Bijlage 1.2 Varsseveldseweg 261 - 2023_Bijlagen bij toelichting.pdf

Varsseveldseweg 261 - 2023 Bijlagen bij toelichting

Ontwerp

Inhoudsopgave Bijlagen bij toelichting

5

Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing

6

Bijlage 2 Stikstofparagraaf en berekening

352

3 bestemmingsplan 'Varsseveldseweg 261 - 2023' ontwerp

4 bestemmingsplan 'Varsseveldseweg 261 - 2023' ontwerp

Bijlagen bij toelichting

5 bestemmingsplan 'Varsseveldseweg 261 - 2023' ontwerp

Bijlage 1 Ruimtelijke onderbouwing

6 bestemmingsplan 'Varsseveldseweg 261 - 2023' ontwerp

RUIMTELIJKE ONDERBOUWING Varsseveldseweg 261 te Doetinchem

Inhoud Hoofdstuk 1

Inleiding ....................................................................................................................... 6

1.1

Aanleiding en doel .................................................................................................................. 6

1.2

Planologische situatie ............................................................................................................. 6

1.3

Leeswijzer................................................................................................................................ 7

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving .......................................................................................................... 8

2.1

Huidige situatie ....................................................................................................................... 8

2.2

Toekomstige situatie ............................................................................................................... 8

Hoofdstuk 3

Conclusie ................................................................................................................... 10

Hoofdstuk 4

Ruimtelijke analyse ................................................................................................... 12

4.1

Landschap ............................................................................................................................. 12

4.2

Erf .......................................................................................................................................... 12

4.3

Bebouwing ............................................................................................................................ 12

Hoofdstuk 5

Beleidskader .............................................................................................................. 15

5.1

Inleiding................................................................................................................................. 15

5.2

Rijksbeleid ............................................................................................................................. 15

5.2.1

Nationale omgevingsvisie ............................................................................................. 15

5.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) .................................................. 16

5.2.3

De ladder voor duurzame verstedelijking ..................................................................... 16

5.3

Provinciaal beleid .................................................................................................................. 16

5.3.1

Omgevingsvisie Gelderland........................................................................................... 16

5.3.2

Omgevingsverordening Gelderland .............................................................................. 17

5.3.3

Cultuur en Erfgoed 2017-2020 Beleef het mee! ........................................................... 18

5.4

Regionaal beleid .................................................................................................................... 18

5.4.1

Kwalitatieve toetsingscriteria woningbouw Achterhoek .............................................. 18

5.4.2

Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012................................................................... 19

5.4.3

Regionale woonagenda Achterhoek 2015-2025 ........................................................... 21

5.5

Gemeentelijk beleid .............................................................................................................. 21

5.5.1

Structuurvisie Doetinchem 2035 .................................................................................. 21

5.5.2

Doetinchem Natuurlijk Duurzaam ................................................................................ 22

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

2

5.5.3.

Notitie ‘Wonen landelijk gebied Gemeente Doetinchem’............................................ 23

5.5.4

Herziene woningbouwstrategie 2019 ........................................................................... 24

5.5.5

Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2020 ....................................................................... 25

5.5.6

Groenstructuurplan Doetinchem 2017 ......................................................................... 26

5.5.7

Bomenbeleid en de Bomenverordening ....................................................................... 26

5.5.8

Continuïteit in Karakter, Cultuurhistorie Doetinchem .................................................. 27

Hoofdstuk 6

Haalbaarheid ............................................................................................................. 29

6.1

Algemeen .............................................................................................................................. 29

6.2

Milieueffectrapportage - (vormvrije) m.e.r.-(beoordelings)plicht........................................ 29

6.3

Bodem ................................................................................................................................... 30

6.4

Akoestiek............................................................................................................................... 31

6.4.1

Wegverkeerslawaai ....................................................................................................... 31

6.5

Luchtkwaliteit........................................................................................................................ 32

6.6

Externe veiligheid.................................................................................................................. 33

6.7

Bedrijven en milieuzonering ................................................................................................. 34

6.8

Flora en fauna ....................................................................................................................... 36

6.9

Water .................................................................................................................................... 38

6.9.1

Waterbeheerplan 2016-2021........................................................................................ 38

6.9.2

Watersysteem ............................................................................................................... 39

6.9.3

Gemeentelijk Rioleringsplan ......................................................................................... 39

6.9.4

Watertoets .................................................................................................................... 39

6.10

Archeologie en cultuurhistorie ......................................................................................... 40

6.10.1

Archeologisch erfgoed .................................................................................................. 40

6.10.2

Cultuurhistorisch erfgoed ............................................................................................. 42

6.11

Verkeer en parkeren ......................................................................................................... 43

6.12 Uitvoerbaarheid ........................................................................................................................ 44

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

3

Bijlagen Bijlage 1

Verkennend bodem- en asbestonderzoek

Bijlage 2

Culthuurhistorische waardestelling

Bijlage 3

Quickscan Flora en Fauna

Bijlage 4

Akoestisch onderzoek

Bijlage 5

Stikstofonderzoek

Bijlage 6

Landschappelijke inpassing

Bijlage 7

Verkennend bodemonderzoek

Bijlage 8

Natuurinclusief bouwen en ontwerpen

Bijlage 9

Verkavelingsplan

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

4

Ruimtelijke onderbouwing

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

5

Hoofdstuk 1 Inleiding

1.1

Aanleiding en doel

Aan de Varsseveldseweg 261 te Doetinchem, kadastraal bekend DTC01 – Sectie D – nummers 2397(ged) en 2396(ged) is het agrarische bedrijf van . Concreet gaat het om een pluimveehouderij die al enkele jaren niet meer in bedrijf is. is voornemens om de vier aanwezige stallen te slopen. Tevens wordt een bestaande berging/garage gesloopt. Hiervoor in de plaats wil men graag twee vrijstaande woningen bouwen, beide met een inpandige berging.

1.2

Planologische situatie

Op de locatie geldt de beheersverordening ‘Landelijk gebied – 2020’en heeft hierin de hoofdfuncties ‘Wonen’ en ‘Agrarisch met waarden’. Het slopen van de pluimveestallen en het bouwen van twee vrijstaande burgerwoningen op deze locatie kan niet op grond van de beheersverordening mogelijk worden gemaakt. Daarvoor dient een apart bestemmingsplan te worden opgesteld. In de ‘notitie wonen landelijk gebied gemeente Doetinchem’ (vastgesteld op 17 december 2021) staan de richtlijnen voor een functieverandering van vrijkomende agrarische bebouwing naar wonen. In de basis geldt hiervoor dat: a. Aangetoond is dat de te slopen opstallen legaal tot stand zijn gekomen en gedurende minimaal 3 jaar in gebruik zijn geweest ten dienste van het agrarische bedrijf; b. Vaststaat dat de bedrijfsvoering wordt beëindigd vóór vaststelling van het ruimtelijk plan dat de functieverandering naar wonen mogelijk maakt; c. De agrarische bestemming ter plaatse geheel of gedeeltelijk wordt gewijzigd naar de bestemming ‘Wonen’, met dien verstande dat het agrarisch bouwvlak in elk geval is verwijderd; d. Aangetoond is dat het realiseren van de woning(en) met bijbehorende bouwwerken niet leidt aantasting van de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende bedrijven, gronden en bouwwerken en dat een aanvaardbaar woon en leefklimaat is gewaarborgd.

Om de omschakeling van agrarisch naar ‘wonen’ mogelijk te maken is het noodzakelijk om een bestemmingsplan op te stellen. Deze ruimtelijke onderbouwing is daar een onderdeel van.

