Bijlage 2 Kaderbrief Programmabegroting 2026 Regio Achterhoek.pdf

8/ Rambassadeurs HK .

Aandecollegesvandeaan RegioAchterhoekdeelnemendegemeenten Doetinchem :22april2025 Informatiebij :E. vanZuuk Portefeuillehouder:H. deVries Zaaknummer :1947537/EsZuu/AnZwe Onderwerp :Kaderbriefprogrammabegroting2026

Geachtcollege

,

Hierbijontvangtudekaderbriefvoordeprogrammabegroting2026vanRegioAchterhoek. Procedure Indezekaderbriefwordendealgemenefinanciëleenbeleidsmatigekadersweergegeven(artikel34b WGR).Dezekaderswordenuitgewerkttoteenprogrammabegroting2026welkevoor15meiaande gemeentenwordttoegezonden. Deindividuelegemeenteradenkunnentot27augustushun zienswijzenindienenendaarnavindtbesluitvormingplaatsinhetalgemeenbestuurvan 10september. Aanheteindvandekaderbriefisdebehandelprocedurevoorhetvaststellenvande programmabegrotingvanRegioAchterhoekvoor2026opgenomen. WijvragenuomuwRaadin kennistestellenvandekaderbrief. ,

Beleidskaders2026 Debegrotingbestaatuitdeprogramma'sSmartGovernanceSmartEconomySmartLivingen Bedrijfsvoeringenrente. Metdezeindelingwillenwedesamenwerkingbinnen8RHKambassadeurs zichtbaarencontroleerbaarmaken. Perthematafelmakenweprojecteninzichtelijk. Hieronderzietu deschematischeopbouwvandeindelingvandebegrotingvanRegioAchterhoek. ,

,

Programmabegroting RegioAchterhoek

•

• • · • ·■··· ■■. • ·■··· ~

•

•

•

•

]

.

Raadhuisstraat25 7001EXDoetinchem

•

•

•

[i[

,

.'

i

.

.

[]i]

,.

•.

..

·. .

[} f}

.

...

+4

,

info @8rhk.nl www. 8rhk. nl

. t. a ••_. . . --.;

go/][ii

g

•. .

AchterhoekRaad AchterhoekBoard AchterhoekThematafels

Programma1SmartGovernance DeAchterhoekkentmet8RHKambassadeurseensterkesamenwerkingtussenoverheid ondernemersenmaatschappelijkeorganisaties. Doeliseenkrachtigeregiodiesnelenbesluitvaardig samenwerktomdeAchterhoek(economisch)sterktehouden. Deregionalesamenwerkingsstructuur geeftsturingaaneengedragenregionalevisieenderealisatiedaarvan. Hierbijkentonsmodel specialeaandachtvoordepositievanderaadsledenbinnenderegionalesamenwerkingdieis vormgegevenindeAchterhoekRaad. 8RHKAmbassadeursisdemotorvandeGovernanceendaaromzijndetakenendebegrotingindit onderdeelopgenomen. ,

,

Debelangrijkstetakendie8RHKuitvoertzijn: AdviserenenfaciliterenAchterhoekRaadBoardenthematafels • • Adviserenenfaciliterenalgemeenendagelijksbestuur Subsidiewerkzaamheden • • Monitoring • Lobbywerkzaamheden Communicatiewerkzaamhedeninclusiefregiomarketing • ,

Aanditprogrammaisdebijdrageindeorganisatiekostenvangemeentengekoppeld. Ditprogramma enprogramma4Bedrijfsvoeringenrenteliggenterbesluitvormingvooraandegemeenten. Programma2SmartEconomy SmartEconomyvormtsamenmetSmartLivingdeinhoudelijkebasisvooreenkrachtigeAchterhoek. SmartEconomyrichtzichopeenbloeiendeensterkeeconomieuitgaandevaneigenkrachtmeteen aantrekkelijkearbeidsmarkt.Eriseenduurzaamwerk-enleerklimaat.Metduurzaambetrouwbaar entoegankelijkvervoervooriedereen. OnderSmartEconomyvallendriethema's: • Smartwerken&Innovatie Onderwijs&Arbeidsmarkt • • Mobiliteit&Bereikbaarheid ,

,

Inditprogrammawordenonderanderededoelenenprojectenvandedriethematafels Dezewerkzaamheden/projectenzijnbrederdanhetgeen8RHKzelfuitvoert. Dit programmaisinformerendenniettervaststelling.

weergegeven.

