Bijlage 2 Eindrapport Rekenkameronderzoek subsidiebeleid Doetinchem 300126.pdf
Tekst van het document
“Binnen het sociaal domein bestaan enkele specifieke subsidieregelingen, zoals die voor vrijwilligerswerk en mantelzorg. Deze regelingen worden momenteel herzien en aangepast aan de nieuwe beleidskaders, zodat ze beter aansluiten bij de gemeentelijke doelen.” - Beleidsmedewerker
Perspectief wethouder Uit het interview met de wethouder blijkt eenzelfde beeld als uit de gesprekken met de beleidsambtenaren. Momenteel ontbreekt het in het subsidieproces nog vaak aan verwijzingen naar de gemeentelijke beleidsdoelen, maar de intentie is aanwezig om in de nog op te stellen uitvoeringsplannen hier structureel meer aandacht aan te geven en dit toe te passen binnen alle beleidsterreinen.
30
“Met de invoering van het nieuwe beleidskader Sociaal Domein wordt de koppeling tussen subsidies en gemeentelijke doelen steeds verder versterkt. Hier moeten nog wel de uitvoeringsplannen worden opgesteld dit jaar, waarmee ook in het subsidieproces beter kan worden gestuurd op de bijdrage aan de beleidsdoelen van de gemeente.” - Wethouder
Afspraken over doelen worden naast de formele stukken vaak nog informeel besproken met aanvragende partijen, wat dient als basis voor evaluatiegesprekken. Hoewel verdere formalisering vanuit de wethouder wenselijk is, blijft een balans tussen formele en informele benadering belangrijk. Regelmatige gesprekken met subsidieontvangers helpen misverstanden over subsidiëring te voorkomen en vormen de basis van de relatie met de subsidieontvanger.
4.3
Bevindingen sturing, toetsing en monitoring beleidsdoelen
In deze paragraaf wordt antwoord gegeven op deelvraag 4: Hoe wordt vanuit de gemeente gestuurd, getoetst en gemonitord op beleidsdoelen in de diverse stadia van het subsidieproces (aanvraag, beoordeling, beschikking, verantwoording en vaststelling)?
Bevindingen op hoofdlijnen: ▪
▪
▪ ▪
▪
Een groot deel van de subsidies wordt verstrekt onder de ASV. Omdat ze niet onder een specifieke regeling vallen waarin mogelijk doelen zijn vermeld, blijft het een algemene insteek. Analyse formele subsidieproces 2023: geen doelstellingen in aanvraag (wel eigen doelstellingen van subsidieaanvragers in onderliggende plannen), geen doelstellingen in beschikking en vaststellingen. Subsidie-ontvangers ervaren geen sturing op gemeentelijke doelen. Wel ervaren, zeker de ontvangers van hogere subsidies, sturing op activiteiten. Informeel zijn er regelmatig gesprekken waarin getoetst wordt door medewerkers of het binnen het gemeentelijke beleid past, waarop ook wel in activiteiten en kosten bijgestuurd wordt. Sturing op gemeentelijke doelen vindt tot voor kort niet plaats. Met het nieuwe beleid op het sociaal domein hebben sommige medewerkers al wel meer sturing toegepast in de aanvraag van 2025. Voor 2026 is het plan om dit vanuit de nog te formuleren deelplannen (met doelstellingen, KPI’s en streefwaarden) in de aanvragen te laten landen.
Onderbouwing Kennis van beleidsdoelen gemeente bij subsidieontvangers Veel subsidies worden verstrekt onder de Algemene Subsidie Verordening (ASV) en omdat de subsidies niet onder specifieke regelingen met bijbehorende beleidsdoelen worden verstrekt, blijft de insteek vaak algemeen van aard. De kennis van subsidieontvangers over de beleidsdoelen van de gemeente binnen hun beleidsterrein is vaak beperkt. Een aantal subsidieontvangers is niet bekend met de beleidsdoelen of heeft moeite deze te vinden. Dit is vooral het geval bij subsidieontvangers die al een langere tijd subsidie ontvangen. Hierdoor is er volgens subsidieontvangers weinig sturing op beleidsdoelen en kunnen organisaties zelfstandig invulling geven aan hun activiteiten. Andere subsidieontvangers hebben kennis van de beleidsdoelen, maar ervaren deze als weinig concreet en onvoldoende richtinggevend. Deze organisaties gaan er van uit dat hun activiteiten binnen het beleid passen, maar hebben hierover geen expliciete afspraken gemaakt met de gemeente en ervaren dan
31
ook geen sturing hierop. Een enkele subsidieontvanger heeft wel een goed begrip van de gemeentelijke beleidsdoelen en hoe hun activiteiten daaraan bijdragen. Dit geldt vooral voor organisaties die werken met een opdrachtgever-opdrachtnemer (OGON)-model of prestatieafspraken (bijvoorbeeld Amphion). Voor deze organisaties zijn de beleidsdoelen helder geformuleerd en soms zelfs SMART opgenomen in hun bedrijfsvoering.
Sturing vanuit de gemeente op beleidsdoelen Sturing vanuit de gemeente op beleidsdoelen gebeurt voornamelijk op een informele wijze. De gemeente voert regelmatig tussentijdse gesprekken met gesubsidieerde instellingen om de voortgang van hun activiteiten en doelen te bespreken. Waar in het verleden concrete doelstellingen vaak volledig ontbraken in subsidieaanvragen, worden deze tegenwoordig explicieter gekoppeld aan gemeentelijke beleidsdoelen. Een voorbeeld hiervan is mantelzorgondersteuning, waarbij nieuwe subsidieregelingen worden afgestemd op gemeentelijke doelstellingen. De mate van concrete afspraken varieert echter per organisatie: sommige instelling krijgen strakkere kaders opgelegd, terwijl anderen meer ruimte krijgen voor eigen invulling. Daarnaast is er een verschil tussen sturing op output, zoals activiteiten en aantallen, en sturing op outcome, oftewel de maatschappelijke effecten. In de gesprekken tussen gemeente en subsidieontvangers ligt de focus vaak op activiteiten en aantallen, en minder op de maatschappelijke effecten en de beleidsdoelen die daarmee worden bereikt. Hierdoor ervaren subsidieontvangers in sommige gevallen wel sturing op activiteiten en aantallen, maar varen zij beleidsmatig hun eigen koers.
“Wij varen onze eigen koers met onze eigen doelen, maar dit sluit zeker gaan bij de beleidsdoelen van de gemeente. We nemen dit alleen niet als uitgangspunt voor onze eigen plannen, maar dragen er wel aan bij.” - Subsidieontvanger
Sturing op beleidsdoelen in de subsidieaanvraag De gemeente Doetinchem stuurt in de subsidieaanvraag weinig op de gemeentelijke beleidsdoelen. In de subsidieaanvragen worden veelal de organisatiedoelen en doelen van de activiteiten beschreven, maar wordt geen koppeling gelegd tussen de beleidsdoelen. Het is daardoor vaak onduidelijk of en op wat voor manier de subsidieaanvraag bijdraagt aan de gemeentelijke doelen. Doordat de koppeling met de beleidsdoelen in de aanvraag vaak ontbreekt, komt dit ook niet terug in de verdere stappen in het subsidieproces. Subsidieaanvrager 1. Amphion
2. Bibliotheek West Achterhoek
32
Beleidsdoelen beschreven in aanvraag Amphion beschrijft in de aanvraag de maatschappelijke en economische resultaten van investeren in cultuur, maar het is onduidelijk of dit aansluit bij de gemeentelijke doelen. Bibliotheek West Achterhoek beschrijft in de aanvraag dat het voorkomen van ontwikkelingsachterstanden zorgt voor een kansrijke start en daarmee bijdraagt aan kansengelijkheid. Het is onduidelijk of deze doelen bij de gemeentelijke doelen aansluiten.
