Bijlage 3 Doetinchem 2036 Van droom naar daad.pdf

Doetinchem 2036 - van droom naar daad

2

Doetinchem 2036 - van droom naar daad Doetinchem 2036, de ambitie om te groeien naar 70.000 inwoners ontstond in de tweede helft van het afgelopen jaar en kreeg al snel vleugels. Alle gemeenteraadsfracties verkenden in een actieve brainstormsessie de potentie van Doetinchem 2036. Inwoners, ondernemers en opiniemakers namen deel aan de Doetinchemse Toekomst3Daagse, schreven erover, brachten ideeën naar voren en natuurlijk ook her en der een kritische noot. Vaak herkenbaar maar soms ook verrassend. Zeker is dat het uitspreken van deze ambitie de nodige energie en creativiteit heeft losgemaakt! Ontwikkelgemeente Nog niet zo lang geleden beschouwden we Doetinchem als een ‘beheergemeente’ in een regio die een tijd als krimpregio werd beschouwd. De wereld om ons heen is echter continu in verandering, waardoor we ook de kijk op de ontwikkeling van onze gemeente

aanpassen. Belangrijke ontwikkelingen op dit moment zijn de grote dynamiek op de woningmarkt, gezondheid, klimaat en duurzaamheid. En het begrip ‘brede welvaart’ wint snel terrein t.o.v. de eenzijdige focus op economische groei. Wonen, leven en werken lopen veel meer door elkaar, de virtuele wereld neemt een steeds prominentere rol in. Diverse trends worden daarbij versterkt als gevolg van de coronapandemie. Denk maar aan de vlucht die online inkopen genomen heeft, digitaal vergaderen en overleggen, thuiswerken en hybride werken of de toegenomen behoefte aan gezond leven en een groene en gezonde woonomgeving. Sinds 2015 is er in Doetinchem en de Achterhoek weer sprake van een groeiende bevolking. Deze groei komt door een positief migratiesaldo: er verhuizen meer mensen naar de Achterhoek dan dat er mensen de Achterhoek uit gaan. Onze regio kent weliswaar lichte groei, maar ook relatief 3

meer vergrijzing. Dat maakt dat de potentiële beroepsbevolking hier sterker daalt dan in de rest van Nederland. De ontwikkelingen die we nu zien, brengen kansen en uitdagingen met zich mee. Nieuwe inwoners, met name starters en jonge gezinnen, zijn belangrijk om ook in de toekomst te kunnen voorzien in voldoende arbeidskrachten voor onze bedrijven en organisaties en om de draagkracht voor voorzieningen in stand te houden. Het is dan ook ontzettend belangrijk voor Doetinchem en voor ons verzorgingsgebied om de bevolkingssamenstelling in balans te houden. Vandaar de stip op de horizon: 70.000 inwoners in 2036. Juiste keuzes voor de toekomst We kunnen de toekomst niet voorspellen. Trends zijn grillig en we moeten rekening houden met onverwachte gebeurtenissen. Omdat de complexiteit van onze samenleving 4

en daarmee samenhangende vraagstukken groter wordt, neemt de onzekerheid toe. Dat betekent dat we keuzes maken vanuit een perspectief van ‘niet-weten’ of in elk geval deels niet-weten. Bij keuzes en besluiten zullen we dan ook rekening moeten houden met onzekerheidsmarges en bereid zijn om bij te stellen als zaken zich toch anders ontwikkelen dan verwacht. De toekomst voorspellen kan niet, maar we kunnen de toekomst gelukkig wel verkennen. Bijvoorbeeld met trendanalyses of door toekomststudies. Maar ook door onze verbeeldingskracht en creativiteit aan het werk te zetten op zoek naar het verhaal van de toekomst. Hoe kan Doetinchem op een duurzame en krachtige wijze groeien? Hoe zorgen we ervoor dat we het goede behouden en tegelijk de juiste keuzes maken voor de toekomst? Hoe combineren we diverse opgaven op een slimme manier? In deze korte notitie zetten we de eerste reflecties daarover op papier. Vooral

met een blik van het ‘hoe’ en wat minder met een blik van het ‘wat’. Dat laatste krijgt al een plek in diverse beleidsstukken zoals de omgevingsagenda en omgevingsvisie, de woonvisie en de woningbouwstrategie, de economische agenda Toplocatie Oost, de RES of de uitvoeringsagenda vrijetijdseconomie. Uitgaan van je eigen kracht - Doetinchems DNA Doetinchem combineert de charme van een dorp met de voorzieningen van een stad, dat brachten deelnemers aan de Toekomst3Daagse in juni naar voren. Een prettige woongemeente waarin rust, ruimte en een groene omgeving samengaan met uitstekende voorzieningen op korte afstand. Als woongemeente biedt Doetinchem een prachtige combinatie van stadse reuring en een landelijke omgeving. Volgens ondernemers hebben Achterhoekse bedrijven een hoge gunfactor. Doetinchem is een werkgemeente waarin het familiegevoel

heerst met een ondernemerscultuur die gekenmerkt wordt door aanpakken en samenwerken. Dat maakt dat bedrijven hier graag blijven of zich vestigen. Bovenstaande typering zal voor velen herkenbaar zijn en is al vaker als typisch Doetinchems DNA aangemerkt. Doetinchem en de Achterhoek krijgen hoge waarderingen als het gaat om brede welvaart, woon- en leefomgeving, economische potentie en een cultuur waarin samenwerken en naar elkaar omzien in de genen zit. Het is een mooie uitgangspositie maar natuurlijk is er ook werk aan de winkel. Zo geven jongeren bijvoorbeeld aan dat zij graag in een internationaal georiënteerde omgeving willen werken. Dat er veel ‘small giants’ in Doetinchem en de regio zijn, die aan een dergelijk profiel voldoen, is bij hen onvoldoende bekend. Belangrijk dus dat er initiatieven zijn zoals SmartHub, Innovatiehub Doetinchem en de Steck, die afstudeerders en 5

6

starters mooie kansen bieden. We hebben de Saxion Hogeschool gevraagd te onderzoeken hoe de Achterhoek en Doetinchem in de beleving van studenten nog aantrekkelijker kunnen worden als afstudeerregio en wat de wensen van studenten zijn op gebied van huisvesting en vrijetijdsbeleving. Dat geeft ons input om vanuit Doetinchems DNA te bouwen aan een goede toekomst. Keuzes vanuit perspectief centrumgemeente Vanuit het perspectief van de Achterhoek is Doetinchem de ‘grote stad’, terwijl Doetinchem vanuit landelijk perspectief een middelgrote gemeente is, maar wel een met een uitzonderlijk groot verzorgingsgebied. Dat grote ommeland geeft Doetinchem een bijzonder plek; het voegt stedelijke kwaliteit toe aan het totaalplaatje van de Achterhoek. Het is aan Doetinchem om er als verantwoordelijk partner in de regio zorg voor te dragen dat het stadse behouden blijft en op

sommige punten versterkt wordt. Kennisinstellingen, netwerken als de M50, waarin de middelgrote gemeenten van ons land vertegenwoordigd zijn, en andere groeigemeenten kunnen ons helpen om landelijke trends te duiden en te vertalen naar lokale keuzes. Het is dan ook van belang onze voelhorens naar die kennisbronnen verder uit te steken. Kennisinstituut Platform 31 typeert Doetinchem als ‘centrumstad met uitdagingen’. Die constatering geeft een belangrijke kijkrichting mee voor de toekomst: voor veel bestuurlijke keuzes is het van belang om uit te zoomen naar een regionaal perspectief en te prioriteren met de bril van Doetinchem als centrumgemeente. Wat kunnen we toevoegen of versterken zodanig dat centrumgemeente Doetinchem en de regio als geheel daar baat bij hebben? Hierboven noemden we het voorbeeld van de aantrekkingskracht op studenten. Ook een fysieke ‘eye catcher’, zoals een stadspark 7

of een bijzonder gebouw, kan bijdragen aan de statuur van centrumgemeente. Een laatste voorbeeld: investeren in een goede bereikbaarheid kan helpen in het vraagstuk van de krappe arbeidsmarkt. Met de ‘wet van behoud van reistijd’ in gedachten kan Doetinchem met de RegioExpres en andere voorzieningen aantrekkelijker worden voor jonge hoog opgeleide kenniswerkers die (vooralsnog) in Arnhem of Nijmegen blijven wonen. De kunst van het kiezen - rode draad Veel van de ambities voor de toekomst vragen ruimte en ruimte is schaars. We zoeken ruimte voor nieuwe ontwikkelingen zoals woningbouw, bedrijvigheid, vrijetijdsvoorzieningen, energieopwekking en klimaatadaptatie. Zo betekent groeien naar 70.000 inwoners dat er in de komende 15 jaar zo’n 5.000 à 6.000 nieuwe woningen gebouwd moeten worden. Tegelijk willen we 8

