Bijlage 2.3 Vergaderstukken takendiscussie van het besluitvormende AB van 18 november 2021.pdf
Tekst van het document
Rol GGD
Publieke gezondheidszorg is breder dan het takenpakket van de GGD. Er zijn veel verschillende actoren die een bijdrage leveren aan de publieke gezondheidszorg in onze regio. Bij het verbinden van alle actoren en het gezamenlijk werken aan maatschappelijke opgaven kan de GGD (als erkend en
vertrouwd adviseur) de rol van spelverdeler, trekker of regisseur uitvoeren.
Uitgangspunten: •
Vanuit de Wet publieke gezondheid heeft de DPG (directeur publieke gezondheid):
o
Een regierol in regionale agenda(s) publieke gezondheid
o
Bevoegdheid om vraagstukken uit te zetten in het veld van publieke gezondheid, na
overleg met of in opdracht van betrokken gemeenten of zelf als professionele GGDorganisatie. Netwerkorganisatie Er is veel vertrouwen in de vakkennis en er wordt gekeken naar de GGD als betrouwbare partner. Om dat vertrouwen te bestendigen en verstevigen dient de GGD open en transparant te zijn over haar
keuzes en voornemens. De GGD neemt het voortouw bij innovaties op gezondheidsgebied, en neemt
de gemeenten daarbij mee in haar overwegingen.
Gezondheid komt op veel beleidsterreinen terug. Daarom worden inhoudelijk experts van gemeenten en GGD met elkaar verbonden in netwerken. Uiteraard met daarbij een passende en heldere
rol invul ling van de betrokkenen.
Uitgangspunten: •
Inhoudelijke experts van GGD en gemeenten hebben regelmatig overleg, op thema's en zeker
bij ontwikkeling van nieuwe producten of diensten. •
De GGD kan fungeren als 'broedplaats' voor nieuwe ideeën, zoals bijvoorbeeld bij samenwerkingsverband Agora.
De ontwikkeling van nieuwe producten en diensten Veel genoemd is de noodzaak om als gemeenten vroeg in het ontwikkelproces van nieuwe producten en diensten betrokken te zijn. De GGD doet voortdurend nieuwe kennis op, enerzijds vanuit de
panelonderzoeken in de regio en anderzijds vanuit landelijke en wetenschappelijke ontwikkeling. Er is ruimte om op basis van nieuwe kennis nieuwe richtingen te verkennen. Daarbij moet voorkomen
worden dat de ontwikkelkosten al hoog oplopen voordat gemeenten om hun inschatting wordt gevraagd. Daarom worden nieuwe producten en diensten van de GGD altijd, via de ambtenaren publieke gezondheid, in samenspraak met medewerkers van gemeenten ontwikkeld. In de ontwikkelfase kijkt het Dagelijks Bestuur mee met het oog op de voorwaarden voor gemeenten
om het product af te nemen.
Uitgangspunten: •
In het regionale overleg van ambtenaren publieke gezondheid en medewerkers GGD worden
nieuwe producten/diensten vroegtijdig op de bespreekagenda geplaatst •
Het algemeen bestuur kan in de ontwikkelfase om een richtinggevende uitspraak worden
gevraagd •
In het ambtelijke (sub-regionale) overleg publieke gezondheid wordt het bestuurlijk
besluitvormingsproces voorbereid over afname van nieuwe producten/diensten
3
41
Het is de rol van de ambtenaren publieke gezondheid om andere ter zake kundige
(beleids)medewerkers van gemeenten tijdig bij de besluitvormingsprocessen te betrekken
Infographic takenpakket GGD
Vaak kwam ter sprake, waar hebben we het nu precies over; welke taken van de GGD? De GGD heeft
een zeer divers takenpakket met verschillende opdrachtgevers, klanten en partners. Om inzichtelijk te maken waar de beïnvloedbare ruimte van gemeenten zit is een infographic over de GGD taken
ontwikkeld. Zie de bijlage.
Bijlage: Taken GGD en invloed matrix
4
42
Taken GGD Noord- en Oost-Gelderland
Noord- en Oost-GelderLand
Taken & invloed Toelichting • A-taken: Wettelijke GGD-taken die wij voor gemeenten uitvoeren. Dit zijn kerntaken uit de Wet publieke gezondheid, Wet kinderopvang en Wet veiligheidsregio's. • BI-taken: U moet deze taken wettelijk uitvoeren. U kunt de GGD deze taken laten uitvoeren door deze op te nemen in de gemeenschappelijke regeling. • B2-taken: U moet deze taken wettelijk uitvoeren en u kunt dit door de GGD laten doen. Elke gemeente beslist dit zelF. Gemeenten kunnen hierbij ook samenwerken. • C-taken: U kunt deze taken uitvoeren en u kunt de GGD deze taken laten uitvoeren • D-taken: De GGD verzorgt deze taken in opdracht van derden, bijvoorbeeld Rijk, politie oF burgers.
