Document · PDF

Bijlage 1.3.09 Toelichting Bijlage 09 - Vooronderzoek niet gesprongen explosieven.pdf

gemeenteraad 6 juli 2023, gemeente DoetinchemBij agendapunt: 10.2: Provinciaal inpassingsplan N31527.140 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Gemeente Bronckhorst: Er zijn in de geraadpleegde inventarisnummers geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen. Gemeente Doetinchem: Er zijn in de geraadpleegde inventarisnummers geen relevante vermeldingen met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.

2.13.2 Beeldbank Tweede Wereldoorlog Foto’s uit de Tweede Wereldoorlog, afkomstig van Nederlandse oorlogs- en verzetsmusea, herinneringscentra en het NIOD zijn bijeengebracht in de databank Beeldbank WO2. Er is hier gezocht op plaatsnaam. De onderzoeksresultaten zijn als volgt: Gemeente Berkelland: Er zijn geen relevante foto’s met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 57 van 89

Gemeente Bronckhorst: Datum

Gebeurtenis (bron: www.beeldbankwo2.nl)

Datum niet vermeld

Een foto geeft de staart van een in stukken gebroken vliegtuig langs de weg Hummelo-Zelhem weer. Het vliegtuig was neergeschoten en verbrand neergestort. Op de foto van het vliegtuig is het werknummer ‘P4964’ waar te nemen (Zie afbeelding 2).

Relevant

Nee

Motivatie Volgens het SGLO kwam dit vliegtuig neer te Hessenweg nabij Hummelo. De Hessenweg bevindt zich buiten de analysegebieden.

Afb. 2 – Foto van een neergestort vliegtuig. Op de foto is het werknummer P4964 waarneembaar.

Gemeente Doetinchem: Datum

Gebeurtenis (bron: www.beeldbankwo2.nl)

Relevant

Motivatie

Meidagen 1940

Verschillende foto’s geven een opgeblazen verkeersbrug en een opgeblazen spoorbrug weer over de Oude IJssel te Doetinchem.

Nee

De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.

1 juni 1943

Een foto geeft wrakstukken van een vliegtuig weer. De wrakstukken bevinden zich nabij Montferland te Zeddam.

Nee

De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.

21-23 maart 1945

Verschillende foto’s geven schade aan de binnenstad van Doetinchem weer na een bombardement. Er is schade waarneembaar aan de Boliestraat, de Waterstraat, de binnenstad, de grote kerk en het stadhuis.

Nee

De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.

Eind maart 1945

Een foto geeft een opgeblazen brug over de Oude IJssel weer. De Duitsers hadden deze brug bij de terugtocht opgeblazen.

Nee

De vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 58 van 89

2.14 Oorlog in blik Oorlog in Blik is een samenwerkingsplatform van erfgoedinstellingen met audiovisuele collecties over de Tweede Wereldoorlog. Er is hier gezocht op plaatsnaam. De onderzoeksresultaten zijn als volgt: Gemeente Berkelland: Er is geen relevant audiovisueel materiaal met betrekking de analysegebieden aangetroffen. Gemeente Bronckhorst: Er is geen relevant audiovisueel materiaal met betrekking de analysegebieden aangetroffen. Gemeente Doetinchem: Er is geen relevant audiovisueel materiaal met betrekking de analysegebieden aangetroffen.

2.15 The National Archives Londen The National Archives in Kew (Londen) is het officiële nationale archief van het Verenigd Koninkrijk. Er liggen hier gevechtsverslagen van Britse eenheden die op Nederlands grondgebied strijd hebben geleverd. In The National Archives zijn, afgezien van deze War Diaries, ook o.a. de logboeken van geallieerde luchtmachteenheden ondergebracht. Vliegtuigen van de 2nd Tactical Air Force (2nd TAF) gaven tactische luchtsteun aan geallieerde gevechtseenheden. De geallieerde duikbommenwerpers vielen o.a. vijandelijke stellingen, tanks, treinen en hoofdkwartieren aan. De volgende Daily Logs van de 2nd Tactical Air Force zijn geraadpleegd: Daily Logs 2nd Tactical Air Force. The National Archives Londen

Inventarisnummer

2nd Tactical Air Force: Daily Log: Sept.-Oct. 1944

Air 37/715

2nd Tactical Air Force: Daily Log: Nov.-Dec. 1944

Air 37/716

2nd Tactical Air Force: Daily Log: Jan.-Feb. 1945

Air 37/717

2nd Tactical Air Force: Daily Log: Mar.-May. 1945

Air 37/718

De onderzoeksresultaten zijn als volgt: Gemeente Berkelland: Datum

Gebeurtenis (bron: Air 37/715 t/m Air 37/718)

Relevant

26 november 1944

12 x 500 on rail at A.1088. 2 N/M. (sheet 2134)

Nee

Het spoor bevindt zich buiten de analysegebieden.

Nee

Het spoor bevindt zich buiten de analysegebieden.

30 maart 1945

HEERENBERG – AHAUS – ENSCHEDE area. Rail cut at A.1088. (sheet 2904)

Motivatie

Gemeente Bronckhorst: Datum

Gebeurtenis (bron: Air 37/715 t/m Air 37/718)

24 maart 1945

H.Q. in village at A.0479. 18 x 500. ABTA. 3 large fires suggesting Oil or Petrol. Strafed target. (sheet 2840)

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Relevant Nee

Motivatie Het dorp Zelhem bevindt zich buiten de analysegebieden.

Pagina 59 van 89

Gemeente Doetinchem: Datum

Gebeurtenis (bron: Air 37/715 t/m Air 37/718)

Relevant

Motivatie

18 oktober 1944

Locos dam at A.670773 and A.0377. (sheet 1879)

Nee

De vermelding geeft geen indicatie voor de aanwezigheid van CE in de analysegebieden.

5 december 1944

8 x 250 on road/Rail crossing A.0377. No hits. (sheet 2200)

De vermelde locatie bevindt zich in het onderzoeksgebied Traject 126 KM 6,5 - 7,45.

Mogelijk

Een gedeelte van het analyse en onderzoeksgebied van Traject 126 KM 6,5 - 7,45 bevindt zich in het kaartvierkant A.0376.

De vermelde locatie bevindt zich in het onderzoeksgebied Traject 126 KM 6,5 - 7,45.

10/11 december 1944

Attacked huts at A.0376. (sheet 2231)

26 maart 1945

Rail Interdiction. Cuts at A.0377. (sheet 2880)

2.16 Imperial War Museum Het Imperial War Museum beschikt over een grote collectie foto’s en films van Nederland in de Tweede Wereldoorlog, waaronder opnames die tijdens bombardementen werden gemaakt. Er is een relevante film aangetroffen met betrekking tot een van de analysegebieden. Gemeente Berkelland: Datum

Gebeurtenis (bron: Imperial War Museum)

1 april 1945

Een film geeft weer dat een colonne van het Britse 30th Corps langs een brandende Sherman tank reed nabij Ruurlo. De tank bevond zich langs een weg met aan beide kanten bomen.

Relevant

Motivatie

Mogelijk

Het analysegebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75 bevindt zich op een weg die aan beide kanten bomen had.

Gemeente Bronckhorst: Er zijn geen relevante foto’s of films met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen. Gemeente Doetinchem: Er zijn geen relevante foto’s of films met betrekking tot de analysegebieden aangetroffen.

