Bijlage 1.1 Jaarstukken gD 2024.pdf

Jaarstukken 2024

Jaarstukken 2024

2

Inhoudsopgave

Voorwoord ............................................................................................................ 5

1. Jaarverslag ....................................................................................................... 8 1.1 Leeswijzer bij de programma's ....................................................................... 9 1.2 Programma - Doetinchem 2036 .................................................................... 10 1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving ........................................ 15 1.4 Programma - Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving .................... 26 1.5 Programma - Organisatie en financiën ........................................................... 37 1.6 Overige algemene dekkingsmiddelen en het gebruik van onvoorzien ................. 44 2 Paragrafen ....................................................................................................... 45 2.1 Lokale heffingen ......................................................................................... 46 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 53 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................ 61 2.4 Financiering ............................................................................................... 69 2.5 Bedrijfsvoering ...........................................................................................

73 2.6 Verbonden partijen ..................................................................................... 81 2.7 Grondbeleid ............................................................................................... 99 2.8 Openbaarheid ............................................................................................ 102

3. Jaarrekening .................................................................................................. 107 3.1 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting ............. 108 3.1.1 Overzicht van baten en lasten ................................................................ 109 3.1.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................... 112 3.1.3 Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma .................... 150 3.1.4 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .................................................................................................................. 156 3.1.5 Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ........................................................... 157 3.1.6 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................ 158

3

3.2 De balans en de toelichting ......................................................................... 159 3.2.1 Balans ................................................................................................ 160 3.2.2 Toelichting op de balans........................................................................ 162 3.2.2.1 Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............. 162 3.2.2.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening ............ 166 3.2.2.3 Toelichting op de balansposten ........................................................ 168 3.2.2.4 Niet in de balans opgenomen rechten/verplichtingen .......................... 190 3.3 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................. 193 3.4 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen .............. 195 3.5 De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld 229 3.6 Lopende investeringen ................................................................................ 234

4. Bijlagen ......................................................................................................... 244 Bijlage 1: Overzicht Begrotingswijzigingen .......................................................... 245 Bijlage 2. Voedingen, onttrekkingen en benodigde omvang van de reserves en voorzieningen ................................................................................................. 248 Bijlage 3: Verplichte beleidsindicatoren .............................................................. 253 Bijlage 4: Voorstellen Rekenkamer in 2024 ......................................................... 256 Bijlage 5: Gemeenteraad (2022-2026) op 31-12-2024 ......................................... 259 Bijlage 6: College van burgemeester en wethouders (2022-2026) op 31-12-2024 ... 262 Bijlage 7: Afkortingenlijst ................................................................................. 265

4

Voorwoord Voor u liggen de jaarstukken van de gemeente Doetinchem over het jaar 2024. In deze jaarstukken leggen wij als college, zowel beleidsmatig als financieel verantwoording af. 2024 is het derde jaar waarin uitvoering is gegeven aan onze coalitieagenda ‘Samen groeien in kwaliteit’. In deze jaarstukken vindt u een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen, projecten en uitdagingen van onze gemeente in het afgelopen jaar. Doetinchem 2036 Doetinchem groeit en bloeit! Ook in 2024 hebben we onverminderd ingezet op onze groeiambitie. Met baby Nio telde de gemeente Doetinchem eind 2024 60.000 inwoners en daarmee zitten we op koers van onze groeiambitie. De woningbouw krijgt steeds meer vaart en de kwaliteit van de bestaande woningen worden verbeterd. Zo hebben we in 2024 gewerkt aan de uitwerking van de woonvisie. Daarmee houden we vast aan onze doelstelling dat het goed wonen is in Doetinchem. Met de vaststelling van de binnenstadsvisie is het Hamburgerkwartier aangemerkt als prioritair gebied. Er gaat gestart worden met dit eerste deelproject uit de hernieuwde binnenstadsvisie. De gebiedsontwikkeling in de spoorzone is de meest in het oog springende opgave voor de komende jaren. In 2024 is binnen het gebied van de spoorzone volgens planning gewerkt. Met betrekking tot de herontwikkeling van de Laborijn-locatie heeft uw raad een grondexploitatie geopend.