Programma3SmartLiving SmartLivinggaatovereenduurzaamwoon-enleefklimaat. Metgezondeinwonersenmetoogvoor debredewelvaartvandeinwoners. OnderSmartLivingvallendriethema's: • Wonen&Vastgoed • Circulaireeconomie&Energietransitie • GezondsteRegio Inditprogrammawordenonderanderededoelenenprojectenvandedriethematafels Dezewerkzaamheden/projectenzijnbrederdanhetgeen8RHKzelfuitvoert. Dit programmaisinformerendenniettervaststelling. weergegeven.

Programma4Bedrijfsvoeringenrente Onderditprogrammavallendewerkzaamhedenvoorbedrijfsvoeringentreasury.

Besluitvormingprogramma'senparagrafen Gemeentenzullengevraagdwordenintestemmenmetprogramma1SmartGovernanceen programma4Bedrijfsvoeringenrenteendeverplichteparagrafen. Programma2SmartEconomyen Programma3SmartLivingwordenaangebodenterkennisnemingomdatditbrederisdanhetgeen deRegiozelfuitvoert. ,

InverbandmetdebesparingsopgaveendetemakenkeuzesopdeinhoudelijkeagendavandeRegio (zieActueleOntwikkelingen)zalnaarverwachtingvoordezomernogeenaanvullendeoplegnotitie wordentoegezondenoverdeinhoudelijkekeuzesendeconsequentieshiervanvoormetnamede programma's2en3indebegroting. Inhetnajaarwordendeorganisatorischeconsequentiesvande inhoudelijkekeuzesverderuitgewerkt. Indiennodigzalopeenlatermomenteen(budgettair neutrale)begrotingswijzigingwordenvoorgelegd. ActueleOntwikkelingen Erzijneenaantalactueleontwikkelingendievaninvloedzijnopdebegroting2026en meerjarenraming2027-2029. LangjarigeinvesteringenindeAchterhoek(NationaalProgrammaVitaleRegio's) DeAchterhoekisalsenigeGelderseregioaangewezenalsregioinhetNationaalProgrammaVitale Regio's(NPVR)datin2025isgestart.Vooreenperiodevan20jaargaatderegiometrijkprovincie endegemeentenaandeslagmeteenadaptieveenlangjarigeinvesteringsagendainderegiovanuit hetRijk. DaarbijhanteerthetRijkdrieoverkoepelendedoelstellingen: Vitaleenleefbareregio's • • Duurzaamenbereikbaarvoorzieningenniveau • Gezondeenkansrijketoekomstvoorinwonersinderegio DeAchterhoekenhetRijkbepalensameninhoeverreaandezedoelstellingenwordtgewerkten waardezwaartepuntenliggenvoordeAchterhoek.Opbasisvanvervolggesprekkendiein2025 plaatsvindentussenRijkenregiozaleenadaptieveenlerendeuitvoeringsagendawordenopgesteld meteenstipopdehorizonnaar2050.

