Bijlage 1.3.1 - Toelichting bijlage 1 - Bouwgeschiedenis en ruimtelijke structuur Langerak.pdf

Bouwgeschiedenis en ruimtelijke structuur Langerak Het dorp Langerak valt uiteen in twee deelgebieden met aparte kenmerken, namelijk het dorpsgebied en het terrein van de ijzergieterij.

De geschiedenis van het buurtschap Langerak, gelegen aan de Keppelseweg, is nauw verbonden met het ontstaan van de ijzergieterij ‘Vulcanus’. In 1894 opende de ijzergieterij ‘Vulcanus’ zijn poorten op de locatie aan de Keppelseweg. De gieterij werd gevestigd op een locatie die toen bijna halverwege tussen het dorp LaagKeppel en het stadje Doetinchem gelegen was. Er lagen slechts enkele huizen in de buurt. Vanaf ongeveer 1950 heeft de oorspronkelijk nog vrij kleinschalige bebouwing van de ijzergieterij zich uitgebreid tot een behoorlijke omvang. Ook het buurtschap Langerak heeft zich na 1950 pas als herkenbare kern ontwikkeld als gevolg van de naoorlogse groei van de ijzergieterij. In de directe omgeving van de ijzergieterij was ruimte genoeg voor de bouw van de noodzakelijke woningen voor de werknemers. Het grootste deel van deze woningen is aan weerzijden van de Keppelseweg gebouwd. Hierdoor heeft de kern het karakter van een straatdorp gekregen. De wordt gevormd door voornamelijk woningen (vrijstaande en tweekappers). Daarnaast zijn enkele kleinschalige functies ontstaan (o.a. restaurant, pedicure, kapsalon). In de tweede helft van de 20e eeuw vestigden zich ook andere bedrijven in de kern. Hierdoor kreeg Langerak een sterk industrieel karakter. Een aantal van deze bedrijven heeft sinds de eeuwwisseling de poorten weer gesloten.

Inmiddels zijn de vrijgekomen terreinen herontwikkeld als woongebied. Het grootste van deze opgeheven bedrijven was een timmerfabriek aan de Nederbergweg waar een 20-tal woningen zijn gebouwd. Andere opgeheven bedrijven zijn een autosloperij (Keppelseweg 404) en een oud-

ijzerhandel (Keppelseweg 414). Het voormalige zalencentrum Veldhoen (Keppelseweg 420) is sinds 2009 buiten gebruik. IJzergieterij ‘Vulcanus’ is begin 2019 failliet verklaard maar maakt ruim een maand na het faillissement een doorstart op de huidige plek in Langerak. Het bedrijf is overgenomen door Machine Fabriek Elburg. Buurtschap Langerak is, in tegenstelling tot de meeste andere buurtschappen in ons land, groot en dichtbebouwd genoeg voor een 'bebouwde kom', en heeft daarom blauwe plaatsnaamborden. Het straatbeeld wordt overheerst door de Keppelseweg (N317) met twee (gescheiden) rijbanen en ventwegen aan beide zijden. De woningen langs deze weg staan op ruime kavels en hebben een groene uitstraling met hier en daar zicht op achterliggende (bos)percelen. De bebouwing van de ijzergieterij is hiermee in grote tegenstelling door de massaliteit en de dichte straatwand.