Bijlage 1.3.09 Toelichting Bijlage 09 - Vooronderzoek niet gesprongen explosieven.pdf
Tekst van het document
Bron afbeelding: G.J. Lemereis, Herinneringen 1940-1945
Vooronderzoek CE N315 Doetinchem-Ruurlo OPDRACHTGEVER
: Provincie Gelderland
LOCATIE
: N315 Doetinchem-Ruurlo
PROJECTNUMMER
: 1862138-VO-03
KENMERK
: 2015-013586
VERSIE
: Definitief / conform WSCS-OCE versie juli 2016
DATUM
: 21 december 2018
AVG Explosieven Opsporing Nederland Vestiging Heijen De Grens 7 NL-6598 DK Heijen T +31 48 580 2010 F +31 48 580 2084
Vestiging Waalwijk Professor Asserweg 24 NL-5144 NC Waalwijk T +31 41 6700 220
oce@avg.eu www.explosievenopsporing.com KvK 1202942
Distributielijst
Provincie Gelderland AVG Explosieven Opsporing Nederland
Opdrachtgever
Provincie Gelderland
Rapport
1862138-VO-03
Naam
N315 Doetinchem-Ruurlo
Versie
Definitief, opgesteld conform de WSCS-OCE versie juli 2016
Datum
21 december 2018
Vrijgegeven door:
Menno Abee (afdelingshoofd OCE)
Paraaf:
Opgesteld door:
Vincent Vermeer MA (historicus)
Paraaf:
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze rapportage mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. (Artikel 16 Auteurswet 1912). Het is de opdrachtgever toegestaan voor intern gebruik kopieën te maken zonder voorafgaande toestemming van de auteur.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 1 van 89
Inhoudsopgave 1
2
3
Inleiding ....................................................................................................................................... 4 1.1
Aanleiding ........................................................................................................................... 4
1.2
Probleemstelling ................................................................................................................... 4
1.3
Doelstelling .......................................................................................................................... 4
1.4
Onderzoeksgebieden ............................................................................................................ 5
1.5
Onderzoeksmethode ............................................................................................................ 8
Inventarisatie bronnenmateriaal ................................................................................................... 11 2.1
Eerder uitgevoerde onderzoeken .......................................................................................... 11
2.2
Literatuur ........................................................................................................................... 12
2.3
Collectie stafkaarten Topografische Dienst Kadaster te Zwolle ................................................ 32
2.4
Luchtfoto’s ......................................................................................................................... 36
2.5
Gemeentearchieven Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem ................................................. 44
2.6
Nieuwsberichten ................................................................................................................. 51
2.7
Explosieven Opruimings Dienst Defensie (EODD) .................................................................. 51
2.8
Collectie mijnenkaarten ...................................................................................................... 51
2.9
Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH) ................................................................ 51
2.10
Provinciaal archief / Militair Gezag ...................................................................................... 52
2.11
Nationaal archief ............................................................................................................... 54
2.12
Semi-Statisch Informatiebeheer Ministerie van Defensie (SIB) .................................................. 54
2.13
Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD) ........................................................ 56
2.14
Oorlog in blik .................................................................................................................... 59
2.15
The National Archives Londen ............................................................................................. 59
2.16
Imperial War Museum ........................................................................................................ 60
2.17
Library and Archives Canada ............................................................................................... 60
Chronologie relevante gebeurtenissen .......................................................................................... 61 3.1
4
5
Inleiding en chronologietabel .............................................................................................. 61
Beoordeling bronnenmateriaal ..................................................................................................... 67 4.1
Indicaties voor explosieven in de analysegebieden ................................................................. 67
4.2
Leemten in kennis bronnenmateriaal .................................................................................... 67
4.3
Soort en verschijningsvorm van explosieven .......................................................................... 68
4.4
Aantal mogelijk aan te treffen explosieven ............................................................................ 68
4.5
Horizontale en verticale begrenzing verdacht gebied ............................................................. 69
Conclusie en aanbevelingen ........................................................................................................ 70 5.1
Conclusie .......................................................................................................................... 70
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 2 van 89
5.2 6
Advies vervolgtraject ........................................................................................................... 70
Bijlagen ..................................................................................................................................... 72 6.1
Bronnenlijst ........................................................................................................................ 72
6.2
Certificaat WSCS-OCE ....................................................................................................... 74
6.3
Richtlijnen WSCS-OCE afbakening verdachte gebieden ......................................................... 75
6.4
Presentatiekaart verzamelde historische feiten........................................................................ 79
6.5
CE-bodembelastingkaart ..................................................................................................... 83
6.6
Toelichting afbakenmethode afwerpmunitie (excl. de Line / Pin Point Target afbakening) .......... 87
6.7
Afkortingenlijst.................................................................................................................... 88
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 3 van 89
1 INLEIDING 1.1
Aanleiding
AVG Explosieven Opsporing Nederland (hierna: AVG) heeft in opdracht van de provincie Gelderland een vooronderzoek naar de aanwezigheid van conventionele explosieven (hierna: CE) uitgevoerd ter plaatse van de projectlocatie N315 Doetinchem-Ruurlo te Doetinchem, Ruurlo en Zelhem (zie afbeelding 1). De Provincie Gelderland beheert en onderhoudt circa 1200 km aan wegen en fietspaden. Elke 9 jaar wordt een deel van de wegen in groot onderhoud genomen. Waar nodig wordt dan het asfalt vervangen en voorzieningen zoals openbare verlichting vernieuwd. Tegelijkertijd kunnen kleinschalige maatregelen worden genomen ter verbetering van de verkeersveiligheid. In dit kader staat er voor 2020 groot onderhoud gepland aan de N315 tussen Doetinchem en Ruurlo. Behalve het vervangen van de asfalt wordt ook een deel van de geleiderails, de openbare verlichting en de brug over de Veengoot vervangen. Verder worden de rotondes in de rondweg Zelhem verruimd en wordt het wegprofiel tussen km 12,0-14,0 verbreed. Voor de profielverbreding moet mogelijk een bestaande watergang worden verlegd. Ook worden voor de verbetering van de verkeersveiligheid een aantal bomen gekapt en langs de weg gecompenseerd. In verband daarmee wordt ook een aantal nutsleidingen verlegd. Voor de realisatie van de wegreconstructies wordt de bodem vergraven.
