Bijlage 1 Binnenstadsvisie Doetinchem De Onverwachte Binnenstad - 19 juni 2024.pdf

Dit doen we door verhaallijnen uit het verleden te combineren met hedendaagse ambachtelijke architectuur, biobased materialen (uit de Achterhoek) en een openbare ruimte die klimaatbestendig is.

Versterking cultuurhistorisch karakter In de binnenstad zijn veel monumenten en/of waardevolle gebouwen aanwezig (zie kaart op pagina 35). Dit zijn de gebouwen die het gebied karakter geven. Maar ook landschappelijk zijn er waardevolle structuren als de (oude) Slingebeek, oude plekken van de stadsmuren en het groene gebied om de binnenstad. Ze geven herkenbaarheid en eigenheid aan het gebied. We benutten deze verschillende cultuurhistorische en landschappelijke karakteristieken op een geheel eigentijdse wijze.

50

Groene leefomgeving 4.4 Energieneutraal en circulaire bebouwing Energieneutraal en circulaire bebouwing In de gebiedsontwikkeling Spoorzone Doetinchem is de ambitie uitgesproken om circulariteit te integreren in het gebied. Met de voorliggende binnenstadsvisie sluiten we daarop aan. Nederland heeft als doelstelling om in 2050 volledig circulair te zijn. Daar zijn we nog lang niet. Er liggen veel kansen hiervoor. Het gaat dan om minder materiaalgebruik, hoogwaardig hergebruik van materialen en het inzetten op biobased bouwmaterialen. Tijdens de aanleg en het gebruik worden zo min mogelijk grondstoffen in het gebied toegepast en wordt er circulair omgegaan met het grondgebruik. Ook worden de openbare ruimte en woningen aangelegd met zo veel mogelijk demontabele en herbruikbare materialen. De ambitie is om een deel van de woningen biobased te bouwen. Denk aan het gebruik van hennep, vlas, stro, riet etc. als landschappelijke stromen voor tal van toepassingen als touw, verf, linnen, muren en daken.

Materiaalbewust

Slim omgaan met het afval uit de binnenstad hoort hier ook bij. Afval in de binnenstad wordt uit het zicht opgeslagen en verwerkt. Ook wordt (bedrijfs)afval met zo min mogelijk hinder en vervoersbewegingen uit de stad gehaald. We houden optimaal rekening met de beleving voor de bezoeker. urban mining

tijdelijke en permanente modulaire constructies

geen uitloogbare materialen toegepast > 80% materialen openbare ruimte hergebruikt en herbruikbaar, laagste milieu-impact

Logistieke HUB

demontabele en herbruikbare materialen

verminderen afvalstromen, gescheiden inzameling

51

Menselijke mobiliteit 4.5 De mens als startpunt De mens als startpunt Naast het stevige landschappelijk raamwerk is een goed functionerend mobiliteits­systeem essentieel. Voor de binnenstad nemen we hierbij de mens als startpunt door het toepassen van het STOMP-principe. In het STOMP-principe staat de auto niet langer centraal bij de inrichting van de (verkeers) ruimte, maar gaan we uit van deze volgorde: de voetganger (Stappen), de fietser (Trappen), het openbaar vervoer en deelmobiliteit (MaaS). Tot slot kijken we naar de privéauto bij de inrichting van het gebied. Het ‘STOMP-principe’ is een belangrijk uitgangspunt, waarin de mens centraal staat in gebiedsontwikkelingen en die invulling geeft aan de leefbaarheid en bereikbaarheid van de gebieden.

Toegankelijke routes en plekken in bredere context Op verschillende plekken is de ruimte voor de voetganger (te) beperkt en de bereikbaar­heid van het Ei (rode loper) een aandachtspunt. We werken dan ook aan een fijnmazig netwerk voor de voetganger en fietser. Voor de toekomst werken we aan een prettige balans in de toegankelijkheid voor zowel de voetganger, de fiets als de auto. De voetgangers en fietsers krijgen hierin veel ruimte. De fiets is een belangrijk vervoersmiddel. Brede, overzichtelijke en veilige fietsroutes vormen dragers in het gebied. Er wordt aangetakt op het regionale netwerk van de Achterhoek. Er worden nieuwe verbindingen over de Oude IJssel gemaakt om de omliggende buurten optimaal te verbinden. Op de afbeelding hiernaast zijn de belangrijkste routes voor de voetganger en fietser weergegeven voor de binnenstad, spoorzone en de centrumschil. De belangrijkste speerpunten: - Verbetering van de west-oostverbindingen o.a. met een mogelijke fietsverbinding over de Oude IJssel; - Goede fietversverbinding rondom het Ei in combinatie met goede fietsstallingen bij de entrees van het Ei. Het Ei is voetgangersgebied. Handhaving hierop, bijvoorbeeld op fietsen en laden en lossen, is belangrijk. - Verbetering van de verbinding van het station naar de binnenstad. - Inzetten op aantrekkelijke wandelroutes langs de Oude IJssel (boardwalk).

- De routes worden verbonden met de parken en pleinen. - Nieuwe routes worden toegankelijk ingericht. We houden hierbij rekening met mindervaliden.