Ditproceswordtookbenutvoorhetopstellenvaneennieuwe AchterhoekVisie. Hetopstellenvaneennieuwevisieiséénvandeactiepuntendieuitdein2024 gehoudenevaluatieisgekomen. OmhetNPVRuittevoerenstelthetRijkperregiovoordekomende3jaar(2025-2027)€350. 000per jaarbeschikbaaraanprocesmiddelenmetdeintentievanuithetrijkomdezemiddelenteverlengen. Deinzetvandezemiddelennemenwemeebijdenotitieinkomstenverwervinglaterditjaar(zie onderdeelstructureelsluitendebegroting). ,

,

,

,

Besparingsopgave Onderanderedoordedalenderenteopbrengstenenhetwegvallenvandebijdragevandeprovincie vanaf2025wasindebegroting2025eenstructureeloplopendtekortzichtbaarinde meerjarenramingindejaarschijven2026-2028. Ondanksdathettekortwerdopgevangendooreen bestemmingsreservetoekomstbestendigeorganisatieheefthetalgemeenbestuuropdrachtgegeven omtezorgenvooreenstructureelsluitendebegrotingvoorallejaarschijven. Hiervoordienteen structurelekostenbesparingvan10%gerealiseerdteworden. Dezebesparingwordtfinancieel verwerktindebegroting2026. Zienaderetoelichtingonderfinanciëleuitgangspunten2026. ,

HeroriëntatieinhoudelijkeagendaRegioAchterhoek Eriseennoodzaakvanuitdebesparingsopdrachteneenbreedgedragenbehoeftevanuitdein2024 gehoudenevaluatieomdeinhoudelijkeagendategenhetlichttehoudenenscherpekeuzeste makeninwathet'takenpakket'vanRegioAchterhoekisdatpastbinnendefinanciëlekaders.

Inmiddelswordenhieroverdiversegesprekkengevoerd. Hetisindetijdnognietmogelijkominde conceptbegroting-diemediomeiaandegemeentenwordttoegezonden-deinhoudelijkekeuzesen eventueleorganisatorischeeffectenteverwerken. Ditneemtnietwegdatdefinanciëlegevolgenvan dezeorganisatorischeeffectenwelbinnendeaangegevenfinanciëlekadersmoetenpassen. De planningisomvoordezomereenaanvullendeoplegnotitietoetezendenoverdeinhoudelijke keuzesendeconsequentieshiervanvoorprogramma2en3indebegroting. Dezeprogramma's liggenterkennisgevingvoorindegemeenteraden. Inhetnajaarwordendeorganisatorische consequentiesvandeinhoudelijkekeuzesverderuitgewerkt. Indiennodigzalopeenlatermoment een(budgettairneutrale)begrotingswijzigingwordenvoorgelegd. Financiëleuitgangspunten2026 BijhetopstellenvandebegrotingvanRegioAchterhoek/8RHKambassadeurshanterenwede volgendeuitgangspunten: •

Eenstructureelsluitendebegroting EenstructureelsluitendebegrotingisvolgensdeeisenvandeProvincieeenstructureledekking vanheteerstejaarofperspectiefvoorstructureledekkinginhetlaatstejaar.Hetalgemeen bestuurheeftechteraangegeveneenstructureelsluitendebegrotingvanafheteerstejaartoten methetlaatstejaarvandemeerjarenramingtewillen. Ommeerjarigeenstructureelsluitende begrotingtekunnenrealiserenisdeopgavevoor2026eenkostenbesparingvan10%(€331. 000). Dezekostenbesparingrealiserenwedoor: o Verlagenvanbudgettenwaarditmogelijkis(o. a. opbasisvanuitgavenvoorgaandejarenen versoberingvanuitgaven). o Inleveren2fteformatie-uitbreidinguit2025. Tegelijkertijdontstaathiermeenogmeer urgentieom(bestuurlijke)keuzestemakenoverdeinhoudelijkeagenda. Zekerookgeziende huidigewerkdruk. o Daarnaastwillenweefficiënterenslimmerwerken(o.a.Alstandaardisatiewerkprocessenen digitalisering). ,

,

Wezettenookinopextrainkomstenverhoging. Opbasisvandeinformatiedienubekendis verwachtenwenietdatditgevolgenheeftvoordeinwonerbijdragevandegemeentenin2026. Hierovervolgtlaterinhetjaarmogelijkeenapartenotitie. •

Realistischbegroten Wehanterenvoor2026devolgendeuitgangspuntentenaanzienvanspecifiekekostenpostenof inkomsten: o Indexerenvolgensdeafgesprokensystematiekin2021(AB15december2021). ► Loonkosten:indexerenmetindexcijfersuitdeseptembercirculaire2024(loonvoetsector overheidzietabelhieronder)inclusiefnacalculatievanhetvoorlaatstebegrotingsjaar.