Indicatief moet worden gedacht aan de volgende maximale graafdiepten: Fezen stobben te kappen bomen: 0,5 m –mv Realisatie te verbreden wegprofiel en te verruimen rotondes: 1 m –mv Vergraven watergangen incl. duikers: 2 m – mv Werkzaamheden inritten: 0,5 m –mv Ontgraven bouwkuip circa 3 m -mv1
1.2
Probleemstelling
Er kunnen als gevolg van gevechtshandelingen CE in de onderzoeksgebieden zijn achtergebleven. Er ontstaat bij het spontaan aantreffen en beroeren van CE uit de Tweede Wereldoorlog mogelijk een verhoogd veiligheidsrisico. Onbedoelde detonaties kunnen bij de uitvoering van werkzaamheden in het ergste geval leiden tot dodelijk letsel en zware schade aan materieel en omgeving. Spontane CE vondsten kunnen resulteren in meerwerkkosten door stagnatie van de uitvoeringswerkzaamheden.
1.3
Doelstelling
Het doel van het vooronderzoek is om aan de hand van een breed scala aan historisch feitenmateriaal een zo genuanceerd mogelijk beeld met betrekking tot de onderzoeksgebieden in de Tweede Wereldoorlog te verkrijgen. Aan de hand van deze gegevens wordt een antwoord gegeven op de vraag of en zo ja in welke delen van de onderzoeksgebieden er sprake is van een verhoogd risico op het aantreffen van CE. Er wordt daarnaast ingegaan op de te verwachten soort(en) CE, de verschijningsvorm en de mogelijke hoeveelheid.
1
De bron van deze informatie is de opdrachtgever.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 4 van 89
Het onderzoek resulteert in een horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied door middel van GIS kaartmateriaal en het advies om de werkzaamheden onder reguliere omstandigheden uit te voeren, of om vervolgstappen te zetten in de vorm van bijvoorbeeld een (projectgebonden) risicoanalyse of direct een detectieonderzoek.
1.4
Onderzoeksgebieden
De onderzoeksgebieden bevinden zich te Doetinchem, Ruurlo en Zelhem in de gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem op verschillende locaties op het traject van de N315. AVG maakt een onderscheid tussen de onderzoeksgebieden en de analysegebieden. De analysegebieden betreffen de onderzoeksgebieden inclusief een buffer van 181 meter. Alle oorlogshandelingen binnen de analysegebieden worden in dit vooronderzoek beoordeeld. Bij een duikbombardement met afwerpmunitie op een ‘pin point target’ wordt het CE verdachte gebied bepaald door een afstand van 181 meter gemeten vanuit het hart van het doel als zijnde CE verdacht te verklaren. Een dergelijke gevechtshandeling binnen de grenzen van een analysegebied leidt automatisch tot één of meerdere CE verdachte gebieden in een van de onderzoeksgebieden. De onderzoeksgebieden bevinden zich in de volgende gemeenten: Huidige gemeenten
Gemeenten tijdens de Tweede Wereldoorlog
Onderzoeksgebieden
Berkelland
Ruurlo
Traject 126 KM 22,7 - 22,75
Bronckhorst
Doetinchem
Rotonde Hummeloseweg
Rotonde Hengeloseweg
Traject 126 KM 6,5 - 7,45
Traject 126 KM 8,05 - 8,7 / Doetinchemseweg
Verbreding N315 KM 12 - 14
Hengelo
Brug Veengoot
Zelhem
Traject 126 KM 6,5 - 7,45
Zelhem
De kaarten op de volgende pagina’s geven de huidige situatie van de analysegebieden weer, alsmede de situatie tijdens de Tweede Wereldoorlog.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 5 van 89
Esri Nederland, beeldmateriaal.nl
Onderzoeksgebied Analysegebied
Esri Nederland, beeldmateriaal.nl
0
625
1.250
2.500
3.750
5.000 METER
±
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
Onderzoeksgebied Analysegebied
Esri Nederland; Kadaster; Gemeentekaart (t/m 1:768.000), TK200 (t/m 1:192.000), TOP50 (t/m 1:48.000), TOP25 (t/m 1:6.000)
0
625
1.250
2.500
3.750
5.000 METER
±
1.5
Onderzoeksmethode
1.5.1 Algemeen Bij het vooronderzoek worden literatuur en historische bronnen verzameld en gestructureerd geordend. Het eindresultaat is een rapportage met een bijbehorende CE-bodembelastingkaart. Het vooronderzoek dient conform de WSCS-OCE te worden uitgevoerd.2
1.5.2 Inventarisatie bronnenmateriaal Het bronnenonderzoek vindt plaats op basis van een inventarisatie van:
Gebeurtenissen die hebben geleid tot de mogelijke aanwezigheid van CE (indicaties); Gebeurtenissen die hebben geleid tot de verwijdering van CE (contra-indicaties).
Wij hebben de volgende archieven en collecties wel/niet geraadpleegd: Verplichte bronnen: Bron
Korte omschrijving
Geraadpleegd
Hoofdstuk
Literatuur
O.a. En nooit was het stil…
Ja
2.2
Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers / gemeentearchieven
Vermeldingen oorlogshandelingen
Ja
2.5
Provinciaal archief / Gelders Archief
Vermeldingen oorlogshandelingen
Ja
2.10
Explosieven Opruimings Dienst Defensie
Geruimde explosieven (mora’s/wo’s), mijnenkaarten
Ja
2.7
Luchtfotocollectie Bibliotheek Universiteit Wageningen
Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog
Ja
2.4
Luchtfotocollectie Topografische Dienst (Kadaster)
Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog
Ja
2.4
In het verleden uitgevoerde (voor-) onderzoeken
(Voor-)onderzoeken
Ja
2.1
Bron
Korte omschrijving
Geraadpleegd
Hoofdstuk
Nederlands Instituut voor Militaire Historie (’sGravenhage)
Inlichtingen verzet (575 serie)
Ja
2.9
Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (Amsterdam)
Collecties 216k en 077
Ja
2.13
Luchtfotocollectie National Collection of Aerial Photography (NCAP, Edinburgh)
Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog
Nee
Niet-verplichte bronnen:
2
Werkveldspecifiek certificatieschema voor het systeemcertificaat ‘Opsporen CE’
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 8 van 89
Bron
Korte omschrijving
Geraadpleegd
Hoofdstuk
The National Archives (Londen)
2nd TAF Daily Logs
Ja
2.15
Bundesarchiv-Militärarchiv (Freiburg)
Duitse 88e legerkorps
Nee
The National Archives and Records Administration (Washington)
Gegevens 8th Air Force, 9th Air Force, verschillende airborne divisions, 104th US infantry division
Nee
Getuigen
Getuigenverslagen uit de eerste hand
Nee
Semi-Statisch Informatiebeheer (Rijswijk)
Mijn- en Munitie Opruimingsdienst
Ja
2.12
Nationaal Archief (’s-Gravenhage)
Inspectie Bescherming Bevolking tegen luchtaanvallen
Ja
2.11
Geraadpleegd
Hoofdstuk
Niet in de WSCS-OCE benoemde bronnen: Bron
Korte omschrijving
Bedrijfsarchief AVG
Gegevens uit binnen- en buitenlandse archieven
Ja
2.1, 2.6
Bedrijfsdatabase AVG
O.a. oude webartikelen
Ja
2.1, 2.6
Koninklijke Bibliotheek
Oude krantenberichten
Ja
2.6
Luchtfotocollectie Luftbilddatenbank
Luchtfoto’s Tweede Wereldoorlog
Ja
2.4
Centre Historique des Archives à Vincennes
Franse gevechtsverslagen
Nee
Imperial War Museum
Beeldmateriaal Tweede Wereldoorlog
Ja
2.16
Library and Archives Canada
Canadese gevechtsverslagen, Defence Overprints
Ja
2.17
Locatiedeskundige
Expert op het gebied van lokale historie
Nee
Heemkundekringen / historische kringen
Plaatselijke archieven
Nee
Kadaster Zwolle
Collectie Stafkaarten Topografische Dienst Kadaster te Zwolle
Ja
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
2.3
Pagina 9 van 89
De aanvullende bron National Collection of Aerial Photography (NCAP) is niet geraadpleegd, omdat de wel door AVG geraadpleegde instelling Luftbilddatenbank o.a. gebruikmaakt van luchtfoto’s van dit luchtfotoarchief. AVG beschikt niet over adresgegevens van relevante getuigen / relevante toegangsnummers/inventarisnummers uit de archieven Bundesarchiv-Militärarchiv en The National Archives and Records Administration (Washington).