► Mate van keuze
B1, B2 & C-taken
D-taak (keuze: wel oF niet uitvoeren)
Geen beleidsinvloed r Toezicht Kinderopvang (sterk genormeerd) • InFectieziektebestrijding • Seksuele Gezondheid • Tuberculosebestrijding • GGD inzet bij crisis, rampen en ingrijpende gebeurtenissen
• Lijkschouw
Matige oF ruime beleidsinvloed
• Jeugdgezondheid • Toezicht WMO • Maatschappelijke Zorg
• Reizigerszorg • Forensisch Medisch Onderzoek en Arrestantenzorg • Gezondheidsbevordering Asielzoekers (contract COA) • InFectieziektebestrijding • Seksuele Gezondheid • Tuberculosebestrijding • Doetinchemstudie (subsidie RIVM)
A-taak
"ö 01 ">
T
• Medische Milieukunde (incL Omgevingswet) • Advisering Publieke Gezondheid
¥
© Voor een nadere toelichting op de taken/producten verwijzen wij u naar de website: Wat doet de GGD?
Taken
invloe
^9; I1
€6.010.000 €371.000
€3.063.000
€2.597.000 €7.005.000 A-taak
BI, B2 & C-taken
■ Matige of ruime beleidsinvloed
■ Geen beleidsinvloed
■ Keuze: wel of niet uitvoeren D-taak
Overhead L
L
Gedekt uit inwonerbijdrage Ataken Gedekt B-taken Gedekt uit plusteken oF Toezicht Kinderopvang
Uitgave: 31 maart 2021
43
r Noord- en Oost-Gelderland
De Koersnotitie in de praktijk brengen: aanpak van knelpunten en realiseren van ambities
Augustus 2021
1
44
1. Inleiding Sinds vorig jaar is het bestuur van GGD NOG in gesprek over de uitvoering van de kerntaken van de GGD. Uit de gesprekken bleek dat er weinig ruimte was om besparingen en/of meer robuustheid te realiseren door het herzien van de taken die de GGD voor gemeenten uitvoert. Voor het onderzoeken
van samenwerking met partners van de GGD was brede steun. Ook is goed uitgewerkt op welke manier
gemeenten en GGD hun samenspel willen vormgeven, gericht op het beschermen, bewaken en verbeteren van de gezondheid van de inwoners in onze regio. Dit is vastgelegd in de Koersnotitie op 8
juli 2021. Met de in de Koersnotitie omarmde werkwijze vergroten de GGD en de gemeenten hun gezamenlijke
impact, onder meer doordat de GGD beter in gaat spelen op de lokale situatie en het onderlinge partnerschap wordt versterkt. Om dit waar te maken heeft het bestuur aan de directeur publieke gezondheid gevraagd in kaart te brengen wat er nodig is om de GGD conform de Koersnotitie te laten werken. Dit omvat zowel het oplossen van nu reeds bestaande knelpunten in de organisatie als het maken van verbeterslagen. Dit document bevat de weergave van de onderdelen in de organisatie die nu nog als knelpunt gelden
of waar verbetering nodig is om de ambitie uit de Koersnotitie waar te maken. Ook is een indicatie opgenomen van wat er in formatie, budget en tijd nodig is om het genoemde onderdeel aan te pakken.
Het totaalpakket kent een stevige impact, zowel als veranderopgave als in financiële zin. Daar hoort een belangrijke kanttekening bij: deze notitie is nog maar een deel van het complete
verhaal. Alvorens conclusies worden getrokken (voorzien in november 2021), brengen we nog in beeld welke mogelijkheden er bestaan om de veranderopgave zo efficiënt mogelijk uit te voeren. Daarvoor
worden drie scenario's verkend: 1)
wat kan de GGD zelf doen ter dekking van de noodzakelijke investeringen?
2)
welke mogelijkheden biedt samenwerking met andere GGD'en?
3)
welke mogelijkheden biedt samenwerking met andere regionale partners (Veiligheidsregio, Veilig Thuis)
In onderstaande figuur is samenvattend aangegeven welke plaats deze analytische notitie in het proces
heeft. Hooftflijn beschikbaar tbv AB 9 septernber
Beschikbaar tbv AB 18 november
Leidt tot scherpe waagstellinB aan
•
w
•
Samenspel GGD• gemeenten: besparing en • robuustheid GGD
1
>
pa
H^rle scenariD'5^^1
F 1, Wat kan GGD zelf?
tfiersnotttle en bestaand
2. Met andere GGD'en
• •
Aanleiding
\/Kader
Analyse
Bestuurlijke keuzes
Wanneer alle consequenties in beeld zijn, kan het bestuur in november een afgewogen conclusie
trekken over de manier waarop en het tempo waarin de GGD zich toe beweegt in de richting van het gewenste eindbeeld van de Koersnotitie.