Figuur 1 uitsnede beheersverordeningskaart (bron:ruimtelijkeplannen.nl)

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

6

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 Planbeschrijving is een beschrijving van de huidige en toekomstige situatie weergegeven. In hoofdstuk 3 Conclusie zijn de conclusies en eventuele randvoorwaarden weergegeven van hoofdstuk 4 Ruimtelijke analyse, hoofdstuk 5 Beleidskader en hoofdstuk 6 Haalbaarheid. De volledige ruimtelijke analyse waar de beoogde ontwikkeling plaatsvindt staat in hoofdstuk 4 Ruimtelijke analyse. Hoofdstuk 5 geeft het relevante beleid weer. Tenslotte komt in hoofdstuk 6 de haalbaarheid aan de orde.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

7

Hoofdstuk 2 Planbeschrijving 2.1

Huidige situatie

Te behouden woning

Te behouden schuur

2.2

Toekomstige situatie

Op een afstand van 15 meter van de bestaande bebouwing worden binnen de contouren van de bestaande bebouwing een tweetal vrijstaande woningen gerealiseerd welke volgens het ‘boerenerfprincipe’ zijn ingepast. In de hoofdopzet is een duidelijke hiërarchie: het hoofdgebouw is dominant in vorm, massa en situering: de schuren (nieuwe woningen zijn eenvoudiger in vorm en massa en staan achter het hoofdgebouw. Het voorterrein is en blijft vrij van bebouwing. De nieuwbouwwoningen worden schuurwoningen. Dit type woningen past door zijn eenvoudige vorm, de eenvoud van een boerenschuur, goed in het agrarische landschap. Bijgevoegd een aantal denkrichtingen van een schuurwoning.

bron thecitadelcompany.com

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

8

bron thecitadelcompany.com De bijgebouwen, de ‘schuren’, zijnde de nieuwe woningen. De vormgeving is functioneel: een bedrijfsmatige uitstraling. De bouwmassa is eenvoudig met een doorgaand zadeldak, lage zijgevels en lage goten. Alle functies, zowel binnen als buiten, bevinden zich onder kap. Een groot dakoppervlak zonder uitstekende delen, zoals een dakkapel. De schoorsteen staat midden op de kap. De ‘schuren’ hebben geen goten, wel grote dakoverstekken rondom. De entree is duidelijk, gebaseerd of afgeleid van de baanderdeur. Weinig gevelopeningen, de gevelopening zijn verticaal gericht. Alle materialen zijn mogelijk, traditionele materialen zijn wenselijk. De detaillering is eenvoudig, traditioneel en streekeigen. De woningen voldoen aan de eisen voor bijna energieneutrale gebouwen (BENG). Energieopwekkende materialen, zoals zonnepanelen, integraal opnemen in de architectuur van de bebouwing. De gebouwen staan aan de centrale gemeenschappelijke ruimte: de entree van woningen ligt aan die ruimte. De woningen grenzen met de toegang direct aan de gemeenschappelijke ruimte. De maximale onderlinge afstand tussen twee gebouwen is 15 meter. De te realiseren woningen worden aardgasloos en levensloopbestendig gebouwd. Bij iedere woning is een bijbehorend bouwwerk van maximaal 100m2 toegestaan welke inpandig worden gerealiseerd.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

9

Voor het erf geldt dat er geen hekwerken langs het voorterrein zullen worden geplaatst. De voortuin, boomgaard en eventuele moestuin wordt middels een haag omrand. Langs de randen geldt een streekeigenbeplanting. De hoeveelheid verharding blijft beperkt. Verlichting is beperkt aanwezig en heeft een eenvoudige vormgeving. De bestaande woning wordt niet vergroot en behoudt zijn agrarische voorkomen. De woning zal, voorzover nog niet uitgevoerd, worden verduurzaamd zodat aan energielabel B kan worden voldaan. De bestaande varkensschuur wordt als bijgebouw behorende bij deze woning gezien. Hieronder een weergave van de toekomstige situatie.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

10

Hoofdstuk 3 Conclusie Ruimtelijke analyse De voorliggende ontwikkeling sluit aan bij de ruimtelijke structuur van het kampenlandschap zoals beschreven is onder hoofdstuk 2 en 4. Bij uitvoering van het plan wordt rekening gehouden met de genoemde punten. Beleidskader De voorliggende ontwikkeling sluit aan bij het beleid van de verschillende overheden. Bij de uitvoering van het plan wordt rekening gehouden met de genoemde punten in hoofdstuk 5. Haalbaarheid Het project levert geen problemen op ten aanzien van de onderzochte milieukundige en ruimtelijke aandachtspunten (archeologie en cultuurhistorie, bodem, geluid, luchtkwaliteit, verkeer en parkeren, externe veiligheid, milieuzonering, flora en fauna, water) mits voldaan wordt aan de voorwaarden uit de onderzoeken.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

11

Hoofdstuk 4 Ruimtelijke analyse 4.1

Landschap

De planlocatie is gelegen binnen het kampenlandschap. Kenmerkend voor het kampenlandschap zijn de kleinschaligheid en de grote verscheidenheid. Het landschap bestaat uit een aaneenschakeling van afzonderlijke erven. Kampen zijn van oorsprong eenmansessen. Het zijn kleine opbollende akkers die op hogere gronden in het beekdal liggen. Opgaande beplanting – bomenlanen, bosopstanden, houtwallen, hoge erf- of wegbeplanting – omkaderen de essen.

4.2

Erf

De boerenerven liggen aan de rand van de es, op de overgang naar de lager liggende hooi- en weidegronden langs de beek. De erven liggen verspreid in het landschap. Beplanting sluit de ruimte om het erf af. Kleine bosjes en houtsingels vormen een afscherming tussen het erf en het bouwland. Het samenhangende patroon van erfbeplanting en de houtsingels zorgen voor een aaneenschakeling van fijnmazige ruimtes. De wegen in het kampenlandschap ontstonden vanuit elk erf. Het gebruik van de eigen gronden en de aanwezige natuurlijke hoogtes in het terrein bepaalden de situering. Door het aan elkaar knopen van deze paden ontstond een grillig en bochtig wegenstelsel. Door de kleinschaligheid van het landschap zijn de afzonderlijke erven vanuit een beperkt aantal plekken in het landschap te beleven. Het kampenlandschap is visueel relatief dicht.

4.3

Bebouwing

De boerderij met schuren vormen een compacte cluster. In het lint is de vrijheid in vorm en massa groot, maar binnen één cluster is de samenhang groot. Vooral de kappen zorgen voor maat en schaal van de gebouwen en voor de samenhang. De oriëntatie van de boerderij verschilt per erf, maar meestal heeft het woongedeelte zicht op de akker. Door schaalvergroting, intensivering van de landbouw, rationalisering van de waterlopen en van de wegen en door de verstedelijking werd de kleinschalige afwisseling in het landschap minder. Beplantingselementen verdwenen en nieuwe bebouwing verscheen op plaatsen waar van oudsher geen bebouwing was. De vroegere herkenbare relatie tussen de landschappelijke ondergrond en het ruimtegebruik vervaagde. Door de rationalisering van de wegen lijken de boerderijen toevallig in het landschap te liggen.

Figuur 2 uitsnede landschapsstructuurkaart met bij de pijl de planlocatie

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

12

Beeldbepalende kenmerken kampenlandschap • • • • • • • • • • • •

Kleinschaligheid – fijnmazig en grillig – en verscheidenheid. Relatief besloten landschap. Opbollende eenmansessen. Opgaande beplanting omkadert de essen. Gemengd grondgebruik: akkerbouw en melkveehouderij. Verspreide bebouwing. Afzonderlijke erven op de overgang naar de lager liggende hooi- en weidegronden. Beplanting sluit de ruimte om het erf af, met tussen erf en akker kleine bosjes en houtsingels. Kleinschalig landschap rond erf: boomgaarden, moestuinen, bosjes en houtwallen. Erfbeplanting. Vanuit omgeving zijn vooral de stoere kappen en de erfbeplanting zichtbaar. Oorspronkelijk type boerderij: Hallehuis of Saksische boerderij.

