Bijlage 1.3.1.11 - Bijlage 11 bij ruimtelijke onderbouwing - Akoestisch onderzoek.pdf
Tekst van het document
Akoestisch onderzoek
Terborgseweg, Doetinchem
Gemeente Doetinchem
Datum: 28-10-2024 Projectnummer: 170151.05 Versie: 4.4
INHOUD
1
Inleiding
3
1.1 1.2 1.3 1.4
Aanleiding Ligging besluitgebied Verkavelingsplan Doel van het onderzoek
3 3 4 4
2
Wet- en regelgeving
5
2.1 2.2 2.3 2.4
Wet geluidhinder Hogere waarde procedure Gecumuleerde geluidbelasting Rekenmethodieken
5 7 8 9
3
Onderzoeksgegevens
10
3.1
Selectie van geluidbronnen
10
4
Onderzoek
16
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Onderzoekskader Bepalen van de geluidbelastingen Geluidbelastingen Mogelijkheden voor geluidreducerende maatregelen Toetsing gemeentelijk geluidbeleid
16 16 16 31 46
5
Conclusie
48
Bijlage A: Grafisch overzicht rekenmodel Bijlage B: Rapportage van het rekenmodel Bijlage C: Resultaten Bijlage D: Industriemodel en emplacement
1
Inleiding
1.1
Aanleiding In Doetinchem bestaat het voornemen om woningbouw te realiseren aan de Terborgseweg. Hiervoor moet het bestemmingsplan worden aangepast. In het kader van een ruimtelijke onderbouwing is onderzoek noodzakelijk naar de geluidbelasting vanwege (spoor)wegverkeerslawaai en industrielawaai afkomstig van het gezoneerde industrieterrein Hamburgerbroek en het emplacement Doetinchem. Onderhavig rapport is een uitwerking van dit onderzoek naar (spoor)wegverkeerlawaai en industrielawaai.
1.2
Ligging besluitgebied Het besluitgebied betreft het perceel Terborgseweg 74-78 in Doetinchem. Deze locatie bevindt zich binnen de bebouwde kom van de stad Doetinchem en ligt op korte afstand van het centraal station van Doetinchem. Het plangebied ligt aan de gezoneerde 50 km/uur weg Terborgseweg. Ten westen grenst de niet-gezoneerde 30 km/uur weg Stationsstraat. In de directe omgeving zijn de gezoneerde 50 km/uur wegen Hamburgerbroeklaan, Ambachtsstraat en J.F. Kennedylaan gesitueerd. In de nabijheid van het besluitgebied liggen daarnaast het gezoneerd industrieterrein Hamburgerbroek en de gezoneerde spoorlijn Arnhem-Winterswijk. Op verzoek van ProRail wordt ook het emplacement Doetinchem meegenomen in de beoordeling. Onderstaande figuur toont de globale ligging van het plangebied.
Globale ligging plangebied (in lichtgroen)
3
1.3
Verkavelingsplan Onderstaande figuur geeft een uitsnede van het ontwerp weer. Voor de woontoren geldt dat het ontwerp nog niet vaststaat: deze wordt mogelijk uitgebreid richting de binnenplaats en het aantal woningen per bouwlaag staat nog niet vast.
Concept ontwerp (versie maart 2024) begane grond Terborgseweg, Doetinchem
1.4
Doel van het onderzoek Om de ontwikkeling mogelijk te maken moet volgens artikelen 76a en 77 van de Wet geluidhinder (Wgh) en artikel 4.1 van het Besluit geluidhinder (Bgh) bij het nieuwe planologisch regime waarin woningen of andere geluidgevoelige bestemmingen mogelijk worden gemaakt binnen de zones van (spoor)wegen, akoestisch onderzoek worden verricht. Dit onderzoek heeft tot doel inzicht te geven in het akoestisch klimaat van de nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen ten gevolge van spoorwegverkeerslawaai, wegverkeerslawaai en industrielawaai.
4
2
Wet- en regelgeving Het plan is vóór 1 januari 2024 als ontwerp ter inzage gelegd. Dit houdt in dat de weten regelgeving van voor 1 januari 2024 van toepassing is, en nog niet de Omgevingswet. Zo wordt gewerkt met de normen uit de Wet geluidhinder.
2.1
Wet geluidhinder
2.1.1
Zones Langs wegen en spoorwegen liggen zones. Binnen deze zones moet voor de realisatie van geluidgevoelige bestemmingen akoestisch onderzoek worden uitgevoerd. Wegverkeer De breedte van de zone is afhankelijk van het aantal rijstroken en de ligging van de weg: stedelijk of buitenstedelijk. De zone ligt aan weerszijden van de weg en is gemeten vanuit de rand van de weg. De zones, zoals beschreven in artikel 74 van de Wgh, zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Tabel 1 Overzicht van de zones langs wegen Aantal rijstroken
Zones langs wegen Stedelijk gebied
Buitenstedelijk gebied
1 of 2 rijstroken
200 meter
250 meter
3 of 4 rijstroken
350 meter
400 meter
5 of meer rijstroken
350 meter
600 meter
Artikel 74 lid 2 van de Wgh maakt een uitzondering voor wegen met een 30 km/umaximumsnelheid en woonerven. Deze wegen hebben geen zone en zijn daarmee niet onderzoeksplichtig1. Railverkeer De wettelijke zone van een spoorweg is afhankelijk van de toegestane geluidbelasting op het referentiepunt uit het geluidregister. De zone ligt aan weerszijden van een spoorweg en wordt gemeten vanuit de buitenste spoorstaaf. De zones, zoals beschreven in artikel 1.4a uit het Bgh, zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Tabel 2 Overzicht van de zones langs spoorwegen Hoogste geluidbelasting op referentiepunt
1
Zones langs spoorwegen
Kleiner dan 56 dB
100 meter
Gelijk aan of groter dan 56 dB en kleiner dan 61 dB
200 meter
Conform artikel 74 lid 2 van de Wgh is voor 30 km/uur wegen geen onderzoeksplicht. Op 3 september 2003 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitgesproken (nr. 200203751/1: Abcoude) dat nog niet geconcludeerd kan worden dat het project aanvaardbaar is vanuit het oogpunt van een goede ruimtelijke ordening (goed woon- en leefklimaat, zoals opgenomen in het Bouwbesluit). Daarom wordt bij 30 km-zones onderzocht of wordt voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB of de ten hoogst toelaatbare geluidbelasting op de gevel. 5
Hoogste geluidbelasting op referentiepunt
Zones langs spoorwegen
Gelijk aan of groter dan 61 dB en kleiner dan 66 dB
300 meter
Gelijk aan of groter dan 66 dB en kleiner dan 71 dB
600 meter
Gelijk aan of groter dan 71 dB en kleiner dan 74 dB
900 meter
Gelijk aan of groter dan 74 dB
1.200 meter
Industrielawaai De wettelijke zone van een gezoneerd industrieterrein is afhankelijk van de gereserveerde geluidruimte voor alle bedrijven binnen het industrieterrein. Deze zone is gelegen rondom het industrieterrein en wordt bepaald door de grens van het industrieterrein en de 50 dB(A) geluidcontour vanwege de geluidreservering van het terrein. Emplacement Doetinchem Voor het emplacement Doetinchem geldt dat deze geen onderdeel uitmaakt van een gezoneerd industrieterrein, daarom wordt getoetst aan de grenswaarden uit de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening. 2.1.2
Grenswaarden De Wgh heeft tot doel geluidhinder te voorkomen en te beperken tot aanvaardbare geluidniveaus. In de Wgh zijn hiervoor twee soorten grenswaarden opgenomen: − Voorkeursgrenswaarde2: Deze waarde garandeert een goede woon- en leefsituatie binnen de invloedssfeer van een geluidbron (wegen, spoorwegen, enzovoort). − Maximale ontheffingswaarde: Deze waarde geeft de hoogste gevelbelasting weer waarvoor een hogere waarde kan worden aangevraagd. De grenswaarden zijn onder andere afhankelijk van de geluidbron (wegverkeer-, railverkeer- of industrielawaai), de ligging van de geluidgevoelige bebouwing (stedelijk of buitenstedelijk gebied) en het type geluidgevoelige bebouwing. In de volgende tabel zijn voor geluidgevoelige bestemmingen de voorkeursgrenswaarden en de meest voorkomende hoogst toelaatbare geluidbelasting uit de Wgh weergeven. Tabel 3 Overzicht van de grenswaarden uit de Wgh Wegverkeer
Railverkeer
Gezoneerd industrieterrein
Stedelijk gebied Voorkeursgrenswaarde
48 dB (art. 82 Wgh)
55 dB (art. 4.9 lid 1 Wgh)
50 dB (art. 44 Wgh)
Maximale ontheffings-
63 dB (art. 83 lid 2
waarde
Wgh)
68 dB (art. 4.10 Wgh)
55 dB (art. 45 Wgh)
48 dB (art. 82 Wgh)
55 dB (art. 4.9 lid 1)
50 dB (art. 44 Wgh)
Buitenstedelijk gebied Voorkeursgrenswaarde
2
De term voorkeursgrenswaarde stond in de Wgh tot 1-1-2007. Op 1 januari 2007 is de gewijzigde Wet geluidhinder (modernisering instrumentarium geluidbeleid, eerste fase) in werking getreden. Eén van de wijzigingen bestond uit het feit dat de term ‘voorkeursgrenswaarde’ werd vervangen door ‘ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting’. Om verwarring te voorkomen en de leesbaarheid te verhogen wordt in dit akoestisch onderzoek de term voorkeursgrenswaarde gebruikt. 6
Wegverkeer
Railverkeer
Gezoneerd industrieterrein
Maximale ontheffings-
53 dB (art. 83 lid 1
waarde
Wgh)
68 dB (art. 4.10)
55 dB (art. 45 Wgh)
Voor de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening geldt dat de grenswaarden voor een woonwijk in de stad aansluiting vinden bij de grenswaarden van een gezoneerde industrieterrein voor de Wet geluidhinder. Gezien de voorkeursgrenswaarde en de maximale ontheffingswaarde kunnen zich drie situaties voordoen: Een geluidbelasting lager dan de voorkeursgrenswaarde In deze situatie zijn volgens de Wgh geen nadere acties nodig om de geluidgevoelige bebouwing te realiseren. Een geluidbelasting tussen de voorkeursgrenswaarde en de maximale ontheffingswaarde In deze situatie dienen bij voorkeur maatregelen te worden getroffen om de geluidbelasting terug te brengen tot een waarde die lager is dan de voorkeursgrenswaarde. Wanneer er overwegende bezwaren zijn vanuit stedenbouwkundig, verkeerskundig, landschappelijk of financieel oogpunt, kan voor de geluidgevoelige bebouwing een hogere waarde worden aangevraagd. Voor het verlenen van hogere waarden kan de gemeente een gemeentelijk geluidbeleid vaststellen. Een geluidbelasting hoger dan de maximale ontheffingswaarde In deze situatie is de realisatie van geluidgevoelige bebouwing in principe niet mogelijk, tenzij geluidbeperkende maatregelen worden getroffen waardoor de geluidbelasting daalt tot een waarde lager dan de voorkeursgrenswaarde of de maximale ontheffingswaarde.