Met Laborijn zijn afspraken gemaakt voor de aankoop van een restkavel. Voor de ontwikkeling van de woongemeenschap Naoberhoek heeft u in september groen licht gegeven. In dit nieuwe woonconcept kunnen asielzoekers en inwoners van Doetinchem zij aan zij gaan leven, leren en werken. In 2024 is het mobiliteitsplan en het parkeerbeleid vastgesteld. In het mobiliteitsplan is een wensbeeld geschetst van de mobiliteitssituatie in 2036. Ook de verkeersveiligheid op en rond scholen is in 2024 onverminderd aandacht geschonken door campagnes en opfriscursussen over verkeersregels. Hiermee blijven we inzetten op een veilige gemeente voor jong en oud. Sociale en veerkrachtige samenleving In 2024 heeft uw raad het 'Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036, Samen groeien, gewoon doen' vastgesteld. Dit kader zet de strategische koers neer voor het sociaal domein en richt zich op de lange termijn. Voor de komende jaren staan een viertal sociale opgaven centraal: • Bestaanszekerheid als basis onder een sociaal en veerkrachtig Doetinchem • Verstevigen sociale basis in buurten en wijken • Kansrijk opgroeien en een leven lang leren • Gezond en gelukkig leven In de tweede helft van 2024 is gestart met de uitwerking van deze vier opgaven. Besluitvorming hierover is medio 2025 voorzien. Afgelopen jaar hebben we vooral ingezet op het samenwerken met verschillende partijen.

Dit doen we om stappen te maken op het gebied van preventie-infrastructuur. Preventie is tevens een belangrijke pijler in het Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA), waar de gemeente uitvoering aan geeft. We hebben ingezet op het verstevigen van de sociale basis in wijken en dorpen. Dit zorgt ervoor dat onze inwoners mee kunnen (blijven) doen in de samenleving. In 2024 is hard gewerkt aan de totstandkoming van de Visie op Wonen en Zorg en zijn door middel van subsidies en fondsen veel bewonersinitiatieven gesteund. Onbekommerd opgroeien en jezelf ontplooien; wat bij het kind begint blijft een leven lang van belang. Voor deze opgave hebben we afgelopen jaar onder andere ingezet op de educatieve agenda en het nieuwe integraal huisvestingsplan (IHP). Ook hebben we ingezet op het versterken van de verbinding tussen de jeugdgezondheidszorg, peuteropvang, jeugd- en gezinswerkers en de doorgaande lijn met de basisschool. Daarnaast is in 2024 vanuit de experimenteerruimte extra ingezet op het stedelijk jongerenwerk bij Buurtplein. De aanwezigheid en zichtbaarheid op straat is vergroot, het online jongerenwerk is verder uitgebreid en de samenwerking met het

5

jongerenwerk (JC) Amphion Cultuurbedrijf, en het voortgezet onderwijs (VO) is versterkt. Zo is het jongeren werk aanwezig op de Internationale Schakelklas (ISK) van het Metzo College. Om een impuls te geven aan het bewegen, ontmoeten en beleven in de openbare ruimte zijn we in 2024 gestart met het opstellen van een nieuwe visie op sportaccommodaties en de sportieve buitenruimte. In deze visie maken we nadrukkelijker de koppeling tussen sport, bewegen en de openbare ruimte. Afgelopen jaar hebben we ook gewerkt aan het versterken en herstellen van de bestaanszekerheid, zoals de zekerheid van inkomen of een woning. Met Buurtplein en Laborijn hebben we gewerkt aan de uitrol van activerend werken, waarbij in gezamenlijkheid gekeken wordt wat er nodig is om de bestaanszekerheid te versterken. Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving In dit programma ligt de focus op inzet voor de fysieke leefomgeving. We hebben het afgelopen jaar ingezet op het verduurzamen van de bestaande woningvoorraad, onder andere via subsidies van het Rijk. Om een aantrekkelijke gemeente te zijn om te wonen voor zowel onze huidige inwoners als voor de toekomstige Doetinchemmers, werkten we aan de uitvoering van de woondeal met het Rijk. Het realiseren van betaalbare woningen is daarbij een belangrijk aandachtspunt.