52

Legenda Fietsroutes Verblijfsstraten Ei Woonstraten/stegen Walstraatjes Parkroutes Wandelen Oude IJssel Pleinen Parkeren/verblijven

Menselijke mobiliteit 4.6 Routes, plekken en recreatie Binnenstad - 4 herkenbare routes: Voor de binnenstad wordt ingezet op 4 herkenbare routes. We gaat uit van de volgende routes:

Stad

- De verblijfsstraten in het Ei. Dit zijn de belangrijkste straten met hoofdfuncties winkelen/horeca/leisure/cultuur. - Dwalen in de woonstraten en stegen. Dit zijn alle andere straten in het Doetinchems Ei. De focus ligt op de realisatie van groene leefstraten met ruimte voor wonen en werken. - Buitenom via de walstraatjes. Dit zijn de straatjes die een herkenbare route kunnen gaan vormen op de rand van het Ei. - Wandelen door de parken. Dit zijn de wandelroutes die door de parken lopen.

Cultuurplein

Oude IJsselpark

Leerplein

Horecaplein

Sporten

Werkplekken buiten

Binnentuin

Buurtplein

Werktafel buiten

Buurt

Blok

53

Menselijke mobiliteit 4.7 Faciliteren auto en slimme logistiek Faciliteren auto verkeer De Achterhoek wil vooroplopen in slimme en duurzame mobiliteit. De binnenstad is bij uitstek de plek waar we deze ambitie kunnen waarmaken. Hierbij is het de uitdaging een balans te vinden tussen bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid. Een groot deel van de bezoekers van de binnenstad komt met de auto uit de omliggende dorpen. Een goede en duidelijk bereikbare stad met voldoende parkeermogelijkheden op de juiste plek is essentieel. Tegelijkertijd stimuleren we bezoek met OV en/of met de fiets.

Ringstructuur en robuuste parkeervoorzieningen Belangrijk hierin is het slimmer omgaan met de auto en logistiek. Uitdaging is om niet langer onnodig verkeer langs het Ei te laten rijden. Dit maakt het vriendelijker voor voetgangers en fietsers. Er ontstaat ook meer ruimte voor groen. Hoe doen we dit? Doorgaand verkeer leiden we om de binnenstad heen via een ringstructuur. Vanuit deze ringstructuur geven ‘inprikkers’ toegang tot de binnenstad. Aan het einde van deze ‘inprikkers’ zijn er goede parkeervoorzieningen; de bestaande parkeervoorzieningen bij de Hofstraat, een nieuwe parkeervoorziening (ondergronds) bij het stadhuis en een gebouwde parkeervoorziening (distributie/mobiliteitshub) op de Varkensweide.

Energieopwekking Energieopwekking

Een mobiliteitshub is een plek waar je kunt overstappen van bijvoorbeeld de auto naar de fiets en/of van de fiets naar de bus. Voor de bezoekers zijn er vervolgens vanaf de parkeervoorzieningen ‘groene lopers’ richting het Simonsplein. Dit principe is weergegeven in de afbeelding hiernaast.

Gedeelde logistieke HUB Smart energy HUB met laadplein. Het bedrijventerrein als een plek van energieuitwisseling, energieconversie en -opslag Bouw HUB

Last Mile met klein elektrisch vervoer naar de binnenstad

Binnenstadslogistiek

Niet de auto weren … 54

… maar een balans vinden in bereikbaarheid, leefbaarheid en verkeersveiligheid Mobiliteitshub station

Menselijke mobiliteit 4.7 Faciliteren auto en slimme logistiek Mobiliteit en strategisch volgorde Belangrijk is dat de komende jaren, in lijn met het mobiliteitsplan, de lokale en regionale ringstructuur wordt verbeterd. Dit kan stap voor stap samengaan met het autoluwer maken van de binnenstad, de auto (eerder) ‘afvangen’ aan de rand van het Ei en in de spoorzone. De strategische volgorde is hierbij essentieel. Samenvattend gaan we uit van de volgende principes: -

Versterking (regionale) ringstructuur in lijn met het mobilteitsplan. 30 km/u wordt het nieuwe uitgangspunt binnen de bebouwde kom. Alleen waar het nodig is geldt 50 km/u. Dit geldt voor de ringstructuur. Auto (eerder) afvangen, aan de rand van het Ei goede parkeervoorzieningen. Inprikkers (groene stadsstraten met bijbehorend beeld en functie) naar het centrum en rondom het Ei alleen bestemmingsverkeer/autoluw. Een distributie-/mobiliteitshub bij het station en de Varkensweide. In en rondom het Ei autoluw/autovrij. Binnen het Ei wordt gedacht aan een flexibel systeem voor bevoorrading. Binnen het Ei, bij de uitwerking van de visie, aandacht voor de toegankelijkheid/bereikbaarheid voor bewoners/bezoekers (bijvoorbeeld Prinsenhof ). We zetten in op gerichte toegankelijkheid in combinatie met een voetgangersgebied. Dit moet nog nader uitgewerkt worden.