Omschrijving landschap, erf en bebouwing in de bestaande situatie De boerderij is gesitueerd op een ruim erf gelegen aan de Varsseveldseweg, op de hoek met de Bartelsstraat. Mede vanwege een bocht in de Varsseveldseweg zijn de boerderij en de naastgelegen schuur prominent in het zicht gelegen. Het erf ligt vrij open in het landschap, maar dat lijkt afgaande op oude topografische kaarten vanouds het geval te zijn geweest afgezien van wat verdwenen kavelgrensbeplanting en wellicht wat solitaire bomen in de wijdere omgeving van het erf. Voor de boerderij en schuur ligt een siertuin met een groot gazon met enkele solitaire (sier)bomen en struiken en ook enkele bloemperken. De tuin wordt van de Varsseveldseweg gescheiden door een sloot en aan de westzijde begrensd door een (vorm)haag. In de hoek van de tuin tussen beide wegen staat een grote treurwilg. Langs de Bartelsstraat staat een rij berken langs de rand van het erf. De toegang tot het erf is gesitueerd aan de Bartelsstraat. Aan de voorzijde vormen de boerderij en de naastgelegen schuur - beide thans voorzien van witgeschilderde gevels - een karakteristiek, samenhangend ensemble. Daarbinnen neemt de schuur door de naar achter verschoven voorgevelrooilijn ten opzichte van de boerderij een enigszins ondergeschikte positief in.

Het verharde achtererf vormt aan de achterzijde het verbindende element tussen de bebouwing, die behalve de boerderij en varkensschuur, bestaat uit een garage en een viertal te slopen (kippen)schuren. Tegen de linkerzijgevel van de boerderij ligt een mestvaalt. Omschrijving landschap, erf en bebouwing in de nieuwe situatie De nieuwe bebouwing bestaat uit een tweetal vrijstaande woningen met inpandige berging. De bebouwing is gesitueerd aan één gezamenlijk erf. Het bouwvlak blijft beperkt tot de ondergrond van de te realiseren woningen. Er is voldoende ruimte op het erf om de benodigde parkeerplaatsen te realiseren. in het bestemmingsplan wordt het erf zodanig bestemd dat er weinig tot geen mogelijkheden ontstaan voor het vergunningvrij bouwen, wat afbreuk zou doen aan de erfgedachte. Om de erfgedachte van de nieuw te bouwen woningen te accentueren dienen deze ook gericht te zijn op het erf. Een gesloten gevel aan de erfzijde is uitgesloten gelet op de aanzicht van het erf. De woningen worden in massa afgestemd op de bebouwing in de omgeving. Gezien de karakteristieken van de omgeving heeft daarbij een zadeldak de voorkeur. De woningen krijgen verder een eenduidige hoofdvorm, wat betekent dat aan-en uitbouwen tot een minimum worden beperkt. De eventuele dakkapellen blijven ondergeschikt aan de hoofdvorm. Het geheel dient een agrarische uitstraling te hebben.

Met in achtneming van de ligging van het erf binnen het landschapstype kampenlandschap worden voor de beoogde situatie de volgende elementen voorgesteld; 1. Herstellen en waarborgen van de steilrand lang de bestaande es aan de noordwest-zijde van het erf. Door het herstelling van deze verhoging in het landschap wordt een deels nog bestaande historisch landschapswaarde opnieuw hersteld en behouden; 2. Aanleg van een vogelbosje in de noordoostelijke hoek van het toekomstige erf. Het aan te planten vogelbosje beslaat circa 350 m2 en wordt aangeplant met gemengde streekeigen

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

13

beplanting. Dit gebeurd in zogenaamd 3-hoeksverband op een onderlinge afstand van 1,5 meter. In totaal zullen er circa 230 struiken worden geplant. 3. De voorgestelde soorten kunnen zijn: Kardinaalsmuts, Hondsroos, Veldesdoorn, Meidoorn,Gelderse roos en Sprokehout. Dit plantmateriaal kan in zogenaamd 2- tot 3-jarig bosplantsoen-formaat (circa 0,6 - 0,8 meter) worden geplant. De aanplant van bosplantsoen van dit formaat verhoogd de kans op het aanslaan van het plantgoed. 4. Aanleg van een graanakker met randbeheer. Lang de graanakker wordt een bloemrijke akkerrand aangelegd met inheemse kruiden; 5. Aanleg van een hoogstamboomgaard. Hanteer bij de aanplant globaal de volgende onderlinge afstanden. Appelbomen kunnen op een onderlinge afstand van circa 8-10 m worden geplant. Voor pere- en kersebomen geldt circa 8 meter en pruimen eventueel op 6 meter. Zorg voor een voldoende groot plantgat en gebruik een boompaal. 6. Aanleg van struweelbeplanting langs oud weidepad. Over een lengte van circa 90 meter wordt een wilde struweelhaag aangelegd, bestaande uit minimaal 2 rijen gemengde streekeigen beplanting. Deze rijen worden in zogenaamd 3-hoeksverband op een onderlinge afstand van 1,5 meter geplant in de rij en 1 meter tussen de rijen. Er wordt in totaal over een lengte van circa 90 m in totaal (in 2 rijen) circa 120 struiken worden geplant. 7.

De voorgestelde soorten kunnen zijn: Kardinaalsmuts, Hondsroos, Veldesdoorn, Meidoorn,Gelderse roos en Sprokehout. Dit plantmateriaal kan in zogenaamd 2- tot 3-jarig bosplantsoen-formaat (circa 0,6 - 0,8 meter) worden geplant. De aanplant van bosplantsoen van dit formaat verhoogd de kans op het aanslaan van het plantgoed. De landschappelijke inpassing is als bijlage 6 bij deze ruimtelijke onderbouwing gevoegd.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

14

Hoofdstuk 5 Beleidskader 5.1

Inleiding

In dit hoofdstuk komt het overheidsbeleid aan de orde dat van invloed is op de specifieke ontwikkeling. Uit onderzoek blijkt dat de volgende beleidsstukken niet van invloed zijn:  afsprakenkader detailhandel, Regio Achterhoek, 24 september 2015;  structuurvisie Doetinchem 2035, gemeente Doetinchem, vastgesteld 26 september 2013;  doetinchem natuurlijk Duurzaam, gemeente Doetinchem, vastgesteld 16 februari 2016;  beleidskader Duurzame energieopwekking in Doetinchem, vastgesteld 25 april 2019;  planologisch beleid 2011, gemeente Doetinchem, vastgesteld op 30 juni 2011 en onherroepelijk op 5 september 2011;  masterplan Schil, gemeente Doetinchem, d.d. 13 december 2007;  groenstructuurplan Doetinchem 2017, gemeente Doetinchem, vastgesteld 27 juni 2017;  cultuurnota Dossier Cultuur 2003, gemeente Doetinchem, vastgesteld d.d.

18 december 2003;  detailhandelsbeleid Doetinchem, gemeente Doetinchem, 18 juli 2013;  visie boodschappenstructuur, gemeente Doetinchem, vastgesteld 22 februari 2018;  kantorennota 'Ruimte voor kantoren', gemeente Doetinchem, vastgesteld op 7 februari 2008;  beleidskader Bedrijventerreinen In Verandering (BIVA), vastgesteld 27 juni 2019;  continuïteit in Karakter, Cultuurhistorie Doetinchem, vastgesteld 21 september 2017;  mobiliteitsvisie 2016-2026, gemeente Doetinchem, vastgesteld 3 november 2016;  parkeervisie gemeente Doetinchem 2017-2020, gemeente Doetinchem, vastgesteld 8 juni 2017.  Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek, vastgesteld 27-06-2019 Deze plannen zijn daarom ook niet verder toegelicht in dit plan. Het beleid wat wel van invloed is op de ontwikkeling is in dit hoofdstuk verwoord en afgewogen.

