Bijlage 3 Ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028.pdf
Tekst van het document
Begroting 2025 en Meerjarenraming 2026 - 2028
Doetinchem, april 2024
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
4.
5.
6.
Programmaplan 2025 – 2028 ........................................................................................................ 7 1.1
Algemeen................................................................................................................................. 7
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting ......................................................................... 7
1.3
Financiële samenvatting begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 ........................... 11
Programma Inkomenszekerheid ................................................................................................ 15 2.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 15
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 16
2.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 16
2.4
Inschatting aantallen en prijzen langdurige loonkostensubsidie BUIG ................................. 19
2.5
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 19
Programma Mensontwikkeling .................................................................................................. 20 3.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 20
3.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 21
3.3
Inhoudelijke besparingsmaatregelen ..................................................................................... 22
3.4
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 23
3.5
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 24
Programma Inburgering .............................................................................................................. 25 4.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 25
4.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 26
4.3
Inhoudelijke besparingsmaatregel ......................................................................................... 27
4.4
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 28
Programma Wsw ......................................................................................................................... 29 5.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 29
5.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 30
5.3
Inhoudelijke besparingsmaatregelen ..................................................................................... 30
5.4
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 32
Programma Algemene overhead ............................................................................................... 33 6.1
Doelstelling ............................................................................................................................ 33
6.2
Hoe de doelstelling te bereiken? ........................................................................................... 34
6.3
De raming van baten en lasten.............................................................................................. 36
6.4
Beleidsindicatoren ................................................................................................................. 38
7.
Overzicht Algemene Dekkingsmiddelen ................................................................................... 39
8.
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ............................................................ 40
9.
8.1
Inventarisatie van de weerstandscapaciteit ........................................................................... 40
8.2
Beleid betreffende weerstandscapaciteit en risico’s.............................................................. 40
8.3
Risico’s van niet financiële aard ............................................................................................ 40
8.4
Inventarisatie van de financiële risico’s ................................................................................. 40
8.5
Weerstandscapaciteit en ratio weerstandsvermogen ........................................................... 41
8.6
Kengetallen ............................................................................................................................ 41
Paragraaf onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................... 43
10. Paragraaf Financiering ................................................................................................................ 44 2
10.1
Algemeen............................................................................................................................... 44
10.2
Kasgeldlimiet ......................................................................................................................... 44
10.3
Renterisiconorm en renterisico op vaste schuld .................................................................... 45
11. Paragraaf bedrijfsvoering ........................................................................................................... 46 11.1
Algemeen............................................................................................................................... 46
11.2
Planning en control ................................................................................................................ 46
11.3
ICT ......................................................................................................................................... 47
11.4
Beveiliging en privacy ............................................................................................................ 47
11.5
Integriteit ................................................................................................................................ 47
11.6
Ziekteverzuim ........................................................................................................................ 47
12. Paragraaf Verbonden partijen .................................................................................................... 48 13. Financiële begroting ................................................................................................................... 49 13.1
Overzicht van baten en lasten ............................................................................................... 49
13.2
Financiële positie ................................................................................................................... 50
13.2.1
Geprognotiseerde balans en EMU-saldo .....................................................................................50
13.2.2
Overzicht van geraamde baten en lasten per taakveld 2025 .......................................................51
13.2.3
Overzicht verloop reserves ...........................................................................................................52
13.3
Toelichting op het overzicht van incidentele baten en lasten ................................................ 54
13.4
Verdeelsleutels uitvoeringskosten ......................................................................................... 54
14. Overige informatie ....................................................................................................................... 56 14.1
Missie en taken ...................................................................................................................... 56
14.2
Organogram........................................................................................................................... 59
14.3
Samenstelling bestuur ........................................................................................................... 60
14.4
Taken en bevoegdheden ....................................................................................................... 60
14.5
Begroting- en jaarrekeningprocedure .................................................................................... 60
14.6
Dienstverleningsovereenkomsten ......................................................................................... 61
14.7
Fiscale aspecten .................................................................................................................... 61
14.8
Investeringsbegroting ............................................................................................................ 61
Bijlage 1: Inkomenszekerheid per gemeente.................................................................................... 62 Bijlage 2: Inburgering per gemeente ................................................................................................. 64 Bijlage 3: Bijdrage per gemeente uitvoeringslasten ........................................................................ 65 Bijlage 4: Bijdrage per gemeente per programma ........................................................................... 68 Bijlage 5: Afkortingen ......................................................................................................................... 71
3
Voorwoord Voor u ligt de concept ontwerpbegroting voor het jaar 2025 en de meerjarenraming 2026 tot en met 2028. De ontwerpbegroting dient, volgens de wettelijke bepalingen, altijd vroeg in het jaar voorafgaand aan het jaar waarvoor zij dient te worden opgesteld. In deze begroting staan onze programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Inburgering en Wsw centraal. De uitgangspunten die zijn gehanteerd bij het opstellen van de begroting zijn vastgelegd in de kadernota 2025 - 2028. We hebben de vertaling van de kadernota naar de begroting en meerjarenraming met elkaar als (financieel) complex ervaren. In onze kadernota beschrijven we immers een stevige inhoudelijke ambitie gecombineerd met een toenemend aantal inwoners dat een beroep doet op onze dienstverlening (Wet Inburgering en Participatiewet). We zien daarbij een toename in complexiteit van de vraag en problematiek. Naast deze inhoudelijke kant spelen ook de noodzakelijke indexaties en de autonome huisvestingsinvestering als gevolg van de besluitvorming van ons Algemeen Bestuur over nieuwbouw een rol. Dit leidt tot een extra financiële vraag aan onze deelnemende gemeenten. Daarbij zijn we ons zeer bewust van de financiële situatie van onze gemeenten (volgens het landelijke beeld).
De raden van de gemeenten Aalten en Doetinchem hebben een zienswijze meegegeven voor het samenstellen van de begroting 2025 en meerjarenraming 2026 – 20281. In lijn met deze zienswijzen hebben wij onze begroting opgesteld. Kern daarvan is dat in de toekenning van de middelen die worden ingezet voor re-integratie van inwoners geen koppeling wordt gemaakt met het aantal inwoners dat moet worden ondersteund, maar dat men vast wil houden aan de indexatie van de huidige middelen. Daarnaast dienen we de uitvoeringskosten verder te beheersen en als gevolg daarvan de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten stijgen dan strikt noodzakelijk. Om deze wens te realiseren hebben we op ambtelijk en bestuurlijk niveau intensief gewerkt aan (inhoudelijke) scenario’s die leiden tot aanzienlijke besparingen. De begroting van Laborijn is echter voor een beperkt deel direct beïnvloedbaar. De besparingen dienen te worden gerealiseerd binnen ongeveer 20% van het begrotingsvolume. Een deel van deze maatregelen hebben een rechtstreeks effect op de inhoud van onze dienstverlening aan inwoners en werkgevers. De maatregelen zijn zowel financieel als tekstueel verwerkt in deze ontwerpbegroting 2025 en meerjarenraming 2026 – 2028. Daarbij beschrijven we ook de te verwachten impact.