Logistiek van de binnenstad De bevoorrading van de binnenstad van Doetinchem wordt nu met name gereguleerd door het hanteren van gewenste routes en venstertijden. Daarmee worden nu met name de verkeersbewegingen gereguleerd. In het kader van duurzame mobiliteit is het wenselijk om ook de uitstoot die de bevoorrading met zich meebrengt terug te dringen. Bij voorkeur gaan we samen met de ondernemers in de binnenstad richting nul uitstoot binnen het Ei. Dat komt ook de leefbaarheid ten goede. Als je door de binnenstad wandelt, heb je minder last van bevoorradend verkeer. Om dit te realiseren ligt het voor de hand een overslagpunt te creëren waar grote vrachtwagens hun voorraad kunnen achterlaten en waar kleine emissieloze voertuigen de voorraad naar de winkels brengen. Het auto- en laad- en losverkeer in de binnenstad wordt beter gereguleerd en gehandhaafd, ook met fysieke ingrepen (dynamisch palensysteem). In samenwerking met BBD en de overige ondernemers in de binnenstad zal gekeken worden naar de impact en realisatie van een logistieke hub op de Varkensweide, al dan niet in relatie tot toekomstige andere logistieke hubs in de stad om zo de emissieloze distributie te realiseren. Naast een milieuvoordeel zou de hub mogelijk ook een rol kunnen spelen in de bezorging van in de binnenstad (online) gekochte goederen bij inwoners.

Legenda

P

Ringstructuur Stadstraten en woonstraten Ei voetgangersgebied Belangrijkste parkeervoorzieningen Rode lopers naar het Ei 55

Doetinchemse stedelijkheid 4.8 Binnenstad als herkenbaar visitekaartje van stad en regio Binnenstad visitekaartje van stad en regio De Achterhoek is Doetinchem en Doetinchem is de Achterhoek. Vanuit het project ‘Citybranding’ komt naar voren dat het merk Achterhoek één van de sterkste regionale merken van Nederland is en dat Doetinchem er goed aan doet om dat merk zo effectief mogelijk te benutten. Daarnaast is er ook sprake van een zogenaamde ‘dikke’ regio in de Achterhoek. Dikke identiteiten zijn gebaseerd op een gedeelde cultuur en gemeenschapsgevoel, op algemeen gedeelde waarden gebaseerd. De regionale bezoekers voelen zich dus sterk verbonden met de Achterhoekse waarden, die in Doetinchem worden ingevuld voor de kernwaarden saamhorigheid, aanpakkersmentaliteit en levendigheid. Door Doetinchem ‘Het podium van de Achterhoek’ te maken, kan de binnenstad een onderscheidende identiteit neerzetten, die matcht met de behoefte uit het verzorgingsgebied. Verder kan de binnenstad optimaal profiteren van de lopende strategieën in de regio op het gebied van toerisme en recreatie en de marketingcampagne ‘Onverwachte Hoek’. De voorliggende binnenstadsvisie speelt daarop in: ‘De onderwachte binnenstad’. Belangrijk bij de profilering van de binnenstad zijn: -

-

56

Profilering als groene binnenstad in de groene Achterhoek. Inspelen op profiel van de ‘Onverwacht Hoek’. Ambachten/verswinkels/lokale ambachten in de binnenstad. De kracht van de Achterhoek laten zien in de binnenstad (o.a. innovatie). Noaberschap/gezelligheid passen bij de Achterhoek/Doetinchem. Dit kan ook een kracht zijn van de binnenstad. Bijvoorbeeld door het Simonsplein als huiskamer van alle inwoners te profileren. De Oude IJssel en de boulevard kunnen onderscheidend zijn. Unieke (verblijfs)recreatie aan het water. Toevoegen van (nieuwe) sfeermakers aan de binnenstad op het gebied van bijvoorbeeld leisure/cultuur/recreatie. Mochten die er komen, biedt dit nieuwe kansen voor de binnenstad.

Doetinchemse stedelijkheid 4.9 Een gemengde en ondernemende stad aan de Oude IJssel Stad aan de Oude IJssel De ontwikkeling van de binnenstad wordt in samenhang gezien met de ontwikkelingen in de spoorzone en aan de Oude IJssel. Dit wordt en is het centrum van de stad. Om hier een bruisende stad van te maken is menging van wonen, werken en leren en andere functies essentieel. In een vitale en levendige stad is er een balans te vinden tussen de verschillende functies die allemaal een beroep doen op de beperkt beschikbare ruimte. Dit is een continue uitdaging om tot een ideale mix te komen. Belangrijk hierbij zijn de volgende aandachtspunten: -

Juiste functie op de juiste plek Niet elke functie kan overal. Zeker met betrekking tot de functie winkelen/ horeca is clustering in de binnenstad belangrijk.

-

Kracht van de locatie gebruiken We kijken gebiedsgericht: welke functie past hier goed en leidt tot synergie met andere functies? Bijvoorbeeld de versterking van de sport en recreatie in Sportpark Zuid.

-

Menging van de functies Het mengen van functies en voorzieningen biedt veel kansen. Door het delen van voorzieningen kunnen we slim omgaan met het beperkte ruimtegebruik. Zo kan een school en speeltuin met een sporthal en fitness worden gecombineerd. Of een natuurpark met een markt en voedselproductie. Of onderwijs met een station en kantoren.

