Document · PDF

Bijlage 1_20 Toelichting bijlage 13 ROB bijlage 12 Archeologisch bureauonderzoek en verkennend booronderzoek.pdf

gemeenteraad 30 mei 2024, gemeente DoetinchemBij agendapunt: 6.2: Bestemmingsplan Lamsweerde e.o. Wehl - 2023 en beeldkwaliteitsplan11.628 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Afbeelding 15: Boring 8 met van links naar rechts de subrecente bouwvoor, de bruingrijze eerdlaag en het grijze fijne dekzand met roestbrokjes.

38 Barth & van der Kuijl 2022.

27 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Afbeelding 16: Foto van boring 2 v.l.n.r. de grijze/bruingrijze gevlekte subrecnte bouwvoor en het lichtgrijze dekzand.

Beantwoording onderzoeksvragen

Op basis van de onderzoeksresultaten kunnen de onderzoeksvragen uit het Plan van Aanpak als volgt beantwoord worden: 1. Wat is de bodemopbouw binnen het plangebied? De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een subrecente bouwvoor met een dikte variërend van 15 cm in boring 4 tot 65 cm in boring 1. In boring 7 is tot 110 cm-mv een dikke subrecente ophooglaag aangetroffen met kiezels en bouwpuin. Onder de subrecente bouwvoor en ophooglaag bevindt zich in alle boringen m.u.v. boring 2 een intacte eerdlaag van bruingrijs fijn siltig zand. In enkele boringen zijn in de eerdlaag enkele fragmenten oud (oranje) baksteenpuin aangetroffen. Onder de eerdlaag is in boring 5 tussen 95 cm-mv en 120 cm-mv een ouder plaggendek aangetroffen van lichtbruin fijn siltig zand. In boring 2 gaat de subrecente bouwvoor scherp over in het onderliggende dekzand en ontbreekt de eerdlaag. In alle boringen bestaat de basis van het bodemprofiel uit fijn dekzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. De top van het dekzand bevindt zich op dieptes variërend van 60 cm-mv in boring 2 tot 150 cm-mv in boring 1. Het grote diepteverschil is veroorzaakt doordat de tuin achter de villa in het verleden sterk opgehoogd is. 2. Wat is de intactheid van het bodemprofiel binnen het plangebied? In het hele plangebied met uitzondering van boring 2 is de bodemopbouw intact. 3.

Zijn, daar waar de bodem intact is, archeologische indicatoren aangetroffen die kunnen wijzen op de aanwezigheid van een archeologische vindplaats in het onderzoeksgebied? Zo ja, wat is de aard en diepteligging ervan? Tijdens het booronderzoek zijn bij het uitzeven van de oorspronkelijke eerdlaag diverse archeologische indicatoren aangetroffen met een datering in de Volle Middeleeuwen A (10001200). Het betreft handgevormd en gedraaid aardewerk en een ijzeren nagel. In boring 1 is in de basis van de eerdlaag een fragment gecalcineerd bot aangetroffen. Of het fragment menselijk of dierlijk is kon niet worden bepaald. De mogelijkheid bestaat dat het om menselijke crematie gaat, omdat bij het archeologisch onderzoek op de Fokkenkamp en de Norman Belvealstraat erven aangetroffen zijn uit de IJzertijd en de Romeinse Tijd, maar een grafveld tot op heden nog niet is aangetroffen. De kans is aanwezig dat het urnengrafveld van deze nederzetting zich in het plangebied aan de Keppelseweg bevindt.

28 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Vondstenlijst booronderzoek Keppelseweg Wehl vnr. boring diepte cm-mv omschrijving 1 8 0-40 smeedijzeren nagel 2 8 40-100 wandfragment Paffrathachtig aardewerk wandfragmentje handgevormd aardewerk (kogelpot) metaalslak 3 9 0-35 3 wandfragmentjes handgevormd aardewerk (kogelpot) 4 9 35-95 4 wandfragmentjes handgevormd aardewerk (kogelpot) 5 1 65-150 fragment gecalcineerd bot (dierlijk of menselijk ?)

datering LME-NT LME LME VME/LME LME LME n.t.b.

Afbeelding 17: Foto van de in de boringen aangetroffen archeologische indicatoren.