ruimtelijke waarden en kwaliteiten die ons DNA bepalen, behouden. Het buitengebied met zijn coulisselandschap, bossen en andere natuurgebieden horen bij Doetinchem, net als een woonomgeving met overal groene randen en uitloopmogelijkheden. Om nieuwe opgaven zorgvuldig in te passen met behoud van bestaande kwaliteiten ligt het voor de hand om te focussen op inbreiden en transformeren. Inbreiden en transformeren doe je immers op die plekken die nog onbenut zijn, geen optimale invulling hebben of ronduit ‘lelijke rotte plekken’ zijn. De inschatting is dat Doetinchem een groot deel van de woonopgave kan invullen binnen de bebouwde kom van de stad en de dorpen. Door op een slimme manier te ‘verdichten’, bijvoorbeeld door stapelen van wonen en parkeren of door gedeelde buitenruimte, kan dat ook met behoud van het aangename groene karakter. De kansenkaarten bij de omgevingsagenda laten al heel wat opties zien voor de invulling

van de fysieke ruimte in onze gemeente. Daarnaast worden momenteel alle potentiële ontwikkellocaties binnen de bebouwde kom in beeld gebracht. Dat kunnen locaties zijn voor woningbouw, maar ook voor groen, diverse voorzieningen of maatregelen in het kader van klimaatadaptatie. De bedoeling is dat dit leidt tot een ontwikkelstrategie met zoekgebieden voor alle ambities en opgaven. Het kan daarbij van meerwaarde zijn om een aantal principes vast te leggen. Diverse gemeenten hebben bijvoorbeeld een vaste verhouding afgesproken tussen inbreiding en uitbreiding. Ook een percentage voor ontwikkeling en leefbaarheid in het buitengebied wordt wel genoemd, al dan niet met voorwaarden als kleinschaligheid en hergebruik van (monumentale) panden. Waar het uiteindelijk om draait, is een goede balans tussen bestaande kwaliteiten en toekomstige ruimtebehoefte. Door dit soort grote lijnen af te spreken, wordt de gewenste ontwikkelrichting duidelijk. Niet alleen voor

onszelf als gemeente, maar ook voor andere initiatiefnemers met een ruimtebehoefte. Overigens geldt het begrip van schaarste niet alleen voor de fysieke ruimte. Als we naar de toekomst kijken, zien we ook in de economie schaarste ontstaan aan menskracht. Onderzoek laat zien dat die schaarste ontstaat aan de onderkant en nog sterker aan de bovenkant van de arbeidsmarkt. Ook hierin zal de strategie een combinatie zijn van het aantrekken van nieuw talent en het beter benutten van het bestaande arbeidspotentieel. Dit laatste bijvoorbeeld door te investeren in de wendbaarheid van werknemers, permanente educatie, ‘21 century skills’, inzetten op het onbenutte arbeidspotentieel en activeren van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Bij alle ambities en opgaven zullen we te maken krijgen met schaarste, of het nu om ruimte, menskracht of (financiële) middelen gaat. In het traject van de omgevingsvisie wordt gewerkt met de methodiek van 9

10

ontwerpend onderzoek. Een principe van inzoomen en uitzoomen, analyseren om vervolgens te kunnen kiezen, steeds in een cyclisch proces. Die werkwijze is op velerlei terreinen toepasbaar. Het helpt onszelf en andere initiatiefnemers aan een helder beeld van waar het naartoe moet gaan. Maar het zorgt er ook voor dat we steeds kritisch blijven: zijn we nog op de goede weg of moeten we bijschakelen? Een strategie uitstippelen is heel waardevol, maar het is ook de kunst om flexibel te blijven en in te spelen op nieuwe ontwikkelingen of kansen die zich voordoen. De kunst van het combineren - gebiedsgericht We hebben aangegeven hoe belangrijk het is om de grote lijnen uit te zetten naar de toekomst. Dat doen we in het besef dat Doetinchem geen eiland op zich is, maar functioneert in een verzorgingsgebied, als centrumstad in de regio, als een van de acht grote gemeenten van Gelderland enzovoort.

Je moet daarvoor kunnen ‘uitzoomen’ om het geheel te overzien. Maar naast ‘uitzoomen’ is ‘inzoomen’ net zo belangrijk. Ook als het gaat om de ontwikkelambities Doetinchem 2036. Binnen de kerkdorpen met hun eigen onderscheidende kwaliteiten vraagt het organiseren van een gezonde groei andere bestuurlijke keuzes dan in de stad Doetinchem of in het buitengebied. Ieder deelgebied heeft immers zijn eigen DNA, specifieke kwaliteiten die de identiteit bepalen. Met een gebiedsgerichte aanpak gaat het er om dat we kijken naar het totaalpakket aan kansen en ontwikkelmogelijkheden voor een specifieke ontwikkellocatie, een buurt, wijk, dorp, bedrijventerrein of natuurgebied. Als we weten dat ruimte en andere middelen schaars zijn en dat we zuinig zijn op bestaande kwaliteiten, hoe kunnen we dan zo slim mogelijk combineren? Hoe kunnen we de ene opgave met de andere koppelen? Niet voor elk specifiek vraagstuk een geschikte locatie 11

zoeken maar bij elke plek kijken hoe daar een maximale kwaliteit te bereiken. Zo kan bijvoorbeeld een herontwikkeling van een gebied tot woongebied tevens aangegrepen worden om een groene verbinding tot stand te brengen of het karakter van deze plek te versterken of een ontmoetingsplek voor de buurt te realiseren of een plek die uitnodigt tot buitensport of …... Het koppelen van ambities maakt dat we de lat hoger durven en willen leggen! Meekoppelkansen zien en benutten gaat niet vanzelf. Als hoeder van het algemeen belang hebben we daar als lokale overheid een belangrijke rol in. Als we bij de locaties die we willen (her)ontwikkelen aan duidelijke kaderstelling doen, dagen we initiatiefnemers uit om een beter plan te maken. Binnen de omgevingswet is hier de mooie term uitnodigingsplanologie voor bedacht. Dat vraagt van ons als gemeente dat we de randvoorwaarden helder definiëren: welke 12

opgaven willen we in dit gebied realiseren? Dat werkt prettig voor onze eigen organisatie maar ook voor externe partners en ontwikkelaars. Met onze gemeentelijke beleidsstukken, de deelgebiedsvisies in het kader van de omgevingsvisie en de wijkprogrammering hebben we een schat aan informatie om locatie specifieke én gemeente brede vraagstukken op een goede manier in te passen. Dat kan bijvoorbeeld tot prachtige ‘nieuwe invulling van bestaande bouwsels’ leiden, zoals een inwoner van Gaanderen het tijdens de Toekomst3Daagse zo mooi verwoordde. Dromers, denkers, durvers en doeners op naar Doetinchem 2036 Als we kijken naar Doetinchem in 2036 dan hebben we een gezonde groei voor ogen. Ontwikkelen graag, maar wel met oog voor en behoud van de bestaande kwaliteiten. Als we aan de slag gaan voor de toekomst van onze gemeente, zal dat altijd zijn vanuit

partnerschap, simpelweg omdat we elkaar nodig hebben. Steeds meer opgaven zullen worden opgepakt in netwerken, vanuit wederkerigheid. Binnen onze gemeenten met inwoners, organisaties en ondernemers. En buiten onze gemeentegrenzen met het Rijk, de provincie, de regio, het waterschap, zorgaanbieders, met kennisinstellingen en andere partners. Voor alle opgaven is samenwerking cruciaal. Doetinchem heeft in dit opzicht voordeel van zijn schaalgrootte. Er zijn goed georganiseerde verbanden van ondernemers, maatschappelijke organisaties en instellingen. Maar ook een grote groep actieve inwoners die bereid zijn zich in te zetten voor hun buurt of mee te denken over de grote gemeentelijke vraagstukken. Groeien en ontwikkelen zal heus niet altijd van een leien dakje gaan. Veelal gaat groei in sprongen, soms gaan de kosten voor de baten uit of zijn er onverwachte hobbels. Om daar goed uit te komen, benutten we de energie en

uitvoeringskracht in de samenleving, zorgen we dat we de publieke waarden helder uitdragen en blijven we in staat om aan te passen en bij te sturen. We zijn ons ervan bewust dat we veelal opereren in een complexe dynamiek maar we willen tegelijk toch het tempo in de uitvoering hoog houden. De toekomst maken we samen: met dromers, denkers, doeners en durvers! Illustraties en bijlagen: De tekeningen in deze uitgave werden gemaakt door Anne Stalinski tijdens de Toekomst3Daagse in juni 2021. In de bijlagen de beknopte verslagen van de brainstorm van de gemeenteraad op 4 februari 2021 en van de sessies in het kader van de Toekomst3Daagse van 9 t/m 11 juni 2021.