Cultuur

Recreatie, sport

Binnenstad

Makersdistrict

Vrije tijd - entertainment

HUB

HUB

Onderwijs

Innovatie - economie

57

Doetinchemse stedelijkheid 4.10 Doetinchemse maat en schaal Doetinchemse karakteristiek versterken De uitdaging is om een juiste balans te krijgen tussen stedelijke allure en het versterken van het historische karakter van de binnenstad. We passen zorgvuldig de bestaande maat en schaal van bebouwing in. De binnenstad wordt een aantrekkelijke leefomgeving voor verschillende functies. De volgende punten zijn belangrijk bij (nieuwe) ontwikkelingen: -

-

Versterking van de karakteristieke historische structuur. We bouwen compact, stedelijk en (waar mogelijk) met binnentuinen. We werken met een gelaagde opbouw (zie principes hiernaast). Monumenten zijn markante referentiepunten in het stadsbeeld. Aandacht voor de relatie tussen de historische verkavelingsstructuur en de individuele perceelsgebonden opzet van stadspanden. Samenhang door korrelgrootte die past in de omgeving. Stadspanden met herkenbare opbouw in volume, hoofd- en kapvormen, gevelindelingen en materialisering. Aansluiten bij de karakteristieke hoogte van twee tot en met vier lagen met een schuine langs- of dwarskap in het Doetinchems Ei. Per locatie wordt dit afgewogen. Buiten het Ei kunnen de volumes stedelijker worden, wederom locatieafhankelijk (zie woonmilieu Stedelijk - Woonvisie). Het materiaalgebruik is ambachtelijk en natuurlijk in de binnenstad.

We werken de bovenstaande punten uit in een nog op te stellen beeldkwaliteitsplan voor de binnenstad.

58

Winkelstraat

Stedelijke leefomgeving

Monofunctioneel

Mixen en accenten

Winkelplinten

Stadspanden met plinten

Plek om te kopen

Plek om te zijn

Inrichting voor consument

Inrichting voor divers gebruik

Winkeltijden

Altijd open

Doetinchemse stedelijkheid 4.10 Doetinchemse maat en schaal Gelaagde opbouw Om een aantrekkelijke leefomgeving te houden en te versterken is een gelaagde opbouw belangrijk. Hierbij worden het woonblok en de woning gelaagd op elkaar aangesloten. Er ontstaat ruimte voor binnentuinen,

collectieve hoven, semi-openbare pleintjes en parken. Hiermee vergroten we de kans op ontmoetingen. Deze gelaagde opbouw nodigt bewoners uit om zich eigenaar te voelen over duidelijk afgebakende ruimtes buiten hun woning. Dit zet aan tot zorg, inrichting en onderhoud van de ruimte.

Plein

Tuin

Hof

Straatje

Buurtpark

Plein 59

Doetinchemse stedelijkheid 4.10 Doetinchemse maat en schaal Transformaties in de binnenstad

1. Optoppen van panden en slim transformeren achterkanten

In de binnenstad willen we ruimte bieden aan het transformeren en herontwikkelen van (winkel)panden naar wonen. Daarvoor werken we in de binnenstad met het ‘transformatieloket’. Zie hiervoor de gemeentelijke website: www.doetinchem.nl Het transformatieloket is gericht op de transformatie het omzetten van bestaande panden in de binnenstad. In de binnenstad zien we verschillende manieren om te verdichten (woningen toe te voegen) en gebieden te herontwikkelen. Daarvoor hebben wij een aantal principes opgesteld. Deze kunnen gebruikt worden als handvatten voor herontwikkelingen. We hanteren de volgende principes:

Transformatie achterzijden en verdichting

Continue straatwanden met passende maat en schaal

Transformatie achterzijde en verdichting

1. Optoppen van panden en slim transformeren van achterkanten 2. Herontwikkeling van plinten 3. Herontwikkeling op diepe binnenterreinen 4. Winkelpanden transformeren tot stadswoningen

2. Slim herontwikkelen van plinten

Stadspanden op open plekken Woningen toevoegen en gevels verbeteren Verbeteren gevels en verkleinen winkelpanden

Huidige situatie 60

Nieuwe situatie

Variatie in woningtypes

Doetinchemse stedelijkheid 4.10 Doetinchemse maat en schaal 3. Herontwikkeling van diepe binnenterreinen

Huidige situatie: - Diepe winkelpanden - Parkeren/bergingen/winkelruimte op binnenterrein

4. Winkelpanden trandformeren tot stadswoningen

Toekomstige situatie: - Binnenterrein wordt groen hof - Voorkanten aan de straat en hof - Zorgen voor goede bezonning - Panden: toevoegen op perceel mogelijk, mits voldoende ruimte voor groen/binnentuin - Bouwhoogtes: maximaal 2, 3 of 4 lagen + kap en 2 of 3 lagen met kap aan binnenhofjes - Binnenterrein autovrij: inpandig/ondergronds op eigen terrein of geclusterd in grote garages

Huidige situatie: - Diepe winkelpanden - Weinig tot geen groen in de blokken

Voorbeeld toekomstige situatie: - Functieverandering winkelplinten naar wonen - Vergroenen achterterrein - Aantrekkelijke stadspanden in de binnenstad 61