Het aantal inwoners dat een beroep doet op de dienstverlening van Laborijn in de komende jaren bepaalt in grote mate onze begroting. De opdracht en taak van Laborijn neemt voor wat betreft het aantal te bedienen inwoners toe. Nu groei in onze uitvoeringscapaciteit financieel niet mogelijk is hebben we, om toch alle inwoners te bedienen, keuzes gemaakt in de intensiteit van de dienstverlening. Dit betekent dat de dienstverlening voor een deel van onze inwoners wordt beperkt. Dit zal voor inwoners en werkgevers voelbaar zijn. Het betreft de volgende concrete inhoudelijke besparingsmaatregelen die nader staan beschreven in het desbetreffende programma: • het invoeren van beleidskaders gericht op het geleidelijk afbouwen van jobcoaching na plaatsing van P-wet inwoners met LKS bij een reguliere werkgever (Mensontwikkeling) • het anders en minder ondersteunen van een deel van onze inwoners met bijstandsondersteuning in hun ontwikkeling (Mensontwikkeling) • het versoberen van het inburgering programma naar het wettelijk minimum kader voor gezinsmigranten (Inburgering)
1
De gemeente Montferland heeft aangegeven geen zienswijze in te dienen. 4
• •
het verminderen van de intensiteit van de begeleiding voor Wsw-collega’s extern werkzaam bij reguliere werkgevers vanuit Laborijn als werkgever (Wsw) het sluiten van onze WLC-locatie in Ulft en deze activiteiten op andere locaties toevoegen (Wsw en Mensontwikkeling)
Als gevolg van de inhoudelijke maatregelen en het beperkte re-integratiebudget kan niet meer in alle gevallen de meest gewenste of benodigde (combinatie van) beschikbare functionaliteiten worden ingezet. Meer in detail beschrijven we dit binnen de programma's. In algemene zin komt het erop neer dat inwoners zullen merken dat zij niet in alle gevallen meer een intensief programma gericht op ontwikkeling krijgen aangeboden. Deze inwoners dienen actiever gebruik te maken van voorliggende voorzieningen. Laborijn draagt waar mogelijk zorg voor een warme overdracht naar deze samenwerkingspartijen in het sociaal domein. Laborijn zal voor deze inwoners niet meer de rol van voortrekker in de samenwerking van alle partijen rondom de ontwikkeling van deze inwoners vervullen. Wij zullen deze samenwerking vanuit integraliteit waar mogelijk uiteraard wel blijven bevorderen. Inwoners die vanuit de Participatiewet de stap naar betaald werk zetten, ondersteunen we daarbij via jobcoaching. Die begeleiding blijft, maar in plaats van het structureel aanbieden van jobcoaching zal na plaatsing bij een werkgever de begeleiding geleidelijk worden afgebouwd. Ook onze Wsw-medewerkers die via een individuele of groepsdetachering bij een externe werkgever werkzaam zijn, zullen ervaren dat zij minder intensieve begeleiding van hun vaste jobcoach ontvangen.
De genoemde besparingsmaatregelen leveren een aanzienlijke bijdrage in het beperken van de uitvoeringskosten. Echter, zij leveren nog geen meerjarige sluitende begroting op. Aanvullend hebben we het advies van de VNG ten aanzien het opstellen van de begroting en meerjarenraming en ook de formele begrotingsregels vanuit de Provincie betrokken. Op grond daarvan is ervoor gekozen om voor het jaar 2027 een (nog) niet-sluitende begroting te presenteren. Dit als duidelijk signaal richting het Rijk over dat de keuzes over het Gemeentefonds leiden tot financiële uitdagingen bij gemeenten en haar verbonden partijen. In onze optiek dient het financiële probleem met een aanpassing van de rijksbijdrage in het Gemeentefonds te worden hersteld. Om voor de overige jaren tot een sluitende meerjarenraming te komen, is het aanvullend op het inzetten van de bestemmingsreserve re-integratie ook noodzakelijk de bestemmingsreserve frictiekosten uittreding Oude IJsselstreek volledig in te zetten. Deze bestemmingsreserve is destijds gevormd om de gemeentelijke bijdrage van de andere GRgemeenten als gevolg van de uittreding van gemeente Oude IJsselstreek niet te laten stijgen. Deze bestemmingsreserve wordt nu gericht ingezet voor het beheersen van de gemeentelijke bijdragen. Om ook de meerjarenraming (deels) sluitend te krijgen, hebben we er vervolgens ook voor gekozen om de raming van het Rijk t.a.v.
de geprognosticeerde klantaantallen van de Participatiewet voor de jaren 2026, 2027 en 2028 naar beneden bij te stellen naar het constante niveau van het jaar 2025. Inmiddels gloort er ook enige hoop op middelen die de financiële problematiek gaat verzachten. Echter, het betreft middelen die nog niet concreet zijn besloten en dus nog niet in de voorliggende begrotingen kunnen worden verwerkt. Het kabinet heeft in de voorjaarsnota 2024 extra geld vrijgemaakt waarmee gemeenten sociaal ontwikkelbedrijven beter kunnen organiseren. Het gaat om een bedrag van bijna € 600 miljoen voor de periode 2025 - 2034. Het bedrag komt vanaf 2025 op de begroting van het Ministerie van SZW. Uit de voorjaarsnota blijkt echter (nog) niet hoe het geld verdeeld gaat worden over gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven. Daarnaast is er door het Rijk extra begeleidingsbudget van € 2.157 per beschutte werkplek beschikbaar gesteld, bedoeld om het tekort per beschutte werkplek te dempen. Hieraan is budgettair gezien nog geen opvolging gegeven. Tenslotte merken we nog graag op dat er nog geen zicht is op structurele middelen om de betere arbeidsvoorwaarden (waaronder de structurele loonstijging) van onze medewerkers 5
werkzaam onder de cao Wsw en cao Aan de Slag te bekostigen vanaf 2024. Deze structurele extra (loon)kosten vangen we vanaf het 4e kwartaal van 2023 tot dusver zelf financieel op. Met het uitkomen van de meicirculaire 2024 hopen we dat de financiële gaten (deels) worden gedicht die gaandeweg zijn ontstaan. En dat er daarmee een einde komt aan de onzekerheid over de budgetten. In dit voorwoord ligt de nadruk op de wijze waarop we de financiële uitdagingen hebben opgelost. Hierdoor lijkt mogelijk de inhoud van ons prachtige werk wat minder aan bod te komen. Niets is minder waar! Wij zien om ons heen voldoende kansen en mogelijkheden om inwoners en werkgevers op een goede wijze te ondersteunen. Wij dragen er graag toe bij dat inwoners zich kunnen ontwikkelen om mee te kunnen doen in onze maatschappij en stappen te zetten naar betaald werk. Jeroen Spruit algemeen directeur
6
1. Programmaplan 2025 – 2028 1.1
Algemeen
Het programmaplan bestaat uit de programma’s Inkomenszekerheid, Mensontwikkeling, Inburgering, Wsw en Algemene overhead. Een uitwerking van de programma’s vindt u in hoofdstuk 2 tot en met 6.
1.2
Kaderstellend overzicht programmabegroting
Bij het opstellen van de begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 2028 hanteren wij een set met kaderstellende uitgangspunten die in de kadernota 2025 - 2028 zijn opgenomen. Deze kaderstellende items zijn divers van aard en onder te verdelen in een drietal categorieën: 1. een situatie, gegeven of ontwikkeling die vanuit de brede omgeving en/of landelijke wetgeving wordt voorzien of is bepaald en (min of meer) vaststaat (en daarmee in feite geen keuze meer is) 2. een uitgangspunt of specifieke Laborijn keuze die al eerder is vastgesteld 3. een (logische) ambitie of wens van Laborijn in de doorontwikkeling van de organisatie als partner voor de gemeentelijke uitdagingen in het sociaal domein Van belang om hierbij te vermelden is dat we, als gevolg van de beperkte financiële ruimte van onze deelnemende gemeenten, de ambities vanuit de kadernota 2025 – 2028 op diverse onderdelen inhoudelijk hebben moeten bijstellen. Voor een totaaloverzicht worden in de onderstaande 3 tabellen per categorie alle bijbehorende kaderstellende items opgesomd. Daar waar in de vertaling van het kaderstellende item naar de begroting voor een inhoudelijke bijstelling is gekozen, is dit met een extra tekstdeel (schuin en vet gedrukt) weergegeven in de onderstaande tabellen.
