Bijlage 1 - De Regionale woonagenda 2023-2030 'Goed wonen in een vitale regio'.pdf

Inleiding

Visie

en de accounthouders. We wijzen in 2023 binnen onze thematafel per programmalijn én voor de monitoring twee vertegenwoordigers (vanuit twee O’s) aan als actiehouders. Zij zijn verantwoordelijk voor het uitzetten van de acties die horen bij onze aanpak en zorgen voor regelmatige (eenmaal per kwartaal) terugkoppeling van de voortgang van de programmalijnen. Voldoende capaciteit en kennis We zien als regio een grote uitdaging om de komende jaren voldoende capaciteit en kennis te organiseren om de bovengenoemde doelen te halen. In kader van deze woonagenda maken we de afspraak met elkaar dat we als alle afzonderlijke organisaties (gemeenten, woningcorporaties, de regio, provincie Gelderland en de Achterhoekse bouwsector) voldoende capaciteit en (financiële) middelen vrij maken om de plannen te realiseren. We zorgen voor voldoende professionele inzet en capaciteit op projecten en benodigde lokale en regionale afstemming. Binnen onze organisaties maken we de bedrijfsmatige en strategische keuzes die nodig zijn om onze doelen te verwezenlijken. Wanneer we onvoldoende capaciteit of kennis in huis hebben vragen we elkaar om ondersteuning of huren we externe capaciteit in, bijvoorbeeld via het regionale aanjaagteam (zie programmalijn 1). Grond Gemeenten stellen binnen hun mogelijkheden

Achterhoekse aanpak

Samenwerking

voldoende grond beschikbaar voor nieuwbouw. Om voldoende sociale huurwoningen en goedkope koopwoningen te kunnen realiseren gebeurt dit bovendien tegen een sociale prijs die een gezonde exploitatie mogelijk maakt. Adaptief programmeren en monitoring De afgelopen jaren hebben aangetoond dat de woningmarkt snel kan veranderen en gevoelig is voor economische en maatschappelijke ontwikkelingen. Om ervoor te zorgen dat de afspraken van de regionale woonagenda blijven aansluiten op de actuele opgaven, volgen we nauwgezet wat er gebeurt op de Achterhoekse woningmarkt. Dat doen we onder andere op basis van een halfjaarlijkse monitoring van ontwikkelingen en de beleidsdoelen van deze regionale woonagenda. De Achterhoekse Woon- en Vastgoedmonitor is hiervoor de basis. De halfjaarlijkse monitoring bespreken we 3O breed binnen de thematafel Wonen & Vastgoed. We verbeteren ons monitoringssysteem zodat deze voor alle partijen voldoende en vergelijkbare feitenbasis biedt. Dit betekent onder meer een monitoring van de kwantitatieve en kwalitatieve plancapaciteit per gemeente en op kaart. Ook zorgen we ervoor dat we scherp monitoren op de ontwikkelingen van de drie lagen uit de onderbouwing van onze nieuwbouwambitie: de autonome woningbehoefte, tekorten op de arbeidsmarkt en migratie uit andere regio’s - (zie

Bijlagen

24

Regionale Woonagenda Achterhoek

programmalijn 1). Hierdoor zijn we in staat om adaptief te programmeren. Indien behoeften veranderen of trends en ontwikkelingen verschuiven stellen we onze prioriteiten, beleid en woningbouwprogramma bij. Dit kan leiden tot een (partiële) actualisering van de regionale woonagenda. We onderzoeken welke rol onze monitoringssystematiek kan spelen op het gebied van wonen en zorg. Dit doen we zodat we een goede basis hebben om per gemeente een lokale woonzorgvisie op te stellen, maar ook om regionale afspraken en keuzes te kunnen maken. We willen beter inzicht in vraag-aanbod binnen wonen en zorg én de fasen waarin woon-zorgprojecten zich bevinden. Gemeenten pakken hierin een regierol. Tenslotte verkennen we hoe we ons monitoringsysteem in kunnen zetten om de voortgang van de verduurzaming van de bestaande (met name particuliere) woningvoorraad beter in beeld te brengen. Partnerschap Rijk We zetten ons als Thematafel Wonen & Vastgoed in voor een gezamenlijke propositie en partnerschap met het Rijk, via de lijn van de provincie Gelderland. Onder andere in kader van de Regionale Woondeal, Regiodeal, Woningbouwimpuls, Volkshuisvestingsfonds en MIRT. Onze inzet

Inleiding

Visie

daarbij is de realisatie van deze regionale woonagenda. Daarbij merken we op dat een paar randvoorwaarden, zoals bijdrage door het Rijk in het dekken van onrendabele toppen van betaalbare nieuwbouw, onmisbaar is voor het behalen van de doelen. Vervolg woonagenda We spreken af om deze regionale woonagenda verder te concretiseren door deze in het eerste kwartaal van 2023 verder uit te werken tot een uitvoeringsprogramma. Dat betekent dat we de afspraken in de programmalijnen uitwerken met een concrete planning, (tussen)evaluatiemomenten en (tussen)doelen. Kwalitatieve toetsingscriteria Wij geven een nieuwe invulling aan de regionale kwalitatieve toetsingscriteria.25 Deze criteria waren: (1) de behoefte is aangetoond, (2) voorrang voor transformatie van leegstaand vastgoed (verbouw of nieuwbouw na sloop), (3) inbreiding gaat voor uitbreiding en (4) betrof de realisatietermijn van goedgekeurde plannen.