13

14

Bijlagen

16

Brainstorm “Doetinchem 2036” - gemeenteraad 4 februari 2021 Aanleiding In de begroting 2021 heeft het gemeentebestuur de ambitie uitgesproken om door te groeien naar 70.000 inwoners in 2036. In dit jaar heeft Doetinchem 800 jaar stadsrechten. Verschillende trends en ontwikkelingen leiden tot een omslag van denken in krimp naar denken in groei. Zo is er grote druk op de woningmarkt en zorgt de Coronacrisis ervoor dat thuiswerken terrein wint en een groene woonomgeving met veel ruimte aantrekkelijker wordt. Doetinchem heeft een prima uitgangspositie met een sterke economie, hoge welvaartscores en goede voorzieningen. Hoe kan Doetinchem deze uitgangspositie bestendigen en versterken zodat Doetinchem ook in de toekomst de bloeiende centrumgemeente van de Achterhoek blijft?

Tijdens de brainstorm werd de stip op de horizon verkend: hoe stellen we ons Doetinchem in 2036 voor? En wat moeten we doen om dat te bereiken? In dit verslag is de input van de raadsleden thematisch geordend. Doetinchem 2036 - stip op de horizon/ ideaalbeeld • Groeiambitie verantwoord en bewust invullen. Groeien in kwaliteit. Meegroeien met de rest van de wereld. Schaalvergroting nodig om voorzieningen op peil houden. Groei is nu een trendbreuk met krimpgedachte van de afgelopen tien jaar. Groei van aantal inwoners is noodzakelijk om de vergrijzing tegen te gaan. Het streven naar 70.000 inwoners geeft richting, ambitie, energie.

17

Een groot deel van de raadsleden vindt een strategie gericht op 70.000 inwoners prima, voor sommige raadsleden is het aantal van 70.000 geen doel op zich. • Aantrekkelijke, vitale stad waar mensen willen wonen werken en recreëren met vitale kernen en de levendige dorpen Gaanderen en Wehl • Karakter van Doetinchem behouden, dat maakt Doetinchem onderscheidend: o Doetinchem is een stad, maar heeft ook dorpse trekken o onderlinge saamhorigheid en betrokkenheid in de dorpen en wijken o een sterk verenigingsleven o het gevoel van de Achterhoek, het persoonlijke en gezellige o de groene omgeving • Moderne stad zijn en blijven, geen slaapstad voor Arnhem worden • Een stad met veel beleving. Beleefstad. Binnenstad met moderne winkelbeleving 18

•

Gezonde stad: o natuurbeleving en groene oases in en om de woongebieden o duurzaam-inclusief o snelle en schone mobiliteit, o schone bodem/lucht/water, o kwaliteiten zoals cultuurhistorie en landschap • Een gezonde, compacte en sociale stad: o voorzieningen dichtbij o rust en ruimte o ontmoeting, o schone lucht, weinig geluid en groen nabij • Sociale stad: o betaalbare woningen o mensen die naar elkaar omkijken o een sterk verenigingsleven, vooral in Gaanderen en Wehl o versterkt aanbod aan cultuur en verenigingsleven

•

Compacte stad: o groeit door leegstand te benutten en te stapelen o inbreiding gaat voor uitbreiding o woningen op plekken waar nu fabrieken staan o vooral kleinere woningen toevoegen o een grotere stad • Groene stad: o groen maakt rustig o er zijn veel geveltuinen o verder ontwikkelen van het groene karakter Inwoners behouden en nieuwe inwoners aantrekken • Welke inwoners aantrekken: o jongeren, al dan niet hier opgegroeid o jonge gezinnen o starters die hun eerste huis kopen o mensen in de leeftijd rond 30 jaar o mensen die ooit vertrokken zijn uit Doetinchem

o gemengde, diverse bevolking, alle sociale klassen o niet te veel op één doelgroep richten, zorg voor een gezonde normaal verdeling • Aantrekken/behouden jongeren: o veel jongeren die hier zijn opgegroeid, willen blijven of terugkeren o zorg voor goede voorzieningen en beleving voor deze doelgroep beleving o zorg voor voldoende woningen o jongeren voorrang geven op woningen o integraal plan van wonen, werk en opleiding • Aantrekken jonge gezinnen: o richt je op jonge gezinnen die nu in midden en westen van land wonen en waar de woningen onbetaalbaar zijn o combinatie van werk, wonen in het groen en sociale contacten voor deze groep belangrijk

19

o maak gebruik van de trend dat mensen meer gaan thuiswerken • Om een ander type mensen binnen te halen, moet je zorgen voor andere accenten • Gebruik maken van de trend dat mensen meer thuiswerken, dit betreft zowel jongeren als ouderen. Deze mensen kunnen verder van hun werk af wonen, waardoor Doetinchem aantrekkelijker wordt als woonstad • Voor mensen die willen terugkomen is de woonmarkt nu veel krapper dan voorheen, belangrijk dat er voldoende woningaanbod is. • Zorg ervoor dat je mensen uit alle sociale klassen aantrekt, zodat Doetinchem een sociale stad blijft en je draagvlak behoudt bij de huidige bevolking

20

Wonen en leefomgeving • Belangrijke opgave is het bouwen, dit is een voorwaarde voor groei. • Doetinchem heeft een relatief klein grondgebied dus moet creatief zijn waar nieuwe woningen worden gebouwd. • Transformatie, inbreiden, uitbreiden: o Kijk nadrukkelijk naar transformatie en inbreiden, pas daarna naar uitbreiden. o Inventariseer goede plekken voor transformatie in de stad o Benut bestaande leegstaande gebouwen, bijvoorbeeld winkels. o Ga voor compacter bij het omvormen van bestaande gebouwen o Er is nog veel braakliggend, ‘lelijk’ terrein dat centraal gelegen is, daar zit potentie in. Een voorbeeld is de locatie van de diervoederfabriek, die zou tot hoog stedelijk milieu getransformeerd kunnen worden.

o Bekijk waar je kunt inbreiden. o Kies juist de plekken die al verstedelijkt zijn, bijvoorbeeld nu laagbouw of parkeerplaatsen. o Bekijk de mogelijkheden van compact bouwen en ‘stapelen’. o Als het gaat om woningbouw in de stad, moet mooie hoogbouw ook mogelijk zijn. De beschikbare ruimte is immers beperkt. Denk aan vier lagen met parkeren eronder of zelfs meer dan vier lagen. o Bedenk dat we niet zitten te wachten op rijen flats, zoals in de Randstad. o Kijk gebiedsgericht, iedere plek kan zijn eigen hoogte aan. Bijvoorbeeld bij het station zou je meer de hoogte in kunnen. o Hoe ver kunnen we met inbreiden komen in de stad en de kernen? Op termijn is uitbreiding denkbaar/nodig als je wilt groeien naar 70.000 inwoners.

o De beste wijze van uitbreiden is nog een punt van discussie: de kernen aan elkaar bouwen zodat er veel ruimte is voor wonen of juist het buitengebied open houden en dus meer inzetten op compact bouwen? Meer mooie groene verblijfsplekken in de bebouwde kom past bij een aantrekkelijke woonomgeving, echter kan dit op termijn leiden tot noodzaak om uit te breiden. Nadere studie nodig en integraal bekijken, o.a. woonwensen, energieneutraal bouwen, klimaatadaptatie (hittestress), groen in en om de buurten en mobiliteit. o Nieuwe wijken erbij kan een optie zijn. Bijvoorbeeld bouwen in Hamburgerbroek Zuid i.p.v. in Wehlse Broeklanden.