In de woondeal is afgesproken dat er in deze periode 2470 woningen worden gerealiseerd, waarbij het idee was dat we in een paar jaar zouden toegroeien naar 300 woningen per jaar. Dit is helaas in 2024 niet helemaal gelukt. Net als in de rest van Nederland is ook bij ons de woningbouwproductie achtergebleven. De verwachting is dat het benodigde aantal van 300 woningen in 2025 wel wordt gerealiseerd. Om in 2050 een energieneutrale gebouwde omgeving te realiseren hebben we een heldere koers uitgezet om in 2030 het gebruik van primaire grondstoffen te halveren. Ook moeten we ons aanpassen aan extremere weersomstandigheden, om klimaatbestendig en waterrobuust te worden. Dit kunnen we niet alleen en daarom hebben we ingezet op een gezamenlijke aanpak en inzet van inwoners, ondernemers, organisaties en overheid. Zo hebben we in het kader van de uitvoeringsagenda klimaatadaptatie verschillende acties uitgevoerd, waaronder vergroeningsacties, een regentonactie en de invoering van een subsidieregeling water en groen. De gemeente heeft een taak in het onderhouden van de openbare ruimte. Dit doen we volgens de gedachte schoon, heel en veilig. Net als in de afgelopen jaren heeft Buha deze taken voor ons uitgevoerd. Organisatie en financiën In 2024 is de organisatievisie 'groei door doen' gelanceerd binnen de organisatie.

Om onze gezamenlijke ambities waar te maken zijn er een drietal ontwikkelthema's geformuleerd: • We hebben meer oog voor menselijk kapitaal en de arbeidsmarkt • We werken efficiënter en innovatiever • Doetinchem ontwikkelt zich als centrumgemeente met meer focus op de inwoner, regio, provincie en het Rijk Deze thema's zorgen voor focus, waarbij de organisatie stap voor stap toewerken naar een toekomstbestendige organisatie. De afgelopen jaren hebben we nadrukkelijk geïnvesteerd in het ziekteverzuim, bijvoorbeeld door een vernieuwd vitaliteitsbeleid. Daarbij ligt de focus op preventie. Mede hierdoor is het ziekteverzuim gedaald van 5,1% in 2023 naar 4,1% in 2024. In 2024 hebben we ook geïnvesteerd in de toegankelijkheid van onze informatie aan de inwoners en de dienstverlening aan onze inwoners. Zo is er een grootschalig dienstverleningsonderzoek uitgevoerd voor publiekszaken. Hierin is specifiek aan de inwoner gevraagd om tips en verbeteringen voor onze dienstverlening. Deze tips en verbeteringen worden gekoppeld aan acties om onze dienstverlening verder aan te scherpen. We hebben ook aan onze digitale dienstverlening gewerkt door het meer en meer toegankelijk maken van digitale documenten. Daarnaast hebben we onze chatbot verbeterd, waardoor het eenvoudiger wordt voor onze inwoners om informatie te vinden.

Ook is het participatieplan 'Samen maken we Doetinchem, Gaanderen en (Nieuw) Wehl' vastgesteld.

6

Er is gewerkt aan een meer planmatige inzet van participatie bij onze eigen plannen en projecten. De gemeente Doetinchem heeft de afgelopen jaren ook nadrukkelijk ingezet op subsidieverwerving en dit werpt zijn vruchten af. In 2024 hebben we diverse subsidies weten binnen te halen, zowel vanuit Europa, het Rijk en de provincie. Hiermee maken we Doetinchem en de omringende dorpen nog mooier. Financieel resultaat 2024 Het financieel resultaat bij deze jaarrekening ten opzichte van de eindwijziging 2024 bedraagt met name als gevolg van incidentele meevallers € 11.691.000 voordelig. Daarvan willen we € 2.473.000 bestemmen voor 2025, € 1.567.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve gebiedsontwikkeling, € 741.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve crisisherstelfonds, € 68.000 onttrekken aan de bestemmingsreserve spaarverlof, € 100.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve volkshuisvestingsfonds, € 490.000 toevoegen aan de bestemmingsreserve werkgelegenheid, € 247.000 toevoegen aan de voorziening afvalverwerking en € 6.141.000 toevoegen aan de algemene reserve. Op het moment van het opstellen van de jaarstukken 2024 vervangt mevrouw Rosa Giesen wegens ziekteverlof portefeuillehouder Patrick Moors. Voor de ontwikkelingen in de programma's waar portefeuillehouder Patrick Moors staat genoemd, kunt u zich wenden tot portefeuillehouder mevrouw Rosa Giesen.