1.5.3 Beoordeling bronnenmateriaal In deze fase van het vooronderzoek worden de indicaties en contra-indicaties uit het bronnenonderzoek beoordeeld. Op basis van deze gegevens wordt gemotiveerd vastgesteld of er sprake is van een op CE verdacht gebied. Indien er sprake is van een verdacht gebied, dan wordt tevens bepaald: de (sub)soort, de mogelijke aantallen en de verschijningsvorm van de vermoedelijk aanwezige CE, alsmede de horizontale en verticale afbakening van het verdachte gebied (indien mogelijk). Bij de beoordeling van het bronnenmateriaal is gebruikgemaakt van het geografisch informatie systeem (GIS). De indicaties en contra-indicaties zijn vertaald naar een locatie in het RD-coördinatenstelsel en verwerkt in GIS. De GIS dataset wordt mede gebruikt om te beoordelen of de onderzoeksgebieden, of delen daarvan, verdacht is op de mogelijke aanwezigheid van CE.
1.5.4 Verantwoording Het vooronderzoek is tot stand gekomen dankzij de volgende personen:
Dhr. V. Vermeer MA (historicus): opstellen van het vooronderzoek Dhr. P. Gieben (information manager): GIS kaartmateriaal Dhr. M.A. Abee (afdelingshoofd OCE): interne beoordeling opzet en inhoud rapportage Dhr. W. van den Brandhof MA (historicus/coördinator vooronderzoeken): interne beoordeling inhoud rapportage
1.5.5 Leeswijzer Hoofdstuk 2 bevat de resultaten van het literatuur- en archiefonderzoek. In hoofdstuk 3 zijn de relevante indicaties en contra-indicaties chronologisch in een lijst van gebeurtenissen geordend. In dit hoofdstuk is tevens bepaald of de lijst met gebeurtenissen voldoende indicaties bevat voor de mogelijke aanwezigheid van CE ter plaatse van de onderzoeklocatie. Hoofdstuk 4 is het resultaat van de beoordeling van bronnenmateriaal. De bij hoofdstuk 4 behorende CEbodembelastingkaart is opgenomen in bijlage 6.5. Conclusies en aanbevelingen komen aan de orde in hoofdstuk 5.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 10 van 89
2 INVENTARISATIE BRONNENMATERIAAL 2.1
Eerder uitgevoerde onderzoeken
2.1.1 Rapportages AVG In het hierop volgende overzicht staat per gemeente vermeld welke vooronderzoeken medewerkers van AVG in het verleden hebben uitgevoerd. De aangetroffen relevante bronnen zijn in deze rapportage verwerkt (zie paragraaf 2.2). Gemeenten
Beschikbare rapportages
Berkelland
AVG Explosieven Opsporing Nederland, N315 rotonde te Rietmolen d.d. 3 september 2018. Kenmerk 1862017-VO-02
Bronckhorst
AVG heeft in het verleden geen onderzoeken uitgevoerd op het grondgebied van de gemeente Bronckhorst.
Doetinchem
AVG heeft in het verleden geen onderzoeken uitgevoerd op het grondgebied van de gemeente Doetinchem.
2.1.2 Derden In het hierop volgende overzicht staat per gemeente vermeld welke rapportages van derden er in het AVG bedrijfsarchief beschikbaar zijn. Gemeenten
Beschikbare rapportages
Berkelland
Bronckhorst
REASeuro, Vooronderzoek probleeminventarisatie en – analyse N18 Varsseveld - Enschede d.d. 5 juli 2010. Kenmerk RO-100036 versie 1.0 T&A Survey, Historisch vooronderzoek naar de aanwezigheid van niet gesprongen conventionele explosieven ter plaatse van spoortracé Winterswijk - Zutphen d.d. 13 juli 2012. Projectnummer L-NGE001
T&A Survey, Historisch vooronderzoek naar de aanwezigheid van niet gesprongen conventionele explosieven ter plaatse van spoortracé Winterswijk - Zutphen d.d. 13 juli 2012. Projectnummer L-NGE001
Bombs Away, Rapport aanvullend onderzoek Stationsomgeving Doetinchem d.d. 23 april 2013. Kenmerk 13P036 definitief rapport ECG, Probleeminventarisatie naar de aanwezigheid van conventionele explosieven in het onderzoeksgebied ‘Voormalig Intermeco-terrein te Doetinchem’ d.d. januari 2008. Projectnummer 239-007-PI-01 REASeuro, Vooronderzoek probleeminventarisatie en – analyse N18 Varsseveld - Enschede d.d. 5 juli 2010. Kenmerk RO-100036 versie 1.0 T&A Survey, Historisch vooronderzoek naar de aanwezigheid van niet gesprongen conventionele explosieven ter plaatse van spoortracé Winterswijk - Zutphen d.d. 13 juli 2012. Projectnummer L-NGE001 T&A Survey, Rapportage detectie onderzoek naar de mogelijke aanwezigheid van een vliegtuigbom onder de spoorlijn Winterswijk – Doetinchem nabij het buurtschap Miste d.d. 13 augustus 2007. Projectnummer 0906-GPR1049
Doetinchem
Deze rapportages zijn geanalyseerd. Er zijn in deze rapportages geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen. Een zoekslag naar vooronderzoeken en/of explosievenwerkzaamheden op het internet heeft geen relevante informatie opgeleverd. Er is contact opgenomen met de gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem, Rijkswaterstaat en Waterschap Rijn en IJssel. De gemeente Berkelland meldde dat er op de hoek van de Zelhemseweg en de Haarweg te Ruurlo munitieresten zouden liggen. Deze locatie bevindt zich in het analysegebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75. Er is navraag gedaan of de gemeente over aanvullende informatie beschikt. De gemeente kon geen extra informatie leveren.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 11 van 89
2.2
Literatuur
2.2.1 Meidagen 1940 Beknopt algemeen historisch kader: Het Zesde en het Achttiende Duitse leger vielen op 10 mei 1940 Nederland binnen in kader van het door Hitler bevolen Fall Gelb. Het Zesde Leger trok door het zuidelijk deel van Nederland richting het Albertkanaal. De hoofdaanval van het Achttiende Leger was gericht op de Moerdijkbruggen die door Duitse parachutisten waren veroverd. De Moerdijkbruggen waren de toegangspoort naar Vesting Holland waar het Nederlandse opperbevel, koningin Wilhelmina en de regering zetelden. Nederland was van groot belang voor de Luftwaffe (de Duitse luchtmacht). De vliegvelden zouden worden gebruikt voor de strijd tegen Groot-Brittannië en tegelijkertijd kon het Ruhrgebied alleen afdoende worden beschermd tegen vijandelijke luchtaanvallen wanneer er Nederlands grondgebied aan het Derde Rijk was toegevoegd. De analysegebieden in de meidagen van 1940: In de hieronder weergegeven tabellen staan vermeldingen over het grondgebied van de huidige gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem de meidagen van 1940. Gemeente Berkelland: Datum