21

•

Woningbouw o Bij een groeistrategie is het nodig dat er meer huizen komen, daar moeten deze mensen immers wonen. Daarbij is het nodig om vooral tempo te maken rond woningbouw. o Belangrijk is om te bouwen waar echt vraag naar is, zowel bij huidige inwoners als bij potentiële inwoners. Het is van belang om ten aanzien van woningbouw een breed aanbod te maken, denk daarbij ook aan woningen voor sociale huur en middenklasse. Maak gebruik van kengetallen om gevoel te krijgen bij de vraag. o Nadenken: wat voor huizen hebben we nodig. Vergt ook flexibiliteit. o Let op dat je alle soorten gebruikers bedient (grote, kleine woningen). o Zorg voor voldoende doorstroming. Ook voor ouderen die kleiner (maar 22

nog wel betaalbaar) willen gaan wonen. Zorg dus voor voldoende woningen voor ouderen, zodat de gewenste doorstroming op gang komt. o Let op dat ouderen kunnen blijven wonen in hun bekende woonomgeving o Zorg voor betaalbare woningen, met name voor jongeren en starters. o Meer sociale huur en goedkopere woningen o Geef ruimte aan andere vormen van wonen, bijv. tiny houses, wonen in voormalige kantoren, woonvormen met gezamenlijke keukens en tuinen e.d. o Er zullen veel meer ouderen zijn, zorg voor aantrekkelijke woonomgevingen bijvoorbeeld in hofjes o Goed kijken naar wooninitiatieven en die steunen o Kleinschalige woonvoorzieningen

•

Het is nodig onze woningbouwstrategie te herijken; daarbij inzetten op een aantrekkelijke woonomgeving. Belangrijk om de dorpen niet te vergeten; er is ook een sterke behoefte aan verhuizen binnen de dorpen. Zorg daarom ook voor mogelijkheden voor nieuwbouw in de dorpen. • Borg wel de vergroening van de stad, bouw dus daarom niet de hele stad vol, maar zet ook in op mooie groene verblijfsplekken. Niet ieder groen plekje binnenstedelijk moet woning worden • Leefomgeving o Doetinchem is aantrekkelijk door de goede voorzieningen, het groene, rust, water o Bewaken dat Doetinchem stad met dorpse kenmerken blijft met de gemoedelijkheid van nu. o Gastvrije stad zijn en blijven.

o Zorg voor een aantrekkelijke winkelomgeving. Kleine winkeltjes in het centrum zodat je gezellig kunt winkelen o De binnenstad is te versteend, deze meer vergroenen. o De binnenstad hoeft niet verder te vergroenen, het is belangrijk dat je vanuit de stad zo het groen in kunt lopen. o Let ook op welke plekken groen moeten blijven of recreatieplekken o Ligging aan de Oude IJssel is een unique selling point, benut dat nog meer. o De Achterhoek is een mooie omgeving voor recreatieve activiteiten. Denk aan fijnmazige snelle (fiets-) verbindingen, recreatiewoningen, een aantrekkelijk winkelomgeving. Wees complementair in je aanbod ten opzichte van de omliggende dorpen. 23

o Groen is belangrijk, aantrekkelijk voor de Achterhoek. Je bent overal vanuit de stad zo in het groen. Dat moet blijven, want het voorziet in behoefte van bewoners. Zuinig zijn op omgeving, behoud het groen. Ga creatief met de ruimte om. o Ook in eigen wijk kun je rust en natuur creëren. o Zorg voor voldoende speelmogelijkheden in de woonomgeving. • Heb ook voor de veranderingen in het buitengebied; er gaan boeren stoppen met hun bedrijf, met mogelijk verlies landschappelijke kwaliteit. Behoud het waardevolle Achterhoekse platteland..

24

Economie en werkgelegenheid • Economisch profiel: o Op het gebied van ondernemingen zien we een ontwikkeling en groei van bedrijvigheid. Economisch Doetinchem is heel divers, een combi van maakindustrie, dienstverlening, logistiek, agri-business. Versterk deze diversiteit. Ga daarbij uit van eigen kracht. o Inzetten op economische groei, hoogwaardige industrie met een link naar duurzaamheid. o We zijn een regio met heel veel octrooien, we moeten onze innovatiekracht vermarkten. De markt wordt groter als je innovatief bent, dat stimuleert bedrijvigheid.

o Maak contact met andere regio’s. Interessante regio’s: Wageningen, Twente en Eindhoven. We zitten daar midden tussen en kunnen een brugfunctie vervullen. o Ruimte voor bedrijventerreinen en werkgelegenheid, voorwaarde voor groei • Arbeidsmarkt o Er is een groeiend tekort aan arbeidskrachten. Onderzoek welke arbeidsplekken nodig zijn, dat is belangrijk voor economische bedrijvigheid. o Investeren in aantrekken van arbeidsintensieve bedrijvigheid, zodat werkgelegenheid aantrekt. Dan kun je vervolgens onderwijs verder opkrikken o Juiste werkgelegenheid voor alle doelgroepen

o Voldoende werkgelegenheid is van belang en drijfveer om ergens te gaan wonen. o Economie moet groeien zodat er ook voor de jongeren werk is o Jongeren vormen een belangrijk arbeidspotentieel. Deze mensen hebben connectie met de regio. Dat is wellicht makkelijker dan nieuwe mensen trekken. o Tekorten aan werknemers, i.v.m. pensionering, mkb en bedrijven. Hoe vullen we die tekorten op? Bereikbaarheid is daarin een groot ding. • Onderwijs: o We zouden meer moeten doen rond aanbieden van stages en werk ervaringsplekken. Zorg met name voor hbo-stageplaatsen.

25

o Versterk school- en studieaanbod. Nogmaals proberen een hbo onderwijsinstelling naar Doetinchem te halen (technisch, zorg). • Door corona zal thuis werken een dominante trend worden. Mensen gaan minder naar kantoor. Ook meer vrijheid om te kiezen voor een werkgever in de Randstad en hier wonen. Zeker voor jonge gezinnen is het thuis werken aantrekkelijk in combi met gezinsleven • De economie van Doetinchem moet bezien worden vanuit een wijdere omgeving, regionaal perspectief. We moeten nu mensen van buiten naar binnen zien te halen. • Ook regionale werkgelegenheid, samenwerking met andere gemeenten.

26

Voorzieningen en sociale structuur • Ga op zoek naar je DNA en versterk dat. Dorpse stadsheid, stadse dorpsheid. We moeten geen grote stad als Arnhem of Rotterdam willen worden. De compactheid van Doetinchem is een kwaliteit, de fietsbereikbaarheid is een groot voordeel, net als de nabijheid van natuur. Die kwaliteiten moet je versterken/ uitvergroten. Daar komen mensen voor. • Doetinchem heeft goede voorzieningen, bijvoorbeeld op gebied van cultuur, onderwijs, zorg en sport. Goede voorzieningen zijn van groot belang, zorg dat deze in stand blijven. Een groeiende bevolking betekent mogelijk ook groei nodig van voorzieningen, bijv sportvoorzieningen, maar ook zorgvoorzieningen en maatschappelijke opvang.

•

•

•

•

•

Aansluiten op de tijdsgeest. Jongere generatie is meer bezig met waar komt mijn eten vandaan, stadslandbouw. Innovatie die we moeten omarmen. Wat wordt de sprankeling? Nieuwe concepten en originele ideeën (bijv. ambachtelijk brood vanuit huis) moeten dan wel een plek mogen krijgen. Daar moet je dus ook ruimte aan bieden. Sterk punt is het sociale (Naoberschap), dat geeft warm gevoel. Maar moeten dus ook behouden worden. Karakter van de dorpen houden. Niet te grootschalig, dat leidt tot meer afstand tussen mensen. Houd de leefbaarheid in de gaten, die staat in sommige kleine kernen dorpen onder druk door vergrijzing. Zorg ook in de wijken en dorpen voor moderne voorzieningen, zowel praktische (bijv. verbouwde Spar Schöneveld) als ‘hippe’ dingen als ‘coffee to go’.

•

• • •

•

Oog houden voor het verenigingsleven, het is van belang dat dit op peil blijft. Help de besturen om jongeren te trekken en/of continuïteit te vinden. Ook ruimte bieden, bijvoorbeeld letterlijk door vergaderruimte in het stadhuis aan te bieden. Zorg ervoor dat kinderen in hun eigen buurt naar de lagere school gaan Verbinding zoeken/maken bijv. tussen jongeren en ouderen Preventie, aantrekkelijke stad, gezonde stad. Maar ook realiseren dat er mensen naar ons toe te komen dat er minder gezonde mensen naar ons toe komen. Voorzieningen zorg moeten meegroeien met de groei van de stad. Daar blinken we nu nog niet in uit Ook aandacht houden voor de inwoners die aan de onderkant van de ondersteuningsgrens zitten.