25

In het najaar van 2019 stemden de Achterhoekse gemeenteraden en de Provinciale Staten van Gelderland in met de Kwalitatieve Toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek.

Achterhoekse aanpak

Samenwerking

In deze regionale woonvisie is onze woningbouwambitie opgenomen en benoemen we hoe deze ambitie over de verschillende woningzoekenden is verdeeld. Zoals gezegd voegen wij 11.500 woningen toe, waarvan we er tot en met 2030 8.390 realiseren onder de tussen gemeenten, provincie en het Rijk te maken afspraken (zie programmalijn 1). Door deze afspraken hoeft de behoefte niet meer per project aangetoond te worden. Boven de 8.390 te realiseren woningen programmeren we adaptief, dit geldt onder meer voor de toevoeging van sociale huurwoningen. We voegen woningen zo snel mogelijk toe en verbeteren tegelijkertijd de kwaliteit van de omgeving. Transformatie van bestaand vastgoed is nog steeds belangrijk en willen we ondersteunen (zie programmalijn 2). We gaan daarom pragmatisch om met de keuze tussen inbreiding en transformatie enerzijds en uitbreiding anderzijds. Daarbij overwegen we ook dat inbreiding door de toenemende urgentie voor klimaatadaptie tegen grenzen aanloopt en andere maatregelen prioritair worden. Vanzelfsprekend houden we ons aan landelijke voorschriften. Elke gemeente in onze regio is vrij in de invulling van de eigen ambitie en verdeelt deze naar behoefte over de kernen. Kenmerkend zijn de verschillen tussen de grotere en de kleine kernen in de Achterhoek, ook als het gaat om de woonbehoefte.

Bijlagen

25

Regionale Woonagenda Achterhoek

Wij zien de woonopgave uit de Nationale Woon- en Bouwagenda dan ook het meest kansrijk ingevuld worden in de wat grotere kernen. Voor iedere gemeente afzonderlijk gelden de afspraken met de provincie en het Rijk over de betaalbare woningvoorraad (zie programmalijn 3). Elke gemeente is vrij om aanvullend aan deze regionale woonagenda met eigen beleid accenten te leggen of regels toe te voegen en deze te hanteren bij de toetsing van plannen en initiatieven. Samenvattend hanteren we vanuit deze regionale woonagenda de volgende uitgangspunten: •

Wij onderkennen de factoren op de woningmarkt die de versnelling van de woningbouw negatief beïnvloeden. We hanteren daarom

•

•

•

•

Deze agendaprojecten dragen in belangrijke mate bij aan het behalen van de doelen uit deze regionale woonagenda. Ze dienen bijvoorbeeld voor het genereren van middelen om hierin te ondersteunen. Dat kan zowel zijn in versnelling, onrendabele toppen, maar ook in infrastructurele maatregelen of mobiliteitsverbetering. We geven bijzondere aandacht aan de verduurzaming en het levensloopgeschikt maken van de bestaande woningvoorraad. Dat geldt voor de Achterhoekse woningvoorraad in zowel de koop als huur.

Voor nieuwbouwprojecten hanteren we het volgende stromenschema:

Meer dan 20 woningen

We hanteren de onderverdeling in betaalbaarheid: 28% sociale huur en 32% betaalbare koop tot €355.000 (betaalbaarheidsgrens Rijk) en middenhuur (tot €1.000,- per maand of minder). Ook informeren we de aangrenzende buurgemeenten. Wanneer we afwijken van de kaders in deze regionale woonagenda dan stemmen we dit regionaal af en zorgen voor een zorgvuldige onderbouwing.

Minder dan 20 woningen

Maatwerk met inachtneming van de gewenste kwaliteit zoals opgenomen in deze regionale woonagenda. Elke gemeente is verantwoordelijk dat over het gemeentelijk totaal de verdeling in betaalbaarheid gehaald wordt.

Nieuwbouw project

Inleiding

•

een realistische planning die we regelmatig monitoren; Als gemeenten, ondernemers, corporaties en andere maatschappelijke organisaties maken we afspraken om te komen tot een nieuwbouwprogrammering van 60% betaalbare woningen die op een duurzame en innovatieve manier kunnen worden gebouwd; We hanteren een extra categorie in het aanbod van betaalbare koopwoningen. Voor starters leggen we de betaalbaarheidsgrens vast op maximaal €250.000; Ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheden zoeken gezamenlijk naar mogelijkheden om hierin te voorzien door middel van duurzame en het liefst circulair geproduceerde woningen; We benoemen regionale agendaprojecten.