Gebeurtenis (bron: H. Amersfoort / P.H. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied)
Relevant
10 mei 1940
Er vond een grensoverschrijding plaats bij Ruurlo. (p. 156)
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De gebroken vleugel van de Duitse adelaar: inventarisatie van de Duitse verliezen in de luchtoorlog van mei 1940 boven Nederland)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De oorlog in mei '40)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, Opmars naar Rotterdam)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen van 1940. Deel 1 en deel 2)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.
Motivatie
--
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Pagina 12 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: V.E. Nierstrasz, De operatiën van het veldleger en het Oostfront van de Vesting Holland, mei 1940)
10 mei 1940
De 227e Div. overschreed de grens bij Groenlo en te Ruurlo-Vorden. (p. 85)
Datum
Gebeurtenis (bron: J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren)
Relevant
10 mei 1940
De Mauriebaansebrug, de Schöttelerbrug, de Velsbrug en de Vellervoortsebrug werden opgeblazen. (p. 15)
Nee
Relevant
Nee
Motivatie De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.
Motivatie De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
Gemeente Bronckhorst: Datum
Gebeurtenis (bron: H. Amersfoort / P.H. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De gebroken vleugel van de Duitse adelaar: inventarisatie van de Duitse verliezen in de luchtoorlog van mei 1940 boven Nederland)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De oorlog in mei '40)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, Opmars naar Rotterdam)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen van 1940. Deel 1 en deel 2)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: V.E. Nierstrasz, De operatiën van het veldleger en het Oostfront van de Vesting Holland, mei 1940)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie --
Motivatie
--
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie
--
Pagina 13 van 89
Gemeente Doetinchem: Datum
Gebeurtenis (bron: H. Amersfoort / P.H. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands grondgebied)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De gebroken vleugel van de Duitse adelaar: inventarisatie van de Duitse verliezen in de luchtoorlog van mei 1940 boven Nederland)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, De oorlog in mei '40)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: E.H. Brongers, Opmars naar Rotterdam)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen van 1940. Deel 1 en deel 2)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: V.E. Nierstrasz, De operatiën van het veldleger en het Oostfront van de Vesting Holland, mei 1940)
Relevant
Meidagen 1940
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd)
Relevant
10 mei 1940
De IJsselbrug en de spoorbrug van Doetinchem werden opgeblazen. (p. 411)
Nee
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie --
Motivatie
--
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie
--
Motivatie De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
Pagina 14 van 89
2.2.2 Luchtoorlog 1940-1945 In de hieronder weergegeven tabellen staan vermeldingen die betrekking hebben op de luchtoorlog in de periode 1940-1945 op het grondgebied van de huidige gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem. Gemeente Berkelland: Datum
19 september 1940
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)3 De Whitley Mk V N1425 KN-E van het No. 77 Squadron kwam om 00.28 uur neer te Achter Zieuwent
Relevant
Motivatie
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Mariënvelde, Ruurlo. 19 september 1940
De Whitley Mk V N1367 KN-S van het No. 77 Squadron kwam neer te Achter Zieuwent Mariënvelde, Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
December 1940
Een Brits vliegtuig verongelukte te Achter Zieuwent, Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
19 november 1943
Bombardement met ca. 450 brand- en brisantbommen op Ruurlo. Getroffen werd de boerderij "De Meiman", de Groenloseweg en Huize Ruurlo.
Ja
Deze vermelding heeft betrekking op een bombardement dat het analysegebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75 heeft getroffen.
6 maart 1944
Een B-17 kwam neer te Ruurlo.
Nee
Volgens oldreule.nl kwam deze B-17 neer buiten de analysegebieden.
29 april 1944
De B-17G met nummer 42.39920 van het 729th Bomber Squadron van de 452nd Bomber Group kwam neer bij Ruurlo, Veller.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
17 juni 1944
De Halifax Mk III LK801 WL-D van het No. 434 RCAF Bluenose Squadron kwam neer nabij de Lichtenvoordseweg te Ruurlo.
Nee
De locatie van de Lichtenvoordseweg is onbekend (er is een Lichtenvoordseweg te Groenlo, mogelijk werd deze weg bedoeld). In het SGLO wordt dezelfde Halifax vermeld. De daar vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
20 september 1944
De Mosquito RO- van het No. 29 Squadron kwam neer bij Ruurlo.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
24 februari 1945
Bombardement op Ruurlo. Getroffen werd de omgeving van het station.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil…Deel 1& 2)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Motivatie --
AVG weet uit ervaring dat niet alle vermeldingen van T. Eversteijn betrouwbaar zijn. Derhalve moet deze bron altijd in combinatie met andere bronnen (ter verificatie van de genoemde gebeurtenissen) worden gebruikt. 3
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 15 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: SGLO crashregister, webeditie)
Relevant
10 oktober 1940
Een Do 17 Z van het 7./KG 3 ? kwam neer te Ruurlo.