3. Stichting Open Monumentendag Doetinchem
4. Stichting Regio8
5. Humanitas District Oost 6. Stichting Iriszorg 7. Stichting Voedselbank Doetinchem 8. Stichting Prago
9. Stichting Stadskamer
10. Stichting Binnenstadbedrijf Doetinchem 11. Wijkraad DTC Centrum – Noord 12. Stichting Sport en Recreatie Wehl
Stichting Open Monumentendag beschrijft in de aanvraag het doel van het initiatief (mensen op een speelse manier kennis laten maken met de geschiedenis en monumenten en zichtbaarheid van Gaanderen vergroten), maar het is onduidelijk aan welke beleidsdoelen dit bijdraagt. Stichting REGIO8 beschrijft in het merkboek en de aanvraag haar organisatiedoelen, zoals het behalen van het Keurmerk Streekomroep, versterking van de journalistieke functie en samenwerking met maatschappelijke partners (zoals cultuur, onderwijs en sport). Hoewel dit mogelijk bijdraagt aan gemeentelijke doelen rond participatie, leefbaarheid of maatschappelijke betrokkenheid, wordt de aansluiting op concrete beleidsdoelen van de gemeente Doetinchem niet expliciet gemaakt. Humanitas beschrijft in de aanvraag de doelen van het initiatief (bijdragen aan contactherstel, vermindering vechtscheidingen, etc.), maar het is onduidelijk aan welke beleidsdoelen dit bijdraagt. Iriszorg beschrijft in de aanvraag specifieke doelen per product, maar het is onduidelijk aan welke beleidsdoelen dit bijdraag. Geen aanvraag beschikbaar, wel een beleidsplan waarin de statutaire doelstellingen van de voedselbank worden vermeld. Het is onduidelijk of dit document als aanvraag dient en aan welke beleidsdoelen dit bijdraagt.
Stichting Prago beschrijft in haar activiteitenplan doelen als zelfredzaamheid, zelfvertrouwen en plezier in leren, maar het is onduidelijk of deze bij de gemeentelijke doelen aansluiten. Er wordt aangegeven dat de algemene subsidie bestemd is voor (arbeidsmatige) dagbesteding en participatie bij de algemene voorziening Stadskamer maar de specifieke beleidsdoelen waaraan dit bijdraagt wordt niet vermeld. Er wordt alleen algemeen aangegeven dat de subsidie onder de regeling evenementen valt. Verder worden geen doelen benoemd waaraan de subsidie bijdraagt. Er wordt een aparte lijst met doelen weergegeven in een bijlage. Het is onduidelijk of deze doelen overeenkomen met de gemeentelijke doelen. Er wordt voor beheer en onderhoud van sportaccommodaties een subsidie aangevraagd. Dit draagt bij aan de leefbaarheid in Wehl.
Beoordeling & Beschikking De meeste subsidieaanvragen worden niet beoordeeld op vooraf opgestelde criteria en er is vaak geen beoordelingsdocument aanwezig. In de beschikkingen van de gemeente wordt ook niet gevraagd naar verantwoording op gemeentelijke doelen. Hierdoor blijven gesprekken met subsidierelaties voor de gemeente essentieel. Daarnaast is het door het ontbreken van een beoordeling en het ontbreken van beleidsdoelen in de beschikkingen voor veel subsidieontvangers onduidelijk op welke grond de subsidie is toegekend en aan welke doelen zij moeten voldoen.
33
Subsidieaanvrager 1. Amphion 2. Bibliotheek West Achterhoek 3. Stichting Open Monumentendag Doetinchem 4. Stichting Regio8
Beleidsdoelen in beoordeling Geen beoordeling aanwezig. Beoordeling staat beschreven in de beschikking. De beoordeling is dus gelijk aan de beschikking. Geen beoordeling aanwezig.
Geen beoordeling aanwezig.
5. Humanitas District Oost 6. Stichting Iriszorg
Geen beoordeling aanwezig.
7. Stichting Voedselbank Doetinchem 8. Stichting Prago
Geen beoordeling aanwezig.
9. Stichting Stadskamer
Beoordeling in de vorm van een B&W advies, geen beleidsdoelen beschreven. Geen beoordeling aanwezig.
10. Stichting Binnenstadbedrijf Doetinchem 11. Wijkraad DTC Centrum – Noord 12. Stichting Sport en Recreatie Wehl
Geen beoordeling aanwezig.
Geen beoordeling aanwezig.
Beleidsdoelen in beschikking Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Geen beschikking aanwezig.
Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking. Beschikking in de vorm van een B&W advies, geen beleidsdoelen beschreven. Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking.
Geen beoordeling aanwezig.
Geen beschikking aanwezig.
Geen beoordeling aanwezig.
Beleidsdoelen niet beschreven in beschikking.
Sturing op beleidsdoelen in verantwoording Gesubsidieerde instellingen leggen verantwoording af volgens de in de ASV vastgelegde werkwijze: subsidieontvangers (0 – 20.000 €) leggen geen eindverantwoording af (de onderbouwde subsidie aanvraag wordt als verantwoording gezien), subsidieontvangers (20.000 € - 100.000 €) leggen inhoudelijke verantwoording af en subsidieontvangers (> 100.000 €) leggen inhoudelijke en financiële verantwoording af aangevuld met een accountantsverklaring. Welke eisen de gemeente stelt aan de verantwoording verschilt verder per type subsidie en omvang van de organisatie. Voor één subsidieontvanger wordt naast de subsidie ook nog een opdracht verstrekt volgens een andere juridische structuur, namelijk de zogenaamde OGON (OpdrachtGever-OpdrachtNemer)3. De verantwoording door subsidieontvangers gebeurt via tussentijdse gesprekken, jaarverslagen en accountantsverklaringen. Een opdrachtgever-opdrachtnemerrelatie (OGON relatie) is een overeenkomst waarbij een opdrachtgever een ander, de opdrachtnemer, een taak of project toevertrouwt. De opdrachtgever bepaalt wat er gedaan moet worden en de opdrachtnemer is verantwoordelijk voor de uitvoering. Een OGON relatie valt daarmee dus niet onder het subsidieregime en de ASV. 3
34
Hoewel veel instellingen op een uitgebreide manier verantwoorden over activiteiten en financiën, is de verantwoording op beleidsdoelen vaak niet aanwezig. Als instelling al verantwoorden op doelen, dan zijn dit hun eigen opgestelde doelen zoals benoemd in de aanvraag. Instellingen die meer dan €100.000 subsidie ontvangen, zijn verplicht een accountantsverklaring te overhandigen. Dit is voor sommige instellingen een aanzienlijke investering die niet in verhouding staat tot de ontvangen subsidie. Volgens een subsidieontvanger zijn deze kosten in verhouding tot het gesubsidieerde bedrag hoog. Deze kosten van een jaarlijkse accountantsverklaring zijn volgens subsidieontvangers minimaal €15.000,-.
Ervaring gesubsidieerde instellingen met subsidieproces Subsidieontvangers ervaren het subsidieproces als overwegend duidelijk en gestructureerd. Ze zijn tevreden over de samenwerking met de gemeente en hebben door regelmatige voortgangsgesprekken korte lijnen met de gemeente waardoor knelpunten snel kunnen worden opgelost. Daarnaast is het subsidieproces voorspelbaar, helder en technisch werkbaar. Echter zien ze ook uitdagingen zoals personele wisselingen die kunnen leiden tot vertraging en ruis in de communicatie. Daarnaast is de helderheid over de hoogte van de beschikbare subsidie, evenals het moment van uitbetaling een aandachtspunt. Bij sommige subsidieontvangers is er onzekerheid over de beschikbare budgetten door bijvoorbeeld nieuwe regelgeving en andere inzet van Rijksmiddelen. Ook het moment van de beschikking (eind van het jaar) zorgt bij sommige subsidieontvangers voor onzekerheid. Een eerdere beschikking zou sommige subsidieontvangers helpen beter te plannen. Ondanks dat het subsidieproces als duidelijk wordt ervaren, is er wel behoefte aan een eenvoudiger proces voor vervolgsubsidies, waarbij minder informatie nodig is als er geen grote wijzigingen zijn. Subsidieaanvragen zijn immers een uitgebreid en tijdrovend proces.