2
45
2. Koersnotitie Op 8 juli 2021 is de Koersnotitie besproken en zijn de volgende afspraken gemaakt over het samenspel
tussen gemeenten en GGD:
De GGD wordt door gemeenten gezien als een belangrijke en betrouwbare partner; voor kennis,
netwerk en dienstverlening.
Nabijheid en partnerschap zijn belangrijke uitgangspunten voor de relatie tussen gemeenten en GGD. Samenspel en heldere rolinvulling staan voorop.
Gezamenlijk
optrekken
van
gemeenten
onderling
is
een
belangrijke
voorwaarde
om
schaalvoordelen te realiseren en samen vorm te geven aan een basisinfrastructuur voor publieke gezondheid in onze regio.
De GGD is open en transparant over haar keuzes en voornemens. Ze neemt het voortouw bij
innovaties op gezondheidsgebied en neemt daarbij gemeenten mee in de overwegingen. De GGD zal alles in het werk stellen om met haar bestaande producten en diensten zo flexibel en vraaggericht mogelijk aan te sluiten bij lokale vragen.
De besluitvorming die de basisinfrastructuur aangaat is altijd regionaal (NOG-niveau), en
gemeenten worden vroeg in het ontwikkelproces van nieuwe producten en diensten betrokken. Het takenpakket van de GGD is in onderstaand overzicht schematisch weergegeven. Toelichting • A-taken: Wettelfjke CGD-taken die wij voor gemeenten uitvoeren. Dit zijn kerntaken uit de Wet publieke gezondheid, Wet kinderopvang en Wet veiligheidsregio's. • BI-taken; U moet deze taken wettelijk uitvoeren. U kunt de GGD deze taken laten uitvoeren door deze op te nemen in de gemeenschappelijke regeling, • B2-taken: U moet deze taken wettelijk uitvoeren en u kunt dit door de GGD laten doen. Elke gemeente beslist dit zelf. Gemeenten kunnen hierbij ook samenwerken. • C-taken: U kunt deze taken uitvoeren en u kunt de GGD deze taken laten uitvoeren • D-taken; De GGD verzorgt deze taken in opdracht van derden, bijvoorbeeld Rijk, politie of burgers.
» Mate van keuze
A-taak
■D
O
1 >
BI.BZ&Ctaken
Geen beleid sin vloed • Toezicht Kinderopvang (sterk genormeerd) • InFectieziektebestrijding • Seksuele Gezondheid ■ Tuberculosebestrijding • GGD inzet bij crisis, rampen en ingrijpende gebeurtenissen Matige of ruime beleid sin vloed
• Medische Milieukunde (incL Omgevingswet) • Advisering Publieke Gezondheid
• Jeugdgezondheid ■ Lijkschouw • Toezicht WMO • Maatschappelijke Zorg
D-taak (keuze: wel of niet uitvoeren)
• Doetinchemstudie (subsidie RIVM) • Reizigerszorg • Forensisch Medisch Onderzoek en Arrestantenzorg • Gezondheidsbevordering Asielzoekers (contract COA) ' • Infectieziektebestrijding • Seksuele Gezondheid • Tubercuiosebestrijding
3
46
3. Acht aandachtspunten om ambities waar te maken en kwetsbaarheden aan te
pakken Met de Koersnotitie in de hand heeft de GGD kritisch naar zichzelf gekeken. Dan zien we in de eerste plaats veel dat goed gaat: in grote lijnen horen we van gemeenten tevredenheid over de deskundigheid en inzet van onze professionals. Er is veel expertise aanwezig en de GGD levert kwalitatief hoogwaardig
werk. Tegelijk constateren we dat de huidige situatie op een aantal onderdelen nog serieus afwijkt van
wat gemeenten van de GGD (mogen) verwachten. We beschrijven hieronder de acht aandachtspunten
die we zien om de ambitie van de Koersnotitie waar te maken. Per aandachtspunt geven we aan op welke manier we hiermee aan de slag willen gaan en wat ervoor nodig is in capaciteit, geld en tijd om
dit te realiseren.