Nee
Volgens oldreule.nl kwam dit vliegtuig buiten de analysegebieden neer.
25/26 juli 1942
De Wellington II Z8502 met Call Sign PH-F van het 12 Squadron werd neergeschoten door een nachtjager en stortte neer te Reindersweg 10 te Zieuwent 12 km ten zuiden van Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
6 maart 1944
De B-17 G 42-40052 met Call Sign JW- van het 92BG/407BS stortte neer te Ruurlo.
Nee
Volgens oldreule.nl kwam deze B-17 neer buiten de analysegebieden.
29 april 1944
De B-17 G 42-39920 van het 452BG/729BS werd geraakt door Flak en maakte een buiklanding bij ’t Veller te Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
16/17 juni 1944
De Halifax III LK801 met Call Sign WL-D van het 434 Squadron werd neergeschoten door een nachtjager en stortte neer te Semmeltjesdijk Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
14 januari 1945
De Fw 190 A-8/R2 682820 met Call Sign Schwarze 3 van het 14./JG 3 werd neergeschoten in een luchtgevecht en stortte neer te Batsdijk Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1 februari 1945
De Tempest V NV681 met Call Sign JF- van het 3 Squadron maakte dankzij motorproblemen een noodlanding te Mariënvelde Ruurlo.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: www.vergeltungswaffen.nl)
1944-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: A. A. Jansen, Sporen aan de hemel: kroniek van een luchtoorlog. Deel 1 t/m 3)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: A. Korthals Altes, Luchtgevaar: luchtaanvallen op Nederland 1940-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant
Motivatie
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Pagina 16 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd)
Relevant
December 1940
Er kwam een viermotorig Engels vliegtuig neer in AchterZieuwent. (p. 277)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Ja
Deze vermelding heeft betrekking op een bombardement dat het analysegebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75 heeft getroffen.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De locatie van de Lichtenvoordseweg is onbekend (er is een Lichtenvoordseweg te Groenlo, mogelijk wordt deze weg bedoeld). Er is in geen van de analysegebieden een Lichtenvoordseweg.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
19 november 1943
Er vielen 450 brand- en brisantbommen. Boerderij ‘De Meiman’ ging in vlammen op. Andere boerenhofsteden werden beschadigd. In het dorp was vooral veel ruitenschade aan de Groenloseweg. Er ontploften ongeveer 20 bommen om en nabij Huize Ruurlo. Er werden nog wekenlang blindgangers tot ontploffing gebracht.
Motivatie
(p. 278-279) Mei 1944
27 juni 1944
24 februari 1945
Er kwamen 2 B-17’s neer op ’t Veller. (p. 280)
Er kwam een Engels vliegtuig neer in de buurt van de Lichtenvoordseweg. (p. 280)
Er vielen 6 à 7 bommen vlakbij het station van Ruurlo. (p. 286)
Datum
Gebeurtenis (bron: https://www.oldreurle.nl/)
Relevant
19 september 1940
Er kwam een Whitley V neer in Marienvelde.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
10 oktober 1940
Er kwam een Do-17Z van het 7./KG3 neer te Karssenbargweg 4 bij Meulenveld.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
6 maart 1944
De B-17G 42-40052 met Call Sign PY-X van de 92 Bomb Group kwam neer te Strengendijk 36.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
29 april 1944
Een B-17G stortte neer bij ’t Veller.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
17 juni 1944
De Halifax III LK801 met Call Sign WL-D van het 434 Squadron kwam neer te Semmeltjesdijk.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
21 september 1944
Een Fw 190 van het JG 54 kwam neer te Brinkmanshoek, tegenover Kaapdijk 9.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
14 januari 1945
De Fw 190 A-8/R2 682820 kwam neer te Doornenbrink.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1 februari 1945
De Tempest V NV681 van het 3 Squadron maakte door motorproblemen een noodlanding te Scheiddijk 30.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie
Pagina 17 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: https://www.oldreurle.nl/)
13 maart 1945
De Spitfire XVI TB294 van het 340 Squadron maakte een noodlanding in een weiland te Vosheuvelweg 4 en 6.
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren)
Relevant
19 september 1940
De Whitley N-1425 van het 77 Squadron kwam om 00.28 uur neer in Mariënvelde. (p. 65)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
10 november 1940
Een DO172 kwam om 7.45 uur neer op de Brinkmanshoek bij Meuleveld (Karssenbarweg 4). (p. 65)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
25 op 26 juli 1942
Achter de boerderij van Hendrik Wieggers, op de grens van Mariënvelde en Zieuwent kwam de Wellington MKII Z-8502 met Call Sign PH-F van het 12 Squadron neer.
Relevant
(p. 65)
Motivatie De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Motivatie
September 1943
Den Ulk (Julianum) aan de Morsdijk werd door een noodafworp getroffen. Het vliegtuig wierp 1 brisantbom en een aantal brandbommen af. Een aantal van de brandbommen waren blindgangers. (p. 62)
19 november 1943
Een groep geallieerde vliegtuigen vloog over Ruurlo. Een kwartier later was te zien dat de geallieerde vliegtuigen terug vlogen. Ze vuurden waarschuwingspijlen af en lieten in grote haast 182 brisant- en fosforbommen vallen boven Ruurlo. Bij Holzevoart vielen 18 bommen. De Groes, het doolhof en de Oranjerie van Huize Ruurlo kregen voltreffers. Verder vielen er bommen aan de Stapeldijk. Er kwamen 13 blindgangers terecht, waarvan eentje zich in de grond boorde bij Huize Ruurlo. (p. 59-61)
Ja
Het doolhof bevindt zich in het analysegebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75. De andere vermeldingen bevinden zich buiten de analysegebieden.