In de programma’s beschrijven wij welke resultaten wij behaald hebben in 2024 en wat deze hebben bijgedragen aan de voorgenomen doelstellingen. In de jaarrekening wordt een toelichting gegeven op het rekeningresultaat en de bestemmingsvoorstellen. Ondanks het positieve rekeningresultaat kampen we met flinke onzekerheden voor de toekomst. We zien dat de algemene uitkering uit het gemeentefonds de komende jaren minder wordt en naar verwachting onvoldoende is om de loon- en prijsstijgingen te dekken. In de voorjaarsnota 2025 van het Rijk zijn in ieder geval structurele middelen opgenomen om de terugval van het gemeentefonds in 2026 gedeeltelijk te dempen. Dit mede naar aanleiding van de lobby door de VNG bij het Rijk. Mede op basis van het advies van de deskundige Commissie Van Ark is het ingroeipad van de maatregelen van de hervormingsagenda jeugd verzacht. Vanaf 2028 zal er een nieuw financieel arrangement voor de jeugdzorg komen. Het Rijk loopt hier echter niet op vooruit, want er zijn geen extra middelen toegevoegd in 2028 en er is dus nog geen oplossing. De uitdagingen voor onze gemeente blijven dus onverminderd groot en we weten nog niet of de meicirculaire hier ons voldoende voor gaat compenseren.

We zullen dus net als in 2024 creatief moeten blijven in het vinden en verzilveren van (externe) subsidies, het verhogen van onze inkomsten en behoedzaam inzetten van onze incidentele middelen.

7

1. Jaarverslag

8

1.1 Leeswijzer bij de programma's Bij de programma's beschrijven wij welke resultaten we behaald hebben in 2024 en wat deze hebben bijgedragen aan de doelstellingen die we ons gesteld hadden in de begroting 2024. De acties die voor 2024 waren gepland hebben we als volgt beoordeeld: • Groen: volledig gerealiseerd. • Oranje: proces in werking gesteld, maar vergt een langere doorlooptijd of is een doorlopend proces. • Rood: in het verantwoordingsjaar niet gerealiseerd.

9

1.2 Programma - Doetinchem 2036 Voor dit programma waren in 2024 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem werkt aan de groeiambitie “Doetinchem 2036”. B. Doetinchem creëert de randvoorwaarden zodat de economie wordt versterkt. C. Doetinchem versterkt haar centrumfunctie en heeft aantrekkelijke voorzieningen voor bewoners en bezoekers. D. Doetinchem is goed bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en met de auto. E. Doetinchem is een veilige gemeente. Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem werkt aan de groeiambitie “Doetinchem 2036” Doetinchem wil graag als centrumgemeente een sterke gemeenschap zijn met goede voorzieningen. Vanuit de ambitie om in 2036 door te groeien naar 70.000 inwoners is de spoorzone aangewezen als geprioriteerde opgave. Voor de vitaliteit van de stad is een sterk centrum met voorzieningen van belang. Hiertoe is een binnenstadsvisie vastgesteld. Met de geboorte van baby Nio eind 2024 telt Doetinchem 60.000 inwoners, daarmee zitten we op koers van onze groeiambitie. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1. Woonvisie uitwerken in ontwikkelstrategie In 2024 is gewerkt aan de uitwerking van de Woonvisie. Met input vanuit alle werkvelden die betrokken zijn bij het realiseren van woningbouwlocaties is een dynamisch document opgesteld, waarin vastgelegd de prioritaire ontwikkellocaties voor de korte en langere termijn.