1. Beter inspelen op de vraag Een belangrijke prioriteit voor gemeenten is dat de GGD beter inspeelt op vragen van gemeenten en
haar inwoners. Het huidige beeld is dat de GGD te veel vanuit haar eigen aanbod redeneert en daarmee als star en inflexibel kan overkomen. Dat willen we verbeteren. Om dit te doen zijn een aantal zaken nodig:
We willen meer tijd en aandacht besteden aan het zijn van een goede gesprekspartner voor de
gemeenten en zetten in op de competenties die daarvoor nodig zijn. Dat betekent concreet dat we capaciteit vrijspelen om proactief het gesprek aan te gaan met elke gemeente in de regio (relatiemanagement): we gaan naar behoefte met elke gemeente gesprekken voeren over signalen
in de gezondheidssituatie, de voortgang van activiteiten van de GGD, wensen van de gemeente en de kwaliteit van onze samenwerking.
Daarnaast continueren en
intensiveren we onze
betrokkenheid bij de subregionale ambtelijke overleggen. In de gesprekken stellen we ons op als
partner en deskundige adviseur met kennis van zake; oog voor de lokale context en de specifieke wensen van gemeenten. De 'vraag' ophalen is één ding, er vervolgens iets mee doen is een tweede. Om de gesprekken van
betekenis te laten zijn voor de dagelijkse praktijk, versterken we onze mogelijkheden om
projectmatig te werken.
o
Dat doen we in de eerste plaats door te investeren in de daarvoor benodigde competenties: door huidige collega's te scholen én door nieuwe collega's te werven voor
wie projectmatig werken een vanzelfsprekendheid is.
Deze beweging vraagt ook om een sterke samenwerkingscultuur. We hebben geconstateerd dat
deze cultuur niet voldoende geborgd is in de werkwijze van zelforganisatie en investeren daarom in een herijking, met o.a. kwartiermakers en ondersteunend leiderschap.
Het realiseren van deze veranderingen vraagt om aanpassing van de functies binnen de GGD: meer ruimte voor goed relatie- en projectmanagement. Omdat de komende 5 jaar een deel van de medewerkers van de GGD via natuurlijk verloop zal verlaten, is de verwachting dat deze ombuiging
van capaciteit op een termijn van 5 laar zichzelf kan terugverdienen. Hiervoor zal de komende laren incidenteel budget nodig zijn om een aantal zaken aan te pakken: een
investering in het bijsturen van de organisatie en het neerzetten van goed relatiebeheer is daar het grootste onderdeel van.
4
47
2. Vanuit partnerschap afspraken maken De koersnotitie benadrukt het belang van partnerschap in de relatie tussen gemeenten en GGD. Voor de GGD betekent dit dat we flexibel moeten kunnen inspelen op specifieke vragen van gemeenten,
zoals bij punt 1 beschreven. Van gemeenten vraagt de GGD om voor taken die naar hun aard structureel zijn, maar niet tot de inwonerbijdrage behoren meerjarige afspraken te maken. Concreet
gaat het om de B-taken Toezicht WMO, Seksuele gezondheid en JG Adolescenten.
Toezicht WMO is een tak van dienstverlening die zich kenmerkt door een grote diversiteit. Zeker vergeleken
bij
onze
andere
toezichtstaak,
het
toezicht
op
kinderopvangbedrijven
en
gastouderschappen. Waar die laatsten allen aan dezelfde landelijke regels en voorwaarden gebonden
zijn is het veld van aanbieders in de WMO zeer divers. Toezichthouders moeten zich daarom allereerst kunnen verdiepen in de verschillende typen zorgverleners voordat het mogelijk is om het toezicht goed
te organiseren. Er is hier geen investering gevraagd, maar het vastleggen van afspraken voor langere
termijn biedt de GGD de gelegenheid om het toezicht effectief en (kosten)efficiënt in te richten. Voor JG Adolescenten zijn inmiddels voorstellen in behandeling bij het bestuur. In de tweede plaats stellen we een verandering voor in de omgang met financiële dekking van formatie.
Tot op heden is het zo dat de GGD pas mensen werft als er ook een opdracht van gemeenten tegenover
staat: als het een structurele taak is werven we mensen voor onbepaalde tijd, als het een tijdelijke taak
is voor bepaalde tijd. Het gevolg is dat we inflexibel zijn als er nieuwe ontwikkelingen zijn en ook geen goed werkgever kunnen zijn: goede mensen bieden we geen vast contract en aan gemeenten laten we
weten dat de vraag eerst groot en zeker genoeg moet zijn voor we mensen werven. Dat is aan alle
kanten frustrerend. In plaats daarvan willen we een deel van de formatie gaan reserveren voor tijdelijke klussen, zonder dat al op voorhand te zeggen valt, welke klussen dat zijn. Dat maakt ons
flexibeler en vooral voortvarender. Ook hier is geen investering gevraagd, maar deze andere werkwijze vraagt een andere manier van omgaan met risico's.
3.