6 maart 1944
Een B-17 kwam om 12.00 uur neer te Strengendijk 36. (p. 67)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Na 6 maart 1944
De B-17G 239920 van het 729 Squadron maakte een noodlanding in een weiland nabij de hoek van de Veldermansdijk en de Strengendijk. (p. 67)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
17 juni 1944
Een Halifax van het 434 Squadron kwam neer op de hoek van de Semmeltjesdijk en Veenendaal (vroeger Weustenenk). (p. 70)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
September 1944
Een Fw 190 kwam in de Brinkmanshoek tegenover Kaapdijk 9 neer. (p. 70)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Eind september 1944
Er werd een Duitse trein beschoten tussen Winterswijk en Ruurlo. (p. 62-63)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
10 december 1944
De boerderij Krashof (huidige locatie kantoorgebouw oude Coöperatie) werd getroffen door bommen die tijdens een luchtgevecht werden afgeworpen. (p. 62)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
5 januari 1945
Het station van Ruurlo werd gebombardeerd. (p. 63)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Pagina 18 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren)
Relevant
14 januari 1945
Een Fw 190 van het 3e Jagd-Geschwader kwam bij de Batsdijk nabij Doornenbrink neer. (p. 70)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
24 of 25 februari 1945
Het station werd overdwars gebombardeerd. Een aantal bommen troffen Café Arfman (nu de Jaeger). (p. 63)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Februari of maart 1945
Een Spitfire maakte een geslaagde noodlanding nabij Scheiddijk 30. (p. 70)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1 april 1945
Een Spitfire kwam neer nabij Vosheuvelweg 4-6. (p. 70)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Vlak voor het einde van de oorlog
Er vielen 5 bommen in het weiland achter Leuverink en Tragter aan de Kaapdijk. (p. 61-62)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Motivatie
Gemeente Bronckhorst: Datum
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)
Relevant
30 augustus 1940
De Wellington Mk Ic T2559 BU- van het No. 214 Federated Malay States Squadron kwam om 23.24 uur neer bij boerderij "De Kappe" aan de Aaltenseweg te Halle, Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
10 augustus 1942
Een Messerschmitt Bf 110 van het NJG 1 kwam neer te Zelhem.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
23 april 1943
Een Messerschmitt Bf 110 kwam om 18.45 uur neer in een weiland van de fam. Kemer aan de Bielemansdijk te Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
11/12 juni 1943
Halifax Mk II IA DT805 TL-T for Tommy van het No. 35 Madras Presidency Squadron verongelukte ten zuiden van de Halseweg nabij de Heidehoek tussen Zelhem en Halle.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
12 december 1943
Een Halifax kwam neer bij Zelhem.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
23 februari 1944
De B-17 met nummer 42.31602 van de 305th Bomber Group kwam neer te Zelhem.
Nee
Volgens het SGLO kwam deze B-17 neer te Bielemansdijk, buiten de analysegebieden.
Nee
Vermoedelijk is dit een foutieve vermelding. 3 andere vermeldingen van deze datum vermelden dat het vliegtuig op de Bielemansdijk neerkwam, die de Aaltenseweg kruist. Mogelijk kwam het vliegtuig bij het kruispunt neer. Deze locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 maart 1944
1862138-VO-03
Een B-17 kwam neer aan de Aaltenseweg bij Stronk te Zelhem.
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie
Pagina 19 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)
Relevant
8 april 1944
De B-17G met nummer 42.31602 kwam neer bij Zelhem.
Nee
Volgens het SGLO kwam deze B-17 neer te Bielemansdijk, buiten de analysegebieden.
13 juni 1944
De Lancaster Mk ME777 AS- van het No. 166 Squadron kwam om 01.30 uur neer te Zelhem in de weide “Het Broek” in de Wassenbrink.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 september 1944
Een Lancaster Mk kwam neer te Zelhem bij de Gasthuisplaats “Toonk”.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
Nee
Uit een vermelding van Vergeltungswaffen is bekend dat de V-1 nabij Halle terechtkwam.
26 december 1944
Een geallieerd vliegtuig kwam neer te Zelhem.
Februari 1945
Er stortte een V-1 neer te Zelhem. Getroffen werden de boerderijen “Jolink” en “Tenk”.
Motivatie
21 maart 1945
Bombardement op Zelhem.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
24 maart 1945
Bombardement op Zelhem. Getroffen werden de percelen van de dames Bennick, boerderij Looman, smid Nusselder, garage Looman, smid Dimmedal, kapper Derksen, B. Prins, de Oude School, NH. Kerk, bakkerij Dizzel, garage Sevink, G.W. Hengeveld, J. Oosterink en G. J. Bosman.
Nee
De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
De B-17G met nummer 44.8484 PU- van het 427th Bomber Squadron van de 303rd Bomber Group kwam neer nabij de kruising Dwarsdijk/Heisterboomsdijk te Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
De Spitfire VZ- van het No. 412 RCAF Falcon Squadron kwam neer aan de Nijmansdijk te Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil…Deel 1& 2)
Relevant
Motivatie
12/13 juni 1944
Er kwam een Lancaster neer bij Zelhem. (Deel 2, p. 235)
Nee
Uit vermeldingen van het SGLO en Eversteijn is bekend dat de Lancaster buiten de analysegebieden neerkwam.
30 maart 1945
Een Spitfire van het 412 Squadron kwam neer bij Zelhem. (Deel 2, p. 610)
Nee
Uit vermeldingen van het SGLO en Eversteijn is bekend dat de Spitfire buiten de analysegebieden neerkwam.
Datum
Gebeurtenis (bron: SGLO crashregister, webeditie)
11/12 juni 1943
De Halifax II DT805 met Call Sign TL-Y van het 35 Squadron werd neergeschoten door een nachtjager en stortte neer te Halseweg tussen Zelhem-Halle.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant Nee
Motivatie De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Pagina 20 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: SGLO crashregister, webeditie)
Relevant
23 maart 1944
De B-17 G 42-31602 met Call Sign WF- van het 305BG/364BS werd geraakt door Flak en stortte neer te Bielemansdijk Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
12/13 juni 1944
De Lancaster I ME777 met Call Sign AS-K2 van het 166 Squadron stortte neer ten zuiden van ‘het stedelijk gebied Wassenbrink’ nabij Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23/24 september 1944
De Lancaster III ED470 met Call Sign QR-W van het 61 Squadron werd neergeschoten en stortte neer te Hummeloseweg 39 in Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
26 november 1944
De B-17 G 43-37846 met Call Sign NS-T van het 398BG/600BS werd geraakt door Flak en maakte een noodlanding te Velswijk, 8 kilometer ten noorden van Doetinchem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
De Spitfire LF.IX MJ275 met Call Sign VZ-J van het 412 Squadron werd geraakt door 20 mm Flak en stortte neer te Nijemansdijk Zelhem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
Vermoedelijk wordt met Boomsdijk, de Heisterboomdijk bedoeld. Volgens Eversteijn en www.oudzelhem.nl stortte daar deze B-17 neer. Deze locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
De B-17 G 44-8484 met Call Sign VK-W van het 303BG/358BS werd geraakt door Flak en stortte neer langs de zuidkant van de Boomsdijk te Zelhem.
Datum
Gebeurtenis (bron: www.vergeltungswaffen.nl)
1 februari 1945
V0569: Er kwam een V-1 terecht bij de boerderijen “Jolink” en “Tenk” te Halle.