5.2

Rijksbeleid

5.2.1

Nationale omgevingsvisie

De Rijksoverheid werkt aan een nieuwe Omgevingswet. De Omgevingswet bundelt alle huidige wetten over de leefomgeving. Daarbij hoort ook 1 Rijksvisie op de leefomgeving: De Nationale Omgevingsvisie (NOVI). Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie naar de Tweede Kamer gestuurd. De NOVI is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met provincies en gemeenten, waterschappen, maatschappelijke partijen en burgers. Met de NOVI geeft het kabinet richting aan grote opgaven waardoor Nederland de komende 30 jaar verandert. In Nederland staan we voor een aantal dringende maatschappelijke opgaven. Denk aan periodes van droogte afgewisseld met extreme regenval, de zeespiegelstijging, de overgang naar duurzame energie en de ruimte die nodig is voor windmolens en zonnepanelen Ook de bouw van nieuwe woningen om het nationale woningtekort op te lossen en de groei en het bereikbaar houden van steden en plekken voor distributiecentra zijn van belang. Denk ook aan het versterken van de natuur en biodiversiteit, het behoud van het landschap en de vitaliteit van de landbouw. Dit zijn voorbeelden van grote, ingewikkelde opgaven. Deze opgaven kunnen niet meer apart van elkaar worden opgelost. Ze moeten in samenhang bekeken worden. Ze grijpen in elkaar en vragen meer ruimte dan beschikbaar is in Nederland. Niet alles kan, niet alles kan overal.

De NOVI geeft weer voor welke uitdagingen we staan, wat daarbij de nationale belangen zijn, welke keuzes we maken en welke richting we meegeven aan decentrale keuzes. Die keuzes hangen samen met de toekomstbeelden van de fysieke leefomgeving, de maatschappelijke opgaven en economische kansen die daarbij horen. Met de Nationale Omgevingsvisie geeft het Rijk dus een

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

15

langetermijnvisie om de grote opgaven aan te pakken met als doel om het land mooier en sterker te maken en daarbij voort te bouwen op het bestaande landschap en de (historische) steden. Ten aanzien van dit project: Het project voorziet in de realisatie van twee vrijstaande woningen en treft geen rechtstreeks nationaal belang. 5.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

Het Rijk legt met het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro), de nationale ruimtelijke belangen juridisch vast. Enerzijds betreft het de belangen die reeds in de (ontwerp-) AMvB Ruimte uit 2009 waren opgenomen en anderzijds is het Barro aangevuld met onderwerpen uit de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. Onderwerpen waarvoor het Rijk ruimte vraagt zijn de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken. Ter bescherming van deze belangen zijn reserveringsgebieden, begrenzingen en vrijwaringszones opgenomen. In het besluit is aangegeven op welke wijze bestemmingsplannen voor deze gebieden moeten zijn ingericht. Indien geldende bestemmingsplannen niet voldoen aan het Barro dan moeten deze binnen drie jaar na inwerkingtreding van het besluit zijn aangepast.

Bij besluit van 28 augustus 2012 (inwerking getreden op 1 oktober 2012) is het Barro aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen hoofdinfrastructuur (reserveringen voor hoofdwegen en landelijke spoorwegen en vrijwaring rond Rijksvaarwegen), de elektriciteitsvoorziening, het regime van de herijkte ecologische hoofdstructuur en waterveiligheid (bescherming van primaire waterkeringen en bouwbeperkingen in het IJsselmeergebied). Ten aanzien van dit project: Deze gebieden zijn in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening op kaarten aangegeven. De projectlocatie ligt niet een gebied van nationaal belang. 5.2.3

De ladder voor duurzame verstedelijking

In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (oktober 2012) is “de ladder voor duurzame verstedelijking” geïntroduceerd. De Ladder voor duurzame verstedelijking (ladder) is toegevoegd aan artikel 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening en is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik. Het bevoegd gezag moet voldoen aan een motivatievereiste als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Op 1 juli 2017 is de gewijzigde ladder in werking getreden. Met betrekking tot woningbouw is sprake van een ladder-plichtige stedelijke ontwikkeling vanaf 12 woningen. Het betreft de ontwikkeling van twee nieuwe vrijstaande woningen. De Ladder voor duurzame verstedelijking hoeft daardoor niet doorlopen te worden. Het Bro heeft verder geen doorwerking op het initiatief.

5.3

Provinciaal beleid

5.3.1

Omgevingsvisie Gelderland

De omgevingsvisie, vastgesteld op 19 december 2018, richt zich formeel op de komende tien jaar, maar wil ook een doorkijk bieden aan Gelderland voor een langere termijn. Veel maatschappelijke vraagstukken zijn zo complex dat alleen een gezamenlijke inzet succesvol kan zijn. In de omgevingsvisie zijn de opgaven voor Gelderland daarom in een nauwe samenwerking met partners uitgedacht. Daarbij kijken de provincies en partners vanuit een integraal en internationaal perspectief

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

16

naar Gelderland. Met deze bestuurlijke strategie kunnen voor Gelderland toekomstbestendige keuzes gemaakt worden. Met betrekking tot woningbouw spreekt provincie Gelderland in haar omgevingsvisie de volgende ambities uit: •

Gelderland heeft een aanbod aan woningtypen en woonmilieus passend bij de diversiteit aan woningvraag; voor ieder een passende, duurzame woning. We benutten de bestaande bebouwde omgeving optimaal met voldoende ruimte voor klimaatadaptieve maatregelen.

•

Alle nieuwbouw wordt aardgasloos aangelegd en zoveel mogelijk circulair gebouwd. In 2035 zijn alle (bestaande) wijken van het aardgas.

•

Woningen in Gelderland zijn in 2050 klimaatneutraal.

De provincie beschrijft haar aanpakt in de omgevingsvisie als volgt: •

We gaan in gesprek met de Gelderse regio’s en maken regionale afspraken over een goede balans tussen de vraag en het aanbod van woningen. We hebben specifieke aandacht voor de gemeentegrens overstijgende woonvraagstukken.

•

We stimuleren innovaties in woonwijken op het vlak van duurzaamheid en het omvormen van bestaande gebouwen tot woonruimte.

Conclusie: Strikt genomen voorziet het Gelderse beleid, buiten het VAB-beleid en het beleid rondom de ontwikkeling van landgoederen, niet zonder meer in het realiseren van woningen in het buitengebied. In het plan wordt tevens het cultuurhistorisch ensemble teruggebracht en voor de toekomst behouden. Dit geeft een impuls aan het buitengebied van gemeente Doetinchem.

5.3.2

Omgevingsverordening Gelderland

De provincie beschikt over verschillende instrumenten waarmee zij haar ambities realiseert. De Omgevingsverordening, 7e actualisatieplan vastgesteld op 31 maart 2021, wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving zijn opgenomen in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, verkeer en bodem. In de Omgevingsverordening is met betrekking tot woningbouw geregeld dat er per regio een regionale woonagenda moet worden opgesteld. De 7 gemeenten in de Achterhoek hebben hieraan invulling gegeven door in juli 2019 gezamenlijk in te stemmen met de kwaliteitscriteria voor nieuwe woningbouwplannen. Conclusie: Zoals ook onder 5.3.1 aangegeven voorziet het Gelderse beleid, buiten het VAB-beleid en het beleid rondom landgoederen in principe niet in het bouwen van woningen in het buitengebied. In dit project worden twee nieuwe woningen gerealiseerd en wordt een cultuurhistorisch ensemble behouden.