Doetinchemse stedelijkheid 4.11 Naoberschap en (sociale) veiligheid Naoberschap, inclusie en (sociale) veiligheid Het naoberschap is een belangrijke kracht van Doetinchem en de Achterhoek. In de binnenstad staan ook onze inwoners centraal. Als de binnenstad aantrekkelijk is voor inwoners (inclusief regio), dan komen de bezoekers/recreanten ook naar zo’n levendige binnenstad. De binnenstad van Doetinchem bestaat uit een unieke mix van voorzieningen, inwoners, woningen en leefomgeving. Daarmee is de binnenstad anders dan een ‘woonwijk’. Tegelijkertijd is het een plek waar veel samenkomt. Het is bij uitstek een plek waar verschillende functies elkaar versterken: ontmoeten, beleven en bewegen. Het is een plek waar iedereen welkom is en waar iedereen zich thuisvolet. Een belangrijk uitgangspunt daarbij is dat de openbare ruimte daarop ingericht is. Goede verlichting en ruimte voor groen zijn dan belangrijke uitgangspunten.

Divers woningaanbod met plek voor iedereen Een divers woningaanbod zorgt ervoor dat er geschikte woningen zijn voor verschillende doelgroepen. In de binnenstad streven we dan ook naar diversiteit: verschillende leeftijden, soorten huishoudens en leefstijlen. Voor de inclusiviteit van een buurt, is het van belang dat er op een kleine schaal menging plaatsvindt. Dit kan goed binnen een bouwblok. Binnen elk bouwblok zou een menging van grotere en kleinere woningen, eventueel sociaal en vrije sector, voor een natuurlijk evenwicht kunnen zorgen.

62

Doetinchemse stedelijkheid 4.12 Aantrekkelijke en verbonden openbare ruimte en gebouwen Beeld openbare ruimte

Pleinen en plekken

De openbare ruimte vormt een belangrijke component van de opgave. Immers de openbare ruimte vormt samen met de bebouwing het beeld van de stad en moet helemaal passen in het regionale visitekaartje van de binnenstad. Om de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de openbare ruimte te vergroten werken we aan een duidelijke hiërarchie, met lanen, stadsstraten, dwarsstraten en verschillende herkenbare routes voor de binnenstad. Zie daarvoor bouwsteen 6. Voor het beeld van de openbare ruimte zijn de volgende punten belangrijk:

Op verschillende plekken in de openbare ruimte ontstaan interessante plekken voor ontmoeting en uitwisselingen. Plekken zoals pleinen, parken, binnentuinen of buurtplekken. Elke plek krijgt een eigen betekenis en karakter door de inrichting en de functies. Ook op het niveau van de buurt of het werkgebied bieden we kleinere plekken aan voor ontmoeting en verblijf.

-

-

-

Herkenbare binnenstad met uniforme bestrating, ambachtelijk en warm. Gebakken klinkers als basis, met accenten van natuursteen. We werken met natuurlijke materialen en tinten. Materialen en tinten die een afgeleide zijn van het Achterhoekse landschap. We zorgen er bij (kleine) initiatieven in de openbare ruimte voor, dat deze passen in het totale beeld van de openbare ruimte. Het straatmeubilair is uniform voor de gehele binnenstad, hoogwaardig en duurzaam en bij voorkeur biobased. Groen mag in het straatprofiel niet ontbreken en wordt waar mogelijk gecombineerd met de infiltratie van hemelwater. Waar voldoende ruimte is komen bomen, voorzien van een goede groeiplaats In de gehele binnenstad is er gelegenheid om te zitten, in de zon of schaduw. Er is ruimte voor terrassen van horeca met inachtneming van de beeldkwaliteit, veiligheid en evenementen. Het onderhoud van de openbare ruimte ligt op een hoog niveau (ofwel hoger dan in andere gebieden van de stad). We stimuleren kunst in de openbare ruimte. De basisvloer in Doetinchem wordt warm, ambachtelijk en we werken met natuurlijke materialen en tinten. De kunst in de openbare voegt opvallende elementen toe in vormgeving en kleurstelling. Maar vertelt wel telkens een verhaal van de plek wat echt bij Doetinchem past.

Natuursteen wordt gebruikt op bijzondere plekken

Het straatmeubilair is duurzaam en hoogwaardig

Aanvulling met bijzondere aan- of verlichting

Straatprofielen met gebakken klinkers en groen

Bijzondere plekken, bijvoorbeeld de boulevard, Simonsplein of het Stadshuisplein vergen een specifieke ontwerpopgave per plein. De samenhang met de gehele binnenstad blijft bestaan, maar bijzondere plekken kunnen een eigen identiteit krijgen passend bij het verhaal van de binnenstadsvisie.

Bijzondere elementen met groen en bomen

Kunst met een verhaal in de openbare ruimte 63

5.0 Visie binnenstad In de visie beschrijven we op hoofdlijnen wat onze uitwerking van de opgaven en de bouwstenen is die we in de vorige hoofdstukken hebben geformuleerd. De belangrijkste keuzes worden gemaakt en we zetten een stip op de horizon. De visie bestaat uit drie onderdelen: -

Een raamwerkkaart met de belangrijkste structuren en functies. Een kansenkaart met daarop de kansen voor de binnenstad. Een uitwerking van de Doetinchemse stadskwartieren.