2.2
Hogere waarde procedure Bij een geluidbelasting, na beschouwing van maatregelen, tussen de voorkeursgrenswaarde en de hoogst toelaatbare geluidbelasting kan bij het college van burgemeester en wethouders (B en W), onder bepaalde voorwaarden, ontheffing van de voorkeursgrenswaarde worden aangevraagd. Daarnaast moet, indien aanwezig, voldaan worden aan één of meerdere subcriteria uit lokaal hogere waarden beleid van de gemeente Doetinchem (Beleidsregels Hogere Waarden Wet geluidhinder Doetinchem, d.d. 2008). Hierin staat dat aan ten minste één van de volgende criteria moet worden voldaan om in aanmerking te komen voor een hogere waarde (met de aantekening dat burgemeester en wethouders kunnen besluiten om bij uitzondering hier geen uitvoering aan te geven): • •
De woningen worden gesitueerd als vervanging van bestaande bebouwing; De bebouwing heeft een afschermende functie voor bestaande/beoogde geluidgevoelige functies;
7
• • •
De woningen vullen een open plaats tussen bestaande bebouwing; Woningen zijn in de omgeving van een station of halte gesitueerd; Woningen zijn in een uitbreidings-, stads- of dorpsvernieuwingsplan opgenomen.
Hiernaast dient een woning ten minste één geluidsluwe zijde te hebben (geluidsluw betekent in dit geval dat voor elke bron de geluidbelasting aan de voorkeursgrenswaarde voldoet). En dat buitenruimten aan deze geluidluwe zijde zijn gelegen, en de geluidbelasting van deze buitenruimten niet meer dan 5 dB hoger mag liggen dan de aangrenzende (geluidluwe) gevel. Verder gelden nog eisen voor de indeling, waarin gesteld wordt dat geluidgevoelige ruimtes zoals woon- en slaapkamers zoveel mogelijk aan de geluidluwe zijde gesitueerd dienen te worden. Bij een aanvraag hogere grenswaarden is toetsing van de gevelwering vereist in verband met de binnenwaarde. De binnenwaarde mag de maximale waarde van 33 dB niet overschrijden. De eventuele toetsing van de binnenwaarde is niet in dit onderzoek beschouwd en hoeft pas plaats te vinden bij de aanvraag om een omgevingsvergunning voor het bouwen. Indien een hogere grenswaarde wordt aangevraagd, mag het college van B en W vragen naar de gecumuleerde geluidbelasting, waarbij ook andere bronnen zijn meegenomen, zoals railverkeerslawaai of industrielawaai (art. 157 Wgh, Bgh Hoofdstuk 2, art. 2.2b, lid 1-5).
2.3
Gecumuleerde geluidbelasting De gecumuleerde geluidbelasting wordt berekend ter plaatse van de geluidgevoelige bestemmingen (waarvoor een hogere waarde wordt vastgesteld) die in meerdere geluidszones in de zin van de Wgh liggen. In het zesde lid van artikel 110a Wgh wordt aangegeven dat burgemeester en wethouders slechts hogere waarden vast kunnen stellen, wanneer de gecumuleerde geluidsbelasting niet leidt tot een onacceptabele geluidbelasting. De Wgh geeft geen grenswaarden voor de gecumuleerde geluidbelasting. Dit is derhalve ter beoordeling van het bevoegd gezag.
8
2.4
Rekenmethodieken
2.4.1
Rekenmethodiek voor de geluidbelastingen Volgens artikel 110d van de Wgh moet voor wegverkeer-, railverkeer- en industrielawaai het “Reken- en meetvoorschrift geluid 2012” (RMG 2012) worden gevolgd. Voor de berekening van de geluidbelasting van een weg is de rekenmethodiek beschreven in bijlage III (hoofdstuk 3) van het RMG 2012. Voor de berekening van de geluidbelasting van een spoorlijn is de rekenmethodiek beschreven in bijlage IV (hoofdstuk 3) van het RMG 2012. Voor de berekening van de geluidbelasting van een gezoneerd industrieterrein is de rekenmethodiek beschreven in de Handleiding meten en rekenen industrielawaai 1999. De reken- en meetvoorschriften schrijven voor dat het equivalente geluidniveau moet worden bepaald volgens standaardrekenmethode 2, maar dat in bepaalde situaties kan worden volstaan met een eenvoudigere standaardrekenmethode 1-berekening. Standaardrekenmethode 1 is gebaseerd op een vereenvoudiging van de situatie, waarbij ten aanzien van het toepassingsbereik van de methode, voorwaarden worden gesteld. In voorliggende situatie is gerekend met standaardrekenmethode 2, hiervoor is gebruikgemaakt van het computerprogramma Geomilieu (versie 2020.1 en versie 2023.3).
2.4.2
Rekenmethodiek voor de gecumuleerde geluidbelasting Cumulatie is alleen van belang in situaties waarin geluidgevoelige bebouwing wordt blootgesteld aan meerdere geluidbronnen. Op basis van bijlage I, hoofdstuk 2: “Rekenmethode gecumuleerde geluidbelasting” uit het RMG 2012 hoeven bronnen, die niet zorgen voor een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde, niet betrokken te worden in de berekening van de gecumuleerde geluidbelasting. De gecumuleerde geluidbelasting wordt in het kader van de bepaling van de gevelwering berekend exclusief aftrek artikel 110g Wgh.
9
3
Onderzoeksgegevens De verkeersgegevens zijn verstrekt door de gemeente Doetinchem en betreffen prognosecijfers voor het jaar 2030.
3.1
Selectie van geluidbronnen Voor het akoestische onderzoek wordt allereerst bepaald welke (spoor)wegen relevant zijn voor het plangebied. In de directe omgeving van het plangebied liggen wegen en een spoorlijn. Tevens ligt het plangebied in de nabijheid van het gezoneerde industrieterrein Hamburgerbroek. Het plangebied ligt in de akoestische aandachtszone van de Terborgseweg, J.F. Kennedylaan, Hamburgerbroeklaan en de Ambachtsstraat. Daarnaast ligt het plangebied tevens aan de Stationsstraat, een 30 km/uur weg. Formeel behoeft een 30 km/uur weg niet beoordeeld te worden in het kader van de Wgh. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is deze weg wel in het onderzoek betrokken. Ook ligt het plangebied in de akoestische aandachtszone van het hoofdstation in Doetinchem, waar onder andere de spoorlijn Arnhem-Winterswijk zich bevindt.