2.17 Library and Archives Canada 2.17.1 Collectie Defence Overprints Library and Archives Canada beschikt over een collectie zgn. Defence Overprints. Dit zijn geallieerde stafkaarten waarop, op basis van o.a. geanalyseerde luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog, Duitse militaire objecten werden ingetekend. Er zijn bij Library and Archives Canada geen relevante Defence Overprints van de analysegebieden gevonden.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 60 van 89

3 CHRONOLOGIE RELEVANTE GEBEURTENISSEN 3.1

Inleiding en chronologietabel

AVG heeft op basis van de gegevens in hoofdstuk 2 een overzicht van relevante gebeurtenissen opgesteld, die tijdens en na de Tweede Wereldoorlog hebben plaatsgevonden. Hierbij is gebruik gemaakt van alle op het moment van opstellen beschikbare bronnen. Deze gegevens zijn in chronologische volgorde in een tabel verwerkt. De in deze tabel verwerkte nummering correspondeert met de in de feitenkaart verwerkte feiten en in de bodembelastingkaart afgebakende verdachte gebieden (indien van toepassing).

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 61 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

Gebeurtenis

19 november 1943

Een groep geallieerde vliegtuigen vloog over Ruurlo. Een kwartier later was te zien dat de geallieerde vliegtuigen terug vlogen. Ze vuurden waarschuwingspijlen af en lieten in grote haast 182 brisant- en fosforbommen vallen boven Ruurlo. Bij Holzevoart vielen 18 bommen. De Groes, het doolhof en de Oranjerie van Huize Ruurlo kregen voltreffers. Verder vielen er bommen aan de Stapeldijk. Er kwamen 13 blindgangers terecht, waarvan eentje zich in de grond boorde bij Huize Ruurlo. Bombardement met ca. 450 brand- en brisantbommen op Ruurlo. Getroffen werd de boerderij "De Meiman", de Groenloseweg en Huize Ruurlo.

FK = Feitenkaart

CE BBK = CE Bodembelastingkaart

1862138-VO-03

Hoofdstuk

2.2.2

Bron

J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren

T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945

N315 Doetinchem-Ruurlo

Bruikbaar t.b.v. afbakening Ja, het inslagpatroon van de kraters is geanalyseerd in combinatie met de schriftelijke vermeldingen. Op basis van deze analyse wordt de maximale afstand tussen twee opeenvolgende inslagen volgens de WSCS-OCE regelgeving binnen een inslagpatroon bepaald (er is hier sprake van een noodafworp, hiervoor schrijft de WSCS-OCE geen afbakening voor, derhalve is er als alternatief de tapijtbombardement afbakening toegepast). Het verdachte gebied wordt afgebakend door deze afstand te projecteren op de buitenste inslagen van het inslagenpatroon. Dat is exclusief de eventuele horizontale verplaatsing van de buitenste blindganger binnen het inslagenpatroon. Dit leidt tot een verdacht gebied in het analysegebied traject 126 KM 22,7 - 22,75.

Nr . FK1

11 (vermelding) 1 (bomkraters)

Nr . BBK2

Pagina 62 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

19 november 1943

Gebeurtenis Er vielen 450 brand- en brisantbommen. Boerderij ‘De Meiman’ ging in vlammen op. Andere boerenhofsteden werden beschadigd. In het dorp was vooral veel ruitenschade aan de Groenloseweg. Er ontploften ongeveer 20 bommen om en nabij Huize Ruurlo. Er werden nog wekenlang blindgangers tot ontploffing gebracht. Tussen 12.43 en 12.59 uur vond er een bombardement op Zelhem plaats. Hierbij werden circa 300 fosforbommen afgeworpen. Het grootste gedeelte van de bommen kwam terecht in de bossen van ‘Het Zand’. Er zijn ook enige bommen terechtgekomen in het wegdek en het fietspad van de ‘nieuwe Ruurlose weg’. Omstreeks 12.45 uur had het bombardement plaats dat ongeveer 5 à 10 minuten duurde. Bommen vielen in de buurtschappen de Huikerd, Nieuwenhuishoek, de Bruil, de Haar, Winkelerhoek en Veldhoek. Het aantal der vliegtuigen, die de bommen afgeworpen hebben is niet bekend. Het aantal geëxplodeerde brisantbommen bedraagt 169 stuks, het aantal niet-geëxplodeerde brisantbommen (blindgangers) is 13 stuks.

FK = Feitenkaart

CE BBK = CE Bodembelastingkaart

1862138-VO-03

Hoofdstuk

Bron

2.2.2

W.P. Nederkoorn en G.J.B. Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd

2.5

Gemeentearchief Zelhem

2.5

Gemeentearchief Ruurlo

Grootonderhoud N315

Nee, het genoemde gebied is groot en het is onduidelijk waar de brisantbommen neer zijn gekomen. Op de luchtfoto’s zijn geen inslagen waargenomen binnen de begrenzing van het analysegebied bij de brug over de Veengoot, nabij Veldhoek. Er wordt daarom geen CE-verdacht gebied afgebakend.

Nr . FK3 11 (vermelding) 1 (bomkraters)

Nr . BBK4

Pagina 63 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

Gebeurtenis

Hoofdstuk

Bruikbaar t.b.v. afbakening

Bron 

Waarnemingen luchtfoto d.d. 19 november 1944.  Er zijn 2 bomkraters waargenomen bij het doolhof, met een onderlinge afstand van 60 meter. 

2.4

Historische luchtfoto’s

Er zijn in de omgeving van Ruurlo, bij het station, bij de wegen, op de velden en bij Huize Ruurlo bomkraters waargenomen.



Ja, er zijn twee bomkraters nabij het analysegebied waargenomen. De twee bomkraters zijn afkomstig van het bombardement d.d. 19 november 1943 (noodafworp). Dit leidt tot een CE verdacht gebied ter plaatse van traject 126 KM 22,7 - 22,75 (voor de motivatie van de afbakening zie de eerste pagina van de chronologietabel) Ja, deze bomkraters worden gebruikt om de afbakening van het bombardement van 19 november 1943 te ondersteunen van het onderzoeksgebied traject 126 KM 22,7 - 22,75 (voor de motivatie van de afbakening zie de eerste pagina van de chronologietabel)

19 november 1943  Waarnemingen luchtfoto d.d. 18 maart 1945.  Er zijn 2 nieuwe bomkraters waargenomen bij het Doolhof, deze kraters zijn ontstaan tussen 19 november 1944 en 18 maart 1945. De onderlinge afstand tussen de kraters is 23 meter.  Er is 1 nieuwe bomkrater circa 65 meter ten oosten van het huidige verkeersplein N315/319 waargenomen.

1862138-VO-03

2.4

Historische luchtfoto’s 

Grootonderhoud N315

Nr . FK3

Nr . BBK4

Pagina 64 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

Gebeurtenis

Hoofdstuk

Bron

13 juni 1944

De Lancaster Mk I ME777 van het 166 Squadron kwam neer in de weide van de boerderij Wanninkhage (Zelhemseweg 21/21a) in de Wassinkbrink.

2.2.2

http://www.oudzelhem.nl/

30 november 1944

Bombardement met 6 bommen op Doetinchem. Getroffen werd een spoorlijn.

2.2.2

T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 – 5 mei 1945

5 december 1944

8 x 250 on road/Rail crossing A.0377. No hits.

2.15

The National Archives Londen

10/11 december 1944

Attacked huts at A.0376.

2.15

The National Archives Londen

Eind 1944

De Duitsers plaatsten bij Bannink aan de Hulshofweg in het Broek, bij Kievekamp, bij Paskolk aan de Nieuwe Weg, bij Hendriksen in de Veldhoek en bij Dekkers aan de Vosheuvelweg zoeklichten en afweergeschut. Bij Veldhoek werd ook een uitkijktoren gebouwd.