Binnenstad en omgeving - 1975 64

Ondernemer aan het woord “We zijn zeer tevreden over het proces om te komen tot deze visie! We zijn als partners deze keer op voorhand betrokken en onze afvaardiging heeft ook aangegeven dat ze serieus genomen zijn en dat hun input ook goed is opgepakt. De Doetinchems Hart-leden zijn zeer enthousiast over de keuzes in de visie en de kansen die dit biedt voor Doetinchem en de binnenstad. Met name de ambitie en het beter verbinden en clusteren van elkaar versterkende functies in de stad. Wij denken dat dit niet alleen goed is, maar ook nodig voor een gezonde toekomst. Natuurlijk zijn er vragen bij de financiën en de realisatie termijn. En uiteraard welke overlast dit tijdens de bouw oplevert. Dit zijn allemaal zaken die verder uitgewerkt moeten worden. We hebben al verschillende ondernemers die mee willen denken in de concretisering die later dit jaar zal worden opgepakt.” Gabi Hunter - Voorzitter Ondernemersvereniging Doetinchems Hart

Binnenstad en omgeving - 2024 65

5.1 Raamwerk binnenstadsvisie

Wat betekenen de bouwstenen op de kaart? Hiervoor hebben we een ‘ruimtelijk raamwerk’ op hoofdlijnen opgesteld. Het raamwerk geeft de hoofdlijnen van de visie weer. Het ruimtelijk raamwerk is opgebouwd uit herkenbare stedenbouwkundige de profielen van wegen, lanen, straten en paden. Het raamwerk en deprofielen geven een hoofdrichting weer en worden in volgende fasen verder uitgewerkt. We lichten de belangrijkste onderdelen van de kaart toe.

Groene leefomgeving Op de kaart zijn de verschillende pleinen en straten benoemd. Hierbij is onderscheid gemaakt in typen straat. Voorbeelden van de straten zijn op de volgende pagina’s weergegeven.

Doetinchemse stedelijkheid Op de kaart zijn de ontwikkelvelden weergegeven. Dit zijn de plekken waarbinnen bebouwing, tuinen, binnentuinen en privégroen gerealiseerd kunnen worden. Per ontwikkelveld zijn de (belangrijkste) voorkanten benoemd. De belangrijkste locaties zijn benoemd voor de ontwikkeling van nieuwe ‘sfeermakers’. In de volgende paragraaf zijn de eerste ideeën hierbij benoemd. Daarnaast zijn de belangrijkste functies per stadsplint aangegeven.

Mobiliteit Op de kaart zijn de belangrijkste routes voor de fietser/voetganger weergegeven. Ook omvangrijke plekken voor het parkeren voor bezoekers en bewoners zijn aangeduid (Dit moet nog nader uitgewerkt worden in relatie tot het gemeentelijke parkeerbeleid). Ook belangrijke plekken voor fietsparkeren zijn weergegeven.

66

67

Verblijfsstraten Ei- Hamburgerstraat

Stadsstraten: Terborgseweg

68

Verblijfsstraten Ei-Boliestraat

Woonstraten/stegen Ei: Gart Seevinckgang

Woonstraten / Dwarsstraten: Melkweg

(Woon)laan: Missetstraat

69

Stadhuisplein

70

Boulevard

71

5.2 Doetinchems DNA versterken

Voor de ontwikkeling van de kwaliteit, identiteit en onderscheidendheid van de binnenstad is versterking van het Doetinchems DNA belangrijk. Daarom kiezen we voor een ontspannen stedelijkheid in een verbonden en groene binnenstad. Dat past bij Doetinchem en de Achterhoek. Als je ons DNA verder ontleedt, dan kom je uit op kernwaarden als lanen, pleinen, stadspanden (nieuw en oud), stegen, een prettige schaal en een fijnmazig karakteristiek stratenpatroon. Kortom, kwalitatieve gebouwen en groene openbare ruimte in een fijnmazige en verbonden structuur. Daarnaast natuurlijk gastvrijheid en naoberschap. Deze kernwaarden willen we ook ontwikkelen in de rest van de binnenstad. Maar we maken zeker geen letterlijke kopie, we ontwikkelen dezelfde sfeer en beleving in een eigentijdse uitvoering. In de toekomst voelen bewoners, ondernemers en bezoekers zich (nog steeds) thuis in de Doetinchemse binnenstad. De grote variatie in horeca, winkels, woningen, werkplekken, culturele, (recreatieve) en andere maatschappelijke voorzieningen trekt mensen van alle leeftijden. We houden de sfeer ontspannen en Achterhoeks gastvrij door verblijf centraal te stellen, we behouden en vergroten de variatie in de binnenstad en we tonen het groene karakter door de binnenstad duurzaam en klimaatbestendig te maken.

Verder vergroten we de karaktistieken van de binnenstad door deze beter te benutten en meer beleefbaar te maken.

Kansenkaart Op basis van het ruimtelijk raamwerk is de kansenkaart opgesteld. De kansenkaart verbeeldt een eerste aanzet voor de openbare ruimte en kansrijke nieuwe ontwikkelingen. Het is een mogelijke invulling. Hierdoor kan er gezamenlijk gewerkt worden aan een toekomstige binnenstad. Een goed gekozen visie en positionering inspireert ook en geeft richting. Het brengt mensen in beweging. We gebruiken de visie bij het maken van nieuw beleid en bij het toetsen van plannen en initiatieven.