27

•

Cultuur: o Voldoende inwoners nodig om cultureel aanbod op peil te houden. Cultuuraanbod is een pluspunt voor Doetinchem. o Culturele voorzieningen aanbod moet meegroeien, zeker voor hoger opgeleiden. o Zoek de relatie met de rest van de regio. Die relatie is ook van belang voor wonen, woonomgeving en economie. o Klein cultureel aanbod moet niet verschralen, dan mis je de boot. o Concertzaal/live muziek/poppodium vaste plaats o Zorgen voor voldoende oefenruimtes zodat echte Achterhoekse (cover) bandjes kunnen optreden in cafés.

28

•

Binnenstad: o Bruisende stad met grote evenementen, we moeten de mensen wat te bieden hebben. Evenementenaanbod mag uitgebreider. o Niet doorschieten in teveel regelgeving (te hoge eisen, vergunningen, beveiliging etc.) voor het organiseren van evenementen. Dat haalt veel spontane acties weg. Maak het laagdrempelig. o Aantrekkelijk houden/maken qua uitgaan o Binnenstad wordt compleet anders. Nog veel meer gericht op beleven, met name het winkelen zal sterk veranderen. • Het landelijke karakter is aantrekkingskracht.

•

•

Verschillende vormen van groen, samen zorgen voor groen, groen als plek waar je samen komt, functioneel groen, stadsboerderij, pluktuinen, Kansen benutten op bijzondere locaties zoals de Kruisberg.

Duurzaamheid, klimaat en energie • Woningen als die gebouwd worden, energieneutraal minstens, liefst die energie opwekken • Creatiever omgaan met plaatsen zonnepanelen (op daken/schuren i.p.v. landbouwgronden). • Let op balans tussen groene kwaliteit en energie opwekken. Logische plekken voor energie zijn bijvoorbeeld bedrijventerreinen of langs wegen. • Energietransitie breed nog veel stappen te zeten, zoeken te vaak de makkelijke oplossing.

Mobiliteit en bereikbaarheid • Mobiliteit versterken, inclusief fiets- en wandelpaden. • De bereikbaarheid moet verbeteren om de werkgelegenheid te versterken/behouden • Woon-werk: goede verbinding belangrijk, ook voor studerende jongeren. • Niet alleen trein, maar alle vervoersmiddelen. Als bereikbaarheid niet goed is haken mensen af. Hoe kom je goed in en uit Doetinchem. • Goed openbaar vervoer is belangrijk. Belangrijkste prio is nu trein, dubbelspoor. Lobby hiervoor belangrijk • Openbaar vervoer moet op orde zijn om te motiveren om de auto stil te laten staan. • Van belang is ook het vraagstuk van ontsluiting, denk aan supersnel openbaar vervoer. • Eerder openbaar vervoer dan asfalt.

29

• •

• •

•

Infrastructuur moet goed zijn: vooroplopen met meest moderne technieken Versterk de verkeersas Zutphen-Emmerik; Doetinchem als kruispunt van wegen: Arnhem-Enschede, Zutphen-Emmerik. Zorg dat het spoor voldoet; ontsluiting is belangrijk! Doorstroming in Doetinchem wordt niet door iedereen als een probleem gezien. Deelauto’s; stad is daar eigenlijk te klein voor. Auto nodig om rond om de stad te komen. Niet overal komt openbaar vervoer. Bij voldoende werkgelegenheid en openbaar vervoer op orde, kan deelauto mogelijk gestimuleerd worden. Snelfietspaden (langs spoor?).

Participatie inwoners bij proces Doetinchem 2036 • Kom met een visie zodat duidelijk is wat je wilt • Positieve zelfbewustzijn mag er ook zijn. 30

• •

Ga uit van je eigen kracht Kwaliteiten benoemen die bewoners zelf noemen, zo invullen wat de Achterhoekse centrumgemeente inhoudt • Suggesties voor participatie: o Burgerparticipatie: vooral om out of the box ideeën te genereren o Sta open voor ideeën van onze inwoners. o Er zijn veel inwoners met goede ideeën, die moeten goed gefaciliteerd worden. Denken in “hoe kan het wel?” o Zoek ook mensen op die je normaal niet te vaak spreekt o Wat is de behoefte van de huidige inwoners? Die moeten we niet vergeten. Daarom moet je ze consulteren o Betrek de mensen in het veld erbij en ook de woningcorporatie o Betrek bewoners en werkgevers, wijkraden voor goede ideeën

o Ga jongeren betrekken, wat hebben zij nodig om hier te blijven en hoe zien zij de toekomst? Leeftijd 18-25. o Proces a la binnenstad, StadsLAB o Maak bij participatie ook gebruik van burgerpanels. o Gebruik voor zo’n Masterplan de input van een heel gemêleerd gezelschap: eigen inwoners, studenten, type Hospers, originele denkers, etc. o Participatie van inwoners is essentieel voor draagvlak. Maar er moet ook worden doorgepakt. Niet blijven hangen in ‘praatclubs’. • Regionaal: o Werk samen, niet solitair als Doetinchem, maar in overleg met de buren. Geen Doetinchemse visie, maar een Achterhoekse visie. Moet ook draagvlak vanbuiten Doetinchem komen. Is daar afstemming/reactie?

o Over de gevoeligheden van de buren heen stappen. Zorg dat iedereen in zijn kracht blijft. Mogelijke acties op de korte termijn • Inventariseer wat we kunnen transformeren om een compacte stad te kunnen zijn. • Bouwen is de oplossing voor woningzoekenden en invullen van de vacatures • Onderzoek naar de woonbehoefte, welke woningen zijn nodig, ook de verhouding stad en land. • Bouwen en transformeren is topprioriteit. Extra woningbouw opvoeren. Dat kun je misschien op creatieve wijze oplossen. Denk aan bedrijfslocaties of lege winkels. • Onderzoek hoe innovatieve industrie naar de Achterhoek kan worden gehaald zodat jonge hoog opgeleide mensen naar hier komen. Ook ondernemers hierin meenemen. 31

•

Onderzoek: wat maakt Doetinchem aantrekkelijk? Waarom gaan mensen Doetinchem uit? Wat missen zij?

•

Aandachtspunten voor het college en ambtelijk team • Maak een stip op de horizon document, op hoofdlijnen • Maak een strategisch totaalplan. Waar willen we wat hebben: onderwijs, wonen, industrie, etc. Kies voor een planmatige aanpak vanuit een breder concept. Van belang is wel dat ook duidelijk wordt wat de relatie is met de omgevingsvisie. • Een gemeente zijn die uitstraalt “in Doetinchem kan veel”, dan behoud je inwoners en trek je ook nieuwe inwoners aan. Gastvrijheid uitstralen, zowel politiek als ambtelijk • Je zult op termijn een aantal grote stappen moeten zetten, bijv woonlocaties en energie.

•

32

• • •

Hoe wordt de raad er straks bij betrokken? Timmer niet alles voor ons dicht. Kom met tussenstappen, bijvoorbeeld met eerste ruwe schetsen. Out of the box denken! Zoek combinaties met bouwen Laten we eens kijken of we ruim kunnen redeneren binnen de regels Maak een sterkte-zwakte analyse Zorg dat ambtelijke organisatie op peil blijft.

Notulen Toekomst3Daagse - Start Event Woensdag 9 juni Burgemeester Boumans geeft bij de aftrap aan dat Doetinchem graag wil groeien. Zowel de politiek als de maatschappij geven dat signaal. De Toekomst3Daagse gaat over onze gezamenlijke toekomst: wat verwachten onze inwoners van de toekomst. Hij kijkt uit naar de interactie en vooral naar vele Eureka!momenten.

•

•

• •

Op de vraag “Heb je kunnen meedenken over de stad de afgelopen jaren?” wordt een 3,5 op een schaal van 5 gegeven. De starters geven het volgende mee: • In Doetinchem krijgen jonge ondernemers de ruimte om verder te groeien, je kunt veel van elkaar leren bij de Steck. • Meer opties voor een toekomst in werk, ook voor internationale studies.

In de chat wordt gevraagd: “Zijn starters bekend met hun opties op de arbeidsmarkt?” Elektrische fietsen (á la witte fietsenplan) en een stadspark (stadspark in Maastricht aan de Maas). Oude IJssel betrekken, bij lekker weer trekken jongeren daar graag heen. Eerste stappen: stadsparken, binnen het onderwijs kinderen stimuleren om naar buiten te gaan. Groen opvoeden.

De inwoners geven het volgende mee: • Ga met mensen in gesprek, dan kom je er pas achter wat mensen echt willen (ontmoetingshuis).

33

•

Stadsboerin - zo’n plek wordt gemist in de stad. Drie dode hectares zijn weer leven in gebracht, zowel fysiek als sociaal.