Categorie 1: een situatie, gegeven of ontwikkeling die vanuit de brede omgeving en/of landelijke wetgeving wordt voorzien of is bepaald en (min of meer) vaststaat. Met de uitkomst van het onderzoek over de toekomstige infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven is de verwachting een aanzienlijk grotere rol voor sociaal ontwikkelbedrijven, zoals Laborijn, dan in de huidige context. De toenemende complexiteit van de meer diverse doelgroep betekent ook iets voor de aard van het ontwikkelbedrijf. Voor 2024 is er een eenmalig budget van € 63,9 miljoen beschikbaar gesteld voor de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven en er lijkt vanaf 2025 zicht te zijn op incidentele en structurele investeringen die nodig zijn om de infrastructuur van sociaal ontwikkelbedrijven door te ontwikkelen en toekomstbestendig te houden. Het kabinet maakt in de voorjaarsnota 2024 extra geld vrij waarmee gemeenten sociaal ontwikkelbedrijven beter kunnen organiseren. Het gaat om een bedrag van bijna € 600 miljoen voor de periode 2025 - 2034 (=circa € 60 miljoen per jaar). Het bedrag komt vanaf 2025 op de begroting van het Ministerie van SZW. Uit de voorjaarsnota blijkt (nog) niet op welke wijze het geld verdeeld gaat worden over gemeenten en sociaal ontwikkelbedrijven. Om deze reden verwerken wij deze ontwikkeling nu (nog) niet in deze begroting 2025 en meerjarenraming 2026 – 2028.
De landelijke verwachting is dat het aantal mensen dat afhankelijk is van een Participatiewet-uitkering de komende jaren licht zal stijgen. Daarnaast zorgt de hoge instroom van inburgeraars voor een hoger gebruik van de bijstand en een groter aantal inburgeringstrajecten. Deze groei in het aantal inwoners dat we bedienen vanuit de Participatiewet en de Wet inburgering als grondslag compenseert ruimschoots de afname van het aantal Wsw-collega's met een dienstverband vanuit de Wet sociale werkvoorziening. Per saldo neemt de omvang van de opdracht en taak van Laborijn toe. 7
Hierbij is er de komende jaren sprake van een wezenlijke verschuiving van onze focus en in de aard van ons sociaal ontwikkelbedrijf. De opdracht en taak van Laborijn neemt voor wat betreft het aantal te bedienen inwoners toe. Echter, de dienstverlening wordt voor een deel van de inwoners in intensiteit afgeschaald als gevolg van inhoudelijke keuzes. Het door het Rijk extra beschikbaar gestelde begeleidingsbudget van € 2.157 per beschutte werkplek benutten we om het tekort per beschutte werkplek te dempen. Hieraan is budgettair gezien nog geen opvolging gegeven en deze ontwikkeling is dan ook (nog) niet verwerkt in deze begroting 2025 en meerjarenraming 2026 - 2028. Er is nog geen zicht op structurele middelen om de betere arbeidsvoorwaarden, waaronder de structurele loonstijging, van de medewerkers werkzaam onder de cao Wsw en cao Aan de Slag te bekostigen vanaf 2024. Deze structurele extra (loon)kosten vangen we vanaf het vierde kwartaal 2023 tot dusver zelf financieel op. Categorie 2: een uitgangspunt of specifieke Laborijn keuze die al eerder is vastgesteld. Laborijn is als 1 van de systeempartijen in het sociaal domein een belangrijke vindplaats die alle inwoners met een ondersteuningsbehoefte in beeld heeft en voortrekker in de samenwerking van alle partijen rondom de ontwikkeling van deze inwoners.
Als gevolg van inhoudelijke keuzes zal Laborijn voor een deel van de inwoners die gebruik maakt van een Participatiewet uitkering niet meer de rol van voortrekker/aanjager in de samenwerking van alle partijen rondom de ontwikkeling van deze inwoners vervullen. Wij zullen deze samenwerking vanuit integraliteit uiteraard wel blijven stimuleren. Zie nadere uitleg in het programma Mensontwikkeling. Het gedachtengoed ‘Simpel Switchen’ - het vereenvoudigen van het wisselen tussen de verschillende fasen in de participatieketen - is ingebed in onze reguliere werkwijze. Als doorontwikkeling hiervan wordt onder de noemer 'Activerend Werken' een verdiepende invulling gegeven door de domeinen werk en zorg samen te brengen en de ontwikkeling van de inwoner centraal te stellen. Hiermee wordt een volgende stap gemaakt om de inwoner te bedienen met een brede, integrale en zo nodig financieel ontschotte dienstverlening. Laborijn is partner binnen de Arbeidsmarktregio Achterhoek en levert daarin actief haar bijdrage om de arbeidsmarktinfrastructuur van regio Achterhoek door te ontwikkelen; waar dat kan sluiten we proactief regionaal aan en pakken het in co-creatie samen met onze regionale partners op. Alle inwoners met een Participatiewet-uitkering hebben een actief traject en aanbod om ontwikkeling mogelijk te maken.
Inwoners met een Participatiewet-uitkering hebben aanvullend aan de inkomensdienstverlening nog steeds een actief traject. Echter, als gevolg van inhoudelijke keuzes is dit niet meer voor alle inwoners gericht op ontwikkeling. Deze groep inwoners wijzen we actief op het voorliggende aanbod dat door andere partijen in het sociaal domein wordt geboden. Laborijn draagt zorg voor een warme overdracht naar deze samenwerkingspartijen. Zie nadere uitleg in het programma Mensontwikkeling. We maken de ontwikkeling van alle inwoners met een Participatiewet-uitkering inzichtelijk, onder andere door het gebruik van de Participatieladder. De doelstelling volumeontwikkeling BUIG is 1% beter dan het landelijk gemiddelde. Laborijn richt zich als belangrijke vindplaats van en samenwerkings- en uitvoeringspartner ten aanzien van geldzorgen, armoede en schulden met name op preventie en vroeg signalering en werkt daarin proactief samen met het Bureau voor Financiële Ondersteuning (BvFO). We blijven ons middels het Ondernemerssteunpunt inzetten als integraal dienstverlener voor ondernemers, in het bijzonder voor kleine zelfstandigen. Als partner bij het (door)starten of stoppen als ondernemer. Met een directe verbinding naar 8
inkomensvoorziening, screening, re-integratie en loopbaan (her)oriëntatie en – ontwikkeling. We blijven parttime werken stimuleren, optimaal mogelijk maken en vergemakkelijken, waardoor de bestaanszekerheid ook verbetert voor inwoners waarvoor volledige uitstroom uit de bijstand door werk (nog) niet haalbaar is. Alle Wsw-collega's hebben een actueel Individueel Ontwikkelingsplan (IOP). Als gevolg van inhoudelijke keuzes zal de jobcoaching minder intensief plaatsvinden bij onze Wsw-collega’s die in de vorm van een individuele of groepsdetachering extern werkzaam zijn bij reguliere werkgevers. Zie nadere uitleg in het programma Wsw. We investeren in het behoud van een duurzame werkplek voor elke Wsw-collega en ook voor deze specifieke doelgroep geldt de missie van Laborijn als uitgangspunt: ‘de best passende plek’ voor de inwoner. Als partner van het WSPA blijven wij investeren in het stimuleren van werkgevers om invulling te (blijven) geven aan inclusief werkgeverschap en adviseren en ondersteunen hen bij het realiseren van deze belangrijke maatschappelijke werkgeversopgave. Hierbij streven we ernaar dat de huidige werkplekken op de reguliere arbeidsmarkt die geschikt zijn voor onze doelgroep niet verloren gaan, maar voor de nieuwe doelgroepen behouden blijven. Vanaf 2024 worden de baten en lasten met betrekking tot de Wet inburgering 2021 in de begroting verwerkt.