1862138-VO-03

2.2.3

J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren

Grootonderhoud N315

Bruikbaar t.b.v. afbakening Nee, de boerderij bevindt zich in het analysegebied traject 126 KM 6,5 - 7,45. Uit andere vermeldingen van Eversteijn en ‘Er op of er onder’ is duidelijk dat met de weide, de weide ‘Het Broek’ werd bedoeld. Deze weide bevindt zich buiten het analysegebied Traject 126 KM 6,5 - 7,45. Nee, er zijn op de geanalyseerde luchtfoto’s die na dit bombardement zijn gemaakt op 23 maart en 9 juli 1945 geen sporen van dit bombardement waargenomen in het analysegebied traject 126 KM 6,5 - 7,45. Nee, er zijn op de geanalyseerde luchtfoto’s die na dit bombardement zijn gemaakt op 23 maart en 9 juli 1945 geen sporen van dit bombardement waargenomen in het analysegebied traject 126 KM 6,5 - 7,45. Nee, er zijn op de geanalyseerde luchtfoto’s die na dit bombardement zijn gemaakt op 23 maart en 9 juli 1945 geen sporen van dit bombardement waargenomen in het analysegebied traject 126 KM 6,5 - 7,45. Nee, de locatieomschrijving is te globaal om te bepalen of er sprake is van het analysegebied bij de brug over de Veengoot bij Veldhoek. Op luchtfoto’s zijn geen sporen waargenomen die erop wijzen dat er afweergeschut geplaatst is binnen de begrenzing van het onderzoeksgebied.

Nr . FK3

Nr . BBK4

Pagina 65 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

Maart 1945

Gebeurtenis Er werden door de Duitsers ter verdediging kleine groepen met pantserafweerkanonnen en machinegeweren achtergelaten rond Halle, Halle-Heide en Zelhem. Deze groepen werden aangevuld met kleine groepen van de 346ste infanterie- en de 15de pantsergrenadierdivisie. Het zwaartepunt van de verdediging lag in Halle langs de Landstraat en de Varsseveldseweg en in Zelhem langs de Halseweg bij het Pelikaansbos, maar overal op kruisingen en langs doorgangswegen werden verdedigingsstellingen aangelegd. Er werd munitie opgeslagen in de school te Wolfersveen.

Hoofdstuk

2.2.3

Bruikbaar t.b.v. afbakening

Nr . FK3

Nr . BBK4

Nee, de vermelding is te globaal voor wat betreft het gedeelte ‘overal op kruisingen en langs doorgangswegen werden verdedigingsstellingen aangelegd'. De specifiek vermelde locaties bevinden zich buiten de analysegebieden. Er wordt afgebakend aan de hand van de accuratere luchtfoto’s.

8 (midden spoor in kaartvierkant)

Bron

http://www.oudzelhem.nl/

Nee, de militaire loopgraaf en de wapenopstellingen bevinden zich in het analysegebied, rotonde Hummeloseweg, en hebben na toepassing van de WSCS-OCE afbakeningen voor militaire loopgraven en wapenopstellingen, respectievelijk binnen de contouren van de loopgraven en de locaties van de wapenopstellingen, geen invloed op het onderzoeksgebied.  Nee, de geschut- en wapenopstellingen bevinden zich in het analysegebied rotonde Hummeloseweg en hebben na toepassing van de WSCSOCE afbakeningen voor geschut- en wapenopstellingen, respectievelijk 25 meter rondom het hart van de geschutsopstelling en de locatie van de wapenopstellingen, geen invloed op het onderzoeksgebied. Nee, er zijn op de geanalyseerde luchtfoto van na dit bombardement, gemaakt op 9 juli 1945, geen sporen van dit bombardement waargenomen in het analysegebied traject 126 KM 6,5 - 7,45. 



23 maart 1945

26 maart 1945

1862138-VO-03



Er is een militaire loopgraaf met enkele wapenopstellingen aan de Toonkweg waargenomen. Er zijn geschut- en wapenopstellingen aan de Toonkweg/Toorweg waargenomen.

Rail Interdiction. Cuts at A.0377.

2.4

2.15

Historische luchtfoto’s

The National Archives Londen

Grootonderhoud N315

Pagina 66 van 89

1940-1945, CE-ruimingen

Datum

Gebeurtenis

Hoofdstuk

Bron

31 maart 1945

De Engelsen raken slaags met een groep Duitsers die zich hadden verschanst bij de molen aan de Wiekenweg (Wiekenweg 5).

2.2.3

http://www.oudzelhem.nl/

1 april 1945

Een film geeft weer dat een colonne van het Britse 30th Corps langs een brandende Sherman tank reed nabij Ruurlo. De tank bevond zich langs een weg met aan beide kanten bomen.

2.16

Imperial War Museum

1862138-VO-03

Grootonderhoud N315

Bruikbaar t.b.v. afbakening Nee, de vermelde locatie bevindt zich geheel in het analysegebied rotonde Hummeloseweg en niet in het onderzoeksgebied. Er zijn geen sporen van het grondgevecht waargenomen op de eerstvolgende luchtfoto van 9 juli 1945. Nee, uit andere vermeldingen van de grondgevechten te Ruurlo is bekend dat er de tanks niet door het onderzoeksgebied Ruurlo binnenreden. De vermelding heeft dus geen invloed op het onderzoeksgebied Traject 126 KM 22,7 - 22,75.

Nr . FK3

Nr . BBK4

Pagina 67 van 89

4 BEOORDELING BRONNENMATERIAAL 4.1

Indicaties voor explosieven in de analysegebieden

Op basis van de vergaarde feiten kan het volgende worden geconcludeerd: Traject 126 KM 22,7 - 22,75:  

Er is sprake geweest van een noodafworp Het analysegebied heeft geleden onder gevechtshandelingen. Dit heeft geleidt tot een afbakening op afwerpmunitie.

Rotonde Hummeloseweg 

Er waren militaire objecten aanwezig. Het betrof een militaire loopgraaf, geschut- en wapenopstellingen. Dit heeft niet geleid tot een afbakening ter plaatse van het onderzoeksgebied (niet van invloed op het onderzoeksgebied).

Brug Veengoot 

Er is geen sprake geweest van CE-gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Rotonde Hengeloseweg 

Er is geen sprake geweest van CE-gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Traject 126 KM 6,5 - 7,45 

Er is geen sprake geweest van CE-gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Traject 126 KM 8,05 - 8,7 / Doetinchemseweg 

Er is geen sprake geweest van CE-gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Verbreding N315 KM 12 – 14 

Er is geen sprake geweest van CE-gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Traject 126 KM 6,5 - 7,45 

4.2 



Er is geen sprake geweest van oorlog gerelateerde gebeurtenissen in het analysegebied.

Leemten in kennis bronnenmateriaal Bij een historisch onderzoek kan nooit een volledig overzicht van alle bronnen worden verkregen. Er is bij dit onderzoek gebruik gemaakt van een bronnenselectie. Getuigen die meer kunnen vertellen over munitiedumpingen, vliegtuigcrashes en bombardementen kunnen ondertussen zijn overleden. Luchtfoto’s van de Royal Air Force geven doorgaans een betrouwbare indicatie betreffende de vraag of er mogelijk CE in de onderzoeksgebieden aanwezig zijn. Luchtfoto’s geven altijd een momentopname weer. Er kunnen voor, na en tussen verschillende opnamedata CE in de onderzoeksgebieden zijn terechtgekomen. Het is, vanwege getroffen camouflagemaatregelen, maar zeer de vraag of alle geschutopstellingen etc. op luchtfoto’s kunnen worden teruggevonden. Aangezien een van de analysegebieden in de

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 67 van 89



 

4.3

Tweede Wereldoorlog (gedeeltelijk) uit water bestond, kunnen sporen van gevechtshandelingen niet op luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog worden waargenomen. De ruimrapporten van de EOD kennen hun beperkingen voor wat betreft de nauwkeurigheid van de vindplaatsbeschrijvingen. Het is niet altijd mogelijk om exact aan te geven waar de CE werden aangetroffen. Deze munitie is bovendien geruimd. Dergelijke beperkingen zijn er ook bij andere geraadpleegde bronnen, zoals bijvoorbeeld documenten uit de gemeentearchieven. Er kan alleen een CE verdacht gebied worden afgebakend met behulp van concrete locatiebeschrijvingen. Het analysegebied te Ruurlo (Traject 126 KM 22,7 - 22,75) bevindt zich in een gedeeltelijk bebost gebied. Bominslagen zijn doorgaans niet waarneembaar in bebost gebied. Er zijn voor het bombardement van 19 november 1943 geen luchtfoto’s beschikbaar direct na het bombardement. De eerste bruikbare luchtfoto is die van 19 november 1944. In de tussenliggende periode kunnen sporen die duiden op gevechtshandelingen zijn verdwenen.