Onderhavig project voldoet daarmee aan hetgeen in de Omgevingsvisie en verordening staat opgenomen.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

17

5.3.3

Cultuur en Erfgoed 2017-2020 Beleef het mee!

Gelderland is rijk aan cultuur en erfgoed: onder andere musea, theater, dans, festivals, monumenten, archeologie en het historische landschap. Het stimuleren van toegankelijkheid van cultuur en erfgoed voor de inwoners van Gelderland is een belangrijke provinciale kerntaak. Vanuit het programma Cultuur en Erfgoed worden verbindingen gezocht met overige provinciale kerntaken en de gebiedsopgaven. De duidelijkste verbindingen liggen bij de programma's Leefbaarheid, SteenGoed Benutten, Energietransitie, Gebiedsopgaven en Toerisme en Recreatie. Inwoners en bezoekers van Gelderland moeten de mogelijkheid hebben om cultuur en erfgoed te beleven en ervan te genieten. De provincie faciliteert dat hiertoe in alle regio's initiatieven ontplooid kunnen worden. Versterking van de regionale identiteit door middel van cultuur en erfgoed is hierbij het uitgangspunt. De provincie wil hierbij een verbindende en inspirerende rol vervullen, en investeren in de verdere ontwikkeling van kennis en onderzoek. Ondernemerschap en innovatie van de culturele sector worden gestimuleerd. Erfgoed ontwikkelen en beleven Erfgoed is om te beleven en om van te genieten. Toeristen en inwoners genieten van kastelen, historische steden en oude bossen. Erfgoed ontleent zijn bestaansrecht aan de waardering van mensen. Er is een onderscheid tussen materieel en immaterieel erfgoed.

Materieel erfgoed bestaat uit historische bebouwing, historisch landschap en archeologie. Immaterieel erfgoed bestaat uit verhalen, tradities, gewoonten en gebruiken. Op het gebied van materieel erfgoed worden drie hoofddoelen onderscheiden. A. Versterken van de functionaliteit van erfgoed. Dit doet de provincie door het stimuleren van restauratie en herbestemming van monumenten en het tegengaan van leegstand. Extra aandacht is er voor duurzaamheid van monumenten door het stimuleren van energiebesparende maatregelen, en het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan duurzaam onderhoud van groen erfgoed. B. Verbeteren van de uitvoeringskwaliteit door samenwerking in het erfgoednetwerk. Bundeling van kennis en capaciteit bij het uitvoeren van restauraties, het opstellen van uitvoeringsvoorschriften en een kwaliteitsborgingssysteem de zogenaamde Gelderse Voet en de Groene Voet voor erfgoedhoveniers, en voorzetten van het beleid op het gebied van regioarcheologie. C. Stimulering van innovatie en nieuwe ontwikkelingen. Samen met de erfgoedsector wordt gewerkt aan de onderwerpen: klimaat en duurzaamheid, kennis en innovatie in de praktijk, nieuwe opgaven (bijv. leegstand van monumentaal vastgoed), toegankelijk maken van cultuurhistorische en archeologische waardenkaarten en een kennisagenda Archeologie van Gelderland.

Onderzoek en conclusie In paragraaf 6.11 wordt nader ingegaan op de aanwezige cultuurhistorie in het ontwikkelingsgebied. De ontwikkeling sluit aan op de doelstellingen zoals aangegeven in het beleidskader.

5.4

Regionaal beleid

5.4.1

Kwalitatieve toetsingscriteria woningbouw Achterhoek

De Thematafel Wonen en Vastgoed van de regio Achterhoek heeft op 20 juni 2019 een regionaal kader afgestemd en omarmd over de toe te voegen woningbouw in de Achterhoek. Het beleidsdocument “Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek” beschrijft dit regionale kader en is vastgesteld op 26 september 2019 door de gemeenteraad. Naast het regionale kader beschrijft het beleidsdocument de te hanteren werkwijze en het monitoren van nieuwe woningbouwinitiatieven. Het vervangt een deel van hoofdstuk 5 van de Regionale Woonagenda Achterhoek 2015-2025 die in 2015 is vastgesteld.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

18

Aanleiding van de ‘Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek’ is het Achterhoeks Woonwensen- en Leefbaarheidsonderzoek 2017 (AWLO), dat laat zien dat er kwalitatieve tekorten en overschotten zijn tussen vraag en aanbod van woningen (mismatch) in de regio Achterhoek. De groei van het aantal huishoudens in de regio houdt langer aan dan eerder voorzien en dat betekent dat er extra woningen moeten komen boven op het aantal dat in afspraken is vastgelegd in de Regionale Woonagenda Achterhoek 2015-2025. De ‘Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek’ geeft ruimte aan de bouw van extra woningen, maar met prioriteit voor woningen waar behoefte aan is en waarvan een duidelijk tekort in de markt te zien valt. De behoefte bestaat voornamelijk uit woningen voor starters en senioren. Drie kwaliteitscriteria worden benoemd waar woningbouwinitiatieven aan moeten voldoen: 1. Behoefte is aangetoond: Per cluster/kern wordt bepaald welke woningtypes en prijssegmenten nodig zijn. 2. Voorrang voor transformatie van leegstand vastgoed: Bouwen op locaties met leegstaand vastgoed gaat voor bouwen op andere locaties binnen de bebouwde kom. In het buitengebied kan het gaan om vrijkomende agrarische bebouwing. 3. Inbreiding gaat voor uitbreiding: Op uitleglocaties wordt in principe niet gebouwd. De Ladder voor Duurzame Verstedelijking wordt hier gevolgd.

Verder is in het beleidsdocument een 4e (niet kwalitatief) criterium opgenomen, namelijk de realisatietermijn van goedgekeurde plannen om zo actiever te sturen op veranderende marktomstandigheden. Daarnaast wordt het effect van dit beleid in beeld gebracht met een monitor die zowel de kwalitatieve als kwantitatieve effecten laat zien. 5.4.2

Regionale Structuurvisie Achterhoek 2012

De regionale structuurvisie is een actualisatie van de regionale structuurvisie uit 2004. Er is gekozen voor een actualisatie, omdat er zich een aantal relevante en ingrijpende economische en maatschappelijke ontwikkelingen hebben voorgedaan, zoals: • energietransitie en het inspelen op de gevolgen van de klimaatveranderingen; • bevolkingsverandering, krimp, vergrijzing en ontgroening en • de verandering in de landbouw en het landelijk gebied. De visie gaat ervan uit dat deze ontwikkelingen gevolgen kunnen hebben voor de manier waarop er nu gewoond, geleefd en gewerkt wordt in de regio Achterhoek. Ze hebben invloed op de wijze waarop geld verdiend wordt in de regio. Wijzigingen hierin kunnen ruimtelijke consequenties hebben. De geactualiseerde visie wil richting geven aan het regionaal ruimtelijk beleid om de transitieopgaven op juiste wijze te kunnen faciliteren. Dit door belangrijke ruimtelijke thema's te agenderen en hierop afstemming tussen gemeenten te zoeken. Het doel hiervan is om ook in de toekomst te kunnen spreken van een vitale, regionale economie en een zeer prettige omgeving om in te wonen en te recreëren. De visie gaat uit van waardeontwikkeling door het toevoegen van kwaliteit als motor achter ruimtelijke ontwikkelingen. Flexibiliteit is nodig om het kwalitatieve aanbod en vraag goed op elkaar af te kunnen stemmen.

