldige communicatie, zodat de overgang zorgvuldig en in goed overleg kan plaatsvinden. Wij stellen een pragmatische aanpak voor die zoveel mogelijk voortbouwt op bestaande beleidsdocumenten en processen, zoals de P&C-cyclus. Dit maakt het mogelijk om verbeteringen efficiënt en effectief door te voeren.

2 december 2025 Bestuurlijke reactie rekenkamerrapport subsidiebeleid in Doetinchem

5

1827043 / 1991144

Tot slot Wij zien met belangstelling uw definitieve rapportage tegemoet. Wij danken u voor de prettige contacten tot zover. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Doetinchem, secretaris burgemeester $plv$ $handtekening$ $naam$ het college van burgemeester en wethouders