►Overigeexploitatiekosten:indexerenmetindexcijfersuitdeseptembercirculaire2024

o

o

(overheidsconsumptienettomaterieelzietabelhieronder). Renteopbrengsten:uitgaanvanwerkelijkerenteopbrengsteneninverbandmetdedalende trendindemeerjarenraminghierbijwerkenmeteenegalisatiereserverente. Wehantereneen rentebatevan€150. 000alsstructureledekking. Ditbedragisgebaseerdopdehoogtevande renteinhetlaatstejaarvandemeerjarenraming. Demaximaleomvangvandeegalisatiereservebedraagt€450. 000. Meeropbrengstenvloeienteruginhetexploitatieresultaat. Indebegrotingiseenstructureleopbrengstvanuitsubsidiesverwerktvan€100. 000. Meestal zijnsubsidieswelmeerjarigmaarnietstructureeldushierziteenverhoogdrisicoprofieldat wedoorrekenenbijdebepalingvanhetweerstandsvermogen(omvangalgemenereserve). ,

Onderstaanddebijbehorendeindexcijfersuitdeseptembercirculaires: Indexcijfers Loonindex Circulaire Circulaire Begroting 2023 2024 2026 58% 47% -11% 2025nacalculatie 38% 38% 2026 27% Tehanterenindexinbegrotingsjaar2026 ,

,

,

,

,

Prijsindex Circulaire 2024 22% 22% , ,

,

Bijdragegemeenten2026 Opbasisvanbovengenoemdefinanciëleuitgangspuntenbedraagtdeabsolutestijgingvande inwonerbijdragevoor2026€78. 319voordegemeentenénisdebegrotingstructureelsluitend. Specificatieabsolutestijging

Totaal

Loonsom Opleidingsbudget(15%vandeloonsom) Overigeexploitatiekosten(huurICTverzekeringetc.)

65. 934

Totalestijging

989 11. 396 78. 319

Bijdragevandegemeenten

Totaal

Perin

2. 421. 686 78. 319

801

,

,

,

,

Bijdragevandegemeenten2025 Absolutestijgingvandeautonomekosten Bijdragevangemeenten2026

2. 500. 005

,

023 824 ,

,

Jaarlijkswordteeneventueeloverschotbijdebestemmingvanhetjaarresultaattoegevoegdaanhet investeringsfondstotmaximaal€050perinwoner(in2026:max.€151.646)zoalsopgenomeninde verordeningfinancieelbeleidbeheerenorganisatieRegioAchterhoek2023. ,

,

,

Risico'sweerstandsvermogenenreserves , Indebegrotingiseenstructurelesubsidieopbrengstopgenomenvan€100. 000. Subsidieszijnniet structureelvaakwelmeerjarig.Ondanksdatersteedswelnieuwesubsidieswordentoegekendzit hiereenverhoogdrisico. Ditrisiconemenwemeebijhetbepalenvandebenodigde weerstandscapaciteitendeweerstandsratio. WellichtdatditrisiconoghogerwordtalsdeNPVRmiddelenmetstructureleformatiewordeningezet(zieactueleontwikkelingen). ,

,

Voordenormalebedrijfsrisico'siseenweerstandscapaciteitaanwezigvan€400. 000. Hetmaximale tereserverenbedragvoorweerstandsvermogenisgebaseerdop14 benodigdeweerstandscapaciteit. Eeneventueelsurpluswordtuitbetaald. ,

Opbasisvanhetverhoogderisicoprofielbedraagtdebenodigdeweerstandscapaciteit€494. 000. Doordehogererisico'sdaaltdeweerstandsratioonderde10endaaromwordtvoorgesteldde algemenereservemet€100.000teverhogenzodatderatioweer10endaarmeevoldoendewordt. ,

,

,

Indeprogrammabegroting2026wordteennadereuitwerkingvanmogelijkerisico'sopgenomen.