Data: veiligheidsrisico's wegnemen en gemeenten beter faciliteren met data
De GGD verzamelt continu data van inwoners, zowel voor directe dienstverlening aan inwoners als
vanuit haar monitoringsrol. Dit onderdeel bestaat uit 2 elementen. Het eerste gaat over het reduceren van juridische, financiële en imagorisico's vanwege het niet aan voldoen aan wet- en regelgeving. Het tweede element betreft het beter aansluiten bij de informatiebehoefte van gemeente.
Dataveiligheid Decentrale overheden zijn steeds vaker doelwit van cybercriminelen. Recente voorbeelden zijn de
datadiefstal uit de CO\/ID-19 systemen van de GGD en de ransomware aanvallen bij VNOG en de gemeente
Lochem.
Dergelijke risico's vragen
om
passende organisatorische en technische
informatiebeveiligingsmaatregelen. Inwoners moeten er op kunnen vertrouwen dat de informatie die
zij delen met de GGD niet op straat komt te liggen. De structuur om veilig om te gaan met gevoelige informatie is op dit moment niet voldoende gestut. Meerdere rollen zijn bv. bij dezelfde medewerkers
belegd. Ook ontbreken bepaalde rollen in de organisatie. Dit leidt tot juridische, financiële en
imagorisico's voor bestuur en organisatie omdat we op onderdelen niet voldoen aan wet- en regelgeving. Het reduceren van deze eigentijdse risico's vraagt een structurele investering. We
onderzoeken of samenwerking met andere GGD'en en/of de VNOG kan leiden tot een gedeelde en
efficiënte investering.
5
48
Aansluiten bij informatiebehoefte gemeenten De koersnotitie bevat de ambitie dat de GGD snel toegepaste informatie kan leveren aan gemeenten.
Ten opzichte van de bestaande situatie betekent dat: actueler, sneller, gerichter, toegankelijker en
praktischer. Een goed voorbeeld van de gewenste werkwijze zijn de dashboards die voor COVID19 zijn ontwikkeld. Om deze rol te borgen is samenwerking met andere regionale (kennis)partners cruciaal en
is ook versterking nodig van deskundigheden, zoals data-analisten. Hoe deze ontwikkeling zich vertaalt in een nieuwe structurele vorm, is op dit moment nog niet goed te overzien; het gaat om een innovatieve ontwikkeling. Een betere informatiepositie maakt de GGD ook interessanter voor andere
investeerders: zoals provincie, zorgverzekeraars, ZonMw, en Europese fondsen. Om de inzichten die we vanuit de CO\/ID19 informatievoorziening te bestendigen en toe te passen op andere werkvelden
willen we een tweejarig ontwikkelprogramma opzetten. Hiervoor vragen we een incidentele investering.
4.
Arbeidsmarkt
Onze GGD heeft moeite met het vullen van vacatures, met name bij artsen en verpleegkundigen. Landelijk is er een schaarste aan deze beroepsgroepen, voor de regio Noord- en Oost Gelderland wordt
dit versterkt door het ontbreken van een opleidingscentrum in de regio en de relatief lange reistijden naar en binnen de regio. Helaas is gebleken dat de beloning van artsen en verpleegkundigen geen gelijke tred heeft gehouden met omliggende GGD'en en dat de GGD NOG daarom een aanzienlijk nadeel heeft bij de werving en behoud van medewerkers. Met de herijking van het functiehuis, een
onderwerp dat apart op de AB-agenda staat, wordt deze kloof aangepakt. Daarnaast willen we voor de functies waar de schaarste echt nijpend is een ruimte van €100.000 reserveren voor mogelijke
arbeidsmarkttoelage.
Onbekend maakt onbemind, daarom is het belangrijk dat het ontbreken van een opleidingscentrum in onze regio wordt gecompenseerd met het aanbieden van opleidingsplekken voor AIOS (Artsen in
Opleiding tot Specialist). Jonge artsen hebben we de afgelopen jaren een kans geven om de GGD NOG
te leren kennen en in sommige gevallen hier hun carrière voort te zetten. Nieuwe regelgeving maakt dat de kosten van het aanbieden van de opleidingsplekken is opgelopen. Er is een aanvullend budget
van jaarlijks €100.000 benodigd. Uiteraard werkt de GGD naast de bovenstaande punten aan aanscherping en verbreding van haar instrumenten om werken bij de GGD aantrekkelijk te maken en houden. Aandacht gaat daarbij uit naar
o.a. het stagebeleid en het interne opleidingsbeleid. De dekking voor deze elementen kan binnen de bestaande middelen worden gevonden.
Op dit aandachtspunt wordt onderzocht of samenwerking met andere GGD'en meerwaarde biedt.
5.