Laborijn realiseert voor de eigen dienstverlening nieuwbouw op een deel van haar eigen kavel in Doetinchem. Het investeringsvoorstel en de huisvestingslast worden verwerkt in de ontwerpbegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 – 2028. Laborijn blijft inzetten op het beheersen van de uitvoeringskosten voor de jaren 2025 tot en met 2028. Voor het vaststellen van de, op grond van het aantal te bedienen inwoners, benodigde formatie en bijbehorende loonkosten begeleidend personeel voor het uitvoeren van de dienstverlening hanteert Laborijn de ‘trap op trap af systematiek’. Indien het effect op gemeenteniveau onvoldoende aansluit bij de wens tot beheersing van de kosten worden keuze scenario’s ten aanzien van (de intensiteit en/of kwaliteit van) de dienstverlening uitgewerkt. In de vertaling van de kadernota 2025 – 2028 naar deze begroting 2025 en meerjarenraming 2026 – 2028 hebben we op grond van het aantal te bedienen inwoners de trap op trap af systematiek gevolgd en vervolgens inhoudelijke maatregelen ten aanzien van (de intensiteit van) de dienstverlening doorgevoerd waardoor is aangesloten op de wens van de gemeenten tot beheersing van de kosten. Bij het opmaken van de ontwerpbegroting 2025 en de meerjarenraming 2026 - 2028 betrekt Laborijn de bestemmingsreserve re-integratie.
Vanaf 2028 is Laborijn, bij gelijkblijvende afspraken, genoodzaakt haar ambitieniveau bij te stellen en haar inzet te verminderen. Wij doen dan ook de dringende aanbeveling om het financiële gat vanaf 2028 te dekken, en tevens om vanaf het begrotingsjaar 2025 niet enkel te indexeren, maar de budgetten te herijken met de klantaantallen, en daarmee terug te gaan naar de oorspronkelijke systematiek. Zodanig dat we ons huidige beleid kunnen continueren en iedere inwoner de kwaliteit van de huidige dienstverlening kunnen blijven bieden. Deze dringende aanbeveling is tot op heden niet gehonoreerd. Laborijn ontwikkelt zich zo flexibel en wendbaar dat snel en adequaat ingespeeld kan blijven worden op de actualiteit en ontwikkelingen en incidentele regelingen uitgevoerd kunnen blijven worden. Categorie 3: een (logische) ambitie of wens van Laborijn in de doorontwikkeling van de organisatie als partner voor de gemeentelijke uitdagingen in het sociaal domein. Laborijn ziet het traject om de Participatiewet in balans te brengen volledig in lijn met haar bedoeling en gaat al zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe 'Participatiewet in balans' acteren en zich in deze lijn verder doorontwikkelen. 9
Laborijn geeft invulling aan haar nadrukkelijke wens en inhoudelijke ambitie om voor alle doelgroepen die dit nodig hebben een integrale bijdrage te leveren met inzet van de voor hen gewenste of benodigde (combinatie van) beschikbare functionaliteiten. Als gevolg van de inhoudelijke maatregelen en het beperkte re-integratiebudget kan niet meer in alle gevallen de meest gewenste of benodigde (combinatie van) beschikbare functionaliteiten worden ingezet. Er worden binnen het beschikbare financiële kader keuzes gemaakt. Zie nadere uitleg in het programma Mensontwikkeling. Laborijn stelt als systeempartij haar instrumentarium en de ondersteuningsinfrastructuur op verzoek van de gemeenten en onze samenwerkingspartners graag ook beschikbaar voor klantstromen die niet tot onze wettelijke opgave behoren, maar wel passen in onze inhoudelijke opdracht gericht op ontwikkeling en werk, en stimuleert daarbij de integrale en overstijgende manier van denken en de wijze van domein brede samenwerking. Laborijn groeit de komende jaren toe naar de taakstelling nieuw beschut voor inwoners waarvoor dit de best passende plek is. Het realiseren van de taakstelling is echter geen doel op zich; als nieuw beschut de best passende plek voor de inwoner is, dan bieden we deze plek.
Als gevolg van het beperkte re-integratiebudget bieden we, als nieuw beschut de best passende plek voor de inwoner is, deze plek mits daarvoor nog ruimte is binnen de taakstelling nieuw beschut én dit past binnen het beschikbare financiële kader. Zie nadere uitleg in het programma Mensontwikkeling. Vanuit de overtuiging dat de detacheringsfaciliteit als benodigd instrument een fundamenteel onderdeel van onze dienstverlening zou moeten zijn, heeft Laborijn de ambitie om, in opvolging van de DGI-pilot, structureel en doorlopend een groep inwoners met een doelgroepindicatie en (aanvullende) bijstandsondersteuning een werkplek met een tijdelijk dienstverband onder de cao Aan de Slag voor een periode van maximaal 2 jaar aan te bieden. Begin 2024 vindt de evaluatie van de DGI-pilot plaats. Op basis van de uitkomsten van deze evaluatie wordt de mate van inzet van dit instrument voor de komende begrotingsjaren bepaald. We verwachten dat in de komende jaren meer statushouders en (alleenstaande minderjarige) vluchtelingen zich vestigen in Aalten en Doetinchem dan was voorzien en de vraag naar onze dienstverlening zal toenemen. Daarbij levert Laborijn graag een inhoudelijk programma indien vluchtelingen en statushouders (tijdelijk) worden gehuisvest.
De ambitie van Laborijn is om de rol van cultuurvertaler structureel te blijven inzetten voor en door inwoners met een migratieachtergrond die gebruik maken van onze dienstverlening. In de eerste plaats en primair als onderdeel van onze brede dienstverlening voor alle inwoners met een migratieachtergrond om taal- en cultuurbarrières te doorbreken door het toevoegen van ervaringsdeskundigheid. En daarnaast in het aan specifieke inwoners aanbieden van regulier werk in de vorm van een tijdelijk dienstverband bij Laborijn. Ook externe samenwerkingspartners kunnen dankbaar gebruik maken van de kennis, expertise en ervaringsdeskundigheid van onze cultuurvertalers.