Omdat niet elke kern, wijk en buurt hetzelfde is of dezelfde behoefte heeft is per gebied aangegeven voor wie daar woningen gerealiseerd moeten worden en of daarbij ook voorzieningen nodig zijn. A2. Opstellen binnenstadsvisie In juni 2024 heeft de gemeenteraad in grote meerderheid de binnenstadsvisie vastgesteld. Om tot deze visie te komen zijn vele stadsgenoten betrokken. De vereniging van vastgoedeigenaren en de binnenstadondernemers hebben op voorhand steun voor de visie opgehaald bij hun Algemene ledenvergaderingen. Het Hamburgerkwartier is als prioritair gebied aangemerkt. A3. Opstellen masterplan en ontwikkelstrategie gebied spoorzone Spoorzone is een groot herontwikkelingsgebied van ruim 50 ha. De ontwikkeling voorziet in vestiging van (kleinere) bedrijven en maatschappelijke voorzieningen en 1.500-2.000 woningen. Er zijn twee geprioriteerde projecten binnen Spoorzone gedefinieerd, die als eerste worden opgepakt. Deze zijn: a: de herontwikkeling van de Laborijnlocatie. Naast nieuwbouw voor Laborijn wordt hier een gemengde woon- en werkomgeving gerealiseerd. Een mijlpaal was de toekenning van ruim € 3 miljoen euro aan subsidie door het Rijk. Dit was in kader van de Woningbouwimpuls (WBI). Met dit geld kunnen we een deel van het publieke tekort dekken. Daarnaast heeft de gemeenteraad een grondexploitatie geopend.

Met Laborijn zijn afspraken gemaakt voor de aankoop van hun restkavel.

10

b: de woongemeenschap Naoberhoek. Dit is een gemengd woongebouw voor asielzoekers en woningzoekenden. De raad heeft in september groen licht gegeven voor deze ontwikkeling. Sité wordt de bouwheer van Naoberhoek. In de onmiddellijke omgeving zijn er gemeentelijke gronden waar een nieuwe ontwikkeling mogelijk is. Hiervoor wordt een gemeentelijke grondexploitatie opgesteld. In die grondexploitatie wordt uitgegaan van realisatie van 40 appartementen, een gemengd woon-werkgebouw en een gebouwde parkeervoorziening voor de bewoners/gebruikers van dit deelgebied. In 2024 is binnen het gebied spoorzone volgens planning gewerkt. Deze ontwikkeling loopt de komende jaren nog door.

A4. Uitwerking opgaven voor Slangenburg en Gaanderen In het landelijk gebied van De Slangenburg en Gaanderen heeft een gebiedsproces plaatsgevonden. Op de thema's landbouw, verdroging en leefbaarheid zijn concrete opgaven geformuleerd. In programma 1.4. C is beschreven hoe dit verder voor het landelijk gebied is uitgewerkt. Wat wilden we bereiken? B. Doetinchem creëert de randvoorwaarden zodat de economie wordt versterkt Met ondernemers en organisaties wordt de economie versterkt. Daarbij is de ambitie om Doetinchem als de banenmotor in een krachtige Achterhoekse economie te zien, ruimte te bieden voor ondernemerschap en bedrijvigheid en talent op alle niveaus te boeien en te binden. Hieraan is uitvoering gegeven door tal van projecten. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1. Uitvoering geven aan de strategische agenda 2023-2027 Om personeel te boeien, te binden en aan te trekken zijn diverse acties uitgevoerd: de campagne “Maak er werk van” om onbenut arbeidspotentieel te activeren heeft 481 aanmeldingen bij het regionaal werkmobiliteitsteam opgeleverd, de campagne “Aju file” heeft vele forensen richting Arnhem/Nijmegen bewust gemaakt van de carrièrekansen in Doetinchem, de citybranding is samen met vele stadspartners opgezet, onderscheidende kernwaarden van onze gemeente zijn in gezamenlijkheid verkend en bepaald.