Bedrijfsvoering
Binnen de bedrijfsvoering zitten naast het eerder genoemde knelpunt in informatieveiligheid kwetsbare plekken in een te dun bezette financiële functie en niet bezette inkoopfunctie. Voor goed
financieel beheer is het wenselijk om de uitvoeringsrol en toezichtsrol van elkaar te scheiden, nu ligt dat bij dezelfde medewerkers. Het aantrekken van een professionele inkoper is in de eerste plaats
nodig om te voldoen aan wet- en regelgeving omtrent inkoop, daarnaast zorgt het voor betere ondersteuning van onze medewerkers in het primaire proces. De verwachting is dat de versterking van de inkoopfunctie zichzelf meer dan terugverdient.
6
49
Tenslotte is tijdelijk versterking nodig van de P&O functie om de in deze notitie genoemde
ombuigingen en focusverschuiving mogelijk te maken.
Op dit aandachtspunt wordt onderzocht of samenwerking met andere GGD'en en/ofVNOG en VT meerwaarde biedt.
6.
Communicatie
De coronacrisis heeft ons gewezen op de kwetsbaarheid van team Communicatie. Dit team had tot de
crisis vooral een ondersteunende rol naar de teams. Bij de coronabestrijding moest communicatie zelf de regie pakken op alle informatie die voor inwoners beschikbaar is. In een overweldigend aanbod aan
maatregelen en aanbevelingen was er grote behoefte aan gevalideerde, gerichte en toepasbare informatie. Om inwoners op het juiste moment van de juiste informatie te voorzien werkt Communicatie sindsdien met een klantreis. Dat heeft zijn waarde bewezen, bij invoering ging het
gebruik van de GGD internetsite van gemiddeld 300 bezoekers per dag naar gemiddeld 10.000 bezoekers per dag. Zo hopen we inwoners van voor hen waardevolle informatie te voorzien, en een
tegenwicht te bieden tegen het aanbod misinformatie. Ook zien we dat inwoners via social media zich sneller dan voorheen organiseren en daarmee sneller kunnen escaleren. Dit vergt van gemeenten een andere manier van werken, de communicatiefunctie
van de GGD kan gemeenten hierbij ondersteunen (zoals zij ook deed tijdens de coronapandemie); door gerichte monitoring van sociale media en het opstellen van informatie waar gemeenten naar kunnen
doorverwijzen. Om de ervaringen met communicatie rond CO\/ID19 te bestendigen en mogelijk te maken voor andere onderwerpen is een structurele investering gevraagd.
Er wordt onderzocht of samenwerking met andere GGD'en en/of de VNOG op dit aandachtspunt
meerwaarde biedt.
7.
Medische Milieukunde
De capaciteit bij Medische Milieukunde staat onder druk door een toename van het aantal thema's waarop advies gevraagd wordt. Met name door het opwarmende klimaat komen er nieuwe
uitdagingen bij in de leefomgeving, zoals de eikenprocessierups, hittestress, tijgermug e.d. Ook merken we dat er meer behoefte is aan onderzoek en dat er meer behoefte is aan uitleg bij inwoners en gemeenten.
Ook zien we dat inwoners via social media zich sneller dan voorheen organiseren. Daarmee kan het publieke debat rond onderwerpen met een milieukunde aspect (intensieve veehouderij, windmolens,
5G, etc.) snel verscherpen. Om gemeenten hierin optimaal te ondersteunen vraagt dit een andere manier van werken van team Medische Milieukunde, in combinatie met team Communicatie.
Voor het paraat staan voor deze toegenomen vragen is structureel 1 arts (profiel Maatschappij &
gezondheid) extra nodig. Bij Medische Milieukunde is naast de genoemde ontwikkelingen de komende jaren ook de komst van de Omgevingswet nog een relevante ontwikkeling. Te verwachten valt dat ook dit zal leiden tot
aanvullende vragen van gemeenten aan de GGD. Omdat nog onvoldoende helder is welke impact hiervan precies te verwachten valt, nemen we deze niet op in deze notitie. Conform de uitgangspunten
1
50
in de Koersnotitie beschouwen we dit als een potentiële nieuwe vraag van gemeenten, waarover we vroegtijdig ambtelijk afstemmen.
Op dit aandachtspunt wordt onderzocht of samenwerking met andere GGD'en meerwaarde biedt.
8. Infectieziektebestrijding + crisis & rampenbestrijding De Covid-pandemie heeft de bestrijding van infectieziekten, en de wijze waarop dat georganiseerd is, weer uiterst actueel gemaakt. Met man en macht heeft de GGD invulling gegeven aan de taken op het
gebied van bron- en contactonderzoek, testen en vaccineren. We zijn er trots op hoe we deze enorme opgave het hoofd hebben geboden, en hebben tegelijk gemerkt dat onze uitgangssituatie verre van
ideaal was. Team Infectieziektebestrijding kent nu een bezetting die onder de landelijke norm ligt. Om te voldoen aan die norm, en daarmee beter voorbereid te zijn op een nieuwe uitbraak, is voor 3 fte aan verpleegkundigen nodig.