10
1.3
Financiële samenvatting begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028
Overzicht per program m a op hoofdlijnen (x € 1.000)
2025
2026
2027
2028
-30.099
-31.706
-33.096
-34.586
590
590
590
443
Bijdrage gemeenten uitkeringen en LKS
29.469
31.076
32.466
34.103
Directe salariskosten
-1.117
-1.147
-1.176
-1.206
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.117
1.147
1.176
1.206
-40
-40
-40
-40
-4.633
-4.772
-4.901
-5.029
Program m a inkom enszekerheid Uitgaven uitkeringen en LKS Terugontvangsten uitkeringen
Program m a m ensontw ikkeling Uitgaven mensontw ikkeling Baten loonkostensubsidie en omzet
883
903
923
943
Bijdrage gemeenten re-integratiemiddelen
3.114
3.230
3.301
3.383
Directe salariskosten
-1.744
-1.743
-1.801
-1.868
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
1.744
1.743
1.801
1.868
-635
-639
-677
-703
Uitgaven inburgering
-1.300
-1.575
-1.850
-2.125
Directe salariskosten
-694
-827
-999
-1.147
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
694
827
999
1.147
1.790
1.790
1.790
1.790
Program m a inburgering
Bijdrage gemeenten spuk inburgering Bijdrage gemeenten spuk onderw ijsroute
75
75
75
75
565
290
15
-260
Uitgaven Wsw
-20.202
-19.418
-18.187
-16.898
Omzet Wsw
5.756
5.665
5.632
5.412
Inkomsten Liv
-
-
-
-
Bijdrage gemeenten Wsw -budget
17.545
16.861
16.222
15.340
Directe salariskosten
-2.151
-2.092
-2.034
-1.964
Bijdrage gemeenten directe salariskosten
2.151
2.092
2.034
1.964
3.099
3.109
3.667
3.854
Lasten overhead
-11.242
-10.505
-10.408
-10.539
Baten overhead
2.937
2.134
2.105
2.056
Program m a Wsw
Program m a Algem ene overhead
Bijdrage gemeenten
Resultaat voor bestem m ing
4.583
4.354
4.674
5.102
-3.723
-4.016
-3.629
-3.380
-734
-1.297
-664
-529
Toevoeging reserves
-839
-565
-304
-273
Onttrekking reserves
1.573
1.862
468
802
-
-
-501
-
Reslutaat na bestem m ing
Hieronder volgt een toelichting op de gehanteerde uitgangspunten bij de afzonderlijke posten per programma.
11
Baten Budget BUIG-uitkeringen De BUIG-budgetten worden door het Rijk aan de gemeenten overgemaakt. De budgetten in de begroting 2025 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op de voorlopig budgetten 2024. Bij de berekening van de budgetten voor onze gemeenten is gerekend met een gelijkblijvend aandeel in het macrobudget. De deelnemende gemeenten stellen deze ter beschikking aan Laborijn, die voor de uitvoering van de betreffende programma’s en verantwoording van deze gelden zorgt. In deze begroting zijn de directe programmalasten per gemeente begroot op basis van de verwachte gemiddelde aantal huishoudens in de bijstand maal de verwachte gemiddelde prijs per huishouden. De bevoorschotting door de gemeenten vindt plaats op basis van het laatst bekende Rijksbudget. Re-integratiebudget Het re-integratiebudget wordt door de gemeente overgemaakt op basis van een door Laborijn opgesteld plan. Dit plan is uitgewerkt in de begroting. Rijksbijdrage Wsw De deelnemende gemeenten stellen dit budget (en de wijzigingen in de loop van het jaar) één op één ter beschikking aan Laborijn voor de uitvoering van het programma Wsw. De budgetten in de begroting zijn gebaseerd op de laatst bekende circulaires. Netto omzet (opbrengst verkopen) De netto omzet betreft de opbrengst van aan derden geleverde diensten en goederen, exclusief de over de omzet geheven omzetbelasting.
Voor Laborijn betreft dit met name omzet uit detacheringen en omzet uit interne werkzaamheden. Huuropbrengsten Onder deze post worden de inkomsten verantwoord die worden verkregen uit de verhuur van gedeeltes van het pand aan de Terborgseweg 106, 112 en Ambachtstraat 3 en 15 te Doetinchem. Detachering (ambtelijk) personeel Onder deze post worden de detacheringsbaten verantwoord van ambtelijk personeel. Inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten Onder deze post worden de inkomsten uit dienstverleningsovereenkomsten verantwoord. Op dit moment voeren wij de volgende dienstverleningsovereenkomsten uit: • •
• • • •
diverse ondersteunende diensten voor het Werkgevers Servicepunt Achterhoek (WSPA) dienstverlening gemeente Oude IJsselstreek inzake uitvoering van de Wsw, de jobcoaching en loonwaardebepaling van de inwoners van Oude IJsselstreek die vanuit de Participatiewet middels LKS werkzaam zijn bij werkgevers en de jobcoaching van nieuw beschut inwoners van Oude IJsselstreek2 dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake uitvoering van de Wsw3 dienstverlening gemeente Bronckhorst inzake het WLC Zelhem dienstverlening gemeente Doetinchem inzake de inning van vorderingen bijzondere bijstand dienstverlening gemeente Aalten en Doetinchem aan Oekraïners
Opbrengst bedrijfsrestaurant Onder deze post wordt de omzet verantwoord die wordt behaald met de verkoop van eten en drinken in het bedrijfsrestaurant. 2
Huidige overeenkomsten jobcoaching en begeleiding nieuw beschut lopen tot en met 2023. De verwachting is dat deze worden verlengd. De DVO Wsw loopt tot en met 2025. 3 In 2024 vindt afstemming met gemeente Bronckhorst plaats hoe de dienstverlening vormgegeven wordt vanaf 2025.
12
Bijdrage gemeente Spuk inburgering De gemeenten ontvangen van het Rijk een voorlopig budget voor de specifieke uitkering (Spuk) inburgering. Dit voorlopig budget wordt in september middels een beschikking bekend gemaakt voor het volgende jaar en wordt door de gemeenten doorbetaald aan Laborijn. Laborijn legt verantwoording af via het systeem van single information, single audit (Sisa). Na afloop van het jaar stelt het Rijk het definitieve budget vast op basis van het werkelijk aantal asielstatushouders dat op 31 december in de gemeente is gehuisvest. De budgetten in de begroting 2025 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op het voorlopig budget 2024. Bijdrage gemeente Spuk onderwijsroute De gemeenten ontvangen van het Rijk ook een aanvullend voorlopig budget voor de specifieke uitkering (Spuk) Onderwijsroute. Ook dit budget wordt door de gemeenten doorbetaald aan Laborijn. Laborijn legt verantwoording af via het systeem van single information, single audit (Sisa). Na afloop van het jaar stelt het Rijk het definitieve budget vast op basis van het werkelijk aantal asielstatushouders dat deelneemt aan de onderwijsroute. De budgetten in de begroting 2025 en de meerjarenraming zijn gebaseerd op het voorlopig budget 2023.