Op de vraag van de inwoners “Hoe zorgen voor een echt duurzame samenleving?” komen de volgende suggesties binnen: • Houdt vast wat vroeger gewoon was. • Hoe komen we uit de hokjes? Samen zijn we sterker. • Naoberschap is voor ons eigenlijk vanzelfsprekend. • Betrokkenheid van de inwoners bij de omgeving wordt erg belangrijk gevonden. Maar hoe? Laat de kleintjes spelen in de beweegtuin van de ouderen. • Meer groen op de daken. Af en toe best teleurstellend hoe groen Doetinchem is. Gemeente: geef de ruimte.

34

De Dromers geven hun beelden mee over wat zij willen in 2036: • Wij willen hier ook kunnen studeren en talenten ontwikkelen. Er is nog ruimte voor verbetering. • Talentontwikkeling en opleiding. Bijvoorbeeld een musical-opleiding. • “Als ik kon toveren” gaat niet iedereen voor een opleiding naar de Randstad (met zijn/haar talenten). De verschillende betrokken Doetinchemmers typeren in hun vlogs de stad als volgt: • Samen handelen en samen wandelen. Stadse karakter met een dorps hart. • De stad blijven waar we elkaar blijven ontmoeten. • Doetinchem als een jong persoon, jong maar niet ongeschonden. Botbreuken zijn geheeld en we willen door. • We vinden onszelf minder knap dan dat we eigenlijk zijn.

•

Het jonge mens vindt de kunst en cultuur belangrijk. De stad is vriendelijk, loyaal, gastvrij. Laat 70.000 inwoners niet het hoogste doel zijn, maar kies voor de sociale samenhang en dat we op elkaar letten.

•

De Durver geeft door de avond heen een aantal energieke tips mee: • Zet Doetinchem op de kaart. De gunfactor van onze stad schiet omhoog. Wij zijn het nieuwe hip. • Eerst navelstaren en dan zien dat de wereld aan je voeten licht. • Iedere stad gaat voor al voor groen. Inzetten op het ultieme sociale samengevoel. En helemaal niet erg als bedrijven een stadspark sponsoren. • Niet nadoen, we zijn best uniek. Als enige centrumgemeente die echt een regiofunctie heeft.

•

•

•

Benader de wijken als dorpjes. Laat inwoners en ondernemers hier samen optrekken. Ondernemers kunnen bijvoorbeeld een de groenste of de mooiste straat sponsoren. De betrokkenheid valt op. En daar zit de oplossing. De Social Valley. Een goed verhaal zorgt dat mensen betrokken raken.

De ondernemers geven het volgende aan: • Doe het samen. Ook ondernemers hebben duurzaamheidsdoelstelling. • Het ondernemersklimaat is heel positief, we helpen elkaar. • Jongeren trekken en behouden, dat is de opgave. Kansen bieden en stages bieden. Er komt juist heel veel talent uit de huidige jonge generatie. Biedt ze ook uitdaging.

35

•

• •

•

Zoals Suzanne & Freek zingen: de bocht om en je voelt je thuis. "Ie mag hier altijd heenkommen." Een gevoel dat binnenkomt als je hier komt. Als je even weggaat om een studie te volgen, kom dan daarna weer lekker terug. Een unieke kwaliteit die je beter naar voren kan brengen is bijvoorbeeld het karakter van de medewerkers. Eerst werken, dan pas extra salaris. Bedrijven uit Flevoland halen personeel uit de Achterhoek om hun mentaliteit. Vooral niet vóór de jongeren gaan denken, haal ze gewoon hierheen.

•

•

Spin in het web tussen oost en west. Goede spoorverbinding. Maar ook A18 richting Enschede om technische talenten dichterbij te halen. Bouw de huidige locatie van Slingeland om tot een startersdorp.

Afsluitend geeft burgemeester Boumans aan dat in zijn ogen een mooie bodem is gelegd voor de komende dagen. Doetinchem zal veranderen in de toekomst, dat staat onmiskenbaar vast. Maar hoe veranderen we? Dat is de vraag! Droom: Jij bent de toekomst.

Op de vraag van de ondernemers “Hoe komen we aan talent?” worden de volgende suggesties gedaan: • De ruimte - Zorgen voor genoeg en groene betaalbare woonruimte. Studentenhuisvesting of campus. • De rust - de stadsparken. 36

Toekomst3Daagse inspiratiesessie met inwoners 10 juni 2021 Introductie, waar komt iedereen vandaan en wat is belangrijk/wat is leuk in Doetinchem Er zijn deelnemers die zijn opgegroeid in Doetinchem en teruggekomen na studie, er zijn deelnemers uit de dorpen, het centrum en de (nieuwbouw)wijken. Kern van elke cultuur is het samen doen, dat is overal hetzelfde, ook in Doetinchem. Typisch Doetinchems is de trots op het eigen achterland. Naoberschap is ook typisch Doetinchem, dat kennen ze niet in het westen. Doetinchem heeft de charme van een dorp en de grootte van een stad.

•

Tekenen, wat maakt jou gelukkig in Doetinchem? En wat voeg je toe/haal je weg wat jou nog gelukkiger zou maken? • Vele groen in de buurt, zo de Zumpe inlopen, wat het nog leuker zou maken in meer kleine winkeltjes in de stad.

• •

•

• • • •

• •

Fijn om met het gezin in Doetinchem te wonen. Wat erbij mag is meer theater/ muziek en wellicht een stadsstrand. De verbinding in de buurt, stimuleren en aanjagen, verbinding met meerder partijen zou ik graag willen. Indoor skatepark is een wens. Jeugdig elan, lef en het vermogen echte keuzes te maken. Oogkleppen af. De mogelijkheid om door de Catharinakerk heen te lopen om te genieten van kunst, geschiedenis en leuke kraampjes. Goed OV tussen de wijken en het centrum. Meer kunst en cultuur, ‘DTC central park’ voor ontmoeten muziek en creëren. Eco-wijken aan de rand van Doetinchem. Groen behouden.

37

• • • • •

Minder auto’s op de woonerven. Huizen om met ouderen individueel toch samen te wonen. Versterken Amphion, lekker hier wonen en cultuur hier naartoe halen. Rust en ruimte. Saamhorigheid en gelijke kansen voor iedereen zou verder gestimuleerd moeten worden.

Drie vragen (break-out rooms, twee ideeën over houden) Wat is het idee in 1 zin Hoe ziet Doetinchem eruit als het idee is doorgevoerd? Waarom is dit idee noodzakelijk voor de stad? Wat is nog meer belangrijk? Groep 1 Wij hebben een idee voor een plek buiten waar iedereen elkaar kan ontmoeten en kan genieten van cultuur, muziek en beeldende 38

kunst. Er kunnen spontane optredens gegeven worden (podium). Groep 2 Auto’s zoveel mogelijk uit het centrum weren en het liefst ook uit de wijken. Minder auto’s per huishouden. Beter OV, frequenter, in diverse vormen, combi van pendelbus, taxi, bus etc. Groep 3 Gebruik bestaande bouwsels. Stimuleer het samen/naoberschap. Break out rooms, 1 idee mag over blijven, hoe ziet dat nieuwe toekomstbeeld eruit? Wat is het idee in 1 zin, Vat het idee samen Hoe ziet Doetinchem eruit wanneer dit idee is doorgevoerd? Waarom is dit idee noodzakelijk voor de stad? Wat is nog meer belangrijk?

Groep 1 Vrijetijdsbeleving De ‘place to be’ creëren, iedereen kent het, noemt het als eerste. Een centrale plek waar een podium in het groen is, waar jong en oud elkaar kunnen ontmoeten, plekken voor muziek, spontaan optreden, sporten, strandmogelijkheid, picknicken. Een plek waar iedereen in Doetinchem heel graag komt. De Bleek als ‘place to be’. Belangrijk dat het een plek is waar iedereen naartoe kan komen. Dus niet iedereen op zichzelf, maar allemaal samen.

•

Toevoegen: • Niet op 1 plek in de stad, maar verspreid door de wijken zodat het gemakkelijker is om spontane invallen vanuit een deel van de wijk ook te kunnen realiseren. • Eigenlijk is het er al, Achterland op de Bleek en een indoor festival het hele jaar door. Is al in de maak.