Soort en verschijningsvorm van explosieven

In de lijst van gebeurtenissen (hoofdstuk 3) wordt gesproken over een noodafworp. Voor de genoemde handeling is beoordeeld of – als gevolg van de handeling – CE in de onderzoeksgebieden kunnen worden aangetroffen. Zo ja, dan is tevens beoordeeld welke van de zestien hoofdsoorten CE uit de WSCS-OCE in de bodem aanwezig kunnen zijn.

4.3.1 Noodafworp De geraadpleegde bronnen maken melding gemaakt van de volgende gevechtshandelingen:  

Het neerkomen van brandbommen Het neerkomen van afwerpmunitie

De volgende soorten CE zijn als gevolg van de bovengenoemde gevechtshandelingen mogelijk in de bodem aanwezig: Soort explosief

Nationaliteit

Gewicht / kaliber

Verschijningsvorm

Afwerpmunitie

Geallieerd

250 lb., 500 lb., 1000 lb.

Afgeworpen

Brandbommen

Geallieerd

4 lb., 40 lb

Afgeworpen

4.4

Aantal mogelijk aan te treffen explosieven

De volgende aantallen CE kunnen mogelijk in de onderzoeksgebieden worden aangetroffen. Een en ander is gebaseerd op een inschatting van AVG omdat er in de (historische) bronnen geen exacte aantallen worden genoemd: Soort explosief

Aantal mogelijk aan te treffen explosieven

Afwerpmunitie

Enkele t/m tientallen

Brandbommen

Enkele t/m tientallen

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 68 van 89

4.5

Horizontale en verticale begrenzing verdacht gebied

Het verdachte gebied dat in deze paragraaf wordt besproken is ingetekend op de CE-bodembelastingkaart. In de volgende deelparagraaf wordt de begrenzing van het verdacht gebied besproken en gemotiveerd.

4.5.1 Verdachte locatie afwerpmunitie In de lijst van gebeurtenissen (hoofdstuk 3) wordt melding gemaakt van het neerkomen van afwerpmunitie: dit betreft het Traject 126 KM 22,7 - 22,75 waar in de Tweede Wereldoorlog een (vermoedelijke) noodafworp heeft plaatsgevonden. Een noodafworp wordt niet in de WSCS-OCE genoemd. Derhalve is er hier, als alternatief, een afbakening ‘tapijtbombardement’ toegepast. Er is als volgt afgebakend. Het inslagenpatroon van de waargenomen bomkraters op de luchtfoto’s van 19 november 1944 en 18 maart 1945 is geanalyseerd, alsmede de beschikbare schriftelijke vermeldingen. Op basis van deze analyse wordt de maximale afstand tussen twee opeenvolgende inslagen volgens de WSCSOCE regelgeving binnen een inslagpatroon bepaald. Het verdachte gebied wordt afgebakend door deze afstand te projecteren op de buitenste inslagen van het inslagenpatroon. Dat is exclusief de eventuele horizontale verplaatsing van de buitenste blindganger binnen het inslagenpatroon.

Afb. 3. Op deze afbeelding staat de afbakening en een gedeelte van de waargenomen kraters in de nabije omgeving. Buiten de beperking van de afbeelding zijn meer kraters waargenomen

Afwerpmunitie van 250, 500 en 1000 lb. kunnen in de vastgestelde verdachte gebieden worden aangetroffen tot een maximale conusweerstand van 10 MPa met een minimale laagdikte van 1 meter. De bovengrens is het maaiveld uit de Tweede Wereldoorlog. De exacte indringingsdiepte kan voorafgaand aan de uitvoeringsfase van een project met behulp van sondeergegevens worden bepaald. Brandbommen kunnen tot op een diepte van 0,5 meter worden aangetroffen. De bovengrens is het maaiveld uit de Tweede Wereldoorlog. Er zijn op Dinoloket geen sonderingen beschikbaar van het op afwerpmunitie verdachte gebied.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 69 van 89

5 CONCLUSIE EN AANBEVELINGEN 5.1

Conclusie

AVG heeft in opdracht van Provincie Gelderland een vooronderzoek CE uitgevoerd voor de onderzoeksgebieden N315 Doetinchem-Ruurlo. Op basis van de beoordeelde feiten van het vooronderzoek is geconcludeerd dat er indicaties zijn voor de mogelijke aanwezigheid van CE. De volgende gevechtshandeling / CE gerelateerde handeling heeft in en nabij het onderzoeksgebied plaatsgevonden (Traject 126 KM 22,7 - 22,75): 

Het neerkomen van afwerpmunitie en brandbommen

De volgende CE kunnen mogelijk in de onderzoeksgebieden worden aangetroffen:  

Afwerpmunitie Brandbommen

Een van de onderzoeksgebieden is geheel verdacht op CE. Het CE verdachte gebied is horizontaal afgebakend op de CE-bodembelastingkaart (zie bijlage 6.5). De volgende onderzoeksgebieden zijn (on-)verdacht: Onderzoeksgebieden

Huidige gemeente

Traject 126 KM 22,7 - 22,75

Berkelland



Brug Veengoot



Rotonde Hummeloseweg



Rotonde Hengeloseweg



Traject 126 KM 6,5 - 7,45



Traject 126 KM 8,05 - 8,7 / Doetinchemseweg



Verbreding N315 KM 12 - 14

Traject 126 KM 6,5 - 7,45

Verdacht Ja/Nee Ja, in de gemeente Berkelland is Traject 126 KM 22,7 22,75 geheel verdacht verklaard op de mogelijke aanwezigheid van afwerpmunitie en brandbommen.

Bronckhorst

Nee, in de gemeente Bronckhorst zijn geen op CE verdachte onderzoeksgebieden onderkend. Bij alle in deze gemeente aanwezige onderzoeksgebieden kan hier op reguliere werkwijze worden gewerkt.

Doetinchem

Nee, in de gemeente Doetinchem zijn geen op CE verdachte onderzoeksgebieden. Bij alle in deze gemeente aanwezige onderzoeksgebieden kan hier op reguliere werkwijze worden gewerkt.

De horizontale en verticale afbakening van het CE verdachte gebied wordt besproken in hoofdstuk 4.5.