3.1.1
Verkeersintensiteiten wegen In dit onderzoek is de intensiteit (voertuigbewegingen per etmaal) van de personenauto’s en vrachtwagens (middelzware en zware vrachtwagens) afkomstig van de gemeente Doetinchem. Om te komen tot een prognose voor het jaar 2033 is uitgegaan van een autonoom groeipercentage van 1% (per jaar). Als worst-case benadering wordt uitgegaan dat de ontsluiting van het complex plaatsvindt via de Stationsstraat naar de Terborgseweg. Op de Terborgseweg gaat 50% richting het noorden en 50% richting het zuiden. Voor de verkeersaantrekkende werking wordt uitgegaan van een oud ontwerp met meer woningen (97 in plaats van 92) en daarmee meer verkeersbewegingen, er is gerekend aan de hand van CROW ASVV 2021 (d.d. oktober 2021). Dit heeft geen (significant) effect op de totale geluidbelasting. De gehanteerde verkeersgeneratie bedraagt 520 mvt./etmaal; de berekening is in detail weergegeven in onderstaande tabel. Tabel 4
Verkeersgeneratie
Kenmerk
aantal kencijfer
per
verkeersgeneratie gemiddeld
koop, huis, tussen/hoek
13
6,8
woning
88,4
koop, appartement, midden
43
5,1
woning
219,3
koop, appartement, duur
1
6,8
woning
6,8
sociale huur
40
4,7
woning
188
Commerciële dienstverlening (kantoor met baliefunctie)
111
0,108
m²
12
totaal naar boven afgerond
520
10
In tabel 5 zijn de gehanteerde verkeersintensiteiten weergegeven. Een nadere specificering van de invoergegevens is te vinden in bijlage B. Tabel 5 Gehanteerde verkeersgegevens, de hoogste intensiteit per weg is weergegeven. Weg(vak)
3.1.2
Maximale etmaalintensiteit 2033 [mvt./etm.]
Wegverharding
Snelheid (km/uur)
Terborgseweg
13.906
Asfalt
50
J.F. Kennedylaan
8.479
Asfalt
50
Hamburgerbroeklaan
1.357
Asfalt
50
Ambachtsstraat
1.084
Asfalt
50
Stationsstraat
2.152
Asfalt en klinkers in keperverband
30
Bebouwing en ligging toetspunten Aan de hand van het bouwplan is het rekenmodel opgebouwd. De toetspunten zijn gesitueerd op 1,5 meter boven elke verdiepingsvloer waarbij uitgegaan wordt van een verdiepingshoogte van 3 meter voor de gebouwen 1, 2, 3 en 6. De begane grond van gebouw 4 en 5 bedraagt 4 meter, en bij gebouw 5 bedraagt ook de bovenste, 10e, verdieping 4 meter. Bij een verdieping van 4 meter wordt een toetshoogte van 2 meter boven de verdiepingsvloer aangehouden. Voor de woontoren, gebouw 5, is het ontwerp nog niet definitief, er wordt uitgegaan van 11 bouwlagen. De gevel aan de binnenplaats wordt 2 meter naar achter geschoven om rekening te houden met een eventuele uitbreiding van de toren. Ook het aantal woningen per bouwlaag staat niet vast. Navolgende figuur toont de gebouwennummering op het stedenbouwkundig concept ontwerp. Navolgende figuur geeft de ligging en nummering van de toetspunten en gebouwen van de begane grond, in het rekenmodel. De figuur daarna geeft de verdiepingen erboven weer.
11
3
4
2
6 5 1
Nummering gebouwen
Ligging gebouwen en toetspunten begane grond
12
Ligging gebouwen en toetspunten hogere verdiepingen
3.1.3
Aftrek ex artikel 110g Wgh Voor wegen waar de representatief te achten snelheid lager is dan 70 km/uur wordt een correctie toegepast van 5 dB. Voor wegen waar de toegestane maximumsnelheid hoger of gelijk is aan 70 km/uur een aftrek afhankelijk van de berekende geluidbelasting. Indien de geluidbelasting 57 dB bedraagt, is de aftrek 4 dB. Bij een geluidbelasting van 56 dB bedraagt de correctie 3 dB. Indien een andere geluidbelasting wordt berekend bedraagt de correctie 2 dB. Op alle wegen wordt een correctie van 5 dB3 toegepast aangezien de snelheid lager ligt dan 70 km/uur.
3.1.4
Snelheid en intensiteiten van de spoorlijn Voor de geluidberekening zijn de snelheid en de verkeersintensiteiten van de treinen van belang op de spoorlijn. De gebruikte spoorgegevens zijn afkomstig uit het geluidregister4, welke zijn vastgesteld in het kader van SWUNG I. Naast de spoorgegevens 3
Op grond van de Wgh moet bij wegen met een snelheid tot 70 km/uur een aftrek voor het stiller worden van het verkeer (aftrek op grond van artikel 110g Wgh) van 5 dB worden toegepast. Voor 30 km/uur wegen is deze aftrek niet vastgelegd in de Wgh, omdat deze geen zone hebben. Bij lagere snelheden is het aandeel motorgeluid hoger dan van het bandengeluid. Het is aannemelijk dat het motorgeluid in de toekomst sterk zal afnemen, door gebruik van elektrische en hybride auto’s, bij 30 km/uur wegen is dan ook de aftrek voor het stiller worden van het verkeer (aftrek op grond van artikel 110g Wgh) van 5 dB toegepast. Hiermee is aangesloten bij de Raad van State uitspraak bij het bestemmingsplan “Parijsch Zuid” in Culemborg (zaaknummer: 201304862/3/R2).
4
http://www.geluidregisterspoor.nl/, voor dit onderzoek is gebruikt versie 21 december 2021.
13
bevat het geluidregister ook nog de informatie van de aanwezige geluidschermen langs het spoor. 3.1.5
Maaiveldhoogte spoor Het spoor is ter plaatse gelegen op ongeveer 13 meter boven NAP. De hoogtes van bovenkantspoor (B.S.) zijn afkomstig uit het geluidregister. De hoogte van het plangebied bedraagt circa 12 meter5 boven NAP.
3.1.6
Industrieterrein Hamburgerbroek De gegevens met betrekking tot het industrieterrein Hamburgerbroek zijn afkomstig van de gemeente Doetinchem. De gemeente Doetinchem heeft het zonebeheermodel ter beschikking gesteld voor de berekening van de gevelbelastingen als gevolg van het industrieterrein (modelnaam ‘Hamburgerbroek’ Geomilieu v2023.3). De standaardbodemfactor bedraagt 0,5. Er zijn de volgende aanpassingen gedaan aan het zonebeheersmodel: - het gebouw en omliggende bodem van het plan KlaassenGroep is toegevoegd (identiek aan de grafische weergaven in hoofdstuk 3.1.2); - de bebouwing ter hoogte van de Terborgseweg 70 is ingevoerd conform de werkelijkheid voor een betere afspiegeling van de werkelijke situatie. De aanpassingen zijn weergegeven onder de groep ‘Plan Klaassen’ zichtbaar in de invoergegevens uit de bijlage. Voor berekeningen van de geluidbelasting ten gevolge van het Industrieterrein Hamburgerbroek is versie 2023.3 gebruikt van Geomilieu. Navolgende afbeelding toont een grafische weergave van het model, de lichtblauwe arcering toont de aangepaste invoer (de donkerblauwe omlijning is het ‘bebouwingsgebied’ uit het gemeentelijk model).
Grafische weergave rekenmodel Hamburgbroek, versie Geomilieu 2023.3. Toegevoegde objecten worden weergegeven in lichtblauw.
5
Actueel Hoogtebestand Nederland (www.ahn.nl). 14
Grafische weergave rekenmodel Hamburgbroek, versie Geomilieu 2023.3. Te zien is het plan van Klaassen Groep en de bebouwing rondom de Terborgseweg 70. De blauwe arcering is het bebouwingsgebied uit het model van de gemeente.
3.1.7
Emplacement Doetinchem ProRail heeft geluidmodel van het emplacement Doetinchem beschikbaar gesteld. Het betreft een GeoMilieu V2.30 model, deze is omgezet naar GeoMilieu V2020.1. De standaard bodemfactor bedraagt 0,0. De te ontwikkelen gebouwen en toetspunten zijn toegevoegd aan het model, alsmede omliggende bodemgebieden. De geluidbelastingen vanwege het emplacement worden getoetst aan de beoogde nieuwbouw. De toetspunten afkomstig uit het emplacement model van ProRail worden weergegeven in de bijlage.