De verwachting is dat er spoedig een landelijke evaluatie van de bestrijding van het coronavirus komt.
Daaruit
zullen
waarschijnlijk
een
aantal
aanpassingen
volgen
in
de
wijze
waarop
Infectieziektebestrijding in Nederland is georganiseerd. Het voorstel is daarom om dit aandachtspunt te 'parkeren' tot er meer helderheid is over mogelijke nieuw landelijk beleid. Op dit aandachtspunt wordt onderzocht of samenwerking met andere GGD'en meerwaarde biedt.
Dekkingsmogelijkheden De acht hiervoor genoemde aandachtspunten vragen een stevige inspanning van de GGD en hebben effect op de kosten, zowel structureel als incidenteel.
Dat roept de vraag op op welke manier dekking kan worden gevonden voor deze investeringen. Daarvoor zijn de volgende denkrichtingen aan de orde: In de doorrekening van de kosten is als aanname gehanteerd dat veranderingen per 1/1/2022
ingaan. Wanneer de veranderingen gefaseerd worden geïmplementeerd, drukt dat de kosten voor
2022. Dekking voor de incidentele kosten kan deels worden gevonden door de inzet van reserves en
voorzieningen. Voor wat betreft de begrote structurele intensiveringen kunnen de te onderzoeken scenario's op
het gebied van samenwerking met andere GGD'en of de Veiligheidsregio nog mogelijkheden opleveren.
De genoemde oplossingsrichtingen worden in september en oktober nader onderzocht en gekwantificeerd. Van dat wat niet langs deze lijnen gedekt kan worden, zal de bestuurlijke vraag voor
liggen of aanvullende financiering door gemeenten aan de orde komt of herprioritering op de aandachtspunten.
8
51
Totaaloverzicht kosten
Financieel overzicht van de aandachtspunten uit ''Koersnotitie in de praktijk brengen" I Structureel
2022
2023
2024
2025
2026
565.000
565.000
565.000
565.000
565.000
Dekking
0
340.000
340.000
340.000
340.000
Covid resultaat
340.000
0
0
0
0
Tarief plustaken
225.000 565.000
225.000 565.000
225.000 565.000
225.000 565.000
225.000 565.000
2022 744.000
2023 675.000
2024 463.000
2025 342.000
102?!
Incidenteel start 1 april 2022
-186.000
186.000
0
0
0
558.000
861.000
463.000
342.000
0
Frictiebijdrage
458.000
199.000
0
0
0
Saldo reservering
100.000
100.000
100.000
100.000
o
Totaal dekking
558.000
299.000
100.000
100.000
0
0
562.000
363.000
242.000
0
196.020 166.980
130.680 111.320
0
Inwonerbijdrage
0
Dekking
Bijdrage gemeente totaal incidenteel
aandeel Algemene gezondheid
54%
0
303.480
aandeel Jeugdgezondheid
46%
0
258.520
9
52
0
r
1
T
per gemeente
Incidenteel
structureel bijdrage
inwoners
2022
2023
2024
2025
Aalten
27.120
0
20.419
13.189
8.792
0
42.400
12.353
Berkelland Doetinchem
43.846 36.083 58.263
0 0 0
33.012 27.167 43.867
21.323 17.547 28.334
14.215 11.698 18.889
0 0 0
68.550 56.413 91.090
19.972 16.436 26.539
Montferland Oost Gel re
36.038 29.572
0 0
27.133 22.265
17.526
11.684 9.587
0
56.343
16.415
14.381
0
46.233
13.470
Oude IJsselstreek
39.349
0
29.626
19.136
12.757
0
61.519
17.923
Winterswijk
29.041
0
21.865
14.123
9.415
0
45.403
13.228
Apeldoorn
164.770 20.877 33.197 12.226 18.774 33.944 24.797 48.099
0 0 0 0 0 0 0 0
60.151 15.718 24.994 9.205 14.135 25.557 18.670 36.214
38.852 10.153 16.144 5.946 9.130 16.507 12.059 23.391
25.901 6.768 10.763 3.964 6.087 11.005 8.039 15.594
0 0 0 0 0 0 0 0
124.904 32.640 51.901 19.114 29.352 53.069 38.768 75.199
36.390 9.509 15.121 5.569 8.551 15.461 11.295 21.909
Putten
23.429 27.017 48.722 28.029 23.756 24.370
0 0 0 0 0 0
17.640 20.341 36.683 21.103 17.886 18.348
11.394 13.139 23.694 13.631 11.553 11.851
7.596 8.759 15.796 9.087 7.702 7.901
0 0 0 0 0 0
36.629 42.239 76.173 43.821 37.141 38.101
10.672 12.306 22.193 12.767 10.821 11.100
Totaal
831.319
0
562.000
363.000
242.000
0 1.167.000
340.000
Bronckhorst
Brummen Epe Hattem
Heerde Lochem Voorst Zutphen EIburg
Ermelo Harderwijk
Nunspeet
Oldebroek
2026 totaal
vanaf 2023
10
53
Bijlage: Financiële onderbouwing per aandachtspunt 1.