De ruimtelijke visie richt zich niet op een ruimtelijk eindbeeld, maar streeft juist flexibiliteit na. Het leidende principe is een omslag 'van sturen naar begeleiden'. Dit om kansen te pakken en tegelijkertijd te werken aan behoud en versterking van ruimtelijke kwaliteit. Met de visie wordt regionale afstemming beoogd in de keuzes in de ruimtelijke ontwikkeling op lokaal niveau. Dit door het benoemen van ruimtelijke speerpunten. Als regionale speerpunten worden genoemd: bevolkingsdaling, transitie van het platteland en duurzaamheid/energietransitie.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

19

Feit is dat er in de achterhoek geen sprake meer is van bevolkingsdaling, maar juist van groei. Vooral hierom is er behoefte aan extra woningen. Dit is nader beschreven in het beleidsdocument Kwalitatieve toetsingscriteria voor woningbouw in de Achterhoek (zie hierboven).

Visiekaart Achterhoek

Huidige kwaliteit als basis voor de toekomst De kaart geeft de regionale structuren en kwaliteiten weer. Landschap: De verschillen in landschapstypen zijn een belangrijkste identiteitsdrager van de Achterhoek. De Achterhoekse gemeenten willen die kenmerken en landschappelijke verschillen in de toekomst behouden, versterken of herstellen. Het gaat er daarbij niet om terug te keren naar het verleden, maar om het opdoen van inspiratie uit het verleden bij de toekomstige inpassing van nieuwe ontwikkelingen. De karakteristieken van deze landschapstypen bieden aanknopingspunten voor de inpassing van nieuwe ontwikkelingen. Het Achterhoekse landschap kan veel functies absorberen. De 'landschapstypekaart' (bijlage 5 van de structuurvisie) geeft het regionale kader weer. De aanbevelingen met betrekking tot lokale wijze van inpassing staat hier ook verder beschreven. Infrastructuur: Bereikbaarheid van en in de regio is van groot belang. De infrastructuur is derhalve wel functioneel van belang. Deze is voor de toekomst maar zeer beperkt ruimtelijk ordenend, niet meer dan het nu al is. De pijlen geven de verbindingen aan waar verbetering noodzakelijk-wenselijk is.

Dorpenlandschap: Voorzieningen worden in een bepaalde mate geconcentreerd in bestaande grotere kernen, te weten Doetinchem, Winterswijk, Vorden, Hengelo, Borculo, Eibergen, Ruurlo, Neede, Lichtenvoorde, Groenlo, Aalten, Dinxperlo, Varsseveld, Gendringen, Steenderen , Wehl, Didam, 'sHeerenberg, Zelhem, Ulft /Gendringen en Silvolde/Gaanderen/Terborg. Dit betekent echter niet dat overal hetzelfde voorzieningenniveau wordt nagestreefd. In eerste instantie bepalen lokale behoefte en initiatief het niveau van de voorzieningen. Regionaal wordt afstemming gezocht om overaanbod en/of concurrentie door nabijheid te voorkomen. Het uitkristalliseren van deze afstemming is nog in

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

20

voorbereiding. Overige speerpunten, zoals duurzame energie, toerisme enzovoort: deze speerpunten gelden regionaal en zijn in banners in de zijkant weergegeven. Er zijn geen specifieke locaties voor aangewezen. Wel wordt regionale afstemming nagestreefd. 5.4.3

Regionale woonagenda Achterhoek 2015-2025

Op 25 juni 2015 heeft de gemeenteraad van Doetinchem de Regionale woonagenda Achterhoek 2015-2025 vastgesteld als opvolger van de Regionale Woonvisie 2010-2020. De Regionale woonagenda schets de kaders en geeft ruimte om de inhoud mede door andere partijen te laten invullen. Daarmee verschuift de rol van de overheid van inhoudelijk bepalend naar proces begeleidend. Kernbegrippen zijn kaders stellen, faciliteren en ruimte geven. De kernboodschap voor de komende jaren luidt dan ook:  er zijn (bijna) voldoende woningen (in aantallen) om te voorzien in de vraag. Het is noodzakelijk om de regionale ambitie (5.900 woningen toevoegen tussen 2010 en 2025) verder te verlagen met 10%. Het nieuwe regionale aantal is 3.145 woningen tussen 1 januari 2015 en 1 januari 2025;  een integrale aanpak is nodig om de bestaande woningen toekomstbestendig te maken (kwalitatief), waarbij de eigenaar een persoonlijke mix kiest van onderhoud, isolatie, energieopwekking en levensloopbestendig maken. Sloop/nieuwbouw kan een optie zijn;  voor leegstaand en leegkomend vastgoed is een gezamenlijke beeldvorming met een lokale aanpak nodig. Naast herbestemmen zal in toenemende mate ook sloop aan de orde zijn;  wonen en zorg vormt een belangrijk aandachtspunt bij al deze genoemde ontwikkelingen.

De zeven gemeenten uit de regio zijn na vaststelling van de Regionale woonagenda begonnen om deze lokaal uit te werken. Doetinchem heeft daartoe een herziene woningbouwstrategie en een lokale woonagenda opgesteld. Op 5 november 2015 is de Herziene woningbouwstrategie 2015 door de gemeenteraad vastgesteld. Voor Doetinchem betekent dit dat is ingestemd met een maximaal aantal woningen. In de gemeente Doetinchem mogen tussen 1 januari 2015 en 1 januari 2025 maximaal 1.375 woningen toegevoegd worden. De opgaven uit de Regionale woonagenda die betrekking hebben op de kwalitatieve ontwikkeling van de woningvoorraad zijn, in de lokale woonagenda, verder uitgewerkt. De Lokale woonagenda gemeente Doetinchem 2016-2025 is op 22 september 2016 door de gemeenteraad vastgesteld. Meer hierover in paragraaf 5.5.5 Herziene woningbouwstrategie 2015 en paragraaf 5.5.6 Lokale woonagenda gemeente Doetinchem 2016-2025.

5.5

Gemeentelijk beleid

5.5.1

Structuurvisie Doetinchem 2035

Op 26 september 2013 heeft de gemeenteraad van Doetinchem de Structuurvisie Doetinchem 2035 vastgesteld. Deze structuurvisie schetst een beeld van de huidige ruimtelijke situatie en gaat zowel in op de kwaliteiten als op onderdelen waar verbeteringen denkbaar zijn. Er worden ruimtelijke kaders geschetst waarbinnen de gemeente Doetinchem de komende jaren wil werken. Daarbij gelden vier thema's. Dit zijn:  beherend ontwikkelen van stad en land;  kwaliteit en beleving;  economische kansen;  Doetinchem en haar omgeving. Beherend ontwikkelen van stad en land Het accent verschuift van ontwikkeling naar beheer als gevolg van de te verwachten vergrijzing van de bevolking en daling van het aantal inwoners. De focus komt te liggen op het verbeteren van bestaande gebieden en functies. Wat goed is vraagt om goed beheer en behoud. Wat niet langer voldoet vraagt om aanpassing of, in het uiterste geval, om vervanging door iets anders. Denkbaar is

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

21

de sloop van bebouwing en het transformeren van stukken stad naar natuur of stadspark. Kwaliteit en beleving De verschuiving van het accent naar beheer biedt kansen voor kwalitatieve ontwikkeling. Doetinchem moet aantrekkelijk zijn voor bewoners, bezoekers en bedrijven. In de structuurvisie ligt de focus op de beleving en ruimtelijke kwaliteit. De structuurvisie streeft een hoge ruimtelijke kwaliteit na. De kwaliteit zal er overal weer anders uitzien en is op verschillende manieren te realiseren. Economische kansen De gemeente Doetinchem wil aantrekkelijk blijven door bestaande kwaliteiten te versterken en nieuwe kwaliteiten aan te boren. Inzet is het behoud van werkgelegenheid en het redden van de traditioneel sterke sectoren, zoals de maakindustrie en de zorg. Daarnaast zet de gemeente in op onverwachte kansen die zich voordoen en het anticiperen daarop. De stad moet vernieuwend zijn zonder de bestaande kwaliteiten te verwaarlozen. Doetinchem en haar omgeving Als centrumgemeente zal Doetinchem de komende jaren een steeds belangrijkere rol vervullen. Als gevolg van bevolkingsontwikkeling zullen omliggende dorpen steeds vaker gebruik maken van de Doetinchemse voorzieningen. Goede verbindingen met de buurgemeenten zijn noodzakelijk. Er zijn verschillende samenwerkingsvormen, ook met buurland Duitsland.