4. Zijn er archeologische lagen aangetroffen (cultuur- en afvallagen c.q. ophogingslagen)? Zo ja, wat is de aard, diepteligging en minimale en maximale dikte ervan? Tijdens het booronderzoek zijn relevante archeologische lagen aangetroffen in de vorm van een intacte eerdlaag en een intacte top van het onderliggende dekzandpakket. De top van de eerdlaag is aanwezig vanaf 15 cm-mv in boring 4 tot 65 cm in boring 1 en de basis van deze eerdlaag komt voor tot een maximale diepte van 180 cm-mv (boring 1). 5. In welke mate stemmen de resultaten overeen met de verwachtingen? Het plangebied is zoals verwacht gelegen in een overgangsgebied van een relatief hoge dekzandrug ten westen van het plangebied naar een verspoelde dekzandvlakte ten noord(oost)en van het plangebied. Boven de natuurlijke dekzandafzettingen is sprake van een meer dan 50 cm dikke hoge bruine enkeerdgrond. In de eerdlaag zijn archeologische indicatoren aanwezig uit de Volle Middeleeuwen (1000-1200) en verbrand bot, mogelijk menselijke crematie behorend bij een (urnen)grafveld uit de IJzertijd of Romeinse Tijd. De dikke eerdlaag heeft onderliggende archeologische sporen naar verwachting beschermd tegen bodemingrepen als ploegen en egaliseren. De hoge archeologische verwachting voor het plangebied is bevestigd met het onderzoek. 6.

Is er vervolgonderzoek noodzakelijk? Zo ja, welke methode is hiervoor het meest geschikt? Ja, vervolgonderzoek is noodzakelijk indien in het plangebied nieuwe bodemingrepen plaatsvinden. In het plangebied bevinden zich naar verwachting resten van een erf uit de Volle Middeleeuwen (1000-1200) en mogelijk resten van een (urnen)grafveld uit de IJzertijdRomeinse Tijd. Een vervolgonderzoek bestaat uit een proefsleuvenonderzoek om de aangetroffen resten te kunnen karteren en waarderen. Voorafgaand aan een proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen opgesteld te worden dat getoetst wordt door het bevoegd gezag.

29 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Afbeelding 18: Foto van het plangebied ten tijde van het booronderzoek. De foto is genomen in oostelijke richting vanuit de tuin richting de villa ter hoogte van boring 1.

30 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Afbeelding 19: Foto van het plangebied ten tijde van het booronderzoek. De foto is genomen in zuidoostelijke richting vanuit het braakliggende terrein ter hoogte van boring 7 met zicht op het verzorgingstehuis en de villa.

31 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Afbeelding 20: Foto van het plangebied ten tijde van het booronderzoek. De foto is in noordoostelijke richting genomen op de akker langs de rondweg ter hoogte van boring 8 en boring 9

32 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Conclusie en aanbeveling

4.1

Conclusie bureauonderzoek Het plangebied is gelegen in de fysisch geografische regio van de hogere zandgronden in een overgangsgebied van een relatief hoge dekzandrug ten westen van het plangebied naar een verspoeld dekzandvlakte ten noord(oost)en van het plangebied. Boven de natuurlijke dekzandafzettingen is waarschijnlijk sprake van een meer dan 50 cm dik eerddek van een hoge bruine enkeerdgrond, dat geleidelijk ontstaan is als gevolg van plaggenbemesting vanaf de Late Middeleeuwen. De archeologische verwachting van het plangebied is afhankelijk van de landschappelijke ligging. Indien (delen van) het plangebied gelegen is op (de flank van) een relatief hoge, droge dekzandrug in de nabijheid van water, dan is het plangebied een gunstige vestigingslocatie voor zowel rondtrekkende jagers-verzamelaars vanaf het Laat-Paleolithicum als voor landbouwsamenlevingen vanaf het Neolithicum en geldt een hoge archeologische verwachting. Als het plangebied daarentegen een lagere ligging heeft gekend in een verspoelde dekzandvlakte met natte bodemomstandigheden, dan is het plangebied minder aantrekkelijk als vestigingslocatie en is de archeologische verwachting laag. Door de verwachte aanwezigheid van een meer dan 50 cm dik eerddek van kunnen eventuele archeologische resten in het plangebied goed geconserveerd zijn gebleven.

Met name in en rond AMK-terrein 4726 in het westen van het plangebied worden op de dekzandrug resten van bewoning uit de Middeleeuwen verwacht, op basis van vondsten gedaan tijdens veldkarteringen in 1985. Bij eerder onderzoek in het westelijke deel van het AMK-terrein en ten westen39 en zuidwesten40 daarvan is op de dekzandrug een nederzettingsterrein uit de Late IJzertijd – Romeinse Tijd aangetroffen. Verder zijn in de omgeving van het plangebied meerdere vondsten bekend uit het Neolithicum tot en met de Late Middeleeuwen en kunnen resten aanwezig zijn van een loopgravenstelsel uit WO II. Op grond van het uitgevoerde cartografisch onderzoek blijkt dat het plangebied in 1811-1832 onbebouwd is en gebruikt wordt als landbouwgrond. Op kaarten vanaf 1890 verschijnt in het zuidoosten van het plangebied de huidige villa, die op basis van de BAG 41 uit 1845 stamt. In de loop van de 20e eeuw worden verspreid in het plangebied bijgebouwen gebouwd. Op kaarten vanaf 1962 staat in het noordoosten van het plangebied een gebouw, dat in 1970 is uitgebreid. Dit gebouw is in de huidige situatie niet meer aanwezig. Hoewel historisch kaartmateriaal geen aanwijzingen geeft voor historische erflocaties uit de Nieuwe Tijd, kunnen oudere resten van bewoning uit de (Late) Middeleeuwen vanwege de aanwezigheid van het AMK-terrein in het westen van het plangebied niet worden uitgesloten.