Lasten Loonkosten ambtelijk personeel Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het individueel keuzebudget (IKB) en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies, verminderd met ontvangen ziektegelden. Overige kosten ambtelijk personeel Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • •
•
vergoeding reiskosten en thuiswerkvergoeding Hieronder is begroot de vergoeding van reiskosten woon-werk en de thuiswerkvergoeding studiekosten Om de vakkennis en vaardigheden van het begeleidend en ondersteunend personeel op niveau te houden en/of te verbeteren, is het noodzakelijk voortdurend te investeren in deze medewerkers. Met dat doel worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden overige kosten Onder deze post staan de overige kosten die voortvloeien uit de dienstverbanden van het ambtelijk personeel
Afschrijvingen De afschrijvingskosten zijn berekend volgens een vast percentage van de aanschafprijs van de betreffende activa. Deze percentages zijn gebaseerd op de verwachte levensduur van de activa. Rente De rentelasten betreft de betaalde rente over de langlopende lening. Huur Onder deze post zijn de huurkosten opgenomen voortkomend uit de behoefte aan huisvesting. Onderhoudskosten De onderhoudskosten zijn geraamd op basis van de ervaringscijfers van de laatste jaren en de te verwachten activiteiten in het komende jaar. Energieverbruik Hieronder zijn opgenomen de kosten voor verbruik van elektriciteit, gas, water. 13
Belastingen en verzekeringen De belastingen en verzekeringen zijn begroot op basis van de huidige kosten, gecorrigeerd voor inflatie. Onder verzekeringen zijn onder andere opgenomen: de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering, de opstalverzekering, de autoverzekering voor het wagenpark en de bedrijfsschade verzekering. Algemene kosten Deze kosten zijn begroot op basis van de huidige kosten. Loonkosten Wsw Hieronder vallen de voor het jaar verschuldigde salarissen, het betaalde vakantiegeld, de eindejaarsuitkering en de daarmee samenhangende sociale lasten en pensioenpremies. Het ontvangen ziekengeld en de WAO-uitkeringen zijn hierop in mindering gebracht. Vervoerskosten Wsw Voor vervoer van en naar het werk wordt, afhankelijk van de afstand en de omstandigheden, vervoer georganiseerd of vergoed. Het vervoer kan zijn: • • •
groepsvervoer door het bedrijf georganiseerd openbaar vervoer op eigen gelegenheid
Overige personele kosten Wsw Hieronder zijn onder andere de navolgende posten opgenomen: • •
• •
arbozorg Dit betreffen de kosten van de uitbestede Arbo-werkzaamheden voorlichting, training en opleiding De ontwikkeling van de Wsw’ers is een van de kerntaken van Laborijn. Ten behoeve hiervan worden opleidingen en trainingen ingekocht bij derden. De kosten hiervan zijn hier verantwoord werkkleding Hier zijn begroot de kosten van verstrekte werkkleding en/of het verstrekken van een vergoeding voor werkkleding bijzondere voorzieningen Hieronder zijn geraamd de aanpassingen aan werkplek, gereedschap en werkkleding en schoeisel die nodig zijn om de medewerkers (veilig) te kunnen laten werken. Ook zijn de bijdragen aan de personeelsverenigingen, alsmede uitgaven voor jubilea en dergelijke hier verantwoord
Subsidieresultaat Wsw Het subsidieresultaat is het verschil tussen de subsidie die per medewerker wordt ontvangen en de loonkosten. Het subsidieresultaat is door Laborijn niet of nauwelijks te beïnvloeden. De ontwikkeling van de loonkosten wordt bepaald in de cao voor de Wsw-sector. De subsidie wordt door de Rijksoverheid bepaald. Kosten Begeleid werken Wsw Het betreft de aan bedrijven/organisaties te verstrekken loonkostensubsidie ter compensatie van de lagere arbeidsproductiviteit van Wsw-medewerkers. Lasten inburgering Dit betreft de kosten van leerroutes (waaronder de onderwijsroute) en de maatschappelijke begeleiding, inclusief de participatieverklaring (PVT). De module arbeidsmarkt en participatie (MAP) verzorgen we intern.
14
2. Programma Inkomenszekerheid 2.1
Doelstelling
In het programma Inkomenszekerheid wordt de verstrekking van uitkeringen inzake de Participatiewet, IOAW, IOAZ en de Bbz verantwoord. Daarnaast worden in dit programma de uitbetaalde langdurige loonkostensubsidies opgenomen. Tezamen met de uitkeringen vallen die onder de BUIG-verantwoording. Tot slot worden in dit programma de activiteiten verantwoord in het kader van de Bbz, individuele inkomenstoeslag en de bijzondere bijstand. Centrale doelstelling van dit programma is het op een rechtmatige, tijdige, volledige en efficiënte wijze verstrekken van een inkomensvoorziening aan die inwoners die (nog) niet door middel van werk kunnen voorzien in hun eigen levensonderhoud. Laborijn draagt zorg voor actieve informatievoorziening en geeft advies op maat bij vragen van inwoners over inkomen. Daarnaast helpen wij, samen met BvFO, inwoners die te maken hebben met schuldenproblematiek. In de begroting 2025 van Laborijn is voor wat betreft het programma Inkomenszekerheid volledig rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028. Om tot een (grotendeels) sluitende meerjarenraming 2026 – 2028 te komen, hebben we echter wel een inhoudelijke maatregel voor de jaren 2026 en verder getroffen betreffende het programma Inkomenszekerheid (alsmede het programma Mensontwikkeling). We hebben ervoor gekozen om de raming van het Rijk t.a.v.
de geprognosticeerde klantaantallen van de Participatiewet voor de jaren 2026, 2027 en 2028 naar beneden bij te stellen naar het constante niveau van het jaar 2025. Oftewel, we blijven voor de toekomstige jaren rekenen met de klantaantallen van het jaar 2025 en anticiperen nu (nog) niet op de door het CPB geraamde groei van het aantal inwoners dat een beroep gaat doen op een bijstandsuitkering. Voor het programma Inkomenszekerheid zijn de volgende kwalitatieve doelstellingen bepaald: • • • • • • • •
we verstrekken de uitkeringen tijdig, rechtmatig en doelmatig, binnen de wettelijke termijn het percentage rechtmatigheidsfouten ligt onder de 1% we verzorgen een correcte uitbetaling van de (bijzondere) bijstand, Bbz, individuele inkomenstoeslag en overig geldende toeslagen we bieden advies en ondersteuning aan inwoners bij inkomensvraagstukken en verwijzen actief door indien er sprake is van een voorliggende voorziening we leveren onze inkomensdienstverlening in nauwe afstemming met al onze partners in het sociaal domein de langdurige en forfaitaire loonkostensubsidies worden ingezet om betaald werk te stimuleren, en worden rechtmatig uitbetaald we streven naar een saldo instroom uitstroom dat 1% beter is dan het landelijk gemiddelde vanuit onze sociaal maatschappelijke functie hebben we aandacht voor fraudesignalen en terugvorderingen
Het verschil tussen het aantal mensen dat zich meldt voor een uitkering en het aantal mensen waarbij de uitkering uiteindelijk daadwerkelijk wordt toegekend, is naar verwachting tussen de 40% en 50%. Dit is geen doelstelling op zich, maar geeft wel aan wat de uitkomst van het intakeproces is. We gaan ervan uit dat de inwoners die zich melden daadwerkelijk één of andere vorm van ondersteuning nodig hebben. Tijdens het gesprek adviseren we de inwoner over de persoonlijke situatie en verwijzen we actief door naar mogelijke voorliggende voorzieningen. We zien bij de mensen die zich melden vaker multiproblematiek op het gebied van inkomen. Er zijn ook vaker meerdere partijen betrokken. Dit vergt meer afstemming en maakt het arbeidsintensiever voor onze professionals. 15
Voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026 – 2028 gaan wij ervan uit dat het budgetaandeel dat de gemeenten Aalten en Doetinchem hebben ten opzichte van het macrobudget gelijk blijft. We gaan ervan uit dat er geen aanpassingen in het verdeelmodel BUIG worden doorgevoerd, die voor Laborijn en haar deelnemende gemeenten negatief uitpakken. Laborijn zet zich maximaal in om de uitgaven te beperken die ten laste komen van het BUIGbudget. De financiële risico’s voor het overschrijden van het BUIG-budget worden door de deelnemende gemeenten afgedekt.
2.2
Hoe de doelstelling te bereiken?
De genoemde doelstellingen in 2.1 worden in hoofdlijnen als volgt bereikt: •
•
•
•
•
•
2.3
tijdens de intake wordt zowel gekeken naar rechtmatigheid (inkomen) als doelmatigheid (werk). Als blijkt dat een inwoner geen recht heeft op een uitkering, wijzen wij de inwoner actief op bijvoorbeeld voorliggende voorzieningen, bieden direct werk of koppelen de inwoner aan andere maatschappelijke organisaties. Dit doen wij zoveel mogelijk via een zogenaamde ‘warme overdracht’ Laborijn streeft naar het verstrekken van de uitkering binnen 4 weken. De interne werkprocessen en de sturing zijn zodanig ingericht dat de termijn van 4 weken bij de reguliere dienstverlening wordt gehaald. Gezien de toenemende problematiek voorzien we langere doorlooptijden. Daarbij blijven we binnen de wettelijke termijn van 8 weken. Zowel in de operationele uitvoering als vanuit de managementrapportages worden de afhandelingstijden gemonitord en, indien nodig, wordt hierop bijgestuurd om de rechtmatigheidsfouten onder 1% te houden heeft Laborijn een helder kwaliteitssysteem. Medewerkers worden bij aanstelling 6 weken één op één getoetst, waarna zij, afhankelijk van de geconstateerde kwaliteit, zelfstandig besluiten mogen nemen. De medewerkers die niet meer één op één worden getoetst, worden periodiek onderworpen aan een kwaliteitscontrole. Daarnaast vindt maandelijkse interne controle plaats op een aantal betaalregels.