15
4 4.1
Onderzoek Onderzoekskader Volgens de Wgh mag voor geluidgevoelige bestemmingen de geluidbelasting in principe niet hoger zijn dan de voorkeursgrenswaarde. Als de geluidbelasting hoger is dan de voorkeursgrenswaarde, wordt getoetst of de geluidbelasting lager is dan de maximale ontheffingswaarde. In deze situatie wordt het plan gesitueerd in een stedelijk gebied. De voorkeursgrenswaarde voor wegverkeer bedraagt 48 dB, voor railverkeer 55 dB en voor industrielawaai 50 dB(A). De maximale ontheffingswaarde bedraagt voor wegverkeerslawaai 63 dB, voor railverkeer 68 dB. Voor een gezoneerd industrieterrein geldt een grenswaarde van 55 dB(A). Een emplacement wat getoetst wordt volgens de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening sluit voor een woonwijk in de stad aan bij de grenswaarde voor een gezoneerd industrieterrein: de voorkeursgrenswaarde bedraagt 50 dB(A) en maximale ontheffingswaarde 55 dB(A). Formeel zijn de 30 km/uur wegen niet onderzoeksplichtig voor de Wgh. De normen uit de Wgh zijn daardoor niet van toepassing. Ter vergelijking worden de geluidbelastingen beoordeeld aan de hand van de voorkeursgrenswaarde (48 dB) en de maximale ontheffingswaarde (63 dB) uit de Wgh voor een vergelijkbare gezoneerde weg in een binnenstedelijk gebied. Er wordt op deze manier getoetst of er sprake is van een goede ruimtelijke ordening.
4.2
Bepalen van de geluidbelastingen De geluidbelasting wordt bepaald met behulp van de standaardrekenmethode 2-berekening. Conform de Wgh wordt de geluidbelasting getoetst per bron. De grafische weergave van het model is weergegeven in de overzichtstekening van bijlage A. In deze tekening is onder meer de ligging van de verschillende toetspunten te zien. Bijlage B geeft de invoergegevens, en bijlage C bevat een rapportage van de rekenresultaten van het model. In bijlage D zijn de resultaten en invoergegevens van het industriemodel toegevoegd.
4.3
Geluidbelastingen De resultaten worden kleurgecodeerd weergegeven. Een groene kleur indiceert het voldoen aan de voorkeursgrenswaarde, een gele kleur indiceert een overschrijding van de voorkeursgrenswaarde maar niet de maximale ontheffingswaarde, een rode kleur indiceert een overschrijding van de maximale ontheffingswaarde.
4.3.1 4.3.1.1
Gezoneerde wegen Terborgseweg Onderstaande figuren geven de geluidbelasting per toetspunt weer vanwege de Terborgseweg. Ter verduidelijking worden gebouwen 2-5 uitvergroot weergegeven vanaf de 1e verdieping. In bijlage C is de geluidbelasting op alle rekenpunten in tabelvorm weergegeven.
16
Geluidbelastingen in dB Terborgseweg, van de begane grond.
Geluidbelastingen in dB Terborgseweg, vanaf de 1e verdieping
17
Uitvergroting geluidbelastingen van gebouw 2
Uitvergroting geluidbelastingen van gebouw 3
18
Uitvergroting geluidbelastingen van gebouw 4
Uitvergroting geluidbelastingen van gebouw 5 19
Uitvergroting geluidbelastingen van gebouw 6
Uit de berekeningen blijkt dat vanwege de Terborgseweg overschrijdingen van de voorkeursgrenswaarde worden geconstateerd op: - de noordoostelijke gevels van gebouw 2 (hoogste geluidbelasting bedraagt 51 dB); - de noordelijke gevels van gebouw 3 (hoogste geluidbelasting 61 dB); - de noordelijke gevels van gebouw 4 (hoogste geluidsbelasting bedraagt 61 dB); - de westelijke gevels van gebouw 5 (hoogste geluidbelasting bedraagt 56 dB); - op gebouw 6 wordt overal voldaan aan de Wgh; - de maximale ontheffingswaarde wordt niet overschreden. Onderzoek naar maatregelen is noodzakelijk. Voor het realiseren van een geluidluwe buitenruimte aan de voorgevel, of een buitenruimte met een geluidbelasting van hoogstens 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde zijn aanvullende maatregelen nodig.
20
4.3.1.2
J.F. Kennedylaan Navolgende figuren geven de geluidbelasting per toetspunt weer vanwege de J.F. Kennedylaan op de begane grond en vanaf de 1e verdieping. In bijlage C is de geluidbelasting op alle rekenpunten in tabelvorm weergegeven.
Geluidbelastingen op de begane grond in dB, vanwege de J.F. Kennedylaan
Geluidbelastingen vanaf de 1e verdieping, vanwege de J.F. Kennedylaan
21
Uit de berekeningen wordt geconcludeerd dat er geen overschrijdingen zijn van de voorkeursgrenswaarde vanwege de J.F; de hoogste geluidsbelasting bedraagt 48 dB. Er wordt voor deze weg voldaan aan de Wgh. 4.3.1.3
4.3.2
Hamburgerbroeklaan/Ambachtstraat De geluidbelasting vanwege de overige gezoneerde wegen blijft ruim onder de voorkeursgrenswaarde; de hoogste geluidbelastingen bedragen 35 dB vanwege de Hamburgerbroeklaan en 33 dB vanwege de Ambachtstraat. Vanwege deze wegen wordt voldaan aan de Wgh. De resultaten per toetspunt voor deze wegen zijn te vinden in bijlage C. Spoorlijn Arnhem-Winterswijk Onderstaande figuur geeft de geluidbelasting per toetspunt weer vanwege de spoorlijn Arnhem-Winterswijk. In bijlage C is de geluidbelasting op alle rekenpunt in tabelvorm weergegeven.
Geluidbelastingen op de begane grond in dB, vanwege de gezoneerde spoorlijnen
22
Geluidbelastingen vanaf de 1e verdieping in dB, vanwege de gezoneerde spoorlijnen
Uit de berekeningen wordt geconcludeerd dat er geen overschrijdingen zijn van de voorkeursgrenswaarde vanwege de gezoneerde spoorlijn Arnhem-Winterswijk. De hoogste geluidbelasting bedraagt 51 dB. Er wordt voor deze spoorlijn voldaan aan de Wgh.
23
4.3.3
Niet-gezoneerde wegen Stationsstraat Navolgende figuren geven de geluidbelasting per toetspunt weer vanwege de Stationsstraat. In bijlage C is de geluidbelasting op alle rekenpunten in tabelvorm weergegeven.
Geluidbelastingen op de begane grond in dB, vanwege de Stationsstraat
Geluidbelastingen vanaf de 1e verdieping in dB, vanwege de Stationsstraat
24
Uit de berekeningen wordt geconcludeerd dat er vanwege de Stationsstraat een overschrijding plaatsvindt van de gehanteerde voorkeursgrenswaarde aan de oostgevels van gebouwen 1, 2 en 3. De geluidbelasting blijft wel onder de maximale ontheffingswaarde; de maximale geluidbelasting bedraagt 53 dB. In het kader van een goede ruimtelijke ordening is onderzoek naar maatregelen noodzakelijk. Gekeken naar de geluidbelasting van (enkel) de Stationsweg heeft iedere woning met overschrijdingen een gevel die voldoet aan de voorkeursgrenswaarde. 4.3.4
Gezoneerd industrieterrein Hamburgerbroek Navolgende figuren geven de geluidbelasting vanwege het gezoneerde industrieterrein Hamburgerbroek weer in dB(A), op de begane grond en vanaf de 1e verdieping. De figuren daarna geven een verduidelijking voor de gebouwen 1, 4, 5 en 6 weer vanaf de 1e verdieping. Voor een overzicht van het industriemodel wordt verwezen naar bijlage D.
Geluidbelastingen op de begane grond in dB(A), vanwege industrieterrein Hamburgerbroek. De blauwe lijn indiceert het bebouwingsgebied uit het model van de gemeente.
25
Geluidbelastingen vanaf de 1e verdieping in dB(A), vanwege industrieterrein Hamburgerbroek, de blauwe lijn indiceert het bebouwingsgebied uit het model van de gemeente
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 1, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek.
26
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 2, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek. De blauwe lijn toont het bebouwingsgebied uit het model van de gemeente.
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 3, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek.
27
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 4, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 5, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek
28
Geluidbelasting in dB(A) 1e+ verdieping gebouw 6, vanwege industrieterrein Hamburgerbroek
Uit de figuren is op te maken dat overschrijdingen optreden van zowel de voorkeursgrenswaarde als de maximale ontheffingswaarde voor elk gebouw. De hoogste geluidbelastingen: gebouw 1 – 64 dB(A), gebouw 2 – 62 dB(A), gebouw 3 – 61 dB(A), gebouw 4 – 63 dB(A), gebouw 5 – 63 dB(A), en gebouw 6 – 64 dB(A). Ten opzichte van geluid afkomstig van industrieterrein Hamburgerbroek heeft: 1. gebouw 1 geen woning met een buitenruimte tot hoogstens 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde; 2. gebouw 2 grotendeels buitenruimten die voldoen aan de voorkeursgrenswaarde, en daarnaast 1 woningen ten noorden met een buitenruimte tot hoogstens 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde; 3. gebouw 3 geen woning met een buitenruimte tot hoogstens 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde; 4. gebouw 4 de mogelijkheid tot buitenruimten die voldoen aan de voorkeursgrenswaarde aan de voorzijde (waar er overschrijdingen zijn vanwege de Terborgseweg); 5. gebouw 5 de mogelijkheid tot buitenruimte die voldoen aan de voorkeursgrenswaarde aan de oostgevels (waar er ten dele overschrijdingen zijn vanwege de Terborgseweg); 6. gebouw 6 aan de zuidzijde overal gevels die voldoen aan de voorkeursgrenswaarde. De ontwikkeling is niet mogelijk zonder maatregelen. 4.3.5
Emplacement Doetinchem Geluid vanwege het emplacement Doetinchem is berekend in het geluidmodel aangeleverd door ProRail, in GeoMilieu V2020.1. Het gebouw van KlaassenGroep en omliggende bodemgebieden zijn toegevoegd. Voor deze bodemgebieden en alle overige ondergrond is een harde bodemfactor van 0,0 aangehouden. Navolgende figuren geven de geluidbelasting per toetspunt weer vanwege het emplacement Doetinchem. In bijlage C is de geluidbelasting op alle rekenpunten in tabelvorm weergegeven.