4.4
Toetsing normenkader
Voor de toetsing aan de norm werken we met de volgende termen in volgorde van niet voldoen tot voldoen: • Voldoet niet: dit betekent dat op geen enkele wijze (0%) wordt voldaan aan de norm. • Voldoet beperkt: dit betekent dat voor een klein deel (<=50%) wordt voldaan aan de norm • Voldoet merendeels: dit betekent dat voor een groter deel (>50%, <75%) wel dan niet wordt voldaan aan de norm. • Voldoet grotendeels: dit betekent dat voor een zeer groot gedeelte (>75%) wordt voldaan aan de norm. • Voldoet: dit betekent dat volledig (100%) wordt voldaan aan de norm. Normen Toetsing Hoe worden de beleidsdoelen omgezet in afspraken met de gesubsidieerde instellingen? Er is een aantoonbare causale relatie tussen Voldoet beperkt. In formele afspraken is er geen de beleidsdoelen (kaderstellend) en de relatie te leggen tussen beleidsdoelen en gestelde gestelde targets voor subsidies targets voor subsidies. Informeel worden er (uitvoerend). gesprekken gevoerd tussen subsidieontvangers en gemeente, en gaan subsidieontvangers er van uit dat de uitgevoerde activiteiten bijdragen aan de gemeentelijke doelstelling.
35
Ontvangende organisaties voeren de Voldoet merendeels. Het gesprek tussen gemeente gesubsidieerde activiteiten efficiënt en en subsidieontvangers richt zich op de uitvoering van effectief uit in lijn met de gestelde targets de activiteiten en of deze ook effectief zijn. Er wordt en criteria. nauwelijks op efficiëntie gestuurd. Hoe wordt vanuit de gemeente gestuurd, getoetst en gemonitord op beleidsdoelen in diverse stadia van het subsidieproces (aanvraag, beoordeling, beschikking en verantwoording) De aanvraag- en beoordelingscriteria voor Voldoet beperkt. De aanvraag en subsidies per beleidsterrein zijn zorgvuldig beoordelingscriteria per beleidsterrein zijn onduidelijk afgestemd op de beleidsdoelen en niet afgestemd op de beleidsdoelen. Wel worden er op verschillende beleidsterreinen stappen gezet om het subsidieproces beter af te stemmen op de beleidsdoelen. Subsidieaanvragen worden secuur getoetst Voldoet beperkt. Het is vanuit de beoordeling en en beoordeeld op alle criteria, inclusief beschikking niet duidelijk aan welke criteria de verandertargets (verwachte uitkomsten voor aanvraag is getoetst en wat de verwachte uitkomsten doelgroep en maatschappelijke impact) voor de doelgroep zijn en wat de maatschappelijke impact hiervan is. In een enkel geval is er een beoordeling in de vorm van een B&W advies. Hierin zijn wel criteria opgenomen voor beoordeling.
In de verantwoording van subsidies zijn Voldoet niet. Subsidieontvangers verantwoorden op duidelijke indicatoren opgenomen voor de activiteitenniveau en niet op doelbereik. Er worden mate van doelbereik (effecten voor stappen gezet om dit in de toekomst wel te gaan doen, doelgroep en bredere samenleving) maar dit moet nog vorm krijgen en zich bewijzen.
36
5 Bevindingen resultaten en terugkoppeling 37
5. Bevindingen resultaten en terugkoppeling 5.1
Inleiding
In dit hoofdstuk zijn de bevindingen over de resultaten en terugkoppeling weergegeven. Eerst zijn in de grijze kaders de bevindingen per deelvraag op hoofdlijnen weergegeven, gevolgd door een onderbouwing van de deelvraag. Het hoofdstuk sluit af met een toetsing aan het normenkader. De snelle lezer kan volstaan met het lezen van de bevindingen op hoofdlijnen in de grijze kaders. In dit hoofdstuk zijn de volgende deelvragen behandeld: 5. Op welke wijze leggen de gesubsidieerde instellingen verantwoording af over de realisatie van de afspraken? 6. Op welke wijze evalueert de gemeente hoe effectief en efficiënt de verstrekte subsidies bijdragen aan de beleidsdoelen, inclusief effecten voor de doelgroep en maatschappelijke impact? 7. Op welke wijze vindt de terugkoppeling van het college naar de raad plaats over de realisatie van de beleidsdoelen en de doelmatigheid van de subsidies? (leereffect).
5.2
Bevindingen verantwoording
In deze paragraaf wordt antwoord gegeven op deelvraag 5: Op welke wijze leggen de gesubsidieerde instellingen verantwoording af over de realisatie van de afspraken?
Bevindingen op hoofdlijnen: ▪ ▪
▪
Gesubsidieerde instellingen leggen verantwoording af volgens de in de ASV vastgelegde werkwijze Inhoudelijke verantwoording vindt hoofdzakelijke plaats op activiteiten en resultaten in lijn met de doelen van de subsidieontvangers en rapportage op gemeentelijke doelen vindt vooralsnog niet plaats. Voor subsidies (€0 – €20.000) is er weinig informeel contact tussen gemeente en subsidieontvangers. Voor subsidies vanaf €20.000 vinden regelmatig informele gesprekken plaats. Gemeentelijke doelen worden daarin vooral op informele wijze besproken. Een goede uitvoering van de afgesproken activiteiten is daarbij het hoofdonderwerp en sturing op doelmatigheid en doeltreffendheid komt niet expliciet aan de orde.
Onderbouwing Volgens de ASV leggen subsidieaanvragers op de volgende wijze verantwoording af Nr. Subsidiebedrag Wijze van verantwoording 1. €0 - €20.000 Beschikking is vaststelling: geen verantwoording nodig, alleen als daar specifiek in de beschikking om wordt gevraagd. 2. €20.000 – €100.000 Aanvraag tot vaststelling met verantwoording door inhoudelijk verslag. 3. > €100.000 Aanvraag tot vaststelling met verantwoording door inhoudelijk verslag, financieel verslag/jaarrekening en accountantsverklaring.
38
Casusonderzoek In het casusonderzoek zijn 12 casussen nader onderzocht voor het subsidiejaar 2023. Hieruit blijkt dat voor de subsidies verstrekt tot €20.000 geen eindverantwoordingen worden gevraagd door de gemeente en dit ook niet aanwezig is in de dossiers. Voor de subsidies verstrekt tussen €20.000 en €100.000 zijn inhoudelijke verslagen aangetroffen in de dossiers. Deze verslagen gaan over de activiteiten die zijn uitgevoerd en niet over de bijdrage aan gemeentelijke doelen. Ook zijn bij enkele aanvragen financiële verslagen aangetroffen van de uitvoering van een voorgaand jaar. Voor de subsidies verstrekt boven €100.000 zijn zowel inhoudelijke als financiële verslagen met accountantsverklaringen aangetroffen. De inhoudelijke verslagen rapporteren over de uitvoering van de activiteiten en in sommige gevallen over de bereikte resultaten. Bijdrage aan gemeentelijk doelen zijn niet aangetroffen in de inhoudelijke verantwoordingen van deze subsidieontvangers.
Perspectief subsidieontvangers Uit de interviews met de subsidieontvangers blijkt dat voor subsidies verstrekt tot €20.000 aanvragers weten dat geen eindverantwoording nodig is. Ondanks dat sturen deze subsidieontvangers in enkele gevallen toch een jaarverslag en jaarrekening naar de gemeente. Subsidieontvangers ervaren geen duidelijke instructie over hoe bijdrage aan beleidsdoelen moet worden verantwoord. Wel is er soms persoonlijk contact met de gemeente over de voortgang van de subsidie. Uit interviews met subsidieontvangers verstrekt tussen €20.000 en €100.000 blijkt dat benodigde inhoudelijke en financiële verantwoordingen vereist zijn volgens de beschikking en dat die aangeleverd worden. Subsidieontvangers ervaren geen duidelijke instructie over hoe bijdrage aan beleidsdoelen moet worden verantwoord. Voortgangsgesprekken vinden plaats met de betrokken medewerker van de gemeente, maar subsidieontvangers ervaren geen sturing hierin op gemeentelijke doelen. Uit interviews met subsidieontvangers verstrekt vanaf €100.000 blijkt dat de vereisten voor verantwoording duidelijk zijn en dat de inhoudelijke en financiële (tussentijdse) verslagen en de accountantsverklaringen worden opgeleverd. Gedurende het jaar is er regelmatig overleg met de betrokken gemeentelijke medewerkers over de voortgang. Dit wordt over het algemeen als zeer prettig ervaren.