Indien er in het plangebied archeologische resten aanwezig zijn, worden archeologische resten uit de Late Middeleeuwen en de Nieuwe Tijd in of direct onder de bouwvoor verwacht in de eerddek van de hoge bruine enkeerdgrond. Oudere archeologische resten vanaf het Laat-Paleolithicum tot en met de Vroege Middeleeuwen worden onder de eerddek verwacht in een eventuele akkerlaag en in de top van het dekzand.

Kuijl et al. 2021 en eerste bevindingen proefsleuvenonderzoek BAAC 2022, zie archismeldingen 5066018100 en 5270008100 in hoofdstuk 2.3 40 Bouma et al. 2013, zie archismeldingen 2259311100 en 2309426100 in hoofdstuk 2.3 41 https://bagviewer.kadaster.nl/lvbag/bagviewer/index.html#?geometry.x=160000&geometry.y=455000&zoomlevel=0

33 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Booronderzoek De bodemopbouw in het plangebied bestaat uit een subrecente bouwvoor met een dikte variërend van 15 cm in boring 4 tot 65 cm in boring 1. In boring 7 is tot 110 cm-mv een dikke subrecente ophooglaag aangetroffen met kiezels en bouwpuin. Onder de subrecente bouwvoor en ophooglaag bevindt zich in alle boringen m.u.v. boring 2 een intacte eerdlaag van bruingrijs fijn siltig zand. In enkele boringen zijn in de eerdlaag enkele fragmenten oud (oranje) baksteenpuin aangetroffen. Onder de eerdlaag is in boring 5 tussen 95 cm-mv en 120 cm-mv een ouder plaggendek aangetroffen van lichtbruin fijn siltig zand. In boring 2 gaat de subrecente bouwvoor scherp over in het onderliggende dekzand en ontbreekt de eerdlaag. In alle boringen bestaat de basis van het bodemprofiel uit fijn dekzand van de Formatie van Boxtel, Laagpakket van Wierden. De top van het dekzand bevindt zich op dieptes variërend van 60 cm-mv in boring 2 tot 150 cm-mv in boring 1. Het grote diepteverschil is veroorzaakt doordat de tuin achter de villa in het verleden sterk opgehoogd is.

4.2

Selectieadvies Vervolgonderzoek wordt noodzakelijk geacht indien in het plangebied nieuwe bodemingrepen plaatsvinden. In het plangebied bevinden zich naar verwachting resten van een erf uit de Volle Middeleeuwen (1000-1200) en mogelijk resten van een (urnen)grafveld uit de IJzertijdRomeinse Tijd. Een vervolgonderzoek bestaat uit een proefsleuvenonderzoek om de aangetroffen resten te kunnen karteren en waarderen. Voorafgaand aan een proefsleuvenonderzoek dient een Programma van Eisen opgesteld te worden dat getoetst wordt door het bevoegd gezag.

4.3

Voorbehoud Het uitgevoerde onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de algemeen gebruikelijke inzichten en methoden. Het archeologisch onderzoek is erop gericht om de kans op het aantreffen dan wel vernietigen van archeologische waarden bij bouwwerkzaamheden in het plangebied te verkleinen. Wij wijzen erop dat het selectiebesluit van het bevoegd gezag af kan wijken van het selectieadvies van Hamaland Advies. Verder dient te allen tijde bij het afgeven van een omgevingsvergunning de wettelijke meldingsplicht (Erfgoedwet 1-7-2016, art. 5.10 en 5.11) kenbaar te worden gemaakt, om het documenteren van toevalsvondsten te garanderen: ‘Degene die anders dan bij het doen van opgravingen een zaak vindt waarvan hij weet dan wel redelijkerwijs moet vermoeden dat het een monument is (in roerende of onroerende zin), meldt die zaak zo spoedig mogelijk bij onze minister’. Deze aangifte dient te gebeuren bij de RCE te Amersfoort. Het verdient aanbeveling ook de verantwoordelijk ambtenaar van de gemeente Doetinchem (mw. G. Dutman) en diens adviseur (de Regioarcheologen van de ODA) hiervan per direct in kennis te stellen.