5.2

Advies vervolgtraject

AVG adviseert de provincie Gelderland de werkzaamheden in de gemeenten Bronckhorst een Doetinchem onder reguliere condities uit te voeren. De kans op het aantreffen van CE is net zo groot als de gemiddelde kans op het aantreffen van CE op als ‘onverdacht’ aangemerkte locaties in de rest van Nederland. De door AVG voor Provincie Gelderland geadviseerde vervolgstappen voor de gemeente Berkelland worden in de hierop volgende paragrafen besproken.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 70 van 89

5.2.1 Verkleinen CE verdachte gebieden Voor het CE verdachte gebied wordt geadviseerd om een nadere verdiepingsslag te maken en te kijken of deze met behulp van informatie over naoorlogse werkzaamheden kan worden verkleind, omdat er ter plaatse van het bestaande wegtracé diverse bodemingrepen hebben plaatsgevonden. Denk hierbij aan: 



Kaartmateriaal/bestekstekeningen waarmee feitelijk kan worden aangetoond dat (delen van) het CE verdachte gebied naoorlogs zijn geroerd. Op basis van deze gegevens kan mogelijk de horizontale en/of de verticale afbakening van het CE verdachte gebied worden gereduceerd. Gegevens betreffende naoorlogse ophogingen in het CE verdachte gebied.

5.2.2 Opsporing CE De provincie Gelderland kan ook direct tot opsporing van CE overgaan. Het CE onderzoek maakt onderdeel uit van de opsporingsfase die in paragraaf 6.6 van de WSCS-OCE is beschreven. De opsporingsfase omvat het geheel van organisatie en uitvoering, achtereenvolgens: werkvoorbereiding, detecteren, interpreteren, lokaliseren, laagsgewijs ontgraven en identificeren van de vermoede explosieven, tijdelijk veiligstellen van de situatie tot aan overdracht aan de EOD en proces-verbaal van oplevering aan de opdrachtgever en Bevoegd Gezag. Om een gedegen detectieonderzoek te kunnen uitvoeren dient het opsporingsgebied goed beloopbaar en vrij van obstakels te zijn. Dat wil zeggen dat alle bovengrondse obstakels, zoals hekwerk, begroeiing en gewas voor aanvang van de detectie moet zijn verwijderd. Na het verwijderen van de bovengrondse obstakels kan de locatie worden gedetecteerd. Aangezien Traject 126 KM 22,7 - 22,75 deels in een bos ligt, moet er (mogelijk) rekening worden gehouden met een beperkte of geen GPS ontvangst tijdens de uitvoering van detectiewerkzaamheden. Dit kan betekenen dat er (deels) handmatige detectiewerkzaamheden moeten worden uitgevoerd. Bij het uitvoeren van een computerondersteunde detectie wordt de data vastgelegd in een datalogger. De data wordt na de detectie uitgelezen in een speciaal hiervoor ontworpen softwareprogramma.

De hoeveelheid te benaderen objecten kan pas worden bepaald na het uitvoeren van de detectie. De uit de detectie aangemerkte verdachte objecten worden uitgezet in het opsporingsgebied met behulp van GPS. Deze punten worden vervolgens handmatig en indien nodig machinaal benaderd. Aangetroffen objecten worden vervolgens geïdentificeerd en indien nodig veiliggesteld.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 71 van 89

6 BIJLAGEN 6.1

Bronnenlijst

6.1.1 Archieven en overige instanties           

Explosieven Opruimings Dienst Defensie te Soesterberg / Semi-Statisch Informatiebeheer te Rijswijk Bedrijfsarchief AVG Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers Kadaster te Zwolle Koninklijke Bibliotheek te ’s-Gravenhage Luftbilddatenbank te Estenfeld Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam Nederlands Instituut voor Militaire Historie te ’s-Gravenhage Provinciaal Archief / Gelders Archief Universiteit Wageningen, afdeling Speciale Collecties The National Archives te Londen

6.1.2 Literatuur                  

H. Amersfoort / P. Kamphuis (red.), Mei 1940. De strijd op Nederlands Grondgebied (’s-Gravenhage 2005) E.H. Brongers, De gebroken vleugel van de Duitse adelaar: inventarisatie van de Duitse verliezen in de luchtoorlog van mei 1940 boven Nederland (Soesterberg 2010) E.H. Brongers, De oorlog in mei ‘40 (Baarn 1969) E.H. Brongers, Opmars naar Rotterdam (Baarn 1982-1985) S. Haddering en J. Oonk, Voor altijd 21. Neergestorte vliegtuigen in Zelhem tijdens de Tweede Wereldoorlog (Doetinchem 2015) C. Huurman, Het spoorwegbedrijf in oorlogstijd 1939-1945 (’s-Hertogenbosch 2001) A. Jansen, Sporen aan de hemel: kroniek van een luchtoorlog. Deel 1 t/m 3 (Baarn 1979-1981) C. Klep / B. Schoenmaker (red.), De bevrijding van Nederland 1944 – 1945. Oorlog op de flank (Den Haag 1995) A. Korthals Altes, Luchtgevaar: luchtaanvallen op Nederland 1940-1945 (Amsterdam 1984) G.J. Lemereis, Herinneringen 1940-1945 (N.B.) K. Lusink, Lijst van de in de gemeente Doetinchem neergeschoten vliegtuigen tijdens de 2e Wereldoorlog (Doetinchem 1986) A. Meijers, Achtung Minen – Danger Mines. Het ruimen van landmijnen in Nederland 1940-1947 (Soesterberg 2013) F.J. Molenaar, De luchtverdediging in de meidagen van 1940. Deel 1 en deel 2 (’s-Gravenhage 1970) V.E. Nierstrasz, De operatiën van het veldleger en het Oostfront van de Vesting Holland, mei 1940 ('sGravenhage 1955) W.P. Nederkoorn en G.J.B.

Stork, Er op of er onder, hoe achterhoek en Lijmers de Duitsche bezetting doorstonden en ervan werden bevrijd (Arnhem 1977) J. Oonk, B. Leuverink, De harmonica bleef vijf jaar stil. Ruurlo tijdens de oorlogsjaren (Ruurlo 1995) B.C. de Pater/ B. Schoenmaker e.a., Grote Atlas van Nederland 1930-1950 (’s-Gravenhage / Utrecht / Zierikzee 2006) S.L. Veenstra, In de schaduw van de glorie: overzicht van vliegtuigbergingen in Nederland: 1960-1977 (Zutphen 1992)

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 72 van 89

  

G.W. Velhorst, Van bezetting tot bevrijding: periode eind 1944 tot de bevrijding (Doetinchem 2005) J. van Woensel, Vrij van Explosieven. De geschiedenis van het EOCKL en zijn voorgangers 1944-2004 (Amsterdam 2004) G.J. Zwanenburg, En nooit was het stil….Kroniek van een Luchtoorlog. Deel 1 & 2 (’s-Gravenhage 1990/1992)

6.1.3 Websites      

http://www.avg.eu http://www.explosievenopsporing.nl https://www.oldreurle.nl/ http://www.oudzelhem.nl/ http://www.vergeltungswaffen.nl http://verliesregister.studiegroepluchtoorlog.nl

6.1.4 Overig 

T. Eversteijn, Bombardementen en verongelukte vliegtuigen in de periode 10 mei 1940 - 5 mei 1945 (2003)

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 73 van 89

6.2

Certificaat WSCS-OCE

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 74 van 89

6.3

Richtlijnen WSCS-OCE afbakening verdachte gebieden Verdacht

Onverdacht

Uitgangspunten voor afbakening verdacht gebied

Indicatie

Algemene omschrijving

Verdedigingswerk

Groepering van wapenopstellingen en/of geschutsopstellingen, rondom afgezet met een versperring (bijvoorbeeld weerstandskern of steunpunt).

Wapenopstelling

Opstelling van handvuurwapen, machinegeweer of andere (semi-) automatisch wapen, niet zijnde onderdeel van een verdedigingswerk.

Locatie van de wapenopstelling.

Geschutopstelling (statisch en mobiel)

Locatie van geschut, niet zijnde onderdeel van een verdedigingswerk.