•

• •

•

•

Per wijk een thema, sportwijk, cultuurwijk enz. Dan vind je per wijk mensen die een gemeenschappelijke deler hebben. Per wijk een uniek thema. En dan naar de stad om te eten en te winkelen. Plek zoeken waar iedereen naartoe komt, mensen met elkaar verbinden. Beide ideeën moet je combineren. Soms groot opzetten (bijv. de Bleek) en veel kleine, spontane ontmoetingen die in de wijk voorkomen, dat hoeft niet per se per thema, dat kan ook steeds iets anders zijn. Zorg dat er plekken zijn waar iets gebeurt, zodat als je wat wilt, je daar naartoe kunt gaan. Er moet iets komen om zo’n plek te helpen ontstaan, geld, voorzieningen of hulp, zodat het initiatief geen stille dood sterft. Een klein beetje hulp is welkom. Naast Amphion ook Amfitheater, hoort bij het ‘place te be’ idee. 39

• • • • •

• •

Kunst. Buitenfilm. Buitensporten. Food trucks. Varkensweide transformeren van steen naar groen zodat je het gebied van de Bleek veel groter maakt. Denk aan vaste barbecue punten, Amfitheater enz. De ‘place to be’ wordt dan een heel stuk groter. Ook de Oude IJssel erbij betrekken zodat je daarmee ook mensen kunt verbinden. Met elkaar recreëren/elkaar ontmoeten in je eigen omgeving.

Twijfel • Als er een thema per wijk is dan kun je je er ook niet thuis voelen en dat zou ik niet fijn vinden. Dan zou ik moeten verhuizen. We moeten 1 dorp/stad worden.

40

Groep 2 Doetinchem een mobiele en bereikbare plek Vervoer binnen Doetinchem. Doetinchem als autoluwe stad (autoloos mag ook). Heel goed ov-netwerk aanleggen in Doetinchem. Metro, tram, buslijnen, pendelbussen. Knooppunten voor goed overstap. En een frequente dienstregeling. Doel is minder auto’s, liever per fiets, lopen of ov. Beter voor milieu en sluit aan bij het idee van groep 1. Bussen natuurlijk elektrisch. Twijfel • Zal stuiten op veel weerstand. Wellicht een oplossing om dit af te wisselen met dagen dat de auto er wel mag zijn. • Elektrisch vliegveld is misschien te veel, hoeft allemaal niet zo graag, goede bereikbaarheid kan ook met trein/bus. • We hoeven niet meer verkeer, we willen meer mensen op de fiets of te voet.

•

Doetinchem uit is altijd in de file, daar moeten we ook wat aan doen, zeker voor gasten die hier willen komen.

Toevoeging • Auto buiten de stad parkeren en dan is je parkeerkaart ook gelijk je ov-kaartje. • Wel zorgen voor mogelijkheden voor mensen die afhankelijk zijn van de auto. • Hoe is de bereikbaarheid van Doetinchem? Vliegveld? Elektrisch vliegen. Idee, vliegveld voor elektrische vliegvelden. • Intercity verbinding, dus heel snel grotere afstanden met het openbaar vervoer. Niet enkel stoptreinen. Groep 3 Hoe kan Doetinchem op creatieve wijze gepaste huisvesting realiseren Wij gaan niet voor nieuwbouw, maar bestaande gebouwen herbestemming geven zodat verschillende groepen op een ecologisch

verantwoorde manier samen kunnen leven. Ook in het buitengebied kan veel ontwikkeld worden op het gebied van wonen. Groener, creatiever, kleurrijker manier van wonen. Aantrekkelijke woonvormen voor jong en oud, niet alleen maar de klassieke vormen van wonen. We willen wel ook wat we hebben behouden. We moeten bij de gemeente benadrukken dat ze een visie moeten hebben op de toekomst, lef en durf om de toekomst vorm te geven met de inwoners van Doetinchem. Toevoeging • Concepten voor levensfase gebonden wonen (zowel jong als oud). • Betrek de jongeren bij de visie vorming. Als ze wat relaxter zouden kunnen leven dan zouden ze een goede visie kunnen formuleren.

41

•

De gemeente heeft al een visie, de omgevingsagenda, dat is heel interessant om dat te vergelijken met wat wij nu allemaal zeggen.

Twijfel • Hebben jullie een duidelijk beeld wat de woningbehoefte in 2036 zou kunnen zijn? Antwoord van de groep; Kip en ei situatie, als we niets doen dan komen er alleen oudere mensen, we willen actief inzetten en niet afwachten, jongeren vooral betrekken. Stemmen! Wat is jouw ultieme droom? Van welk idee word je het meest enthousiast? • Herbestemming van bestaande bouw, 69%

42

Toekomst3Daagse inspiratiesessie met jongeren 10 juni 2021 Introductie, waar komt iedereen vandaan en wat is belangrijk/wat is leuk in Doetinchem Er zijn jongeren die wonen in Doetinchem, een jongere loopt stage in Doetinchem en een aantal jongeren studeert buiten Doetinchem. Er wordt een duidelijk verschil waargenomen als je vertelt dat je uit Doetinchem komt of dat je uit de Achterhoek komt. Doetinchem is een compacte stad met een dorps karakter. Tekenen, wat maakt jou gelukkig in Doetinchem? En wat voeg je toe/haal je weg wat jou nog gelukkiger zou maken? Wat maakt jou gelukkig in Doetinchem? • Het kerkplein (voelt als thuiskomen). • Kleinschaligheid. • Gemoedelijkheid en knusheid. • Veel groen in buurt en omgeving.

• • •

Je kunt er leuk wandelen en fietsen. Fijne mensen en vrienden. Gezelligheid.

Wat mis je? • Picknickparkje waar ook festivals georganiseerd kunnen worden. • Festivals. • Uitgaansgebied. • Terrassen. • Meer internationaal georiënteerd (restaurants, mensen e.d.). • Dierenpark/stadspark. • Betaalbare starterswoningen.

43

Drie vragen (break-out rooms, twee ideeën over houden) 1. Welke kansen zijn er voor Doetinchem in een wereld die steeds digitaler wordt? 2. Wat is er nodig om van Doetinchem een (technisch) innovatieve stad te maken? 3. Wat moet Doetinchem jonge mensen bieden om ze te (blijven) binden aan de stad? Groep 1 Welke kansen zijn er voor Doetinchem in een wereld die steeds digitaler wordt?  Kenniscentrum, verbonden met universiteiten en hogescholen. Ontmoetingsplek offline en online.  Digitalisering kan verbondenheid geven met de wereld. Nieuwe culturen en perspectieven. Niet vast in ‘bubbel’ van Doetinchem. Deelname wereldtoneel.

44

Groep 2 Wat is er nodig om van Doetinchem een (technisch) innovatieve stad te maken?  Een technische universiteit in Doetinchem plaatsen waardoor technische kennis wordt gedeeld en gestimuleerd.  Gemeente Doetinchem meer samenwerken met technische bedrijven (subsidie vrijmaken). Groep 3 Wat moet Doetinchem jonge mensen bieden om ze te (blijven) binden aan de stad?  Kijken of je van Doetinchem meer een ‘studentenstad’ kan maken. Het liefst met een hbo of universiteit met een bepaald specialisme en als dat niet haalbaar is aan andere voorwaarden voldoen of een hot spot maken.  Alles stimuleren waar jonge mensen sociale contacten op doen.

Break out rooms, 1 idee mag over blijven, hoe ziet dat nieuwe toekomstbeeld eruit? Wat is het idee in 1 zin, Vat het idee samen Hoe ziet Doetinchem eruit wanneer dit idee is doorgevoerd? Waarom is dit idee noodzakelijk voor de stad? Wat is nog meer belangrijk? Groep 1 Kenniscentrum Een kenniscentrum waar jong en oud elkaar ontmoeten. Samenwerking met hbo’s en universiteiten. Het kan in één gebouw, maar ook in meerdere gebouwen verspreid over de stad. Het moet een veilige plek zijn, waar deelgenomen kan worden aan het wereldtoneel. Uit de bubbel komen. Er kunnen conferenties georganiseerd worden en internationale sprekers uitgenodigd worden. Dit kan digitaal maar ook fysiek of een combinatie van beide. In een grote bioscoopzaal kunnen digitale vergaderingen

georganiseerd worden. Het moet een multidisciplinair kenniscentrum worden: cultuur, techniek en politiek. Het moet Doetinchem naamsbekendheid geven. Toevoegen: • Voor een kenniscentrum is de bereikbaarheid belangrijk. Geen vliegveld, maar goede treinverbindingen. • Een ander woord voor kenniscentrum verzinnen. • Het kenniscentrum dient ook een goede verbinding te hebben met de beleidsmakers van de gemeente Doetinchem. Groep 2 Specialistische hbo of universiteit In plaats van dat de ketting langer wordt, breekt deze doordat jongeren weggaan. Het is de kunst om de ketting te verlengen. Jongeren studeren elders en trekken weg. 45

Met een specialistische hbo of universiteit (rechten/innovatie/internationaal) kun je jongeren vasthouden. Doetinchem wordt dan meer een studentenstad. Wel zijn er meer huur- en koopwoningen nodig voor starters. Er komen meer jonge gezinnen. Wel moeten er meer faciliteiten komen. Leuke hotspots in de stad, zoals een strand naast het centrum, dierenpark voor kinderen. Belangrijk is de leefbaarheid in de stad. Het motto: een groot gezellig Doetinchem. Toevoegen: • Wat gebeurt er als de jongeren klaar zijn met de studie. Trekken ze dan alsnog weg. Ook hiermee rekening houden. • Een goede bereikbaarheid met OV is noodzakelijk. • Een hot spot kan een park zijn waar veel mensen komen en elkaar ontmoeten. Voor jong en oud.