Subsidieontvangers rapporteren inhoudelijk vooral op basis van hun eigen planning van activiteiten, aantallen deelnemers en in sommige gevallen op resultaten. Enkele subsidieontvangers zijn zich bewust van gemeentelijke doelen maar rapporteren nog niet op de bijdrage van de activiteiten aan deze doelen. Enkele subsidieontvangers hebben recent gemeentelijk beleid ontvangen om dit voor een volgend jaar te betrekken in de subsidie aanvraag voor 2026.
Perspectief gemeente In de gesprekken met beleidsmedewerkers van verschillende thema’s blijkt dat verantwoording wordt toegepast zoals in de ASV beschreven. Subsidies tot €20.000 vragen geen eindverantwoording. In sommige gevallen hebben ambtenaren contact met de subsidieontvanger of bezoeken de activiteiten en weten zo dat de activiteiten worden uitgevoerd. Voor de subsidies tussen €20.000 en €100.000 zijn er inhoudelijke verslagen en voeren de betrokken medewerkers van de gemeente een aantal gesprekken per jaar over voortgang en bij tekortkomingen worden mogelijk maatregelen genomen om bij te sturen. Bij subsidies boven de €100.000 is de frequentie van de reguliere gesprekken maandelijks of tweemaandelijks. Deze frequentie is afhankelijk van de instelling. Medewerkers van de gemeente sturen niet hard op gemeentelijke doelen in de verantwoording en er worden ook weinig gegevens verzameld door gemeente en haar partners om te kunnen sturen. De gemeentelijke doelen worden
39
vooral op informele wijze besproken. Een goede uitvoering van de afgesproken activiteiten is daarbij het hoofdonderwerp en sturing op doelmatigheid en doeltreffendheid komt niet vaak aan de orde. Een uitzondering hierop is het thema onderwijsachterstanden. De peutermonitor wordt gebruikt door de gemeente en haar partners om het bereik en de spreiding van locaties te volgen. De gemeente heeft hierover elke 8 weken overleg met haar partners in de werkgroep Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE). Onderwerpen van dit overleg zijn: beleid, voortgang (peutermonitor) en bijsturing op de doelen. De doorgaande leerlijnmonitor biedt daarnaast extra inzicht voor gesprekken met partners en beleidsaanpassingen.
5.3
Bevindingen evaluatie
In deze paragraaf wordt antwoord gegeven op deelvraag 6: Op welke wijze evalueert de gemeente hoe effectief en efficiënt de verstrekte subsidies bijdragen aan de beleidsdoelen, inclusief effecten voor de doelgroep en maatschappelijke impact?
Bevindingen op hoofdlijnen: ▪ ▪ ▪ ▪
De gemeente evalueert ieder beleidsthema regelmatig, echter komt de bijdrage van specifieke subsidies aan de gemeentelijke beleidsdoelen hierin niet naar voren. Verder voert de gemeente benchmarks uit op de uitvoering met vergelijkbare gemeenten. De gemeente stuurt meer op beheersbaarheid dan op doelmatigheid. Voor de verstrekte subsidies worden de effecten op de doelgroep niet aangetoond. Een uitzondering hierop is het onderwijsachterstandenbeleid waar door middel van de peutermonitor inzicht wordt verkregen in het doelbereik door de gemeente en haar partners.
Onderbouwing Volgens beleidsmedewerkers evalueert de gemeente met regelmaat ieder beleidsthema. Deze evaluaties richten zich op de bijdrage aan beleidsdoelen en maatschappelijk impact. Een voorbeeld van een evaluatie is de beleidsevaluatie sociaal domein (2023). Echter, de bijdrage van specifieke subsidies aan de gemeentelijke beleidsdoelen komt hierin niet naar voren. De gemeente heeft de ambitie om een evaluatiekalender op te stellen voor alle beleidsterreinen. Verder voert de gemeente Benchmarks uit met de vier vergelijkbare regiogemeenten in Gelderland en de 10 vergelijkbare regiogemeenten in Nederland. De gemeente komt met regelmaat met deze gemeenten bijeen om samen de uitvoering te bespreken en te vergelijken.
Efficiënt of Doelmatigheid De gemeente stuurt bij subsidieverstrekking vooralsnog op het kwalitatief goed uitvoeren van activiteiten. Zij heeft volgens gemeentelijke medewerkers nog niet altijd effectieve methodes om via uitvragen te sturen op doelmatigheid. Vaak zijn er volgens hen geen alternatieve partijen beschikbaar voor bepaalde gesubsidieerde taken en is vergelijking daarmee niet mogelijk. Verder zijn sommige voorzieningen, zoals de Stadskamer moeilijk meetbaar en wordt daarom meer gestuurd op beheersbaarheid dan op doelmatigheid.
40
Effectief of Doeltreffendheid Voor de verstrekte subsidies worden de effecten voor doelgroep niet aangetoond. Wel wordt dit gedaan op het niveau van beleidsthema. Zie hiervoor de beleidsevaluatie op het sociaal domein. Vanuit de beleidsevaluatie sociaal domein heeft de gemeente het integraal beleidskader sociaal domein opgesteld. Vanuit dit beleidskader wil de gemeente vier uitvoeringsplannen opstellen in 2025. In deze uitvoeringsplannen zullen de beleidsdoelen SMART gemaakt worden met KPI’s en streefwaarden. Met deze concrete beleidsdoelen zal de gemeente met de instellingen in gesprek gaan om het subsidieproces sturing te geven. Het is de intentie dat in aanvraag, beschikking, verantwoording en vaststelling dan deze beleidsdoelen een plek krijgen. Een uitzondering hierop is het onderwijsachterstandbeleid waarin de kind monitor en de doorgaande leerlijn monitor de basis zijn voor het meten van bijdragen aan gemeentelijke doelen. Dit is een goed voorbeeld waar in samenwerking met partners onder regie van de gemeente de cijfers worden geanalyseerd en de uitvoering verder wordt aangepast en doorontwikkeld.
5.4
Bevindingen terugkoppeling
In deze paragraaf wordt antwoord gegeven op deelvraag 7: Op welke wijze vindt de terugkoppeling van het college naar de raad plaats over de realisatie van de beleidsdoelen en de doelmatigheid van de subsidies? (leereffect).
Bevindingen op hoofdlijnen: ▪ ▪ ▪
Terugkoppeling naar de raad vindt plaats via beleidsrapportages, evaluaties en de rapportages volgens de planning en control cyclus. De informatie aan de raad bevat geen gegevens in hoeverre subsidies bijdragen aan gemeentelijke doelen. De gemeenteraadsleden ervaren geen sturing en grip op de verstrekte subsidies.
Onderbouwing De beleidsmedewerkers en de wethouder geven aan dat terugkoppeling aan de raad over de verstrekte subsidies plaats vindt via de beleidsrapportages en evaluaties, waarin in algemene termen de realisatie van beleidsdoelen en doelmatigheid aan de orde komt. De bijdrage van subsidies wordt hierin niet expliciet gemaakt. Verder heeft de raad inzicht in subsidieverstrekking via rapportages volgens de planning- en control cyclus, en is er een openbaar subsidieregister. Uit de sessie met de gemeenteraad blijkt dat de aanwezige gemeenteraadsleden weinig sturing en grip ervaren op het subsidiebeleid. De betreffende informatie die zij ontvangen biedt onvoldoende inzicht in de bijdrage van subsidies aan de gemeentelijke doelstellingen. Verder zien gemeenteraadsleden in dat de geformuleerde kaders vaak niet concreet zijn geformuleerd. Maar concretisering heeft volgens gemeenteraadsleden ook tot gevolg dat sommige subsidieontvangers zullen afvallen en dat de raad dan ook de rug recht moet houden als zij daartegen in actie komen. Hier ziet de raad ook een eigen verantwoordelijkheid in. Verder trekken gemeenteraadsleden de conclusie dat als het hogere doel niet is geformuleerd is, de gemeenteraad sneller op de stoel van het college gaat zitten en zich met de “uitvoering” gaat bemoeien.