Beter inspelen op de vraag a.
Relatiebeheer verbeteren
b.
Organisatie bijsturen
c.
Projectmatig werken inrichten 2022
2023
2024
2025
2026
Structureel
-31.000
-31.000
-31.000
-31.000
-31.000
Incidenteel
96.000
36.000
0
0
0
2.
Vanuit partnerschap afspraken maken
a.
Meerjarige afspraken over Toezicht WMO, Seksuele gezondheid en JG Adolescenten
b.
Formatieve ruimte creëren voor maatwerk
2022
2023
2024
2025
2026
Structureel
0
0
0
0
0
Incidenteel
0
0
0
0
0
3.
Data: veiligheidsrisico's wegnemen en gemeenten beter faciliteren met data
a.
Rollen invullen die nodig zijn vanuit wet- en regelgeving
b.
Betere aansluiting op informatiebehoefte gemeenten
2025
2026
2022
2023
2024
Structureel
299.000
299.000
299.000
299.000 299.000
Incidenteel
404.000
344.000
221.000
174.000
0
4. Arbeidsmarkt a.
Arbeidsmarkttoelage voor extreem schaarse functies
b.
Opleidingsplekken voor AIOS
2022
2023
Structureel
160.000
160.000
Incidenteel
-100.000
0
5.
2025
2024
2026
160.000 160.000 160.000
0
0
0
Bedrijfsvoering a.
Inkoopfunctie inrichten
b.
Tijdelijke versterking financieel advies
c.
Tijdelijke versterking P&O
2022 Structureel Incidenteel
2023
2024
2025
2026
-109.000 -109.000 -109.000 -109.000 -109.000 344.000 295.000 242.000 168.000 0
11
54
6.
Communicatie
a.
Nabijheid bij inwoners vergroten door gericht aanbod informatie
b.
Gemeenten ondersteunen bij vragen inwoners
2022
2023
2024
2025
2026
Structureel
138.000
138.000
138.000
138.000
138.000
Incidenteel
0
0
0
0
0
7.
Medische milieukunde a.
Toename aan vragen op kunnen vangen (Klimaatverandering zorgt voor nieuwe aanvullende vragen, vragen van inwoners nemen eveneens toe)
2022
2023
2024
2025
2026
Structureel
108.000
108.000
108.000
108.000
108.000
Incidenteel
0
0
0
0
0
8.
Infectieziektebestrijding + crisis & rampenbestrijding a.
Voldoen aan landelijke norm
b.
Crisisbereidheid vergroten (i.s.m. VNOG)
2022
2023
2024
2025
2026
Structureel
PM
PM
PM
PM
PM
Incidenteel
PM
PM
PM
PM
PM
12
55
/ ■ A
[
Noord" en Oost-GelderLand
Afronding takendiscussie 18 november 2021
56
Aanleiding Noord- en Oost-Gelderland
• Kwetsbare GGD, met aanzienlijke risico's op kwaliteit en continuïteit • Gemeenten op zoek naar besparingen • Behoefte aan verbetering van samenspel tussen GGD en gemeenten 57
Koersnotitie Noord- en Oost-Gelderland
• Besluitvorming over basisinfrastructuur is altijd regionaal • Gemeenten worden vroeg in ontwikkelproces nieuwe producten en diensten betrokken • GGD sluit zo flexibel en vraaggericht mogelijk aan bij lokale vragen
58
Quick scan Lysias Noord- en Oost-Gelderland
• GGD NOG is de kleinste zelfstandige GGD van Nederland • Kostenniveau gemiddeld tot laag • Relatief groot aandeel overhead • Geen ruimte voor besparingen zonder taakuitbreiding of samenwerkingsverbanden
59
Tussentijdse conclusies Noord- en Oost-Gelderland
• Individuele gespreksronde
^-^91 r
f-itg Absnn»
h
i^g
• Onvoldoende draagvlak voor onderzoek naar wijziging takenpakket GGD
X
r" T_f' I
HhehI
• Wel draagvlak voor onderzoeken samenwerkingsverbanden ’’■aAt
^91 Sm
• Gedeeld gevoel dat GGD niet door ondergrens mag zakken — Inventarisatie kwetsbaarheden 60