46

• Maak de verbinding tussen het centrum en de Oude IJssel. Een vergelijking met het Highline Park in New York wordt gemaakt. Haal de Handelskade weg. Groep 3 Technische Universiteit Een technische universiteit in Doetinchem vestigen. Belangrijk is dat gemeente Doetinchem zich verbindt en studenten meedenken aan innovatieve ideeën. Er is behoefte aan nieuwe opleidingen. Goed kijken waar bedrijven behoefte aan hebben. Toevoegen • Waarom kiezen studenten voor Doetinchem? Het moeten unieke opleidingen zijn, waar behoefte aan is. Goede contacten met bedrijven in de regio. Wisselwerking tussen de scholen en de bedrijven.

•

Bedrijven moeten zorgen voor voldoende stageplekken.

Stemmen! Wat is jouw ultieme droom? Van welk idee wordt je het meest enthousiast? • Kenniscentrum 50% • Technische universiteit 33% • Specialistische universiteit of hbo 17%

47

48

Toekomst3Daagse inspiratiesessie met ondernemers 11 juni 2021 Er zijn ondernemers aanwezig uit alle sectoren van de economie o.a. communicatie en marketing, zakelijke dienstverlening, horeca, winkels, kinderopvang en maakindustrie. Cijfer huidige ondernemersklimaat 6 à 7, 9. Positief: Verbinding tussen diverse sectoren. Ervaren veel netwerkmogelijkheden. Wat maakt Doetinchem voor jou een goede plek om te ondernemen? Vlak bij Duitse grens, schakel tussen Nederland en Duitsland. Nationaal en internationaal goede ligging. Start-up in nabijheid van grote speler, aangehaakt aan groter bedrijf.

Nog betere plek om te ondernemen, wat moet erbij of weg? Weghalen of toevoegen: Campus voor starters en studenten. Startersloket. Goede verbinding naar westen en oosten per trein. OV infra moet beter, sneltrein naar Arnhem. Netwerk is top, ondernemers zijn toegankelijk en helpen elkaar. Betaalbaar wonen. Betaalbaar wonen voor starters. Ziekenhuis ombouwen tot campus.

49

Platforms creëren die over de schuttingen van branches gaan: innovatie industrie, cultuur, onderwijs, sport, zorg en overheid etc. Geen eilandjes, geen navelstaren. Meer culturele, creatieve, kunst en art plekken. Ontmoetingsplekken waar je éen op éen met partijen kan praten, netwerken. Kaartenbak wie zijn we en wat doen we allemaal. Hoger onderwijs in de maakindustrie. hbo voor meer jonge mensen in de regio. Laten zien wat we doen en wie we zijn, niet te bescheiden zijn. Betere positionering bv Metropool DTC. Veranderen: tijd die ons ambtelijk orgaan nodig heeft om vernieuwingen toe te staan. 50

-

Gezamenlijke ambitie: sustainable goals. Waardoor de bijdragen van elke onderneming, overheid, burger en het onderwijs die kant op kan gaan. Dus van welk doel ben jij? Wat draag jij daaraan bij? Zo leren we en leren we elkaar kennen. Wonen en bouwen.

Welke droombeelden heb je over ondernemersklimaat van Doetinchem 2036 er daarna? Doetinchem dat aantrekt, bindt, boeit. Keuze voor een vaste waarde, de Achterhoek in al zijn facetten (natuur, food, innovatie, creatie, bedrijven naar binnenhalen, naar Doetinchem als gevoel als uiting. Woonruimte creëren en industrieterrein uitbreiden, plan voor schrijven.

Snelle treinverbinding Doetinchem Arnhem-Düsseldorf. Goede balans in aantrekken, binden en boeien in werken, leven en wonen in Doetinchem. Parkstad maken, nu veel steen rondom gemeentehuis. Woonvoorzieningen. Educatieplatform. Zes ideeën werden gepitcht: Droombeeld in één zin. Hoe ziet Doetinchem eruit wanneer deze droom is verwezenlijkt? Waarom dit idee noodzakelijk voor de stad? 1. ‘Museum van de toekomst’ Doetinchem. Hoe ziet Doetinchem eruit in 2036? Een virtuele (tram)reis (beeld, geluid, beleving) in de toekomst door Doetinchem (wonen, werken, leren

leven). Met als basis waar komen we vandaan, hoe leven, wonen, werken we nu, en welke ideeën zijn er nu geoogst. De reiziger wordt aangetrokken, geboeid en daardoor verbindt men zich met de stad. Tijdens de reis ontstaan ideeën over de toekomst, die achtergelaten kunnen worden. Een planologisch leefdocument. Balans tussen wonen, werken en leven. Waar: bijvoorbeeld in KPN-gebouw. Schets hoe Doetinchem 2036 eruitziet, mensen betrekken. Niet stoppen na deze drie dagen. Dit kan een bouwsteen zijn om een doel te bereiken. Er zijn afgelopen jaren veel plannen gemaakt die niet zijn uitgevoerd. Ga aan de slag.

51

2. Circulaire innovatieve studentencampus Circulaire innovatieve studentencampus waar ondernemers, studenten, bedrijven, de zorg en de gemeente met elkaar kunnen verbinden. Hiermee kunnen we groeien, en groter en kleurrijker worden. Doetinchem als onderwijsstad. Dependances van universiteiten en hogescholen. Zorgen dat jongeren blijven/komen. Aanbod woningen voor starters is nu te weinig. Uitbouwen van onderwijs belangrijk om Doetinchem een kernwaarde mee te geven; onderwijsfunctie verstevigen. 3. Creëren van gezond woon-, werk- en leefklimaat Stadspark. Meer huizen bouwen, kansen bieden voor jongeren om hier ook te blijven. Combinatie tussen jong 52

en oud. Realiteitszin. Aan de slag gaan i.p.v. alleen maar plannen maken.

4. Grenzeloos Doetinchem Jong gezinnen een perspectief bieden, een grenzeloos Doetinchem. Meer denken in Achterhoek (niet alleen Doetinchem). Betere infrastructuur, woonmogelijkheden, uitbreiding van voorzieningen, regio als metropool Doetinchem zien. Verder om ons heen kijken. De randstad is ook niet één stad. Niet te veel kletsen, maar gewoon gaan doen. Dromen, maar met beide voeten op de grond. Tegengehouden door regelmakers. Oproepen naar omgevingsdiensten: laat meer los. Dan maken we van Doetinchem één groot feest. Kijken naar wat wel mogelijk is.

5.

Doetinchemse stadspas Een stadspas waarmee iedereen online en offline vraag en aanbod van de stad kan zien. Toegang tot platform waarin iedereen kan zien wat er te doen is. Voor iedereen die er woont. Toerist kan deze aanschaffen voor korte tijd. Zichtbaar bouwen aan sociale infrastructuur. Laat zien wat er allemaal te doen is. Alle partijen dragen bij (economisch, intellectueel, sociaal, menselijk, ecologisch, materieel halen en brengen) naar vermogen zodat er doordat iedereen de pas gebruikt (toeristen voor korte tijd) geld, ideeën, en data samen komen die opnieuw kunnen leiden voor ideeën en plannen. Een leer- en leefklimaat in een continue online en offlineverbinding. Wie weet later een 'leef de Achterhoek" pas.

6.

Ontmoeting Stad en wijken zo inrichten dat mensen elkaar ontmoeten. ‘Open bedrijvendag’ wordt georganiseerd. Alle bedrijven kunnen meedoen.

Enkele nabranders: • Dromen is ook initiatief nemen. • Over de kaders heen denken. • We moeten ons onderscheiden in innovatie en kwaliteit, op elk vlak. • Initiatieven koesteren en er samen voor staan. Het is niet altijd een kwestie van geld, maar ook van steun. • Samen aan de slag. Gevoel aanwakkeren: hier bruist het.