Het college moet alleen verantwoorden in hoeverre subsidies bijdragen aan de door de raad vastgestelde
41
doelstellingen. Het werken met de nieuwe uitvoeringsagenda’s kan volgens gesproken gemeenteraadsleden helpen om subsidies beter te sturen.
5.5
Toetsing normenkader
Voor de toetsing aan de norm werken we met de volgende termen in volgorde van niet voldoen tot voldoen: • Voldoet niet: dit betekent dat op geen enkele wijze (0%) wordt voldaan aan de norm. • Voldoet beperkt: dit betekent dat voor een klein deel (<=50%) wordt voldaan aan de norm • Voldoet merendeels: dit betekent dat voor een groter deel (>50%, <75%) wel dan niet wordt voldaan aan de norm. • Voldoet grotendeels: dit betekent dat voor een zeer groot gedeelte (>75%) wordt voldaan aan de norm. • Voldoet: dit betekent dat volledig (100%) wordt voldaan aan de norm. Normen Toetsing Op welke wijze leggen de gesubsidieerde instellingen verantwoording af over de realisatie van de afspraken? Subsidieontvangers leggen tijdig verantwoording Voldoet grotendeels. Subsidieontvangers af over de uitgevoerde activiteiten in lijn met de leggen volgens de voorgeschreven werkwijze in vastgestelde kaders / criteria (waaronder Awb, de ASV en de andere vastgestelde kaders hun Asv, controleprotocol en doelgerichte targets) verantwoording af. Echter, deze verantwoording bevat geen informatie over de bijdrage aan de gemeentelijke doelen. Resultaten worden specifiek en meetbaar Voldoet merendeels. Resultaten worden op gepresenteerd met een aantoonbare delta niveau van activiteiten en resultaten specifiek en (verandering over tijd) meetbaar gepresenteerd.
Er is op het niveau van gemeentelijke doelen geen sprake van specifiek en meetbare resultaten en een aantoonbare delta. Een uitzondering daarop is het onderwijsachterstandenbeleid met de peutermonitor. Op welke wijze evalueert de gemeente hoe effectief en efficiënt de verstrekte subsidies bijdragen aan de beleidsdoelen, inclusief effecten voor de doelgroep en maatschappelijk impact? De gemeente analyseert op vastgestelde Voldoet beperkt. De gemeente evalueert op evaluatiemomenten in welke mate de vastgestelde momenten de verschillende gerapporteerde resultaten van subsidies beleidsthema’s. In welke mate de gerapporteerde bijdragen aan de beoogde beleidsdoelen. resultaten van subsidies bijdragen aan de beoogde beleidsdoelen komt daarin niet naar voren. De gemeente weegt af of de geïnvesteerde Voldoet niet. De gemeente stuurt in het gehele middelen in verhouding staan tot de mate van subsidie proces op beheersbaarheid en niet op doelbereik. doelmatigheid.
42
Op welke wijze vindt de terugkoppeling van het college naar de raad plaats over de realisatie van de beleidsdoelen en de doelmatigheid van de subsidies? Het college presenteert jaarlijks een overzicht Voldoet beperkt. Het college presenteert aan de raad van alle verstrekte subsidies per jaarlijks een overzicht aan de raad van alle beleidsterrein, doelgroepbereik en behaalde verstrekte subsidies per beleidsterrein. Het resultaten (effecten voor de doelgroep en doelgroepbereik van de subsidies en de effecten bredere samenleving, helder en meetbaar hiervan voor de doelgroep en de bredere gepresenteerd). samenleving worden niet concreet en meetbaar gepresenteerd. Raadsleden ontvangen jaarlijks een kostenVoldoet niet. Raadsleden ervaren geen sturing batenanalyse waarin de middelen van de en grip op de verstrekking van subsidies. Er is verstrekte subsidies worden gespiegeld aan het geen sprake van een kosten-baten analyse waarin doelgroepbereik en de behaalde resultaten de middelen van de verstrekte subsidies worden (effecten voor de doelgroep en bredere gespiegeld aan het doelgroepbereik en de samenleving). behaalde effecten voor de doelgroep en de bredere samenleving.
43
Bijlagen 44
Bijlage 1: Deelvragen en normenkader Deelvragen De rekenkamer Doetinchem heeft de volgende centrale vraag geformuleerd voor het onderzoek: In hoeverre leveren de verstrekte subsidies aan instellingen die taken van de gemeente uitvoeren een bijdrage aan de beleidsdoelen van de gemeente Doetinchem? De centrale vraag is beantwoord aan de hand van de volgende deelvragen: Beleidsformulering 1. Op welke wijze zijn de beleidsdoelen geformuleerd en vormgegeven in de verordening en de verschillende regelingen? (beleid); 2. Hoe SMART zijn de doelen (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden)? Subsidieproces 3. Hoe worden deze beleidsdoelen omgezet in afspraken met de gesubsidieerde instellingen? (uitvoering); 4. Hoe wordt vanuit de gemeente gestuurd, getoetst en gemonitord op beleidsdoelen in de diverse stadia van het subsidieproces (aanvraag, beoordeling, beschikking, verantwoording en vaststelling)? Resultaten en terugkoppeling 5. Op welke wijze leggen de gesubsidieerde instellingen verantwoording af over de realisatie van de afspraken? (resultaat); 6. Op welke wijze evalueert de gemeente hoe effectief en efficiënt de verstrekte subsidies bijdragen aan de beleidsdoelen, inclusief effecten voor de doelgroep en maatschappelijke impact? 7.
Op welke wijze vindt de terugkoppeling van het college naar de raad plaats over de realisatie van de beleidsdoelen en de doelmatigheid van de subsidies? (leereffect).
Normenkader Beleidscyclus
Vraag Op welke wijze zijn de beleidsdoelen geformuleerd? Hoe SMART zijn de doelen (specifiek, meetbaar, acceptabel, realistisch en tijdsgebonden)?
Norm ▪ Beschrijvende vraag (geen norm) ▪
▪
Subsidiecyclus
Hoe worden deze beleidsdoelen omgezet in afspraken met de gesubsidieerde instellingen? (uitvoering);
▪
▪
45
Doelen en streefwaarden zijn specifiek en meetbaar geformuleerd met een helder tijdspad Doelen en streefwaarden zijn realistisch en worden geaccepteerd door alle betrokkenen, zowel extern als intern Er is een aantoonbare causale relatie tussen de beleidsdoelen (kaderstellend) en de gestelde targets voor subsidies (uitvoerend). Ontvangende organisaties voeren de gesubsidieerde activiteiten
Vraag
Hoe wordt vanuit de gemeente gestuurd, getoetst en gemonitord op beleidsdoelen in de diverse stadia van het subsidieproces (aanvraag, beoordeling, beschikking en verantwoording)?
Resultaten en terugkoppeling
Op welke wijze leggen de gesubsidieerde instellingen verantwoording af over de realisatie van de afspraken? (resultaat);
Op welke wijze evalueert de gemeente hoe effectief en efficiënt de verstrekte subsidies bijdragen aan de beleidsdoelen, inclusief effecten voor de doelgroep en maatschappelijke impact?
Op welke wijze vindt de terugkoppeling van het college naar de raad plaats over de realisatie van de beleidsdoelen en de doelmatigheid van de subsidies? (leerdoelen)?
46
Norm efficiënt en effectief uit in lijn met de gestelde targets en criteria. ▪ De aanvraag- en beoordelingscriteria voor subsidies per beleidsterrein zijn zorgvuldig afgestemd op de beleidsdoelen ▪ Subsidieaanvragen worden secuur getoetst en beoordeeld op alle criteria, inclusief verandertargets (verwachte uitkomsten voor doelgroep en maatschappelijke impact) ▪ In de verantwoording van subsidies zijn duidelijke indicatoren opgenomen voor de mate van doelbereik (effecten voor doelgroep en bredere samenleving) ▪ Subsidieontvangers leggen tijdig verantwoording af over de uitgevoerde activiteiten in lijn met de vastgestelde kaders/ criteria (waaronder Awb, Asv, controleprotocol en doelgerichte targets) ▪ Resultaten worden specifiek en meetbaar gepresenteerd met een aantoonbare delta (verandering over tijd) ▪ De gemeente analyseert op vastgestelde evaluatiemomenten in welke mate de gerapporteerde resultaten van subsidies bijdragen aan de beoogde beleidsdoelen ▪ De gemeente weegt af of de geïnvesteerde middelen in verhouding staan tot de mate van doelbereik ▪ Het college presenteert jaarlijks een overzicht aan de raad van alle verstrekte subsidies per beleidsterrein, doelgroepbereik en behaalde resultaten (effecten voor doelgroep en bredere samenleving, helder en meetbaar gepresenteerd)
Vraag
47
Norm ▪ Raadsleden ontvangen jaarlijks een kosten-batenanalyse waarin de middelen van de verstrekte subsidies worden gespiegeld aan het doelgroepbereik en de behaalde resultaten (effecten voor doelgroep en bredere samenleving).