29
Geluidbelasting in dB(A) op de begane grond, vanwege emplacement Doetinchem
Geluidbelasting in dB(A) vanaf de 1e verdieping, vanwege het emplacement Doetinchem
Uit de resultaten blijkt dat er geen overschrijdingen zijn vanwege het emplacement Doetinchem. De hoogste geluidbelasting bedraagt 32 dB(A); voor het emplacement Doetinchem wordt voldaan aan de grenswaarden uit de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening (1998). Voor een volledig overzicht van de resultaten wordt verwezen naar de bijlage.
30
4.4
Mogelijkheden voor geluidreducerende maatregelen Vanwege de overschrijding van de voorkeursgrenswaarde door de Terborgseweg, het gezoneerde industrieterrein Hamburgerbroek, en de gehanteerde voorkeursgrenswaarde van de Stationsstraat, is gekeken naar mogelijke maatregelen. Er is onderzocht of, en zo ja, welke doeltreffende maatregelen mogelijk zijn om de geluidbelasting terug te brengen tot een waarde die lager of gelijk is aan de voorkeursgrenswaarde. En daarnaast wordt gekeken of wordt voldaan aan het gemeentelijk beleid van een geluidluwe gevel, én, indien de woning beschikt over een buitenruimte, een buitenruimte met een geluidbelasting tot 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde. Bij het treffen van maatregelen geldt een voorkeursvolgorde: bron, overdracht en ontvanger.
4.4.1
Bronmaatregelen Wegverkeer, geluidstil asfalt Het toepassen van geluidsreducerend asfalt (SMA-NL 8) op de Terborgseweg levert een afname van de geluidsbelasting op van circa 3 dB. Hiermee wordt nog steeds niet voldaan aan de voorkeursgrenswaarde. De maximale geluidbelasting bedraagt dan 58 dB. Deze maatregel is niet doelmatig. Daarnaast stuit deze maatregel op civieltechnische en verkeerskundige bezwaren. Voor de Stationsstraat geldt dat het aanbrengen van dunne deklagen B in plaats van klinkers de overschrijdingen weg kan nemen. Deze maatregel kost circa € 24.000 en is daarmee doelmatig te noemen. Echter wordt in hoofdstuk 4.4.3 aanbevolen om dove gevels, vliesgevels of serres te realiseren voor de woningen waarop een overschrijding plaatsvindt vanwege het gezoneerde industrieterrein. Er is in dat geval geen sprake meer van geluidsoverschrijdingen vanwege de Stationsstraat. Deze maatregel van een ander wegdektype wordt daarmee niet aanbevolen. Bronmaatregelen gezoneerd industrieterrein Gezien de vele maatgevende bronnen ten aanzien van de geluidbelasting van het industrieterrein én om geen mogelijke beperking in de bedrijfsvoering op te leggen, kunnen doelmatige bronmaatregelen als financieel niet haalbaar worden geacht gezien de relatief beperkte schaal van het plan. Bronmaatregelen voor industrie zijn daarom niet nader beschouwd.
4.4.2
Overdrachtsmaatregelen Afstand vergroten Een mogelijkheid om de geluidbelasting te reduceren is het vergroten van de afstand tussen het plan en de bron. Gezien de geringe ruimte binnen het plangebied is er geen of nauwelijks mogelijkheid voor het vergroten van de afstand. Tevens betekent een verschuiving van de ene bron af het naderen van een andere bron. Afscherming wegen Het plaatsen van een effectief geluidsscherm langs de wegen is niet mogelijk vanwege de fysieke situatie, de aanliggende bedrijven, woningen en appartementen zijn dan niet meer toegankelijk. Ook de hoogte van de appartementen/woningen vormt 31
een belemmering. Tevens zal een schermmaatregel stuiten op bezwaren van financiele en stedenbouwkundige aard. Afscherming gezoneerd industrieterrein Gebouw 1 Een muur van 6 meter hoog (t.o.v. maaiveld) met een lengte van ten minste 3,2 meter lang tussen gebouwen 1 en 2, kan de geluidbelasting van de buitenruimte van gebouw 1 verminderen tot hoogstens 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde (geluidbelasting van 55 dB(A)). De muur dient de geluidbelasting met ten minste 4 dB(A) te verminderen; met een (dubbelsteens)muur van 40 kg/m² wordt zeker voldaan. Het is aan de gemeente de geluidbelasting van 55 dB(A) acceptabel te achten. Andere geveldelen ontvangen dan nog steeds een geluidbelasting welke boven de maximale waarde uit het gemeentelijk beleid ligt (55 dB(A)); hiervoor moeten aanvullende maatregelen worden getroffen aan de gevel welke worden besproken in hoofdstuk 4.4.3. Navolgende afbeelding toont de positie van de muur waar een hoogte van 6 meter benodigd is in het oranje. Voor het gedeelte van 9,4 meter lang aangrenzend aan gebouw 2 kan ook worden voldaan met een 4,5 meter hoge afscherming. Echter is vanuit stedenbouwkundige overwegingen gekozen voor één muur welke geheel 6 meter hoog is.
Afscherming van 6 meter hoog (oranje) t.o.v. het maaiveld, t.b.v. gebouw 1 (de minimale lengte van de afscherming links is weergegeven in meters)
Gebouw 2 Een afscherming voor gebouw 2 is zodanig hoog dat deze stuit op landschappelijke en stedenbouwkundige bezwaren. Elke woning van dit gebouw heeft een buitenruimte met geluidbelasting van ten hoogste 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde
32
(geluidbelasting hoogstens 55 dB(A)). Het is aan de gemeente de geluidbelastingen acceptabel te achten. Wel geldt dat er voor geveldelen met een geluidbelasting boven de 55 dB(A) aanvullende gevelmaatregelen moeten plaatsvinden; deze worden besproken in hoofdstuk 4.4.3. Ter indicatie toont onderstaande figuur nogmaals de geluidbelastingen.
Maatgevende geluidbelastingen gebouw 2, de blauwe arcering betreft het bebouwingsgebied uit het model van de gemeente
Op gebouw 2 worden daarnaast gevelmaatregelen voorzien ter voorkoming van een toename in geluidsbelasting op de omgeving door reflecties. Dit is getoetst in een separate memo6 en wordt verder besproken in hoofdstuk 4.4.3. Gebouw 3 Er is geen geluidreducerend scherm mogelijk welke de geluidsbelasting op de woningen van gebouw 3 geheel wegneemt. Een muur/scherm tussen gebouw 2 en 3 van ten minste 6 meter hoog (t.o.v. het maaiveld) kan de geluidbelasting op de 1e verdieping van gebouw 3 terugbrengen tot hoogstens 5 dB(A) boven de voorkeursgrenswaarde (hoogste geluidbelasting bedraagt daar dan 55 dB(A)). Ook dient de muur van gebouw 4 aangrenzend aan de tuinen absorberend te worden uitgevoerd tot ten minste 9 meter hoog (t.o.v. het maaiveld). Met een dergelijke afscherming van tenminste 40 kg/m² wordt zeker voldaan.
6
Terborgseweg Doetinchem, memo reflecties naar omgeving (MTG) t.g.v. plan KlaassenGroep. SAB, 11 oktober 2024. Projectnummer 170151.05. 33
Het is aan de gemeente om de geluidbelastingen acceptabel te achten. Voor de toetspunten met een geluidbelasting boven de 55 dB(A) geldt dat aanvullende gevelmaatregelen getroffen dienen te worden. Deze worden verder besproken in hoofdstuk 4.4.3. Onderstaande figuur toont de besproken maatregelen.