De kwaliteitscontrole en coaching beperken zich niet alleen tot het rechtmatige aspect van de functie, maar richten zich ook op de doelmatigheid van het werk om correcte uitbetaling te waarborgen worden de processen van financiële dienstverlening continu gemonitord en waar nodig verbeterd. Uitkeringen die geblokkeerd zijn, worden eveneens continu gemonitord. De consulenten kunnen zelf zien welke blokkades er zijn en of deze al kunnen worden afgewikkeld bij complexe inkomensvraagstukken of wanneer er geconstateerd wordt dat er een ondersteuningsbehoefte (nodig) is, wordt de samenwerking met de ketenpartners actief opgezocht. De kennis van de medewerkers is up to date door middel van coaching, bijscholing en intervisie. Waar nodig wordt extra expertise ingezet, bijvoorbeeld inzake voorliggende voorzieningen binnen Laborijn wordt optimaal integraal samengewerkt tussen de inkomensconsulenten, fraudepreventiemedewerkers en medewerkers terugvordering en verhaal om de rechtmatigheid van de uitkering te borgen. We zetten in op de benadering van hoogwaardig handhaven, met als doel om spontane nalevingsbereidheid van inwoners te bevorderen
De raming van baten en lasten
In de volgende tabel zijn de programmalasten weergegeven, zoals die voor het programma Inkomenszekerheid worden verwacht. Een specificatie per gemeente is terug te vinden in bijlage 1 van deze begroting.
16
Begroting 2025
Program m a Inkom enszekerheid Baten Bijdragen gemeenten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen Tozo
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
24.930.140 3.809.181 237.000 500.000 175.000 -12.277 -170.000
26.089.828 4.256.780 237.000 500.000 175.000 -12.277 -170.000
27.138.798 4.597.883 237.000 500.000 175.000 -12.277 -170.000
28.274.771 4.951.268 237.000 500.000 175.000 -12.277 -23.000
1.117.305 30.586.349
1.147.473 32.223.803
1.176.159 33.642.564
1.205.563 35.308.326
385.000 12.000 23.000 170.000 590.000
385.000 12.000 23.000 170.000 590.000
385.000 12.000 23.000 170.000 590.000
385.000 12.000 23.000 23.000 443.000
Totaal baten
31.176.349
32.813.803
34.232.564
35.751.326
Lasten Bijstand Loonkostensubsidie Bijzondere Bijstand Individuele Inkomenstoeslag Vangnetvoorziening Zelfstandigen Studietoeslag Bbz kapitaalverstrekkingen
25.315.140 3.809.181 249.000 500.000 40.000 175.000 10.723
26.474.828 4.256.780 249.000 500.000 40.000 175.000 10.723
27.523.798 4.597.883 249.000 500.000 40.000 175.000 10.723
28.659.771 4.951.268 249.000 500.000 40.000 175.000 10.723
Directe salariskosten
1.117.305
1.147.473
1.176.159
1.205.563
Totaal lasten
31.216.349
32.853.803
34.272.564
35.791.326
-40.000
-40.000
-40.000
-40.000
40.000
40.000
40.000
40.000
-
-
-
-
-
-
-
-
Bijdrage directe salariskosten Overige baten Ontvangsten bijstand Ontvangsten bijzondere bijstand Ontvangsten Bbz kapitaalverstrekkingen Ontvangsten Tozo
Saldo baten en lasten Mutatie bestem m ingsreserve Toevoeging Onttrekking Mutatie algem ene reserve Toevoeging Onttrekking Resultaat
Voor de berekening van de lasten voor het BUIG-budget is uitgegaan van een gemiddeld aantal huishoudens dat een beroep doet op een uitkering (zie de volgende tabel) keer een gemiddeld bedrag per huishouden. Laborijn totaal (gemiddeld aantal huishoudens in de bijstand)
Begroting Begroting Begroting Begroting 2025 2026 2027 2028
BUIG PW
1531
1583
1625
1672
IOAW
30
26
23
18
IOAZ
13
13
13
13
Bbz
12
12
12
12
Totaal gemiddeld aantal huishoudens
1586
1634
1673
1716
17
Gezien de onzekerheid van de ontwikkeling van het aantal inwoners dat gebruik maakt van de Participatiewet is met betrekking tot het inzetten van formatie uitgegaan van een stabiel blijven van het aantal klanten van 2026 t/m 2028. Het verloop van het aantal huishoudens in de bijstand is naar verwachting in 2025 als volgt:
Laborijn totaal 2025
Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
BUIG
Gemeente Aalten totaal 2025
Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
BUIG
Verwacht aantal huishoudens in de bijstand
Gemeente Doetinchem totaal 2025 BUIG
Stand 1-1-2025
1558
Stand 1-1-2025
340
Stand 1-1-2025
1218
Instroom
400
Instroom
100
Instroom
300
Uitstroom
-344
Uitstroom
-64
Uitstroom
-280
Stand 31-12-2025
1614
Stand 31-12-2025
376
Stand 31-12-2025
1238
Gemiddelde uitkeringsprijs per gemeente per huishouden per regeling: Aalten PW IOAW IOAZ BBZ levensonderhoud Doetinchem PW IOAW IOAZ BBZ levensonderhoud
€ € € €
2025 16.150 18.316 18.059 16.150
€ € € €
2025 15.895 15.695 16.400 15.895
€ € € €
2026 16.393 18.591 18.330 16.393
€ € € €
2026 16.133 15.930 16.646 16.133
€ € € €
2027 16.638 18.870 18.605 16.638
€ € € €
2027 16.375 16.169 16.896 16.375
€ € € €
2028 16.888 19.153 18.884 16.888
€ € € €
2028 16.621 16.412 17.149 16.621
In onderstaande tabel zijn per gemeente de begrote lasten tegenover het budget gezet. Omschrijving (x € 1.000)
Begroting 2025
A
D
Begroting 2026
Totaal
A
D
Totaal
Verwacht budget BUIG
6.633
22.107
28.739
7.398
22.949
30.347
Begrote lasten BUIG uitkeringen
5.743
19.187
24.930
6.403
19.687
26.090
890
2.919
3.809
994
3.262
4.257
-
-
-
-
-
-
Begrote lasten BUIG LKS Saldo (- tekort + overschot) Omschrijving (x € 1.000)
Begroting 2027
A
D
Begroting 2028
Totaal
A
D
Totaal
Verwacht budget BUIG
8.155
23.581
31.737
8.971
24.255
33.226
Begrote lasten BUIG uitkeringen
7.082
20.057
27.139
7.815
20.460
28.275
Begrote lasten BUIG LKS
1.074
3.524
4.598
1.157
3.795
4.951
-
-
-
-
-
-
Saldo (- tekort + overschot)
Wij verwachten dat de stijging van het klantenbestand zich doorzet, gezien ook de landelijke verwachtingen. We houden rekening met een indexatie van de uitkeringsnormen van 1,5% per jaar. Indien dit zo is dan zal naar verwachting het BUIG-budget toereikend zijn om de bijstandslasten en loonkostensubsidies hieruit te kunnen voldoen.