Bijlage 2: Geraadpleegde bronnen Documenten ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪
48
Aanvraagformulier(en) subsidies Algemene subsidieverordening gemeente Doetinchem 2022 Beleidsevaluatie Sociaal Domein gemeente Doetinchem (mei 2023) Beleidskader Sociaal Domein Doetinchem 2017–2020 BenW-beleidsstuk evenementen (Reservering 2023 en kaders) BenW-beleidsstuk evenementen (Reservering 2024 en toepassing regeling) Continuïteit in Karakter – Cultuurhistorische visie gemeente Doetinchem Cultuurvisie Doetinchem 2024–2036 Integraal Beleidskader Sociaal Domein 2024–2036 Jaarrekening en begroting en andere documenten uit de planning- en controlcyclus waarmee de raad geïnformeerd wordt Kadernotitie Preventie Sociaal Domein 2020–2024 Klimaatadaptatiestrategie gemeente Doetinchem Overzicht van verstrekte subsidies 2023 (openbaar subsidieregister) Raadsvoorstel Klimaatadaptatie 2022 Standaardbrieven in proces van subsidieaanvraag tot toekenning tot verantwoording Subsidieregeling aanpak laaggeletterdheid aanvragen specifieke doelgroepen 2021 Subsidieregeling Achterhoeks Fonds voor Talentontwikkeling 2020 Subsidieregeling Compensatie leertijd zij-instromers Achterhoeks Talentenfonds Opijver 2025 Subsidieregeling deelnamesubsidie Subsidieregeling evenementen Subsidieregeling investering in accommodaties voor stichtingen en verenigingen Subsidieregeling Jongerenvouchers Achterhoek 2021 (De Rode Loper) Subsidieregeling mantelzorgondersteuning 2015 Subsidieregeling peuteropvang en
voorschoolse educatie Doetinchem 2023–2026 Subsidieregeling uitvoering lokaal sportakkoord Doetinchem 2022 Subsidieregeling vrijwilligerswerk Doetinchem 2015 Subsidieregeling wijk- en dorpsraden Subsidieverordening Achterhoek Bespaart 2016 Subsidieverordening gemeentelijke monumenten en molens Doetinchem 2014 Uitvoeringsagenda Cultuur 2024 (bijlage bij cultuurvisie) Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie 2022–2026 Uitvoeringsregeling ondersteuning mantelzorg 2012 Uitvoeringsregeling subsidies OGGz en maatschappelijke opvang 2022 Visie Sport Doetinchem ‘Doetinchem in Vorm 2017–2021
Casussen Subsidieaanvrager
Naam project
Jaar
Beleidsterrein
Amphion Cultuurbedrijf Bibliotheek West Achterhoek
Exploitatie
2023
Cultuur
Aangevraagd bedrag €2.541.257
Extra inzet voor onderwijsachterstanden bij kinderen Verhalenroute voor jonge kinderen in Gaanderen
2023
Onderwijs
€68.008
2023
Recreatie / monumenten
€1.500
Regionale omroep
2023
Media
€35.000
Begeleide omgangsregeling Maatschappelijke opvang Voedselhulp
2023
Jeugd
€25.256
2023 2023
Zorg en welzijn Bestaanszekerheid
€3.139.991 €10.000
Basiseducatie laaggeletterden OGGZ, Bemoeizorg, Ecosysteem, Mentale Gezondheid (GEM) en stadswerkplaats BAX-ijsbaan
2023
Onderwijs / arbeidsparticipatie Zorg en welzijn
€53.000
2023
Recreatie / evenementen
€10.000
Stichting Buurtinitiatief DTC Centrum - Noord Exploitatie
2023
Buurtschappen
€642
2023
Sport
€446.497
Stichting Open Monumentendag Doetinchem Stichting Regionaal Mediacentrum Regio8 Humanitas District Oost Stichting Iriszorg Stichting Voedselbank Doetinchem Stichting Prago Stichting Stadskamer
Stichting Binnenstadbedrijf Doetinchem Wijkraad DTC Centrum - Noord Stichting Sport en Recreatie Wehl
2023
Respondenten Subsidieontvangers ▪ Amphion Cultuurbedrijf: 1 respondent ▪ Bibliotheek West Achterhoek: 1 respondent ▪ Stichting Regionaal Mediacentrum Regio8: 1 respondent ▪ Humanitas District Oost: 1 respondent ▪ Stichting Iriszorg: 2 respondenten ▪ Stichting Voedselbank Doetinchem: 1 respondent ▪ Stichting Prago: 1 respondent ▪ Stichting Stadskamer: 2 respondenten ▪ Stichting Binnenstadbedrijf Doetinchem: 1 respondent ▪ Stichting Sport en Recreatie Wehl: 2 respondenten
49
€1.784.096
Gemeente Doetinchem ▪ Sociaal domein: 5 beleidsmedewerkers ▪ Jeugd & Onderwijs, Zorg & Welzijn: 4 beleidsmedewerkers ▪ Cultuur en Sport: 2 beleidsmedewerkers ▪ Vrijetijdseconomie en media: 1 beleidsmedewerker ▪ Klimaat: 1 beleidsmedewerker Wethouder ▪ Wethouder financiën, grondzaken, vrijetijdseconomie, circulaire economie, nutsvoorzieningen en dierenwelzijn. Afvaardiging van de gemeenteraad ▪ 9 gemeenteraadsleden
50
Bijlage 3: Subsidieregelingen, verordeningen en andere beleidsinstrumenten Beleidsdoelen uit de ASV, subsidieregelingen, -verordeningen en uitvoeringsregelingen Algemene Subsidieverordening (ASV) De Algemene Subsidieverordening gemeente Doetinchem 2022 stelt de algemene regels voor subsidieverstrekking binnen de gemeente. De beleidsdoelen in deze verordening worden impliciet vormgegeven via juridische en procedurele kaders. In de tekst worden de volgende uitgangspunten geformuleerd: ▪ Het college van burgemeester en wethouders is bevoegd om subsidieplafonds en subsidieregelingen vast te stellen. ▪ De subsidieverordening bevat bepalingen over de aanvraagprocedure, de weigeringsgronden en de verplichtingen van subsidieontvangers. ▪ Het college kan specifieke verplichtingen opleggen aan subsidieontvangers, bijvoorbeeld met betrekking tot doelgroepen of milieuvriendelijke uitvoeringswijzen. De verordening zelf formuleert geen inhoudelijke beleidsdoelen per domein, maar biedt het overkoepelende kader waarbinnen specifieke regelingen worden vastgesteld.
Regelingen Sport en Cultuur Subsidieregeling deelnamesubsidie (Vervalt per 01-01-2025) Deze regeling heeft als doel "het stimuleren van deelname van jeugd en mensen met een participatiebeperking aan vrijetijdsactiviteiten." Dit wordt geoperationaliseerd door voorwaarden te stellen aan de subsidie, zoals de eis dat de activiteiten een structureel karakter moeten hebben en minimaal wekelijks plaatsvinden.
Subsidieregeling investering in accommodaties voor stichtingen en verenigingen (Vervalt per 01-01-2025) De beleidsdoelen van deze regeling zijn gericht op "het ondersteunen van investeringen in accommodaties die bijdragen aan maatschappelijk nut." De subsidie wordt verstrekt aan organisaties zonder winstoogmerk die zich inzetten voor activiteiten met een structureel karakter.