Visie

Achterhoekse aanpak

Samenwerking

8.000 - 11.500 nieuwe woningen in de Achterhoek waarvan: • 28% sociale huur • 32% betaalbare koop tot €355.000 (betaalbaarheidsgrens Rijk) en middenhuur (tot €1.000,- per maand of minder).

Bijlagen

26

Regionale Woonagenda Achterhoek

Bijlagen Bijlage 1 - Woningbouwaantallen en betaalbaarheid tot en met 2030 in de Achterhoekse gemeenten - Basis voor bod afspraken met provincie en Rijk Stand 1 oktober 2022

Werkelijk te realiseren woningen (bod/ woondeal-aantal)

Aantal sociale huurwoningen (bruto*)

Aantal huurwoningen van sociale huurgrens tot € 1.000 per maand

Aalten

750

219

50

251

520

128

985

Berkelland

875

266

47

400

713

291

1.160

Bronckhorst

1.000

300

45

310

655

300

2.200

Doetinchem

2.470

674

183

865

1.722

644

2.800

Oost Gelre

895

263

14

421

698

195

1.265

Oude IJsselstreek

1.500

450

75

484

1.009

452

2.250

Winterswijk

900

318

66

220

604

294

950

Totaal

8.390

2.490 (30%)

480 (6%)

2.951 (35%)

5.921 (71%)

2.304 (27%)

11.433

Aantal koopwoningen tot betaalbaarheidsgrens (€ 355.000)

Betaalbaarheid totaal

Aantal woningen door woningcorporaties

Totaal ambities nieuwbouw woningen

* Met bruto worden alle woningtoevoegingen bedoeld. Netto is het saldo van nieuwbouw en overige toevoegingen aan de voorraad (door splitsing, transformatie, functiewijziging naar wonen en administratieve aanpassingen) minus sloop en overige onttrekkingen.

Inleiding

Visie

Achterhoekse aanpak

Samenwerking

Bijlagen

27

Regionale Woonagenda Achterhoek

Bijlage 2 - Verdruuzaming van Achterhoekse buurten en kernen gebaseerd op de lokale Transitievisies Warmte: • Dinxperlo Centrum oost • Aalten Planetenbuurt • Aalten Kobus • Aalten ’t Verzet & Bevrijding • Neede • Borculo • Eibergen • Ruurlo • Zelhem • Bronkhorst* • Kleurrijke buurt • Romantische buurt Zuid • Stadskwartier-Noord • De Elshof Zuid • Vulcaansoord en Richterbos-Zuid • De Huet fase 4 • Romantische buurt Noord • Muziekbuurt • Wehl-Centrum • De Huet fase 6 + 7 • Landelijk Wonen • Stadskwartier Zuid • Buitengebeid Groot Hagen • IJsseltuin en Heelweg • Schöneveld-Zuid • Lichtenvoorde Hooiland • Groenlo Noord-West • Varsseveld

Inleiding

Visie

• • • • • • • • • •

Silvolde Etten (en een deel Terborg) Ulft Centrum/Oost Netterden Megchelen Gendringen Ulft West Sinderen Ulft Noord Winterswijk

* elk jaar 2 worden nieuwe buurten gekozen waar de gemeente Bronckhorst mee aan de slag gaat.

Achterhoekse aanpak

Samenwerking

Bijlagen

28

Colofon GOED WONEN IN EEN VITALE REGIO Regionale Woonagenda Achterhoek 2022-2030 december 2022 Dit document is opgesteld door RUIMTEVOLK in samenwerking met de Begeleidingsgroep Regionale Woonagenda en 8RHK Ambassadeurs. Het copyright van de beelden, kaarten en foto’s berust bij RUIMTEVOLK en/of 8RHK Ambassadeurs tenzij anders aangegeven. Foto op de cover: Niek Wonnink, foto op p.24: gemeente Aalten, foto op p.28: gemeente Bronckhorst. Hoewel aan de inhoud en samenstelling van dit rapport de grootst mogelijke zorg is besteed, is het mogelijk dat informatie onjuist of onvolledig is. RUIMTEVOLK en 8RHK Ambassadeurs aanvaarden geen enkele aansprakelijkheid voor de volledigheid en juistheid van de gegeven informatie. Begeleidingsgroep Regionale Woonagenda Annelie Boere (provincie Gelderland), Anja Nijhuis (provincie Gelderland), Bert Tjeertes (gemeente Aalten, gemeente Oude IJsselstreek), Harm Leijssen (gemeente Bronckhorst), Joost Meilof (gemeente Doetinchem), Marijke Minderman (ProWonen/Aco), Marten ter Haar (Van Wijnen), Nico de Kruyff (8RHK Ambassadeurs), Niek Bennink (Wonion/Aco), René Buiting (8RHK Ambassadeurs), Willemien Tel (8RHK Ambassadeurs). RUIMTEVOLK Janneke Rutgers, Sjors de Vries, Romy Janssen, Gido van Os.

Bronkhorst, gemeente Bronckhorst