Afscherming van 6,0 meter hoogte (oranje), en absorberend geveldeel van 9 meter hoog (blauw) t.b.v. gebouw 3
Gebouw 4 en 5 Voor gebouwen 4 en 5 zijn er geen maatregelen mogelijk welke de geluidbelasting vanwege het gezoneerde industrieterrein significant verminderen. Voor geluidbelastingen boven de 55 dB(A) zijn gevelmaatregelen benodigd, deze worden verder besproken in hoofdstuk 4.4.3. Gebouw 6 – vanaf de 1e verdieping Er zijn geen overdrachtsmaatregelen mogelijk welke de belasting aan de achtergevel overal beperken tot onder de 55 dB(A). Daar waar de geluidbelasting boven de 55 dB(A) uitkomt zijn gevelmaatregelen nodig, dit wordt verder besproken in hoofdstuk 4.4.3. Aan de voorzijde is er één woning met een geluidbelasting boven de voorkeursgrenswaarde (geluidbelasting bedraagt 51 dB(A)). Het is aan de gemeente dit acceptabel te achten. Balkons of terrassen met geluidsreducerende schermen t.b.v. de Terborgseweg Gebouw 4 begane grond Het deels dichtmaken van de buitenruimte op de begane grond met verdiepingshoge schermen (oranje in navolgende figuren) in combinatie met geluidreducerende schermen van 2,1 meter hoogte (groen in navolgende figuren) kan de geluidsbelasting terugbrengen tot hoogstens de voorkeursgrenswaarde. Elke woning op de begane grond heeft dan een geluidsluwe gevel en buitenruimte. Met loggia’s kan een
34
vergelijkbaar resultaat worden behaald. De schermen, muren en bovenliggende plafonds van de terrassen dienen geluid absorberend te worden uitgevoerd om reflectiegeluid te voorkomen. Navolgende figuren tonen de maatregelen voor de woningen en de resulterende geluidbelastingen (A: 2 westelijke woningen; B: 2 middenwoningen; C: de oostelijke hoekwoning).
A
B
35
C
D
A: twee westelijke woningen gebouw 4; B: 2 middenwoningen gebouw 4; C: de oostelijke hoekwoning van gebouw 4. D: een 3D weergave van de schermen. Aangegeven zijn de verdiepingshoge afscherming (oranje) en schermen van 1,5 meter hoogte (groen), de minimale lengte van de verdiepingshoge schermen staat boven ieder scherm aangegeven.
Gebouw 4 – 1e verdieping Het deels dichtmaken van de buitenruimte op de begane grond met verdiepingshoge schermen (oranje in navolgende figuren) in combinatie met geluidreducerende schermen van 1,3 meter hoogte (groen in navolgende figuren) kan de geluidsbelasting
36
terugbrengen tot hoogstens de voorkeursgrenswaarde. Voor de hoekwoning is een 1,4 meter hoog scherm nodig (blauw in figuur). Elke woning op de begane grond heeft dan een geluidsluwe gevel en buitenruimte. De schermen, muren en bovenliggende plafonds van de terrassen dienen geluid absorberend te worden uitgevoerd om reflectiegeluid te voorkomen. Ook met loggia’s kan een geluidluwe buitenruimte worden behaald. Navolgende figuren tonen de maatregelen voor de woningen en de resulterende geluidbelastingen (A: 2 westelijke woningen; B: 2 middenwoningen; C: de oostelijke hoekwoning).
A
B
37
C
A: twee westelijke woningen gebouw 4; B: 2 middenwoningen gebouw 4; C: de oostelijke hoekwoning van gebouw 4. Aangegeven zijn de verdiepingshoge afscherming (oranje), schermen van 1,3 meter hoogte (groen), en de schermen van 1,4 meter hoogte (blauw) de minimale lengte van de verdiepingshoge schermen staat boven ieder scherm aangegeven.
Gebouw 4 – 2e verdieping Het toepassen van geluidreducerende schermen over de gehele terrasrand kan de geluidbelasting vanaf de 1e verdieping terugbrengen tot de voorkeursgrenswaarde. De binnenruimte van de terrassen dient absorberend te worden uitgevoerd. Voor de 4 gestapelde rijwoningen (weergegeven in afbeelding A en B van vorige figuren) kan met een scherm van 1 meter worden voldaan. Voor de hoekwoning geldt dat een scherm van 1,3 meter hoog nodig is in combinatie met een verdiepingshoge afscherming. Onderstaande figuur toont de minimale lengte van de verdiepingshoge afscherming van de hoekwoning op de 2e verdieping.
De hoekwoning op de 2e verdieping van gebouw 4. Aangegeven zijn de verdiepingshoge afscherming (oranje) en schermen van 1,3 meter hoogte (groen), de minimale lengte van de verdiepingshoge schermen staat aangegeven.
38
Gebouw 4 – 3e verdieping Vanaf de 3e verdieping wordt met een scherm van 1,2 meter voldaan aan een geluidluwe buitenruimte voor vrijwel alle woningen. Voor de hoekwoning is een scherm van 1,3 meter hoogte benodigd. Gebouw 5 – vanaf de 1e verdieping De woningindeling in de toren is nog niet bekend. Met behulp van balkons met geluidreducerend scherm van 1,2 meter tot 1,3 meter hoogte kan worden voorzien in een geluidluwe gevel met buitenruimte. Dit geldt zowel voor 2, 3 als 4 woningen per bouwlaag zolang deze zijn gelegen aan de zuidwestgevel. Wanneer wordt gerekend met de balkons uit het stedenbouwkundig plan (maart 2024) geldt dat alleen voor het balkon op de 1e verdieping nabij de Terborgseweg (toetspunten 5.A) een scherm van 1,3 meter hoog benodigd is; voor de overige balkons voldoet een scherm van 1,2 meter hoog. De schermen en plafonds van de buitenruimten bij toetspunt A dienen absorberend te worden uitgevoerd over de om reflectiegeluid te voorkomen. Gebouw 6 – 3e, 4e, 5e verdieping De woningen bij toetspunt A kennen een overschrijding op de bovenste 3 verdiepingen. Een balkon met geluidreducerend scherm van ten minste 1 meter hoog kan daar de overschrijding van de voorkeursgrenswaarde wegnemen. Hiermee kan voor deze woningen worden voldaan aan het gemeentelijk beleid. 4.4.3
Maatregelen aan de gevel en beoordeling op geluidluwe gevels Met de besproken maatregelen zijn geluidreducties mogelijk tot de voorkeursgrenswaarde of 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde. Voor elk gebouw blijven er ook overschrijdingen van de maximale ontheffingswaarde, bij deze woningen dienen gevelmaatregelen te worden toegepast; bijvoorbeeld dove gevels, vliesgevel of serres kunnen deze overschrijdingen voorkomen. Wanneer een gevel als ‘doof’ wordt uitgevoerd bevinden er zich geen openslaande deuren of ramen aan de dove zijde. Hierdoor hoeft geen toetsing plaats te vinden aan de Wgh. Voor deze appartementen dient wel een binnenwaarde van 33 dB (voor wegverkeer) en 35 dB(A) (voor industrielawaai) te worden gewaarborgd conform het Bouwbesluit 2012 (NEN 5077). Onderstaand wordt per gebouw weergegeven wat de geluidmaatregelen zijn. Daarna worden alle maatregelen weergegeven in een figuur. Overzicht maatregelen gebouw 1 Industrielawaai: • Een muur tussen gebouw 1 en 2 van minimaal 6 meter hoog (t.o.v. maaiveld) dient om de geluidbelasting te verminderen tot hoogstens 55 dB(A) op de (tuin)gevel van de 1e verdieping. Met een (dubbelsteens)muur van 40 kg/m² wordt zeker voldaan. • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) blijft bestaan.
Met deze maatregelen heeft elke woning van gebouw 1 een gevel en buitenruimte waarvoor de geluidbelasting hoogstens de voorkeursgrenswaarde + 5 dB bedraagt. Het is aan de gemeente deze geluidbelasting acceptabel te achten.
39
Overzicht maatregelen gebouw 2 Industrielawaai: • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) blijft bestaan. • Een geluid absorberende strook (met reflectiefactor 0,2, van 10 meter breed, met een hoogte t.o.v. maaiveld van 6 m tot 9 m) op de gevel van gebouw 2 om toename van reflecties te voorkomen (zie memo reflecties naar omgeving (MTG) t.g.v. plan KlaassenGroep door SAB). Wegverkeerslawaai: • Bij het uitvoeren van de gevelmaatregelen vallen de overschrijdingen vanwege de Stationsstraat en Terborgseweg weg. Met deze maatregelen hebben 6 woningen een gevel en buitenruimte welke voldoet aan de voorkeursgrenswaarde, en de overige woning een buitenruimte en gevel waarvoor de geluidbelasting hoogstens de voorkeursgrenswaarde + 5 dB bedraagt. Bij alle bestaande omliggende woningen neemt de geluidbelasting hiermee minder dan 0,5 dB(A) toe. Het is aan de gemeente deze geluidbelasting acceptabel te achten. Overzicht maatregelen gebouw 3 Industrielawaai: • Een geluid reducerend scherm/muur tussen gebouw 2 en 3 van minimaal 6 meter hoog (t.o.v. maaiveld); • Absorberend geveldeel tot 9 meter hoogte (t.o.v. maaiveld) van gebouw 4; • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) blijft bestaan. Wegverkeerslawaai: • De overschrijdingen vanwege de Stationsstraat en Terborgseweg kunnen acceptabel worden geacht.