72

73

5.3 Speerpunten kansenkaart

Samenvattend zijn dit de belangrijkste speerpunten van de kansenkaart:

P

4

1. We realiseren groene verblijfsstraten in het Ei / kernwinkelgebied (compact en onderscheidend).

5

2. Het Simonsplein wordt de groene huiskamer van de stad. 3. Het stadhuis komt aan de Hamburgerstraat te liggen. Wonen en werken bij stadhuis.

P

P

P P

4. We betrekken het cultuurcluster bij de binnenstad door realisatie van een plein. 5. Verkleuringsgebied. In dit deel van de binnenstad wordt naast winkelen ingezet op leisure en cultuur.

P

9

P

1

P P

7

P

P

2

P

P

8 P

6

6. We realiseren (op termijn) een boulevard tussen het Ei en de Oude IJssel.

3

P

7. Het Ei wordt omzoomd met groen met zitplekken, water en historische verwijzingen naar stadswerken. 8. Het gebied De Bleek wordt versterkt als gebied om te ontspannen en te recreëren.

74

9. De Haven/sportpark wordt betrokken bij de binnenstad. Dit zou kunnen door realisatie (op termijn) van een nieuw havenkwartier.

10. Er wordt gewerkt aan goede bereikbaarheid in combinatie met parkeren (eerste indicatie op de kaart aangegeven) voor verschillende doelgroepen:

P Bezoekers lang- en kortparkeren P Bezoekers kortparkeren/flitsbezoek P Bewoners (en bezoekers) langparkeren

75

5.4 Stadskwartieren

De kansenkaart geeft ruimte voor verschillende gebieden met een eigen gebiedskarakter. We hebben daarom zes stadskwartieren benoemd. Deze gebieden versterken elkaar en lopen geleidelijk in elkaar over. De karaktergebieden zijn op de kaart hiernaast globaal weergegeven. In elk karaktergebied wordt de relatie gelegd met de vijf groene gebieden rondom het Ei (inclusief de Oude IJssel) en de vier verschillende stadspoorten. Per stadskwartier zijn de ruimtelijke kansen benoemd, zijn de kansen voor een nieuw programma benoemd en is aangegeven voor welke doelgroep het gebied interessant is. Ten slotte zijn sfeerbeelden weergegeven.

76

Sfeerbeeld: Simonsplein als groene huiskamer

77

5.5 Heezenkwartier

Kansen Heezenkwartier Ruimtelijk - Vergroenen van de straten met plantvakken, gevelgroen en horizontaal groen - Nieuwstad nieuw woon- werkgebied met mogelijk (ondergrondse) parkeervoorziening voor bewoners en flitsparkeren. - Uitbreiding Mark Tennantplantsoen richting Stadshuisplein - Stadspoort verbeelden en groene stadsentree maken Programma - Ambachten uit de Achterhoek - Vers- en lokale winkels - Stadswoningen/appartementen aan de Nieuwstad - Ruimte voor evenementen die inspelen op de setting in het park Doelgroepen - Interessant voor doelgroep oranje, aqua en geel - Gezelligheid - ontmoeten - openbare eetplekken - Vooral gericht op inwoners Doetinchem/omgeving

78

79

5.6 Hamburgerkwartier

Kansen Hamburgerkwartier Ruimtelijk - Wandelgebied van stadhuis / Simonsplein - Stadhuisplein aan Hamburgerstraat / aanpassen weg - Simonsplein / groene huiskamer - Hamburgerstraat wordt verblijfstraat - Verbinden Mark Tennantplantsoen met IJsselkade - Versterken stadsentree/verbeelden omwalling Programma - Winkels/daghoreca in plint Hamburgerstraat - Stimuleren wonen op verdiepingen - Wonen/werken/maatschappelijke voorzieningen rondom stadhuis - Foodhall/weekmarkt (optie) op marktplein als trekker voor bezoekers - Catharinakerk: openbare publieksfunctie voor inwoners/bezoekers - Oud stadhuis als inspiratie nieuwe ontwikkeling aan Simonsplein - Op Simonsplein relatief kleinschalige evenementen in relatie tot tot de vergroeningsopgave - Op Stadshuisplein grotere evenementen Doelgroepen - Interessant voor doelgroep oranje, geel en lime - Gezelligheid - ontmoeten - speelplekken essentieel - Gericht op inwoners en bezoekers van de stad - Simonsplein huiskamer voor inwoners Doetinchem

80

81

Vergroening van de winkelstraat

Simonsplein als groene huiskamer van de stad

Leesbare geschiedenis van de stad Kazematten en verdedigingssingel verbeelden

Autovrij en groen Stadhuisplein

Transformatie en verdichting Continue straatwand aan het Mark Tennantplantsoen

Speelplekken

Special aan het Stadhuisplein (foodhal)