25 meter rondom het hart van de geschutopstelling, maar niet verder dan een eventueel aangrenzende watergang.

Munitieopslag in open veld

Locatie van munitievoorraad in het open veld, niet zijnde binnen een verdedigingswerk.

Locatie van de veldopslaglocatie.

Het gebied binnen de contouren van de loopgraaf is verdacht, bij voorkeur bepaald aan de hand van georefereerde luchtfoto’s.

Het grondgebied binnen de grenzen van het verdedigingswerk is verdacht. De grenzen worden bij voorkeur bepaald aan de hand van georefereerde luchtfoto’s.

Loopgraaf

Militaire loopgraaf.

Tankgracht of –geul

Een diepe (al dan niet droge) gracht of geul met steile wanden, aangebracht om pantservoertuigen tegen te houden.

Niet verdacht, tenzij er aanwijzingen zijn dat er mogelijk munitie in gedumpt is.

Landmijnen verdacht gebied

Middels een aanwijzing, niet zijnde een mijnenlegrapport, op landmijnen verdacht verklaard gebied. In het verdachte gebied zijn bij de controle door de MMOD géén landmijnen aangetroffen.

n.v.t.

Landmijnen verdacht gebied

Middels een aanwijzing, niet zijnde een mijnenlegrapport, op landmijnen verdacht verklaard gebied. In het verdachte gebied zijn bij de controle door de MMOD, of bij naoorlogse activiteiten landmijnen aangetroffen.

Mijnenveld

Geregistreerd mijnenveld, waarvan mijnenlegrapport aanwezig is. Alle volgens het legrapport gelegde landmijnen zijn geruimd.

Mijnenveld

Geregistreerd mijnenveld waarvan mijnenlegrapport aanwezig is. Niet alle volgens het mijnenlegrapport gelegde landmijnen zijn geruimd. Geen feitelijke onderbouwing bekend waarom er landmijnen worden vermist.

1862138-VO-03

De grenzen zoals aangegeven in het ruimrapport.

N315 Doetinchem-Ruurlo

n.v.t.

De grenzen zoals aangegeven in het mijnenlegrapport en/of ruimrapport.

Pagina 75 van 89

Uitgangspunten voor afbakening verdacht gebied

Algemene omschrijving

Mijnenveld

Mijnenlegrapport aanwezig. Niet alle volgens het legrapport gelegde landmijnen zijn geruimd. Feitelijke onderbouwing bekend waarom er landmijnen worden vermist.

n.v.t.

Versperringen

Versperringen, zoals strand-versperringen en Drakentanden.

Tenzij er indicaties zijn dat CE onderdeel uitmaken van de versperring.

Infrastructuur zonder geschutsopstelling of munitievoorraad

Militaire werken zoals woon-onderkomen of werken met een burgerdoel zoals schuilbunker.

Tenzij er indicaties zijn op CE vanwege de aanwezigheid van nabij verdediging in de vorm van bijvoorbeeld wapenopstellingen.

Schuilloopgraaf

Loopgraaf voor burgerbevolking om in te schuilen.

n.v.t.

Kampementen

Grondgebied met onderkomens zoals tenten.

Tenzij er indicaties zijn op CE vanwege de aanwezigheid van munitieopslag of nabij-verdediging in de vorm van bijvoorbeeld wapenopstellingen.

Mangat

Gat in grond met schuilfunctie, niet in gebruik genomen als schuttersput.

n.v.t.

Vernielingslading

Locatie van aangebrachte vernielingslading.

Locatie van de vernielingslading.

Artillerie-, mortier- of raketbeschieting

Gebied dat is beschoten door mobiel of vast geschut, mortieren of grondgebonden (meervoudig) raketwerpersysteem.

Situationeel te bepalen.

Op basis van een analyse van het inslagenpatroon wordt de maximale afstand tussen twee opeenvolgende inslagen binnen een inslag-patroon bepaald. Het verdachte gebied wordt afgebakend door deze afstand te projecteren op de buitenste inslagen van het inslagenpatroon. Dat is exclusief de eventuele horizontale verplaatsing van de buitenste blindganger binnen het inslagenpatroon.

Raketbeschieting inslagenpatroon bekend

Verdacht

Onverdacht

Indicatie

Gebied dat is getroffen door een raketbeschieting met jachtbommenwerpers.

Inslagpunt blindganger, zijnde een vliegtuigbom

Vliegtuigbom die niet in werking is getreden.

Crashlocatie vliegtuig

Aanwezigheid van CE vanwege de crash.

Krater van gedetoneerde incidentele luchtafweergranaat

Gebied waarin zich de krater van de detonatie van een incidentele luchtafweergranaat bevindt.

1862138-VO-03

Te bepalen volgens rekenmethode waarin ten minste rekening wordt gehouden met de volgende parameters: de afwerphoogte, de afwerpsnelheid, het gewicht van de bom, de diameter van de bom en de weerstand van de bodem. Op basis van in ieder geval deze vijf parameters wordt berekend tot welke diepte CE theoretisch kunnen indringen en hoe ver de maximale horizontale verplaatsing is. x

N315 Doetinchem-Ruurlo

Situationeel te bepalen.

Tenzij er indicaties zijn dat het geen incidentele luchtafweergranaat betreft.

Pagina 76 van 89

Uitgangspunten voor afbakening verdacht gebied

Algemene omschrijving

Inslagpunt van een V1 wapen

Gebied dat is getroffen door de inslag van een V-1 wapen.

15 meter rondom een inslagpunt vanwege de mogelijke horizontale verplaatsing onder de grond.

Krater van een (gedeeltelijk) gedetoneerd V-1 wapen

Gebied waarin zich de krater van de detonatie van een V-1 wapen bevindt.

50 meter rondom een inslagpunt vanwege de mogelijke aanwezigheid van explosieve componenten.

Krater van een (gedeeltelijk) gedetoneerd V-2 wapen

Gebied waarin zich de krater van de detonatie van een V-2 wapen bevindt.

Situationeel te bepalen.

Dumplocatie van munitie en/of toebehoren

Dumplocatie van CE en/of toebehoren in landbodem of op waterbodem.

Locatie van de dump en afbakening verder situationeel te bepalen, bijvoorbeeld dumping in stilstaand of stromend water.

Ongecontroleerde (massa)explosie

(Sympathische) detonatie van een explosieven voorraad zoals ontploffing munitieopslag of munitie trein.

Situationeel te bepalen.

Vernietigingslocatie voor CE

Eén of meerdere springputten.

De contour(en) van de springput(ten) en afbakening verder situationeel te bepalen, bijvoorbeeld gelet op de afstand van eventuele uitgeworpen CE buiten deze contour(en).

Vernielingslading (in werking gesteld)

Locatie van in werking gestelde vernielingslading, waarbij de mogelijkheid bestaat op het aantreffen van niet (geheel) gedetoneerde springlading(en).

Locatie waar de vernielingslading in werking is gesteld en afbakening verder situationeel te bepalen.

Tapijtbombardement

Gebied dat is getroffen door een bombardement met middelzware en/of zware bommenwerpers, met als doel om schade aan te richten over een groot gebied.

Op basis van een analyse van het inslagenpatroon (1) wordt de maximale afstand tussen twee opeenvolgende inslagen binnen een inslagpatroon bepaald. Het verdachte gebied wordt afgebakend door deze afstand te projecteren op de buitenste inslagen van het inslagenpatroon. Dat is exclusief de eventuele horizontale verplaatsing van de buitenste blindganger binnen het inslagenpatroon.

Duikbombardement op zgn. ‘Pin Point Target’, inslagenpatroon onbekend

Gebied dat is getroffen door een bombardement met jachtbommenwerpers, met als doel om een vooraf bepaald specifiek object te treffen.