Met deze maatregelen heeft elke woning van gebouw 3 een gevel en buitenruimte waarvoor de geluidbelasting hoogstens de voorkeursgrenswaarde + 5 dB bedraagt. Het is aan de gemeente deze geluidbelasting acceptabel te achten. Overzicht maatregelen gebouw 4 Industrielawaai: • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) bestaat. Wegverkeerslawaai: • Begane rond: Verdiepingshoge afscherming met minimale lengte zoals weergegeven in de figuur op pagina 37 en 38 (A-D) in combinatie met afscherming van 2,1 meter hoog t.o.v. de verdiepingsvloer over de rest van het terras; • 1e verdieping: Verdiepingshoge afscherming met minimale lengte zoals weergegeven in de figuur op pagina 39 en 40 (A-D) in combinatie met afscherming van 1,3 meter hoog t.o.v. de verdiepingsvloer over de rest van het terras. Voor
40
•
• • •
de hoekwoning dient het scherm 1,4 meter hoog te zijn t.o.v. de verdie-pingsvloer; 2e verdieping: Schermen van 1,2 meter hoog. Op de hoekwoning een scherm van 1,3 meter hoog en verdiepingshoge afscherming zoals aangegeven in de figuur op pagina 41; 3e verdieping: Schermen van 1,2 meter hoog, en een scherm van 1,3 meter voor de hoekwoning; 4e verdieping: Schermen van 1,2 meter hoog ; De schermen, muren en bovenliggende plafonds aan de terrassen dienen geluid absorberend te worden uitgevoerd om reflectiegeluid te voorkomen.
Met deze maatregelen hebben alle woningen van gebouw 4 een gevel en buitenruimte welke voldoet aan de voorkeursgrenswaarde. In plaats van bovengenoemde maatregelen kan ook worden gedacht aan bijvoorbeeld loggia’s. Overzicht maatregelen gebouw 5 Industrielawaai: • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) bestaat. Wegverkeerslawaai: • Geluidsreducerende schermen over de breedte van het terras. Op basis van het stedenbouwkundigplan van maart (2024): o 1e verdieping toetspunt A: 1,3 meter hoog scherm o Overige woningen: 1,2 meter hoog scherm • De schermen en bovenliggende plafonds bij toetspunt A dienen absorberend te worden uitgevoerd om reflectiegeluid te voorkomen. Met deze maatregelen hebben alle woningen van gebouw 5 een gevel en buitenruimte welke voldoet aan de voorkeursgrenswaarde. Overzicht maatregelen gebouw 6 Industrielawaai: • Gevelmaatregelen voor toetspunten waarvoor een geluidbelasting boven de 55 dB(A) blijf bestaan. In overleg met de opdrachtgever is besloten de noordgevel doof te maken met behulp van voorzetramen. Wegverkeerslawaai: • Voor gebouw 6 wordt voldaan aan de Wgh en het gemeentelijk beleid. Met deze maatregelen hebben alle woningen van gebouw 6 een gevel en buitenruimte welke voldoet aan de voorkeursgrenswaarde.
Enkel de bovenste woning bij toetspunt 6G heeft een gevel en buitenruimte met een geluidbelasting van hoogstens de voorkeursgrenswaarde + 5 dB. Het is aan de gemeente deze geluidbelasting acceptabel te achten. Onderstaande figuur toont een algemeen overzicht van de te nemen maatregelen. Voor de woningen waarbij de gevel met de laagste geluidbelasting tot 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde bedraagt geldt dat een uitzondering op het gemeentelijk beleid moet worden gemaakt, dit betreft woningen van gebouw 1, 2 en 3. De absorberende muur op gebouw 2 bestaat ter voorkoming van reflecties op omliggende woningen.
41
Maatregelen die genomen kunnen worden om te voldoen aan de Wgh en het gemeentelijk beleid. Bij de rode arceringen is het nodig om dove gevels, vliesgevels of serres te realiseren (op vrijwel alle verdiepingen); de blauwe kleur indiceert waar een afscherming nodig is; bij de oranje kleur zijn ook dove gevels, vliesgevels of serres nodig, maar niet per se op alle verdiepingen/toetspunten; de paarse kleur indiceert waar kan worden voldaan met balkons met scherm, in sommige gevallen in combinatie met een verdiepingshoge afsluiting, de groene kleur indiceert dat de gevel absorberend uitgevoerd dient te worden
Aanvullend zijn er nog een aantal maatregelen onderzocht om de beperkte toename op bestaande woningen door de reflectie van het complex te verminderen. Dit is in de eerder genoemde memo reflecties7 verricht. 4.4.4
Gecumuleerde geluidbelasting Vanwege de overschrijding van de voorkeursgrenswaarde is de gecumuleerde geluidbelasting berekend. De navolgende tabel geeft de gecumuleerde geluidbelasting van de geluidbronnen waarvoor een overschrijding bestaat (voor wegverkeer exclusief aftrek art. 110g Wgh).
7
Memo Reflecties naar omgeving (MTG) vanwege plan KlaassenGroep, d.d. 28 oktober 2024, SAB, 170151.05 42
Tabel 7 Toetspunt 1A 1A 1A 1B 1B 1C 1C 1C 2A 2A 2A 2B 2B 2C 2C 2D 2D 2E 2E 2F 2F 2G 2G 3A 3A 3B 3B 3C 3C 3C 4A 4A
Gecumuleerde geluidbelasting per toetspunt en verdieping van alle gebouwen, exclusief aftrek art. 110g Wgh Begane 1e verdie2e verdie3e verdie4e verdie5e verdie6e verdie7e verdieOmschrijving grond ping ping ping ping ping ping ping noordoostgevel 48 58 60 61 zuidoostgevel 50 54 59 zuidwestgevel 57 58 60 63 noordoostgevel 48 59 60 62 zuidwestgevel 58 59 61 64 noordoostgevel 47 59 61 63 noordwestgevel 60 62 64 66 zuidwestgevel 59 60 62 64 noordwestgevel 60 62 64 zuidoostgevel 44 46 49 zuidwestgevel 53 58 61 noordwestgevel 60 62 63 zuidoostgevel 44 45 48 noordwestgevel 61 62 63 zuidoostgevel 44 45 47 noordwestgevel 61 62 63 zuidoostgevel 42 44 47 noordwestgevel 61 63 64 zuidoostgevel 42 44 47 noordwestgevel 61 63 64 zuidoostgevel 46 49 52 noordwestgevel 61 63 64 zuidoostgevel 48 52 55 noordoostgevel 66 66 66 zuidwestgevel 52 60 62 noordoostgevel 66 66 66 zuidwestgevel 51 59 62 noordoostgevel 66 67 66 noordwestgevel 63 64 64 zuidwestgevel 50 58 62 noordoostgevel 66 66 66 65 65 noordwestgevel 63 64 43
8e verdieping -
9e verdieping -
10e verdieping -
Toetspunt 4A 4A 4A 4B 4B 4B 4B 4C 4C 4C 4C 4D 4D 4D 4D 4E 4E 4E 4E 5A_A 5A_A 5A_A 5B_A 5C_A 5C_A 5C_A 6A_A 6A_A 6B_A 6C_A 6D_A 6E_A 6A_A
Omschrijving terras - diepe gevel terras - zijgevel zuidwestgevel noordoostgevel terras - diepe gevel terras - zijgevel zuidwestgevel noordoostgevel terras - diepe gevel terras - zijgevel zuidwestgevel noordoostgevel terras - diepe gevel terras - zijgevel zuidwestgevel noordoostgevel terras - diepe gevel terras - zijgevel zuidoostgevel noordoostgevel noordwestgevel zuidoostgevel zuidoostgevel noordwestgevel zuidoostgevel zuidwestgevel BG: noordwestgevel BG: zuidoostgevel BG: zuidgevel BG: zuidgevel BG: zuidgevel BG: zuidgevel noordwestgevel
Begane grond 63 63 54 66 63 63 55 65 63 62 55 65 63 62 55 64 63 62 60 51 53 47 47 47 47 -
1e verdieping 63 63 60 66 63 63 60 66 63 62 59 65 63 62 59 64 63 62 60 61 59 60 60 59 58 60 54 44
2e verdieping 63 62 62 65 63 62 62 65 62 62 62 65 62 62 62 64 63 62 60 61 64 47 59 63 57 63 60
3e verdieping 62 62 63 65 62 62 63 65 62 62 63 65 62 62 63 64 63 62 60 59 65 59 60 64 57 63 62
4e verdieping 62 61 63 65 62 61 63 64 61 61 63 64 61 61 64 63 63 62 60 50 65 60 54 64 47 64 63
5e verdieping 60 64 60 60 64 54 64 64
6e verdieping 60 65 53 58 63 49 63 -
7e verdieping 62 62 60 60 63 57 63 -
8e verdieping 61 65 45 59 64 57 64 -
9e verdieping 61 65 61 60 64 58 64 -
10e verdieping 53 64 61 54 64 57 64 -
Toetspunt 6B_A 6B_A 6B_A 6C_A 6C_A 6D_A 6D_A 6E_A 6E_A 6F_A 6F_A 6G_A 6G_A 6G_A
Omschrijving zuidoostgevel noordgevel zuidgevel noordgevel zuidgevel noordgevel zuidgevel noordgevel zuidgevel noordgevel zuidgevel noordgevel westgevel zuidgevel
Begane grond -
1e verdieping 44 54 55 52 45 52 54 53 49 55 49 59 59 47
2e verdieping 54 58 44 59 54 58 55 58 50 59 50 62 61 51
3e verdieping 45 60 54 62 46 62 55 63 51 63 51 63 62 51
4e verdieping 55 61 46 63 54 63 55 63 52 64 52 65 65 51
5e verdieping 48 62 55 63 48 64 56 64 53 65 53 65 65 52
6e verdieping -
7e verdieping -
Uit de bovenstaande tabellen is de volgende maximale gecumuleerde geluidbelasting op te maken, per gebouw: • Gebouw 1: 66 dB; • Gebouw 2: 64 dB; • Gebouw 3: 67 dB; • Gebouw 4: 66 dB; • Gebouw 5: 65 dB; • Gebouw 6: 65 dB.