Subsidieregeling evenementen Het beleidsdoel van deze regeling is "het ondersteunen van evenementen die bijdragen aan de levendigheid van Doetinchem en economische impulsen geven." De subsidie wordt verstrekt aan evenementen die voldoen aan de criteria van maatschappelijke meerwaarde en toegankelijkheid.
Subsidieregeling uitvoering lokaal sportakkoord Doetinchem 2022 (vervallen per 7 juni 2024) Deze regeling heeft als doel “het stimuleren van activiteiten en initiatieven die het sportlandschap binnen de gemeente Doetinchem verder ontwikkelen en versterken.” De subsidie is gekoppeld aan de
51
uitvoering van het Lokaal Sportakkoord en richt zich op initiatieven die bijdragen aan inclusief sporten, een duurzame sportinfrastructuur en vitale sportaanbieders.
Regelingen Opvang en Onderwijs Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie Doetinchem 2023-2026 Het beleidsdoel van deze regeling is "het bevorderen van deelname aan voorschoolse educatie en peuteropvang om ontwikkelingsachterstanden bij kinderen te voorkomen." De regeling legt nadruk op preventie en vroegsignalering.
Subsidieregeling aanpak laaggeletterdheid aanvragen specifieke doelgroepen 2021 Deze regeling is gericht op "het stimuleren van basisvaardigheden bij specifieke doelgroepen, zoals mensen met een licht verstandelijke beperking of een psychische aandoening." De regeling is aanvullend op het regionale actieplan aanpak laaggeletterdheid 2020-2024.
Regelingen Zorg en Vrijwilligers Subsidieregeling gecertificeerde instellingen Achterhoekse gemeenten 2018 De beleidsdoelen van deze regeling richten zich op "het waarborgen van kwalitatieve jeugdbescherming en jeugdreclassering door gecertificeerde instellingen." Dit wordt gekoppeld aan wettelijke verplichtingen binnen de Jeugdwet.
Subsidieregeling mantelzorgondersteuning 2015 Deze regeling heeft als beleidsdoel "het ondersteunen en waarderen van mantelzorgers door middel van financiële ondersteuning voor activiteiten gericht op informele zorg".
Uitvoeringsregeling ondersteuning mantelzorg 2012 Het beleidsdoel van deze regeling is "het verstrekken van subsidies aan organisaties die mantelzorgers ondersteunen door middel van informatievoorziening, begeleiding en activiteiten ter preventie van overbelasting".
Subsidieregeling vrijwilligerswerk Doetinchem 2015 Deze regeling richt zich op "het ondersteunen van vrijwilligersorganisaties die maatschappelijke activiteiten uitvoeren voor kwetsbare burgers." De subsidievoorwaarden leggen nadruk op maatschappelijke impact en preventie.
Uitvoeringsregeling subsidies OGGz en maatschappelijke opvang 2022 Het beleidsdoel van deze regeling is “het verstrekken van financiële ondersteuning aan voorzieningen en activiteiten binnen de Openbare Geestelijke Gezondheidszorg (OGGz) en maatschappelijke opvang”.
Regelingen Monumenten Subsidieverordening gemeentelijke monumenten en molens Doetinchem 2014 Deze regeling heeft als beleidsdoel "het behoud en de restauratie van gemeentelijke monumenten en molens." Subsidies worden verstrekt aan eigenaren voor onderhoudswerkzaamheden.
52
Regelingen Overig Subsidieregeling wijk- en dorpsraden Het beleidsdoel van deze regeling is "het stimuleren van sociale cohesie en leefbaarheid door financiële ondersteuning aan wijk- en dorpsraden".
Subsidieregeling Achterhoeks Fonds voor Talentontwikkeling 2020 Deze regeling heeft als beleidsdoel "het door scholing van inwoners van de Achterhoek beter op elkaar afstemmen van vraag naar en aanbod van geschoold personeel op de regionale arbeidsmarkt".
Subsidieregeling Compensatie leertijd zij-instromers Achterhoeks Talentenfonds Opijver 2025 Deze regeling richt zich op "het bijdragen aan de ontwikkeling van een leercultuur in de regio Achterhoek complementair aan het landelijk beleid van een Leven Lang Ontwikkelen".
Subsidieregeling investering in inclusief, vitaal en veilig activiteitenaanbod Doetinchem 2025 Het beleidsdoel van deze regeling is "het stimuleren van sociale veiligheid en inclusie binnen sport- en cultuurverenigingen".
Subsidieregeling Jongerenvouchers Achterhoek 2021 (De Rode Loper) Deze regeling is bedoeld "om jongeren van 16 tot 27 jaar in de Achterhoek te ondersteunen en begeleiden, zodat ze (weer) aan het werk komen of een opleiding gaan volgen". De regeling sluit aan op het bredere regionale beleid gericht op het behouden en aantrekken van jong talent om de arbeidsmarkt in de Achterhoek gezond te houden.
Subsidieregeling toekomstbestendige particuliere woningen Overstegen - west, Muziekbuurt en Schrijvers en Dichtersbuurt 2023-2031 Deze regeling richt zich op "het stimuleren van klimaatadaptieve en biodiversiteitsversterkende maatregelen op particulier terrein".
Subsidieregeling water en groen bebouwde kom gemeente Doetinchem 2024 Het beleidsdoel van deze regeling is "het stimuleren van maatregelen gericht op klimaatadaptatie en biodiversiteit".
Subsidieverordening Achterhoek Bespaart 2016 Deze regeling richt zich op "het stimuleren van energiebesparende maatregelen en gebruik van duurzame energie in particuliere woningen”
53
Bijlage 4: Beoordeling van de doelen van subsidieregelingen en verordeningen op SMART criteria Document 1. Algemene Subsidieverordening 2022
Doelen Vastleggen van juridische kaders voor subsidiëring
Specifiek Nee, doelen zijn algemeen en juridisch geformuleerd
2. Subsidieregeling deelnamesubsidie (Vervalt per 01-012025)
Stimuleren van maatschappelij ke participatie via sport en cultuur
Ja, doelgroep en activiteit zijn gespecificeerd
3. Subsidieregeling investering in accommodaties (Vervalt per 01-012025)
Ondersteunen van accommodaties voor maatschappelij ke activiteiten
4. Subsidieregeling evenementen
5. Subsidieregeling peuteropvang en voorschoolse educatie 2023-2026
54
Meetbaar Nee, geen meetbare doelstellingen of prestatieindicatoren Nee, geen kwantitatieve indicatoren voor participatiegroei
Acceptabel Ja, biedt een werkbaar kader voor subsidiëring
Realistisch Ja, uitvoerbaar binnen het juridische kader
Tijdsgebonden Nee, geen einddatum of afgebakende looptijd
Eindoordeel Niet SMART – geen meetbare indicatoren
Ja, draagt bij aan inclusie en participatie
Ja, past binnen gemeentelijk beleid en uitvoerbaarheid
Nee, geen duidelijke einddatum voor effectmeting
Ja, richt zich op investeringen in accommodaties
Nee, geen specifieke eisen voor verwachte impact
Ja, draagt bij aan maatschappelijk nut
Ja, realistische regeling voor betrokken organisaties
Nee, geen meetbare looptijd of effectmeting
Gedeeltelijk SMART – doelgroep is helder, maar effect niet meetbaar Gedeeltelijk SMART – richtlijn voor investeringen ontbreekt
Stimuleren van evenementen die bijdragen aan economie en gemeenschap
Nee, doel is breed geformuleerd zonder duidelijke afbakening
Nee, geen prestatieindicatoren voor sociale en economische impact
Ja, draagt bij aan levendigheid en economie
Ja, evenementen kunnen financieel worden ondersteund
Nee, geen tijdsgebonden doelen voor succesmeting
Niet SMART – impact op economie en gemeenschap niet meetbaar
Voorkomen van onderwijsachter standen door voorschoolse educatie