Belangrijke aandachtsgebieden zijn momenteel de infrastructuur, de zorg, het onderwijs, de werkgelegenheid en de cultuur. Onderzoek en conclusie De Structuurvisie Doetinchem 2035 van de gemeente bevat geen specifieke voorwaarden voor het plangebied.

5.5.2

Doetinchem Natuurlijk Duurzaam

Op 18 februari 2016 heeft de gemeenteraad het koersdocument Doetinchem Natuurlijk Duurzaam vastgesteld. In het koersdocument staat beschreven wat duurzaamheid voor Doetinchem betekent, welke middelen de gemeente inzet en welke doelen de gemeente heeft om de duurzaamheidsambities te behalen. Duurzaamheid is een heel breed begrip. Voor Doetinchem komt duurzaamheid terug op de beleidsvelden energie, natuur, klimaat, circulaire economie, mobiliteit en duurzame producten en diensten. De gemeente zet zichzelf in als verbinder die andere partijen ondersteunt en enthousiasmeert bij hun duurzame initiatieven. Met het koersdocument legt de gemeente de focus voornamelijk op het terrein van energie. Op dit terrein kan de gemeente grote 'winsten' behalen. Doetinchem wil, samen met de andere Achterhoekse gemeenten, in 2030 energieneutraal zijn. Dit doet de gemeente door zowel energie te besparen als schone energie op te wekken. De gemeente ziet het als taak om deze energietransitie te faciliteren en te stimuleren. Daarbij wil de gemeente het goede voorbeeld geven en de te banen wegen vrijmaken. Wat betreft de energiebesparing richten de gemeente zich voornamelijk op de bestaande woningvoorraad en het bedrijfsleven. De gemeente informeert en zorgt voor subsidieregelingen of leningen. Wat betreft energieopwekking zijn zon, biomassa en ook wind kansrijke duurzame energiebronnen.

In theorie kan elk gebouw voorzien in zijn eigen duurzame energieopwekking. Daar waar dit niet mogelijk is bieden collectieve duurzame energievoorzieningen het alternatief. Onderzoek en conclusie

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

22

In het voorliggende bestemmingsplan heeft de gemeente waar mogelijk al rekening gehouden met de energieneutraliteitsambitie. Zo is het in alle bestemmingen toegestaan om op daken van gebouwen zonnepanelen en -collectoren te plaatsen. Dit kan vergunningsvrij als rekening wordt gehouden met de bijbehorende randvoorwaarden. Het plaatsen van zonnepanelen en -collectoren op monumenten is niet vergunningsvrij. Het realiseren van zonnepanelen op de grond is alleen toegestaan als er een omgevingsvergunning is aangevraagd. De gedachtegang is dat eerst het dak wordt gebruikt om zonnepanelen te realiseren en dat daarna eventueel nog zonnepanelen tot maximaal 20 m2 op de grond gerealiseerd worden. Hiermee is de maximale oppervlakte maat op de grond voldoende. In het bestemmingsplan is geregeld dat de opgewekte duurzame energie zowel voor eigen gebruik als voor derden opgewekt mag worden.

5.5.3.

Notitie ‘Wonen landelijk gebied Gemeente Doetinchem’

Op 17 december 2020 heeft de gemeente Doetinchem de notitie ‘Wonen landelijk gebied gemeente Doetinchem’ vastgesteld. Deze notitie is opgesteld in navolging op het besluit van 28 november 2019 woningbouwstrategie 2019 waarin het toevoegen van woningen in het landelijk gebied niet expliciet is opgenomen. Deze notitie biedt meer duidelijkheid over nieuwe woningen in het landelijk gebied. Centraal daarbij staat dat het toevoegen van nieuwe woningen geen doel op zich moet zijn, maar een middel om bij te dragen aan het waarborgen en versterken van de sociale en fysieke kwaliteit van het landelijk gebied. Daarnaast staat centraal dat het landelijk gebied kortgezegd ook het landelijk gebied moet blijven. Voornoemde maakt dat ruimte wordt geboden voor het splitsen van bestaande burgeren bedrijfswoningen en voor het toevoegen van woningen als daarvoor agrarische bebouwing wordt gesloopt (functieverandering VAB (vrijkomende agrarische bebouwing) naar wonen). De voorwaarden die in deze notitie zijn opgenomen voor woningsplitsing en functieverandering van VAB naar wonen zijn waar mogelijk gebaseerd op bestaande regelingen/voorwaarden die daarmee een relatie kennen. Een belangrijke basis ligt in de nota van uitgangspunten die ten grondslag heeft gelegen aan het (vernietigde) bestemmingsplan ‘Buitengebied – 2012’.

Daarnaast zijn de voorwaarden ook zodanig opgesteld dat de juiste kwaliteit woningen worden toegevoegd met name als het gaat om de levensloopbestendigheid en duurzaamheid van de woning. Wat betreft het laatste wordt de wens uit gesproken dat het besef dat een duurzame woning bijdraagt aan het wooncomfort, het verminderen van de energielasten, het verhogen dan wel behouden van de waarde en het verbeteren van het milieu leidt tot initiatieven die verder gaan dan wat nodig zou zijn. Tot slot is binnen de voorwaarden in het bijzonder ook aandacht voor een goede ruimtelijke (landschappelijk en stedenbouwkundige) inpassing van de situatie na woningsplitsing of functieverandering van VAB naar wonen met ook aandacht voor een thema als natuur inclusiviteit. De voorwaarden zijn tegelijkertijd geen blijvend vaststaand gegeven. Er is, met in achtneming, van het doel en de uitgangspunten van voorliggende notitie onderbouwd maatwerk mogelijk en aanpassing van de voorwaarden is mogelijk als daar op basis van de uitvoering aanleiding voor zou zijn. Op de volgende pagina zijn de voorwaarden in deze notitie samenvattend opgenomen. Voor een toelichting op de voorwaarden wordt verwezen naar de betreffende delen van deze notitie. 1. In de basis geldt het volgende: a.