Het verdachte gebied wordt bepaald door een afstand van 181 meter gemeten vanuit het hart van het doel. (2/3)

Duikbombardement op zgn. ‘Line Target’, inslagenpatroon onbekend

Lineair gebied, nabij een spoorlijn, dat is getroffen door een bombardement met jachtbommenwerpers, met als doel om de spoorlijn te treffen.

Het verdachte gebied wordt bepaald door een afstand van 91 meter gemeten vanuit het hart van de spoorlijn. (2/4)

Raketbeschieting op zgn. ‘Pin Point Target’, inslagenpatroon onbekend

Gebied dat is getroffen door een raketbeschieting met jachtbommenwerpers, met als doel om een vooraf bepaald specifiek object te treffen.

Het verdachte gebied wordt bepaald door een afstand van 108 meter gemeten vanuit het hart van het doel. (2/5)

1862138-VO-03

Verdacht

Onverdacht

Indicatie

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 77 van 89

Indicatie

Algemene omschrijving

Raketbeschieting op zgn. ‘Line Target, inslagenpatroon onbekend

Lineair gebied, nabij een spoorlijn, dat is getroffen door een raketbeschieting met jachtbommenwerpers, met als doel om de spoorlijn of treinstel op deze spoorlijn te treffen.

1) 2) 3) 4) 5) 6)

Verdacht

Onverdacht

Uitgangspunten voor afbakening verdacht gebied Het verdachte gebied wordt bepaald door een afstand van 80 meter gemeten vanuit het hart van de spoorlijn. (2/6)

Verzameling van de locaties van inslagen van één bepaald toestel of één bepaald bombardement. Afstanden zijn afkomstig van een Britse studie (empirisch onderzoek) naar de accuratesse bij aanvallen door eenmotorige duikbommenwerpers gedurende de periode oktober 1944 – april 1945 (AIR 55/322). Eventueel effect van vijandelijk luchtafweer tijdens deze duikbombardementen is niet in de studie meegenomen. De genoemde afstand is de gemiddelde afstand t.o.v. het doel waarbij opgemerkt moet worden dat 50% van de vliegtuigbommen binnen 119 meter neer is gekomen en de maximaal gemeten afstand t.o.v. het doel 181 meter was. De genoemde afstand is de gemiddelde afstand t.o.v. het doel waarbij opgemerkt moet worden dat 50 % van de vliegtuigbommen binnen 46 meter neer is gekomen en de maximaal afstand t.o.v. het doel 91 meter was. De genoemde afstand is de gemiddelde afstand t.o.v. het doel (gebouwen) waarbij opgemerkt moet worden dat de gemiddelde spreiding van de raketten t.o.v. het middelpunt van een salvo 69 meter was, en dat de gemiddelde afstand van het middelpunt van een salvo t.o.v. het doel 39 meter was. De genoemde afstand is de maximale afstand gemeten n.a.v. luchtfoto-interpretatie.

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 78 van 89

6.4

Presentatiekaart verzamelde historische feiten

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 79 van 89

F E IT E N K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 K

Legenda

19822301 19851772 M

19710066 G

K G K

Melding over een artillerie beschieting

Melding over grondgevechten

Melding van een bombardement (afwerpmunitie)

Militair werk met CE indicatie

Inzet van EODD

Krater >2 meter

Geschutstelling

Wapenopstelling Militaire loopgraaf

Onderzoeksgebied

S S S

Analysegebied K K L

M L

W W W

K KK

19800200 M L

G A

K K

K K K K

K 19852285 M

L 1 K 5 5K K

Tr a 22 j ec t .7 12 > 22 6 K M . 75

19821663 M 20130757 M G L 20171195

L K K K

De feiten die op de feitenkaart zijn ingetekend betreffen de feiten uit de rapportage. Feiten die in de archieven zijn aangetroffen, maar overduidelijk niet het onderzoeksgebied of analysegebied betreffen zijn niet allemaal ingetekend. De feiten buiten het analysegebied zijn daarentegen niet volledig.

K K KK K K K

0 25 50

100

150

200

250 METER

K K

W W W

Feitenkaart Conventionele Explosieven

AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

Opdrachtgever:

K K

Esri Nederland, Community Map Contributors

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Berkelland Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 FK3 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

Deze tekening is eigendom van AVG Explosieven Opsporing Nederland. Het is de opdrachtgever vrij om deze tekeningen te gebruiken uitgezonderd het aanbrengen van wijzingen en aanvullingen. Van deze tekening mag niets worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt d.m.v. druk, scan of op elke andere wijze dan ook, zonder toestemming van AVG Explosieven Opsporing Nederland. ©2012

F E IT E N K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 Legenda L

Melding van een bombardement (afwerpmunitie)

Melding m.b.t. CE Onderzoeksgebied

v er go Bru ngoot Ve De feiten die op de feitenkaart zijn ingetekend betreffen de feiten uit de rapportage. Feiten die in de archieven zijn aangetroffen, maar overduidelijk niet het onderzoeksgebied of analysegebied betreffen zijn niet allemaal ingetekend. De feiten buiten het analysegebied zijn daarentegen niet volledig.

C 0

100

150

200

250 METER

Feitenkaart Conventionele Explosieven AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst, Doetichem Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 FK4 (van 4) A2 Paul Gieben 14-12-2018 MAB

Analysegebied

F E IT E N K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5

L M L

Legenda S L

15 N3 4 g in > 1 2

Melding over grondgevechten

Melding van een bombardement (afwerpmunitie)

Melding over een neergestort vliegtuig

Militair werk met CE indicatie

Militair werk zonder CE indicatie

Verdedigingswerk

Algemene vermelding

Inzet van EODD

Krater >2 meter

Geschutstelling

Wapenopstelling

Ve rb KM red 1

Militaire loopgraaf Onderzoeksgebied

19892281 M 19892306

19722277 M

19830996 M

Almelo s ew

eg 0

20140309 M 20140309

19862969 M 20080950 M W

4 W S SS WS 3

WW W

mm el o

C S G

g M

19981723 M

20121478 M L

L L L LS 20121478 L 19992319 M A C S L 20011460 19980069 L 19972629 L M 19711072 20140317 M 20140317 M M 20140317 20040796 20140317 19823622 M 19971606 M

300

400

500 METER

19730966 M

G V L

C C

Feitenkaart Conventionele Explosieven

C L

AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

M L

Opdrachtgever:

200

19901143 M 20100565 M

20131868 M 20131868

50 100

Esri Nederland, Community Map Contributors

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 FK2 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

Analysegebied

F E IT E N K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5

3 WH

me lo

19950781 M

20100565 M

20131868 M 20131868

4 W S SS S W WW W

C S

g M

20121478 M L

L LS L L 20121478 L 19981705 A C S L 19992319 M 20011420 L 19972629 L M 19711072 20140317 M M 20140317 20140317 M 20140317 19823622 M M 19971606

19981723 M

Legenda

19730966 M

C C

G V L

C L

M L

L C S L

19982022 M

20040129 M

Melding over grondgevechten

Melding van een bombardement (afwerpmunitie)

Melding over een neergestort vliegtuig

Militair werk met CE indicatie

Melding over een V-wapen

Verdedigingswerk

Algemene vermelding A

Inzet van EODD

Krater >2 meter

Geschutstelling

Wapenopstelling

Militair werk zonder CE indicatie Militaire loopgraaf

S S

KM 8.05 > Traject 126 chemseweg 8.7 / Doetin

C L

Onderzoeksgebied Analysegebied

L C

C 19750627 M 19791810 M

20060967 M

0 50 100

300

400

500 METER

20050979 M

T KM rajec 6 .5 t 1 2 >7 6 .4 5

200

C 19850918 M

M V C

C L

19841288 M

Feitenkaart Conventionele Explosieven AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

20151310 M

M 20151310

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst, Doetichem Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 FK1 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

19881173 M

6.5

CE-bodembelastingkaart

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 83 van 89

C E B O D E M B E L A S T IN G K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 455250

Legenda Onderzoeksgebied

Alleen oorlogshandelingen afgebakend.