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: A. A. Jansen, Sporen aan de hemel: kroniek van een luchtoorlog. Deel 1 t/m 3)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: A. Korthals Altes, Luchtgevaar: luchtaanvallen op Nederland 1940-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant
Motivatie
Motivatie De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie --
Pagina 21 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd)
Relevant
30 op 31 augustus 1940
Een Engelse bommenwerper kwam neer bij de boerderij De Kappe te Halle. (p. 535)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Motivatie
8 november 1941
Er kwam een geallieerde bommenwerper neer in de gemeente Zelhem. (p. 535)
Nee
Dankzij vermeldingen van ‘Voor altijd 21’ en www.oudzelhem.nl is de locatie bekend. De bommenwerper kwam buiten de analysegebieden neer.
12 juni 1943
Een Engels toestel kwam neer te Heidenhoek. (p. 535)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 maart 1944
Een groot vliegtuig met vier motors kwam neer in een weide aan de Bielemansdijk. (p. 535)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
13 juni 1944
Een Engels vliegtuig kwam neer in de weide ‘Het Broek’ te Wassinkbrink. (p. 535)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
23 september 1944
In Winkelshoek kwam een geallieerd vliegtuig neer. (p. 442)
23 september 1944
Een Engels toestel kwam neer bij de Gasthuisplaats ‘Toonk’. De boerderijen ‘Winkels’ en ‘Poppink’ werden ook beschadigd. (p. 536)
Februari 1945
Er kwam een V-1 neer in de gemeente waarbij de boerderijen ‘Jolink’ en ‘Tenk’ zwaar werden beschadigd. (p. 536)
Nee
Uit een vermelding van Vergeltungswaffen is bekend dat de V-1 nabij Halle terechtkwam.
21 maart 1945
Om 5 uur in de middag vond er een zwaar bombardement plaats binnen de kom van Zelhem. (p. 536)
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
24 maart 1945
In de ochtend om half 7 vond er een zwaar bombardement plaats op Zelhem. Hierbij werd onder andere de N.H. Kerk en de oude school vernield. (p. 536)
Nee
De N.H. Kerk en de Oude School bevinden zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
Een geallieerd vliegtuig kwam neer aan de Nijmansdijk. (p. 536)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De locatie van de vermeldingen is onbekend en niet waar te nemen op de eerstvolgende luchtfoto of de vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum niet vermeld
Door brandbommen gingen de boerderij van H. Starink, Winkelshoek, een schuur van de familie Coops en een zaadberg van Uunk in vlammen op. (p. 536)
Datum
Gebeurtenis (bron: http://www.oudzelhem.nl/)
8 november 1941
Een Wellington van het 75 Squadron stortte neer nabij Nieuw Steeg 4.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant Nee
Motivatie De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Pagina 22 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: http://www.oudzelhem.nl/)
Relevant
Motivatie
25 op 26 juli 1942
Een Brits vliegtuig kwam neer te Zieuwent.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
9 op 10 augustus 1942
Na een luchtgevecht kwam een Wellington neer op de grens van Zelhem en Hengelo te Waalre.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
12 juni 1943
Een Halifax van het 35 Squadron kwam neer in de Heidenhoek op een open veld.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 maart 1944
Een B-17 van het 305 Bomber Group kwam neer in de kom van Zelhem aan de Bielemansdijk.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
13 juni 1944
De Lancaster Mk I ME777 van het 166 Squadron kwam neer in de weide van de boerderij Wanninkhage (Zelhemseweg 21/21a) in de Wassinkbrink.
Mogelijk
De weide van de vermelde locatie bevindt zich deels in het analysegebied Traject 126 KM 6,5 - 7,45.
23 september 1944
Lancaster LM212 van het 50 Squadron kwam neer te Slangenburg op een veld aan de Slangeburgseweg en de Halseweg dichtbij de boerderij De Rozegaar.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Februari 1945
Er kwam een V-1 neer in de gemeente waarbij de boerderijen Jolink en Tenk werden beschadigd.
Nee
De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
21 maart 1945
Zelhem werd gebombardeerd. Geringe materiële schade.
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
24 maart 1945
Zelhem werd gebombardeerd. Rondom de kerk was er zware schade, onder andere aan de oude school.
Nee
Er lag een school in een van de analysegebieden. De ‘oude school’ bevond zich echter in de Smidsstraat buiten de analysegebieden. Hetzelfde geld voor de kerk.
30 maart 1945
De B-17g 44-8484 van het 358 Squadron kwam neer te kruising Dwarsdijk-Heisterboomdijk in het Wolfersveen.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
30 maart 1945
Tegenover Nijmansedijk 7 kwam een Spitfire van het 412 Squadron neer.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
3 of 4 april 1945
Er kwam in Velswijk een geallieerd vliegtuig neer.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: G.J. Lemereis, Herinneringen 19401945)
Relevant
31 augustus 1940
Er stortte een Engels vliegtuig neer bij Leuvenink. (p. 11)
Nee
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie Volgens Eversteijn en Nederkoorn kwam dit vliegtuig buiten de analysegebieden neer.
Pagina 23 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: S. Haddering en J. Oonk, Voor altijd 21. Neergestorte vliegtuigen in Zelhem tijdens de Tweede Wereldoorlog)
Relevant
30 augustus 1940
De Wellington T2559 van het 214 Squadron stortte neer in de Kappenbulten tussen Zelhem en Halle (p. 63)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
8 november 1941
De Wellington X9977 van het 75 Squadron stortte neer vlakbij de boerderij te Nieuw Steeg 4. (p. 77)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 april 1943
Een Duits verkenningsvliegtuig maakte een noodlanding te Oude Ruurloseweg 5. (p. 112)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
12 juni 1943
De Halifax DT805 met Call Sign TL-Y stortte in stukken neer tussen Heidenhoek en de weg van Zelhem naar Halle. (p. 83-85)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 maart 1944
De B-17G 42-31602 met Call Sign WF-N van het 305BG/364BS kwam neer aan de Bielemansdijk. (p. 99)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
12 op 13 juni 1944
De Lancaster ME777 met Call Sign AS-K2 van het 166 Squadron stortte neer in een weiland voor de boerderij Hagelstein aan de Broekstraat in de Wassinkbrink. (p. 93-94)
Motivatie
23 september 1944
De Lancaster ED470 stortte neer bij de boerderij de Gasthuisplaats aan de Hummeloseweg. (p. 8)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23 september 1944
De Lancaster LM212 stortte neer tussen de boerderijen Morel en Rozengaar aan de Slangenburgseweg. (p. 8)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
26 november 1944
De B-17 43-37846 met Call Sign N8-T van het 398BG/600BS kwam neer te Velswijk op de Zelhemse Enk tussen de huidige Heerinkdijk en de Wisselinkweg. (p. 106)
14 januari 1945
Een Fw 190 stortte neer bij Vremenstraat 3 in Mariënvelde. (p. 113)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
27 maart 1945
Een Bf 110G-4 stortte neer op de hoek tussen de Boldijk en de Jolinkdijk. (p. 117)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Gemeente Doetinchem: Datum
17 november 1940
1862138-VO-03
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)
Bombardement op Doetinchem. Getroffen werd het Kattennest, de weg naar Zelhem en woningen aan de Rijksweg naar Gaanderen.