Aangetoond is dat de te slopen opstallen legaal tot stand zijn gekomen en gedurende minimaal 3 jaar in gebruik zijn geweest ten dienste van het agrarische bedrijf; b. Vaststaat dat de bedrijfsvoering wordt beëindigd vóór vaststelling van het ruimtelijk plan dat de functieverandering naar wonen mogelijk maakt; c. De agrarische bestemming ter plaatse geheel of gedeeltelijk wordt gewijzigd naar de bestemming ‘Wonen’, met dien verstande dat het agrarisch bouwvlak in elk geval is verwijderd; d. Aangetoond is dat het realiseren van de woning(en) met bijbehorende bouwwerken niet leidt aantasting van de gebruiksmogelijkheden van aangrenzende bedrijven, gronden en bouwwerken en dat een aanvaardbaar woon-en leefklimaat is gewaarborgd.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

23

2. De behoefte aan de te realiseren woning(en) moet zijn aangetoond. Daarom moet een onderbouwd verzoek om medewerking gezamenlijk worden ingediend door de eigenaar van locatie en de (potentiële) koper(s) van de te realiseren woning(en). 3. Voor het realiseren van de woning(en) wordt een termijn gesteld van maximaal 1 jaar. 4. Alle voormalige agrarische bedrijfsgebouwen moeten worden gesloopt met uitzondering van monumentale en/of gebouwen met een cultuurhistorische waarde. In ruil daarvoor zijn maximaal vier zelfstandige woningen toegestaan verdeeld over maximaal twee woongebouwen (elk woongebouw maximaal 2 woningen) binnen de contouren van het voormalig agrarisch bouwvlak. Voor de realisatie van één woongebouw van 750 m3, moet minimaal 950 m2 aan agrarische bedrijfsbebouwing worden gesloopt. 5. Als om bepaalde redenen de nieuwbouw van een woning niet kan plaatsvinden binnen het voormalig agrarisch bouwvlak, dan wordt bekeken of maatwerk kan worden geboden. 6. De benodigde sloop voor de realisatie van het aantal gewenste woningen kan verdeeld over meerdere locaties plaatsvinden. Voor een slooplocatie geldt een sloopondergrens van minimaal 300 m2 . Planologisch wordt vastgelegd dat gesloopte bebouwing niet kan worden teruggebouwd. De bouw van de woning(en) vindt plaats op één locatie en voor deze locatie geldt een sloopondergrens van 500 m2 . 7.

Als op basis van een Rijks-of provinciale regeling een financiële vergoeding is of wordt toegekend voor het beëindigen van agrarische bedrijfsactiviteiten, dan moet worden aangetoond dat de realisatie van één of meerdere woningen noodzakelijk is om de sloop van de voormalige agrarische bedrijfsgebouwen te kunnen bekostigen. 8. De te realiseren woning(en) moet(en) aardgasloos, levensloopbestendig, natuurinclusief en (bijna) energieneutraal zijn gebouwd en in ieder geval voldoen aan het Bouwbesluit. 9. De herontwikkeling van het erf wordt benut om ook de bestaande woning te verduurzamen naar bij voorkeur minimaal energielabel B. 10. Per woning (zowel bestaande als nieuw te bouwen) is maximaal 100 m2 aan bijbehorende bouwwerken toegestaan. Als monumentale bebouwing en/of met een cultuurhistorische waarde op het erf aanwezig zijn, dan moeten deze gebruikt worden als bijbehorende bouwwerken. 11. Er dient sprake te zijn van een zorgvuldige ruimtelijke (landschappelijke en stedenbouwkundige) inpassing. Daarvoor moet een door de gemeente goedgekeurd (samenhangend) erf-en landschappelijk inrichtingsplan worden opgesteld, welke voldoet aan bijlage 1, 2, 3 en 4. De landschappelijke inpassing moet gerealiseerd zijn binnen 1 jaar na ingebruikname van de nieuwe bestemming (Wonen) en dient vervolgens in stand te worden gehouden.

Concluderend Ten aanzien van bovenstaande kan worden geconcludeerd dat aan alle genoemde punten wordt voldaan en zijn verder uitgewerkt in de paragrafen onder hoofdstuk 6. 5.5.4

Herziene woningbouwstrategie 2019

Op 28 november 2019 heeft de gemeenteraad van Doetinchem de Woningbouwstrategie 2019 vastgesteld. De Woningbouwstrategie 2019 biedt ruimte om, onder bepaalde voorwaarden, nieuwe woningen te realiseren die aansluiten bij de vraag om in gemeente Doetinchem te wonen.

Ruimtelijke onderbouwing versie 5 datum 4 januari 2022

24

De afgelopen jaren waren er, vanwege afspraken binnen de Achterhoek, beperkte mogelijkheden om nieuwe woningen te realiseren. Naar aanleiding van recente onderzoeken, en signalen vanuit de samenleving, hebben Achterhoekse gemeenten nu meer ruimte om medewerking te verlenen aan het realiseren van nieuwe woningen die aansluiten bij de behoefte. In de Woningbouwstrategie 2019 is opgenomen onder welke voorwaarden nieuwe woningen in gemeente Doetinchem gerealiseerd mogen worden. Ingediende plannen van particulieren, ontwikkelaars en gemeente Doetinchem zelf worden op basis van de Woningbouwstrategie 2019 beoordeeld. In de Woningbouwstrategie 2019 staat (samengevat) dat: •

de behoefte voor de nieuwe woning(en) moet zijn aangetoond;

•

de nieuwe woning(en) in principe binnen de bebouwde kom wordt gerealiseerd;

•

met het realiseren van de woning(en) de kwaliteit van de omgeving verbetert (bijvoorbeeld doordat een leegstaand en/of vervallen pand wordt omgebouwd naar woningen).

Behoefte woningen in het buitengebied Aangezien inbreiden voor uitbreiden gaat, kunnen nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied niet zonder meer worden gehonoreerd. Maar ook in het buitengebied kan zich de situatie voordoen, dat de realisatie van één of enkele woningen voordelen op andere gebieden met zich meebrengt, die pleiten voor medewerking. Daarbij kan het bijvoorbeeld gaan om het saneren van asbest, het realiseren van milieu- en natuurdoelen, het versterken van landschappelijke of cultuurhistorische waarden en het voorkomen van oneigenlijk gebruik. In alle gevallen is maatwerk nodig en zal met de provincie moeten worden overlegd over het verlaten van het inbreidingsprincipe. Het criterium, dat de behoefte aan de nieuwe woningen moet worden aangetoond, blijft onverkort van kracht. Overigens was splitsing van cultuurhistorisch waardevolle panden in het buitengebied de afgelopen jaren onder de oude strategie mogelijk. Hiervoor was een reservering van 20 woningen beschikbaar, die nog niet geheel is gebruikt. De reservering vervalt. Splitsing van cultuurhistorisch waardevolle panden blijft in de nieuwe strategie in principe mogelijk. Onderzoek en conclusie De voorliggende ontwikkeling is voor het behoud van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing gelegen in het buitengebied van de gemeente.

De kaders voor medewerking aan de realisatie van woningen in het buitengebied zijn vastgelegd in de notitie ‘Wonen landelijk gebied gemeente Doetinchem’ zoals hierboven in paragraaf 5.5.3. beschreven.

5.5.5 Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2020 Het Gemeentelijk Rioleringsplan 2016-2020 vormt de basis voor de omgang met water in het algemeen en het rioleringsstelsel in het bijzonder. Met betrekking tot de ruimtelijke ordening en het stedelijk gebied zijn de volgende gidsprincipes voor integraal waterbeheer van belang:  het toepassen van de drietrapsstrategie: vasthouden, bergen en afvoeren;  water van schoon naar minder schoon laten stromen (geen afwenteling);  met water de identiteit van een plek zichtbaar maken;  een goede communicatie opzetten (intern en extern);  water als mede-ordenend principe toepassen bij ruimtelijke plannen;  samenwerken en afstemmen;  balans in watersysteem en waterketen. Door het toepassen van deze principes wordt gewerkt aan de ontwikkeling van een robuust, veerkrachtig en gezond watersysteem binnen de gemeentegrenzen, gecombineerd met een aantrekkelijke woonomgeving met optimale belevings- en gebruiksmogelijkheden van het water. Er is een goede samenwerking en afstemming tussen alle bij het waterbeheer betrokken partijen, en er vindt geen bestuurlijke, financiële of ruimtelijke afwenteling plaats. Dit is het algemene streefbeeld voor 2030. In het Gemeentelijk Rioleringsplan wordt het algemene streefbeeld per functie en thema nader uitgewerkt. In paragraaf 6.10 Water wordt nader op het aspect water ingegaan.