In2025iseenreservetoekomstbestendigeorganisatiegevormd. Doordebesparingsopgavenen gewijzigdeuitgangspunten(o. a. egalisatiereserverente)isdebegrotingvanaf2026structureel sluitendenditbetekentdatdereservetoekomstbestendigorganisatie(€838. 000)nietmeerinvolle omvangnodigis. Voorgesteldwordtdemiddelenalsvolgtintezettenenditinhetboekjaar2025te verwerken: -€100. 000naaralgemenereservealsaanvullingvanweerstandsvermogenvoorverhoogderisico's -€150. 000behoudenvoorkostenorganisatieontwikkelingenmogelijkfrictiekosten -€100. 000naaregalisatiereserverentevoorhetopvangenvantoekomstigerentedaling -€300. 000naarInvesteringsfonds(deeldatkwamuitsubsidie-opbrengstenvoorgaandejaren) -€188. 000eenmaligeuitkeringaangemeenten(€23. 500pergemeente. Hetinvesteringsfondsbevatbegin2025€55mln.Hiervanis€4mln.ingezetalscofinancieringvoor Regiodealll. Hetrestantisnodigvooreigenprojecten(onverwachtehoek)envoorwerkbudgetten voorthematafelsenboard. Totenmet2023droegdeprovinciebijaanhetinvesteringsfonds. Nu wordthetinvesteringsfondsalleengevoedmetincidenteleopbrengstenuitsubsidieseneen eventueelpositiefjaarsaldovanRegioAchterhoek(toteenmaximumvan€050perinwoner). ,

,

Behandelprocedure Volgensdevastgesteldeplanningdientdebegrotinginhetalgemeenbestuurvan10septemberte wordenvastgesteld. Hiervoorgeldtdevolgendeprocedure: 17april

7mei 15mei Voorzomer 27aug 10sept Inhetnajaar

Dekaderbriefwordtbehandeldindevergaderingvanhetdagelijksbestuur. Direct daaropwordtdekaderbriefterinformatieverzondenaandecollegesvande deelnemendegemeentenmethetverzoekditdoortezettennaarderaden. Deprogramma'sverplichteparagrafenenbijlagenwordenindevergaderingvanhet dagelijksbestuurbehandeld. Hetvolledigeboekwerkwordtaandedeelnemendegemeentenverzondenter behandelinginderaadvoorhetgevenvanzienswijzen. Eenaanvullendeoplegnotitiewordttoegezondenoverdeinhoudelijkekeuzesende consequentieshiervanvoormetnamedeprogramma's2en3indebegroting. Tot27augustusmogelijkheidvoorgemeentenomzienswijzenoverde programmabegrotingkenbaartemakenbijRegioAchterhoek. Besluitvormingoverdeprogrammabegrotingindevergaderingvanhetalgemeen bestuur. Eventueleorganisatorischeconsequentiesvandeinhoudelijkekeuzeswordenverder uitgewerktenindiennodigmeteenbegrotingswijzigingwordenvoorgelegd. ,

gemeenten worden verzocht om de zienswijze van de raad ten aanzien van de programmabegroting 2026, die zij rond 15 mei toegestuurd krijgen, uiterlijk 27 augustus 2025 schriftelijk De

te maken.

kenbaar

(geanonimiseerd)

Hoogachtend,

(geanonimiseerd)

tuur

van

Regio

Achterhoek

(geanonimiseerd) mr.

cretaris/directeur

ai.

M.

Boumdn4

MBA

MPM

voorzitter

(geanonimiseerd)