45
8e verdieping -
9e verdieping -
10e verdieping -
4.4.5
Toetsing aan het Bouwbesluit 2012 Op grond van het Bouwbesluit 2012 worden eisen gesteld aan de akoestische binnenwaarde bij woningen ten gevolge van wegverkeerslawaai en industrielawaai. Bij het bepalen van de vereiste gevelgeluidwering wordt rekening gehouden met de berekende geluidbelasting op de gevels van de woningen. In het kader van een goed woon- en leefklimaat dient daarbij rekening worden gehouden met de gecumuleerde geluidbelasting vanwege alle relevante geluidbronnen. Als gevolg hiervan kunnen bouwkundige maatregelen (gevelisolatie) worden getroffen om ten aanzien van de cumulatieve geluidbelasting een acceptabel geluidniveau in de woningen te realiseren. Ten gevolge van wegverkeerslawaai dient voldaan te worden aan een binnenwaarde van 33 dB. Ter indicatie dient daarmee de hoogste karakteristieke geluidwering van de gevels in dit onderzoek minimaal (gecumuleerde geluidbelasting van 67 dB – maximale binnenwaarde van 33 dB = ) 34 dB te bedragen. Conform art. 3.2 Bouwbesluit 2012 heeft een uitwendige scheidingsconstructie van een verblijfsgebied volgens NEN 5077 reeds een bepaalde karakteristieke geluidwering met een minimum van 20 dB. Extra maatregelen dienen dus overwogen te worden daar in voorliggende situatie sprake is van een minimale benodigde geluidwering hoger dan 20 dB voor elke gevel met een geluidbelasting boven de 53 dB.
Een acceptabel inpandig woon- en leefklimaat kan zonder (extra) gevelmaatregelen niet worden gewaarborgd.
4.5
Toetsing gemeentelijk geluidbeleid Aangezien maatregelen aan de bron en in de overdracht niet mogelijk zijn of stuiten op bezwaren van landschappelijke, stedenbouwkundige, technische en financiële aard kan een hogere grenswaarde procedure worden opgestart, waarbij ook maatregelen bij de ontvanger ervoor moeten zorgen dat de binnenwaarde gewaarborgd blijft. Voor de woningen dient een hogere waarde te worden aangevraagd. Als argument kan worden aangeven dat de woningen in de omgeving van een station worden gesitueerd en dat met het plan een leeg kavel wordt opgevuld. Hiernaast moet worden voldaan aan ten minste één geluidluwe zijde voor alle woningen. Volgens het uitgevoerde maatregelenonderzoek kan hieraan worden voldaan met de besproken maatregelen voor gebouwen 4 en 5; en voor de meeste woningen van gebouw 2 en 6. Voor de woningen van gebouw 1, 2, 3 en 6 waarvoor dit niet geldt kan wel worden voldaan aan een gevel en buitenruimte met een geluidbelasting van maximaal 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde. Hiervoor dient een uitzondering op het gemeentelijk beleid te worden gemaakt. Door een combinatie van maatregelen en dove gevels, vliesgevels of serres kunnen verdere overschrijdingen (van de maximale ontheffingswaarde) worden voorkomen.
46
4.5.1
Hogere waarden De hogere waarden moeten verleend worden voordat dit bestemmingsplan wordt vastgesteld. De hoogste grenswaarde per gebouw is weergegeven in onderstaande tabel, uitgaande van het toepassen van de beschreven maatregelen. Bijlage C bevat een tabel met de aan te vragen hogere grenswaarde per woning. Tabel 8 Indicatie hogere grenswaarde per gebouw, afhankelijk van de te nemen maatregelen. indicatieve hogere grenswaarde vanwege industrieterrein indicatieve hogere grenswaarde vanHamburgerbroek** wege Terborgseweg
Gebouw 1
54 dB(A)
-
2
54 dB(A)
n.v.t.*
3
55 dB(A)
61 dB(A)
4
55 dB(A)
61 dB(A)
5
52 dB(A)
56 dB(A)
6
55 dB(A)
-
*
n.v.t. vanwege het doof uitvoeren van gevels waarvoor een overschrijding geldt.
**
Indien de gemeente een geluidbelasting tot 55 dB(A) toestaat. Anders moet met maatregelen worden voldaan aan de normering van 50 dB(A) en hoeven geen hogere waarden te worden aangevraagd voor deze bron.
47
5
Conclusie Aan de Terborgseweg ligt een momenteel leegstaand perceel, waar woningbouw beoogd wordt. Hiervoor moet het bestemmingsplan worden aangepast. Het plangebied ligt in de geluidszone van wegen, een spoorlijn en een industrieterrein. In het kader van het bestemmingsplan is onderzoek noodzakelijk naar de geluidbelasting vanwege wegverkeerslawaai, railverkeerslawaai en industrielawaai. Op basis van onderhavig onderzoek, waarbij is getoetst op de gevels uit het stedenbouwkundig concept, kunnen de volgende conclusies worden getrokken: • Vanwege de niet-gezoneerde Stationsstraat zijn er overschrijdingen van de voorkeursgrenswaarde op gebouw 1, 2 en 3. • De geluidbelasting vanwege de gezoneerde wegen Hamburgerbroeklaan, J.F. Kennedylaan en Ambachtstraat is lager dan de voorkeursgrenswaarde. Vanwege deze wegen wordt voldaan aan de Wgh. • De geluidbelasting vanwege de gezoneerde spoorlijn Arnhem-Winterswijk voldoet aan de voorkeursgrenswaarde. Vanwege de spoorlijn wordt voldaan aan de Wgh. • De geluidbelasting vanwege de gezoneerde Terborgseweg bedraagt maximaal 61 dB. Dit is hoger dan de voorkeursgrenswaarde maar lager dan de maximaal te ontheffen geluidsbelasting. Het toepassen van balkons met scherm in combinatie met een verdiepingshoge afscheiding kan een geluidluwe gevel en buitenruimte voor iedere woning realiseren.
• De geluidbelasting vanwege het gezoneerde industrieterrein Hamburgerbroek voldoet niet aan de geldende grenswaarden. Op een aantal toetspunten van elk gebouw wordt de maximale ontheffingswaarde overschreden. De ontwikkeling is zonder maatregelen niet mogelijk. • De geluidbelasting vanwege het emplacement voldoet aan de grenswaarden. Vanwege het emplacement wordt voldaan aan de Handreiking industrielawaai en vergunningverlening. • Aanvullende bron- en overdrachtsmaatregelen zijn nodig en onderzocht. Hierbij moet volgens het gemeentelijk beleid worden voldaan aan één geluidluwe zijde voor alle woningen. Hieraan kan worden voldaan met (ten dele verdiepingshoge) afscherming langs de balkons/terrassen van gebouwen 4 en 5; voor gebouw 2 en 6 kan hieraan worden voldaan met enkel gevelmaatregelen voor vrijwel alle woningen. Voor de woningen van gebouw 1, 2, 3 en 6 waarvoor dit niet geldt kan wel worden voldaan aan een gevel en buitenruimte met een geluidbelasting van maximaal 5 dB boven de voorkeursgrenswaarde. Hiervoor dient een uitzondering op het gemeentelijk beleid te worden gemaakt. • Voor alle geluidbelastingen vanwege het gezoneerde industrieterrein welke meer dan 55 dB(A) bedragen geldt dat gevelmaatregelen moeten worden toegepast zoals bijvoorbeeld dove gevels, vliesgevels of serres. • Navolgende figuur toont een algemeen overzicht van de te nemen maatregelen.