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant
Nee
Motivatie In ‘Er op of er onder’ wordt ‘Kattennest, de weg naar Zelhem’ zonder komma geschreven. Hierdoor is het duidelijk dat de beschreven locatie zich buiten de analysegebieden bevindt.
Pagina 24 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945)
Relevant
Motivatie
30 november 1944
Bombardement met 6 bommen op Doetinchem. Getroffen werd een spoorlijn.
Mogelijk
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bevond een spoorlijn zich deels in het onderzoeksgebieden en deels in het analysegebieden van de Trajecten 126 KM 6,5 - 7,45 & 8.05 - 8,7.
13 februari 1945
Bombardement met 4 bommen op Doetinchem. Getroffen werd de spoorlijn ter hoogte van km 7.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
28 februari 1945
Bombardement met 6 bommen op Doetinchem. Getroffen werd de spoorlijn ter hoogte van km 23.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil…Deel 1& 2)
18 maart 1945
Een Spitfire van Squad Leader Maitland van het No 2 Squadron stortte neer bij Doetinchem. Op oktober 1972 werd zijn Spitfire geborgen. (Deel 2, p. 588)
Nee
Het vliegtuig is geborgen. Bovendien is via het SGLO bekend dat dit vliegtuig buiten de analysegebieden neerkwam.
19 maart 1945
Er vond een luchtaanval plaats op een fabriek in Doetinchem. (Deel 2, p. 589)
Nee
De fabriek bevond zich in de binnenstad van Doetinchem, buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: SGLO crashregister, webeditie)
8/9 november 1941
De Wellington Ic X9977 met Call Sign AA- van het 75 Squadron werd neergeschoten door een nachtjager en stortte neer te IJzevoorde.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
23/24 september 1944
De Lancaster I LM212 met Call Sign VN-L van het 50 Squadron stortte neer te Slangenburg.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
18 maart 1945
De Spitfire XVI RM812 van het 2 Squadron stortte neer te Stokhortweg in Doetinchem.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: www.vergeltungswaffen.nl)
1944-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant
Relevant
Relevant
Motivatie
Motivatie
Motivatie --
Motivatie --
Pagina 25 van 89
Datum
Gebeurtenis (bron: A. A. Jansen, Sporen aan de hemel: kroniek van een luchtoorlog. Deel 1 t/m 3)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: A. Korthals Altes, Luchtgevaar: luchtaanvallen op Nederland 1940-1945)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd)
Relevant
17 november 1940
Een toestel liet bommen vallen bij het Kattennest op de weg naar Zelhem, in een wei en op de Rijksweg te Gaanderen. (p. 414)
Nee
De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
1942
Er werden in een cirkel rondom Doetinchem schijnwerpers geplaatst en er werden speciale wegen naar deze schijnwerpers aangelegd. (p. 419)
Nee
De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden. De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
22 juni 1943
Er vielen in de avond brandbommen in IJzevoorde. (p. 423)
10 december 1944
Er vond een luchtgevecht plaats tussen 2 Engelse jagers en één Duitse jager. Hierbij kreeg het Linzebos kogelschade te verduren. (p. 450)
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: G.W. Velhorst, Van bezetting tot bevrijding: periode eind 1944 tot de bevrijding)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
Datum
Gebeurtenis (bron: K. Lusink, Lijst van de in de gemeente Doetinchem neergeschoten vliegtuigen tijdens de 2e Wereldoorlog)
Relevant
1940-1945
Er zijn geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.
--
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Motivatie --
Motivatie --
Motivatie
Motivatie --
Motivatie
--
Pagina 26 van 89
2.2.3 Verdedigingswerken en bevrijding maart-april 1945 In de hieronder weergegeven tabellen staan vermeldingen over verdedigingswerken en de bevrijding van het grondgebied van de huidige gemeenten Berkelland, Bronckhorst en Doetinchem. Gemeente Berkelland: Datum
Gebeurtenis (bron: C. Klep / B. Schoenmaker, De bevrijding van Nederland 1944-1945. Oorlog op de flank)
Relevant
1 en 2 april 1945
Zonder noemenswaardige tegenstand te ondervinden trok de 43rd (Wessex) Infantry Division over Varsseveld en Ruurlo naar Lochem. (p. 289-290)
Nee
Datum
Gebeurtenis (bron: W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd)
Relevant
Eind september 1944
In het Ruurlose Broek werden Duitse verdedigingswerken aangelegd met het front naar het westen. (p. 281)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
31 maart 1945
Drie geallieerde pantserwagens kwamen door Ruurlo rijden. Mitrailleurkogels vlogen in het rond. Op de Houtwal bij het station vielen enige doden. (p. 286-287)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
31 maart 1945
Bij Lusinkboer stond een kapotte geallieerde verkenningswagen. (p. 287)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
31 maart 1945
Op diverse punten in en rond Ruurlo werd pantserafweergeschut opgesteld. (p. 287)
Nee
De vermelding is te globaal en is niet in of nabij de analysegebieden waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto.
31 maart op 1 april 1945
Er stond een Duits mitrailleurnest in de bosjes van het Kasteelpark van Huize Ruurlo. Vanuit dit mitrailleurnest werd geschoten op geallieerden op de Batsdijk bij Huize Ruurlo. 3 geallieerde soldaten stierven. (p. 287-288)
Nee
De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.
31 maart op 1 april 1945
Bij Hotel Avenarius opende het Duitse pantserafweergeschut het vuur. Het vuren werd onmiddellijk beantwoord door tanks. Er vond een korte hevige strijd plaats. Gedurende 10 minuten hoorde men in het dorp diverse knallen. Verschillende gebouwen werden door tanks onder vuur genomen. Er was hevig geschiet met mitrailleurs te horen. (p. 288)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
31 maart op 1 april 1945
Op de Barchemseweg vonden enkele schermutselingen plaats met een handjevol Duitsers. (p. 288)
Nee
De vermelde locatie bevindt zich buiten de analysegebieden.
1 april 1945
Om 6 uur in de ochtend was Ruurlo bevrijd door de eenheden van de 21e legergroep. (p. 288)
Nee
De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.
Datum
Gebeurtenis (bron: https://www.oldreurle.nl/)
31 maart 1945
Er werd geschoten in de Dorpsstraat.
1862138-VO-03
N315 Doetinchem-Ruurlo
Relevant Nee
Motivatie De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.