Nieuwbouw met variatie aan woningtypes rondom

Stadhuisplein als evenementenplein

het stadhuis Nieuwe route 82

Sfeerbeeld Stadhuisplein

83

5.7 Molenkwartier

Kansen Molenkwartier Ruimtelijk - Dwarsstegen van de boulevard richting Ei - Nieuw educatie- en leesplein - Kans nieuwe fiets- en voetgangersverbinding richting de Bleek - Boliestraat vergroenen en royale zitplekken - Groene woonstraten met geveltuinen Programma - Speciaalzaken en daghoreca-omgeving Boliestraat - Wonen/werken stimuleren richting de boulevard - Molen daghoreca en/of educatieve/museale functie - Rondom bibliotheek synergiefuncties zoals studiehuis, strip- of boekenhandel etc. - Ruimte voor evenementen aan de Oude IJssel/ boulevard Doelgroepen - Vooral gericht op Doetinchemmers en regio - Gebied interessanter maken voor aqua doelgroep

84

85

Sfeerbeelden vergroenen en klimaatbestendige openbare ruimte

86

87

5.8 Waterkwartier

Kansen Waterkwartier Ruimtelijk - Verblijfsboulevard Doetinchem - Stadsstrand met verblijfsplekken - Nieuwe dwarsverbindingen/plein met binnenstad - Varkensweide ontwikkelen als (distributie)hub en ruimte voor natuurlijke spelen. Gebouwde parkeervoorziening in meerdere lagen. Dient tevens als compensatie voor minder parkeren in Ei - Toegankelijke havenloods met ruimte voor wandelen aan het water Programma - Nieuwe kansen op termijn: walwoningen en bijvoorbeeld stadshotel - Verschillende speelplekken - Uitbreiden van de haven en bijbehorende recreatieve functies - Havenkwartier met appartementen met zicht op de Oude IJssel - Kans nieuwe publiekstrekker: haven + stadscamping - Foodtrucks aan wandelpromenade Doelgroepen - Interessant voor alle doelgroepen - Gericht op inwoners Doetinchem en omgeving en recreatieve bezoekers

88

89

Nieuwbouw langs de boulevard

Nieuwbouw aan het Simonsplein

Groen en fijnmazig netwerk

Toegankelijke haven

van stegen en straten

Nieuwe voetgangersverbinding over de Oude IJssel

Speelplekken aan de Oude IJssel

Versterken evenemententerrein Parkeren in Nieuwbouw Havenkwartier 90

gebouwde parkeerhub

Ligweide aan de Oude IJssel

Sfeerbeeld boulevard aan de Oude IJssel

91

5.9 Gruitkwartier

Kansen Gruitkwartier Ruimtelijk - Grutstraat is dé horecastraat van de Achterhoek - Aandacht voor voldoende levendigheid overdag - Terrassen ambachtelijke vormgeving, natuurlijk en groen - Groen aan gevels en horizontaal groen. Flexibel in verband met beperkte ruimte - Joop Sarsplein eventueel herontwikkelen met groene passage en hofjeswoningen naar Catharinaplein - Wonen op het randje: walwoningen en herstel stadssingel - Groene poort Grutstraat versterken - Stadsmuur eigentijds verbeelden Programma - Aandacht voor voldoende levendigheid overdag - Voldoende afwisseling tussen nacht- en daghoreca - Walwoningen aan het groen - (Korte) Kapoeniestraat wonen/werken stimuleren - Nieuw park / speelplek bij walwoningen - Mogelijke ontwikkeling van nieuwe passage van Catharinaplein naar de Grutstraat Doelgroepen - Interessant voor doelgroep oranje, geel, lime en aqua - Vooral gericht op Doetinchemmers en omliggende plaatsen

92

Alternatief Joop Sarsplein

93

5.10 Catharinakwartier

Kansen Catharinakwartier Ruimtelijk - Wandelgebied van Simonsplein / cultuurcluster - Nieuw plein cultuurcluster. Eventueel uitgevoerd als ‘shared space’ in verband met routes voor de bus / Amphion - Catharinastraat vergroenen - Catharinaplein vergroenen in combinatie met grotere speelplek - Route Grutstraat / omgeving Amphion voor de voetganger - Groene dwarsverbindingen tussen Hofstraat en Veentjes Programma - Versterken cultuurcluster rondom Amphion en Burgemeester van Nispenstraat - Burgemeester van Nispenstraat profileren als cultuurstraatje van Doetinchem - Gebied tussen van Nispenstraat en Amphionpark kansrijk als herontwikkeling naar wonen en cultuur - Catharinastraat verkleuringsgebied naar leisure en cultuur. Eventueel vrijkomende winkelpanden daarvoor aanwenden. Doelgroepen - Gebied interessant voor lime, oranje en aqua - Zorgen voor voldoende verblijfsplekken en bijzondere beleving, bijvoorbeeld kunst - Gericht op inwoners en bezoekers van de stad

94

95

Simonsplein als groene huiskamer van de stad

Cultuurstraat van de stad

Nieuwbouw met maat en schaal van de binnenstad

Vergroening van de uitgaansstraat

Verbinding met het Amphionpark

Nieuwbouw met variatie aan woningtype aan het cultuurplein

Groen en fijnmazig voetgangersnetwerk 96

Doorgaande autoroute

Groen en autoluw cultuurplein

97