18
2.4
Inschatting aantallen en prijzen langdurige loonkostensubsidie BUIG
Gemiddeld aantal LKS P-wet
2025
2026
2027
2028
Gemiddeld aantal deelnemers in jaar totaal Per gemeente: Aalten Doetinchem
370
407
433
460
88 282 370
96 311 407
103 331 433
109 351 460
2025
2026
2027
2028
Bedrag gemiddeld per klant LKS Aalten Doetinchem
€ €
10.164 € 10.344 €
10.316 € 10.499 €
10.471 € 10.657 €
10.628 10.817
Absoluut in € per jaar Aalten Absoluut in € per jaar Doetinchem
€ € €
889.760 € 2.919.421 € 3.809.181 €
994.311 € 3.262.468 € 4.256.780 €
1.073.987 € 3.523.896 € 4.597.883 €
1.156.532 3.794.736 4.951.268
In bovenstaande tabel is de verwachte stijging van de loonkostensubsidie opgenomen. De stijging in aantallen is te verwachten omdat er nog 2834 inwoners met een doelgroepindicatie in ons bestand zitten. Deze inwoners zullen, indien ze uitstromen, met een langdurige LKS gaan uitstromen. Bij het opstellen van de begroting gaan wij uit van de landelijke ontwikkeling.
2.5
Beleidsindicatoren
Volgens het BBV nemen we de volgende verplichte beleidsindicatoren op: Sociaal domein: Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners* (op de site per 1.000 inwoners) Gemeente Aalten: 170 (17 per 1.000 inwoners) Gemeente Doetinchem: 300 (30 per 1.000 inwoners) Heel Nederland: 340 (34 per 1.000 inwoners) Bron: waarstaatjegemeente.nl, data 2021 (Bron: waarstaatjegemeente.nl, CBS data 2023, Dashboard - Werk en inkomen - Doetinchem (waarstaatjegemeente.nl)) *Definitie: het aantal personen met een uitkering op grond van de Wet werk en bijstand (WWB, t/m 2014) en de Participatiewet (vanaf 2015). De uitkeringen (leefgeld) aan personen in een instelling, de elders verzorgden, zijn niet inbegrepen. Ook de uitkeringen aan dak- en thuislozen zijn niet inbegrepen.
4
Ultimo 2023
19
3. Programma Mensontwikkeling 3.1
Doelstelling
Binnen dit programma staat het ontwikkelen van inwoners centraal. Dit doen we voor inwoners met een Participatiewet-uitkering, een doelgroep indicatie (DGI), inwoners met een indicatie nieuw beschut, leerlingen die gaan uitstromen uit het Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en het Praktijkonderwijs (PRO). Daarnaast wordt dienstverlening geboden aan inwoners zonder uitkering die wel een verzoek doen om dienstverlening, de nietuitkeringsgerechtigde (NUG). Dit betreft inwoners jonger dan de pensioengerechtigde leeftijd die als werkloos werkzoekend staan ingeschreven bij UWV, maar geen recht hebben op een uitkering of ondersteuning op grond van regelingen (zoals de Participatiewet, Werkloosheidwet (WW), Wet arbeidsongeschiktheidsvoorziening jonggehandicapten (WAJONG), Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), Algemene nabestaandenwet (ANW), of een vergelijkbare regeling). Voor wat betreft de Participatiewet doelgroep zien we een toename van uitkeringsgerechtigden met een activeringsprofiel en een afname van het aantal uitkeringsgerechtigden met een profiel waarbij direct kan worden ingezet op re-integratie. We zien dagelijks dat de huidige (en naar verwachting) toekomstige doelgroep te maken heeft met complexe problematiek en daardoor een andere en/of intensievere begeleiding nodig heeft.
Binnen deze doelgroep zien we ook een toename van uitkeringsgerechtigden met een inburgeringsverplichting. Gedurende de inburgeringstermijn vallen deze inwoners onder het programma Inburgering waarvan een deel van hen ook valt onder het programma Inkomenszekerheid als zij naast Inburgering ook gebruik maken van een uitkering. Laborijn zet in op activering en re-integratie. In de uitvoering redeneren we vanuit het belang van de inwoner, gekoppeld aan de doelstellingen vanuit onze gemeenten. De stappen die de inwoner op de Participatieladder kan zetten staan centraal. De regeling en het budget dat daarvoor beschikbaar is, geeft richting en is daarbij niet belangrijker dan het resultaat. De doelmatigheid staat voorop, binnen de grenzen van rechtmatigheid. Laborijn zet in op heldere diagnose bij aanvang en tijdens een traject, heeft een uitgebreid modulair trainings- en ontwikkelaanbod, zet leerlijnen in op taken en werkzaamheden binnen sectoren waarvan we weten dat er krapte in de arbeidsmarkt is en biedt interne en externe werk(ervarings-)plekken. Met de geboden dienstverlening ondersteunen wij inwoners in de voorbereiding en realisatie van de stap naar sociale activering, participatie en richting betaald (parttime) werk.
We stellen daarvoor de integraliteit van de uitvoering ten dienste van activering en re-integratie en zorgen dat uitkeringsgerechtigden een perspectiefvolle toekomst op de arbeidsmarkt verkrijgen. In de begroting 2025 van Laborijn is rekening gehouden met de ambitie zoals weergegeven in de Kadernota 2025 - 2028, waarbij we voor wat betreft het programma Mensontwikkeling inhoudelijke concessies hebben gedaan om de gemeentelijke bijdragen niet verder te laten stijgen dan strikt noodzakelijk en de uitvoeringskosten te beheersen. Voor het programma Mensontwikkeling zijn de volgende kwalitatieve doelstellingen bepaald: • •
•
we brengen het potentieel van de inwoners die zich melden voor ondersteuning methodisch in beeld door gebruik te maken van screening. Daarbij delen wij inwoners in op grond van het arbeidsmarktperspectief en de begeleidingsbehoefte we bieden iedere inwoner met een uitkering of een vraag om werk of begeleiding een passend actief traject. Waar mogelijk is dit gericht op het verkrijgen van betaald (parttime) werk en daar waar dit (nog) niet mogelijk is, wordt ingezet op re-integratie, participatie of zorgactiviteiten we leggen gemaakte afspraken over doelen en activiteiten vast en evalueren tussentijds 20
• •
• • • • •
3.2
we maken termijnafspraken bij werkervarings- en participatieplekken en blijven de voortgang monitoren we brengen en houden de actuele omstandigheden van de inwoner goed in beeld. Inzichten en output van het diagnostisch centrum leiden tot een aanbod van een actueel programma dat aansluit op ontwikkelbehoeften van inwoners en de behoeften van de arbeidsmarkt. Naast het actief bieden van instrumenten, trainingen en opleidingen wordt ook gekeken naar een eventuele (tijdelijke) ontheffing van de arbeidsverplichting onze inwoners ontvangen een integrale dienstverlening, waarin inkomensconsulenten, re-integratieconsulenten, jobcoaches, accountmanagers en andere dienstverlenende professionals samenwerken ten behoeve van de ontwikkeling van de inwoner we bieden een laagdrempelige, veilige leer- en ontwikkelomgeving met een divers aanbod van didactische en activerende werkvormen, waaronder een aantal concrete leer-/werklijnen we investeren in inwoners met een Participatiewet-uitkering waarbij laaggeletterdheid of een taalbarrière aan de orde is. Laborijn biedt een innovatieve, op maat gemaakte dienstverlening gericht op taal en cultuur we investeren in het verder verbeteren, verdiepen, versterken en uitbreiden van onze goede samenwerkingsrelaties in het brede sociaal domein we investeren in de samenwerking met externe werkgevers op het gebied van jobcoaching en inclusief werkgeverschap