Ja, gericht op peuters en onderwijsachtersta nden
Ja, meetbare doelen zoals aantal deelnemende kinderen
Ja, draagt bij aan preventie van onderwijsachtersta nden
Ja, uitvoerbaar binnen bestaande kinderopvangstr uctuur
Ja, looptijd 20232026 maakt evaluatie mogelijk
SMART – duidelijke doelgroep en meetbare impact
Document 6. Subsidieregeling aanpak laaggeletterdheid 2021
Doelen Bevorderen van basisvaardighe den bij laaggeletterden
Specifiek Ja, gericht op specifieke doelgroepen met taalachterstand
Meetbaar Ja, meetbare resultaten zoals aantal deelnemers en voortgang
Acceptabel Ja, past binnen regionaal actieplan laaggeletterdheid
Realistisch Ja, uitvoerbaar via bestaande educatieve programma’s
Tijdsgebonden Ja, tijdelijk gericht op actieplanperiode
Eindoordeel SMART – meetbare impact en doelgroep gedefinieerd
7. Subsidieregeling gecertificeerde instellingen 2018
Financiering van jeugdbescherm ing en jeugdreclasseri ng Ondersteuning en waardering van mantelzorgers
Ja, gericht op gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming
Ja, onderdeel van wettelijke taken met prestatieindicatoren
Ja, past binnen de Jeugdwet en gemeentelijk beleid
Ja, uitvoerbaar binnen bestaande jeugdzorgstructu ren
Ja, structureel onderdeel van jeugdzorgbeleid
SMART – duidelijk geformuleerd binnen wetgeving
Ja, gericht op ondersteuning en waardering mantelzorgers
Nee, geen objectieve indicatoren voor impactmeting
Ja, erkenning mantelzorg als essentieel binnen zorgbeleid
Ja, ondersteuning is uitvoerbaar en relevant
Nee, geen tijdslimiet of evaluatiemoment
Gedeeltelijk SMART – waardering subjectief en niet meetbaar
9. Uitvoeringsregeling ondersteuning mantelzorg 2012
Begeleiding en ontlasting van mantelzorgers
Nee, doelen zijn algemeen geformuleerd en breed toepasbaar
Nee, geen prestatiecriteria voor ondersteuning
Ja, gemeentelijk beleid erkent belang mantelzorg
Ja, organisaties kunnen deze ondersteuning bieden
Nee, geen vaste looptijd of meetmomenten
Niet SMART – geen concrete indicatoren voor effectiviteit
10. Subsidieregeling vrijwilligerswerk Doetinchem 2015
Ondersteunen van vrijwilligersorganisaties die maatschappelij ke activiteiten uitvoeren Ondersteuning van OGGz en maatschappelij ke opvang
Ja, gericht op ondersteuning van vrijwilligersinitiatiev en
Nee, geen objectieve indicatoren voor effect vrijwilligerswerk
Ja, ondersteuning van maatschappelijke inzet is acceptabel
Ja, past binnen gemeentelijk beleid en uitvoerbaarheid
Nee, geen evaluatieperiode of meetmoment
Ja, gericht op maatschappelijke opvang en OGGz
Ja, doelen gekoppeld aan maatschappelijk e opgaven
Ja, past binnen sociale opvang en zorgbeleid
Ja, instellingen en gemeenten werken samen voor uitvoering
Ja, looptijd en evaluatieperiode vastgelegd
Gedeeltelijk SMART – impact op vrijwilligersor ganisaties niet meetbaar SMART – doelen gekoppeld aan maatschappelijke opgaven
8. Subsidieregeling mantelzorgondersteu ning 2015
11. Uitvoeringsregeling subsidies OGGz en maatschappelijke opvang 2022
55
Document 12. Subsidieverordening gemeentelijke monumenten en molens 2014 13. Subsidieregeling wijk- en dorpsraden
Doelen Behoud en restauratie van gemeentelijke monumenten
Specifiek Ja, gericht op behoud en restauratie van monumenten
Meetbaar Nee, geen meetbare succesindicatore n
Acceptabel Ja, behoud van erfgoed is maatschappelijk geaccepteerd
Realistisch Ja, subsidies kunnen worden aangevraagd en toegekend
Tijdsgebonden Nee, geen vastgestelde periodes voor subsidie
Eindoordeel Gedeeltelijk SMART – succesindicato ren ontbreken
Versterken van sociale cohesie via wijk- en dorpsraden
Nee, doel en effecten van cohesie zijn niet concreet omschreven
Nee, geen prestatiecriteria voor sociale cohesie
Ja, versterking van bewonersbetrokke nheid gewenst
Ja, wijk- en dorpsraden kunnen uitvoering geven aan doelen
Nee, geen evaluatiemoment of einddatum bepaald
Niet SMART – geen duidelijke meetbare effecten benoemd
14. Subsidieregeling Achterhoeks Fonds voor Talentontwikkeling 2020
Afstemmen van vraag en aanbod op de arbeidsmarkt
Ja, gericht op arbeidsmarktontwik keling in de Achterhoek
Ja, meetbare indicatoren zoals opleidingsdeeln ame
Ja, inzet op talentontwikkeling is breed geaccepteerd
Ja, werkgevers en werknemers kunnen hier gebruik van maken
Ja, subsidieperiode gekoppeld aan arbeidsmarktbeleid
SMART – gekoppeld aan arbeidsmarkti ndicatoren
15. Subsidieregeling Compensatie leertijd zij-instromers 2025
Bevorderen van leercultuur en zij-instroom in tekortsectoren
Ja, gericht op zijinstroom en scholing
Ja, opleidingsstatist ieken tonen effectiviteit
Ja, aansluiting op tekortsectoren maakt het relevant
Ja, scholingstrajecte n zijn haalbaar
Ja, opleidingstrajecten hebben een afgebakende duur
SMART – meetbare resultaten via opleidingsstat istieken
16. Subsidieregeling investering in inclusief, vitaal en veilig activiteitenaanbod 2025 17. Subsidieregeling Jongerenvouchers Achterhoek 2021 (De Rode Loper)
Stimuleren van sociale veiligheid en inclusiviteit in verenigingen
Ja, gericht op inclusiviteit en sociale veiligheid
Nee, sociale veiligheid is lastig te meten
Ja, sociale veiligheid wordt beleidsmatig ondersteund
Ja, uitvoering via verenigingen mogelijk
Nee, geen vaste einddatum voor implementatie
Ondersteuning van jongeren bij transitie naar werk of opleiding
Ja, gericht op jongeren tussen 16 en 27 jaar
Nee, effect van vouchers op werkgelegenhei d onzeker
Ja, ondersteuning voor jongeren en werkgevers is maatschappelijk geaccepteerd
Ja, werkgevers kunnen gebruikmaken van de regeling
Nee, geen vaste looptijd of evaluatiecriteria
Gedeeltelijk SMART – sociale veiligheid lastig te meten Gedeeltelijk SMART – effect van vouchers op werkgelegenh eid onzeker
56
Document
Doelen
Specifiek
Meetbaar
Acceptabel
Realistisch
Tijdsgebonden
Eindoordeel
18. Subsidieregeling toekomstbestendige particuliere woningen 2023-2031
Verbeteren van duurzaamheid en toegankelijkhei d van woningen
Ja, gericht op verduurzaming en toegankelijkheid
Ja, energiebesparin g en toegankelijkheid deels meetbaar
Ja, verduurzaming is maatschappelijk gewenst
Ja, woningaanpassin gen en subsidies maken uitvoering haalbaar
Nee, geen evaluatiemomenten of tijdsplanning
Gedeeltelijk SMART – duurzaamheid meetbaar, toegankelijkh eid niet
19. Subsidieregeling water en groen bebouwde kom 2024
Stimuleren van klimaatadaptati e en vergroening
Ja, gericht op klimaatadaptatie en vergroening
Ja, vergroening en klimaatmaatrege len meetbaar
Ja, vergroening en klimaatmaatregele n worden gesteund
Ja, vergroening is technisch en financieel uitvoerbaar
Ja, meetmomenten binnen subsidieperiode vastgelegd
SMART – duidelijke maatregelen en meetbare impact
20. Subsidieverordening Achterhoek Bespaart 2016
Bevorderen van energiebespari ng in particuliere woningen
Ja, gericht op verduurzaming van particuliere woningen
Ja, effect energiebesparin g objectief meetbaar
Ja, past binnen gemeentelijk duurzaamheidsbel eid
Ja, subsidies maken verduurzaming haalbaar
Ja, looptijd en maximale subsidiebedragen zijn vastgelegd
SMART – impact energiebespar ing objectief meetbaar
57