34 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Gebruikte literatuur Rapporten Bakker, H. de & Schelling J., 1989. Systeem van bodemclassificatie voor Nederland: de hogere niveaus. Wageningen. Berendsen, H.J.A., 2005. Landschappelijk Nederland: De fysisch-geografische regio’s. Assen Berendsen, H.J.A., 2008. De vorming van het land: inleiding in de geologie en de geomorfologie. Assen. Bouma, N et al. 2009. Een nederzetting uit de Romeinse tijd aan de Norman Belvealstraat in Wehl, een archeologische opgraving, ADC-rapport 3477, Amersfoort Jelsma, J. & C. Tulp, 2003. Wehl; Een Verkennend Archeologisch Onderzoek. Steekproefrapport 2003-03 / 03B, Zuidhorn. Kubistal, P.S. et al., 2022; Evaluatierapport proefsleuvenonderzoek Fokkenkamp te Wehl. BAAC rapport. Projectnummer: A-22.0293. ’s-Hertogenbosch. Kuijl, E.E.A. van der, et al. 2013. Bureauonderzoek en karterend booronderzoek (IVO-K) plangebied Broekhuizerstraat 10a, Wehl, Hamaland Advies projectnummer 20130472, Zelhem. Kuijl, E.E.A. van der, R. de Graaf & J.F.M. Rohling, 2021. Bureauonderzoek en Verkennend Booronderzoek Archeologie Plangebied Fokkenkamp te Wehl, gemeente Doetinchem. Hamaland Advies projectnummer 213252, Zelhem. Spanjaard, G.W.J., 2018. archeologisch bureau- en booronderzoek Julianastraat/Wilhelminastraat te Wehl. Econsultancy Rapport 7423.002, Doetinchem. Versfelt, H.J., 2003. De Hottinger-atlas van Noord- en Oost-Nederland, 1773-1794.

Heveskes Uitgevers, Groningen. Vosselman, J., 2011. Persleidingtracé Weemstraat-Keppelseweg te Wehl, gemeente Doetinchem; archeologisch vooronderzoek: een bureau- en inventariserend veldonderzoek. RAAP-Notitie 3732, Weesp. Willemse. N.W., L.J. Keunen, R.S. Kok, J.A.T. Wijnen & S. van der Veen, 2019. Archeologie in de gemeente Doetinchem Actualisatie van de archeologische waarden en Verwachtingskaart. RAAP-rapport 2877 (tweede herziene versie), Weesp.

Geraadpleegde websites http://zoeken.cultureelerfgoed.nl; Archis3 voor informatie over archeologische monumenten, vondsten en onderzoeken https://archis.cultureelerfgoed.nl/#/ voor doen van melding https://beeldbank.cultureelerfgoed.nl/ voor kadastrale kaart 1811-1832 en OATs https://www.topotijdreis.nl/ voor informatie historische kaarten vanaf 1845 https://archaeology.datastations.nl/ voor onderzoeksrapporten https://ahn.arcgisonline.nl/ahnviewer/ voor detail hoogtekaart https://www.dinoloket.nl/ondergrondgegevens voor informatie over geologische boringen https://www.dinoloket.nl/ondergrondmodellen voor informatie over geologie, geomorfologie, bodemkaart en grondwater www.bodemloket.nl voor bodemkwaliteitsgegevens https://www.gelderland.nl/Kaartenencijfers voor kaarten provincie Gelderland https://www.ikme.nl voor informatie over WOII https://library.wur.nl/WebQuery/geoportal/raf voor luchtfoto WOII https://www.ruimtelijkeplannen.nl/ voor bestemmingsplannen

35 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

BIJLAGEN

36 van 45

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Bijlage 1: Inrichtingsschets van het plangebied (bron: opdrachtgever)

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Bijlage 2: Overzicht van geologische en archeologische perioden

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Bijlage 3: Boorpuntenkaart en tabel met x-, y- en z-coördinaten van de boorpunten

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

boring 1 2 3 4 5 6 7 8 9

x- coördinaat 211.678 211.647 211.610 211.645 211.717 211.679 211.638 211.596 211.631

y-coördinaat 442.059 442.079 442.084 442.114 442.128 442.139 442.159 442.175 442.205

Maaiveldhoogte 12,74 m+NAP 12,48 m+NAP 12,58 m+NAP 12,54 m+NAP (extrapolatie) 12,73 m+NAP 12,78 m+NAP (extrapolatie) 12,81 m+NAP 12,48 m+NAP 12,37 m+NAP

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

Bijlage 4: Boorlegenda en Boorstaten (separaat bijgevoegd)

Project Kenmerk

: BO en IVO Archeologie Plangebied Keppelseweg te Wehl : RB/HAMA/KWW/224092

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://besluitvorming.doetinchem.nl/api/v1/meetings/7973/documents/46973