0 7,5 15

nabij

het

onderzoeksgebied

75 METER

CE Bodembelastingkaart Conventionele Explosieven

454750

AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors 226700

226950

227200

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Berkelland Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

zijn

1862138 BK3 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

Tr a 22 j ec t .7 12 6 > 22 K M . 75

455000

Verdacht gebied afwerpmunitie

C E B O D E M B E L A S T IN G K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 Legenda

v er go t Bru ngoo Ve

451750

Er zijn in de geraadpleegde bronnen geen feiten aangetroffen die betrekking hebben op het onderzoeksgebied. Er zijn geen verdachte gebiden afgebakend.

0 7,5 15

75 METER

CE Bodembelastingkaart Conventionele Explosieven AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors 225450

225700

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 BK4 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

452000

Onderzoeksgebied

C E B O D E M B E L A S T IN G K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 Legenda

448750

449000

449250

449500

Onderzoeksgebied

447750

Er zijn in de geraadpleegde bronnen geen feiten aangetroffen die betrekking hebben op het onderzoeksgebied. Er zijn geen verdachte gebieden afgebakend.

447500

Almelo s ew

50 100

200

300

400

500 METER

447000

447250

mm el o

446750

CE Bodembelastingkaart Conventionele Explosieven

AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep 446500

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors 219200

219450

219700

219950

220200

220450

220700

220950

221200

221450

221700

221950

222200

222450

222700

222950

223200

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 BK2 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

448000

448250

448500

Ve rb KM red 1

15 N3 4 g in > 1 2

447250

C E B O D E M B E L A S T IN G K A A R T - G R O O T O N D E R H O U D N 3 1 5 Legenda

447000

Onderzoeksgebied

mm el o

445250

445500

445750

M 8.05 > Traject 126 K emseweg 8.7 / Doetinch

445000

Er zijn in de geraadpleegde bronnen geen feiten aangetroffen die betrekking hebben op het onderzoeksgebied. Er zijn geen verdachte gebieden afgebakend.

200

300

400

500 METER

444250

T KM rajec 6 .5 t 1 2 >7 6 . 45

444500

444750

0 50 100

444000

CE Bodembelastingkaart Conventionele Explosieven

443500

443750

AVG Explosieven Opsporing Nederland Postbus 160 6590 AD Gennep

Opdrachtgever:

Esri Nederland, Community Map Contributors 218200

218450

218700

218950

219200

219450

219700

219950

220200

220450

220700

220950

221200

221450

221700

221950

222200

222450

Provincie Gelderland Postbus 9090 6800 GX Arnhem

Gemeente Bronckhorst, Doetichem Groot onderhoud N315

Projectnummer: Tekeningnummer: Formaat: Getekend: Datum: Voor akkoord:

1862138 BK1 (van 4) A2 PGI 14-12-12018 MAB

446000

446250

446500

446750

6.6

Toelichting afbakenmethode afwerpmunitie (excl. de Line / Pin Point Target afbakening)

Solitaire kraters: Een solitaire krater is een krater die geen onderdeel uitmaakt van een tapijtbombardement en die niet automatisch aan een tactische luchtaanval kan worden gekoppeld. Een tactische luchtaanval wordt in het onderdeel kraterparen omschreven. AVG bakent solitaire bomkraters af op basis van de ONR 24406-1: ‘Um den Mittelpunkt von Bombenkratern oder um Bombenverdachtspunkte ist ein Pufferbereich mit einem Radius von 50 Meter zu ziehen’ (p.14). Dit is de afbakenmethode zoals die in Duitsland en Oostenrijk wordt toegepast. Hierbij moet wel direct de volgende kanttekening worden geplaatst: in het desbetreffende document wordt niet expliciet beschreven wat de achterliggende feitelijke gronden voor deze afbakening zijn. Een belangrijk hiaat in de Nederlandse WSCS-OCE regelgeving is dat er niet wordt beschreven hoe solitaire bomkraters af te bakenen. Derhalve grijpt AVG terug op de Duitse afbakenmethode. Deze afbakenmethode wordt, op basis van de van de ONR 24406-1, tevens toegepast voor door afwerpmunitie getroffen straten/adressen (afbakening op basis van tekstuele beschrijvingen). Kraterparen afkomstig van tactische luchtaanvallen: Kraterparen worden als volgt door AVG afgebakend: Expload heeft het document getiteld ‘aanvallen door jachtbommenwerpers: tactieken en nauwkeurigheid/spreiding van inslagen’ opgesteld (informatiebundel IB14021-1).

Hierin wordt het volgende vermeld voor wat betreft het spreidingspatroon van door een Spitfire in salvo afgeworpen bommen: De twee bommen onder de vleugels slaan gemiddeld 17 meter uit elkaar in (vergelijkbare afstand ingeval een Typhoon) De bom onder de romp slaat gemiddeld op een afstand van 82 meter ten opzichte van de overige twee bommen in De maximale afstand tussen de inslaglocaties bedroeg 91 meter Dit betekent dat als een (Spitfire-) duikbommenwerper drie bommen heeft afgeworpen -één onder iedere vleugel en één onder de romp- de maximale afstand tussen de bommen 91 meter bedraagt. Dit is de maximale afstand die wordt gehanteerd bij het afbakenen van kraterparen (91 meter gezien vanuit het hart van de kraters). Uitgangspunt bij deze afbakening is dat als er een kraterpaar wordt waargenomen, een mogelijke derde blindganger hier in de buurt ligt. Dergelijke blindgangers zijn in veel gevallen niet op de geanalyseerde luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog zichtbaar. Voor het bepalen van de afstand van de derde krater, indien een kraterpaar zichtbaar is, wordt de volgende formule gehanteerd: A ___ * 82 = B 17

A = Afstand tussen de twee kraters gemeten op de luchtfoto B = de straal van het verdachte gebied gemeten vanaf het midden tussen de twee kraters met een maximum van 91 meter.

Vaststellen kraterpaar: de maximale afstand tussen twee kraters (een kraterpaar) is 29 meter 4. Indien twee kraters verder uit elkaar liggen dan 29 meter, dan is er sprake van twee bommen van onder de romp en wordt een straal van 91 meter rondom iedere krater getrokken in verband met de mogelijke aanwezigheid van een blindganger (ingeval een context van tactische luchtaanvallen).

De gemiddelde afstand van 17 meter minus de afstand van de bommen onder de romp, ca. vijf meter, plus de gemiddelde afstand is de maximale afstand van de onderlinge twee kraters. 4

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 87 van 89

6.7

Afkortingenlijst

Afkorting

Betekenis

2nd TAF

Second Tactical Air Force

ABTA

All Bombs in Target Area

A/C

Aircraft

D/H

Direct Hit

Flight Officer

Jabo

Jachtbommenwerper

Kkm

Klein kaliber munitie

Lbs.

Ponden

MET

Mechanical Transport (mechanisch transport)

N/M

Near Miss

NRO

No Results Observed

NYR

Not Yet Returned

Rly.

Railway

Target Area

1862138-VO-03

N315 Doetinchem-Ruurlo

Pagina 88 van 89

Infra Bouwstoffen Transport

Explosieven Opsporing

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://besluitvorming.doetinchem.nl/api/v1/meetings/7865/documents/43466