De netwerken van onze small giants worden gebruikt om de bekendheid van het aantrekkelijke werkklimaat te vergroten. Voor de citybranding is een interessante eerste pilotproject gevonden: Koningsdag 2025. B2. Opstellen strategie werklocaties In 2024 is het beleidskader voor economische functies verder ontwikkeld. Het doel van dit kader is om ruimte te behouden en blijven bieden aan economische functies. Ook is beleid opgesteld voor functies waar die op dit moment geen passende bestemming kennen. Naast het beleidskader is in 2024 begonnen met het opstellen van een brede visie op de Doetinchemse economie. B3. Verkenning ontwikkelruimte bedrijfskavels Het rapport van de Stec groep waarin onderzoek is gedaan naar de in- en uitbreidingspotentie van onze bedrijventerreinen is in Q1 van 2024 gepresenteerd aan de

11

raad. Als vervolg hierop zijn we in 2024 aan de slag gegaan met de aanbevelingen uit dit rapport. Zo is een gebiedsmakelaar gestart om de inbreidingspotentie en het beter benutten van onze bestaande bedrijventerreinen te onderzoeken, zijn we gestart met een zoektocht naar ruimte voor een lokaal bedrijventerrein en zetten we een onderzoek uit in West-Achterhoek verband voor een nieuw regionaal bedrijventerrein. B4. Verbetering dienstverlening ondernemers De gemeentelijke website kent een landingspagina voor ondernemers, het ondernemersportaal. Op deze landingspagina kan worden doorgeklikt naar de belangrijkste (actuele) thema's voor ondernemers. De accountmanagers economie zijn het persoonlijke aanspreekpunt voor algemene dienstverlening aan ondernemers. Het ondernemerssteunpunt van Laborijn is er voor sociaal-economische vragen van ondernemers. Daarnaast zijn er in 2024 medewerkers aangetrokken die op specifieke onderwerpen zoals duurzaamheid en vastgoed als contactpersoon optreden. Zo kan de hulpvraag nog beter worden beantwoord. Verder zijn er regelmatig bedrijfsbezoeken aan ondernemers. Wat wilden we bereiken? C. Doetinchem versterkt haar centrumfunctie en heeft aantrekkelijke voorzieningen voor bewoners en bezoekers. Doetinchem heeft een belangrijke centrumfunctie in de regio. Doetinchem heeft haar centrumrol verder versterkt op het gebied van economie.

Ook is er gezorgd voor uitbreiding met prettige woon- en verblijfgebieden. Er zijn tal van acties geweest om Doetinchem op de kaart te zetten als "Podium van de Achterhoek". Wat hebben we daarvoor gedaan? C1. Uitvoering geven aan de Koersnotitie - en Uitvoeringsagenda Vrijetijdeconomie Op basis van de Koersnotitie Vrijetijdseconomie 2020-2030 is middels de Uitvoeringsagenda 2023-2024 ingezet op de ontwikkeling van recreatie en toerisme waarmee de economische vitaliteit van onze gemeente is versterkt. De aanleg van het MTB routenetwerk is in de laatste fase van uitvoering en biedt, zodra opgeleverd, gelegenheid om op verschillende locaties rond de stad de MTB sport te beoefenen. De realisatie van het Bezoekerscentrum voor Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen in de Achterhoek in kasteel Slangenburg heeft vertraging opgelopen; eerst wordt gestart met de noodzakelijke restauratie van het kasteel. Er is ondertussen fors ingezet op activiteiten door openstelling en rondleiding van het kasteel Slangenburg. De horeca in het Koetshuis geeft een extra recreatieve impuls. Ook de vergader en trouw locatie die gerealiseerd is met o.a. Leader subsidie voldoet uitstekend. Ook zijn er nieuwe wandelroutes gerealiseerd zoals het Ludgerpad en in het Wehlse bos.

Vanuit marketingorganisatie stichting Achterhoek Toerisme is een toeristisch coördinator aangesteld voor de doorontwikkeling van het toerisme in Doetinchem en het leggen van verbindingen tussen toeristische organisaties en -ondernemers. Verbeteringen van de routestructuren voor fietsen en wandelen in de Kruisberg zorgen ervoor dat Doetinchem dé plek is van waar recreanten de toeristische parels in de omgeving ontdekken. De komst van o.a. de gracht van Iseldoks, Park of Dutch Dreams en het verlengen van de flaneersteiger maakt de binnenstad aan de Oude IJssel ook voor toeristen steeds aantrekkelijker. Hierop is ingespeeld door de realisatie van een aanlegplaats voor rondvaartboten, sloepverhuur en ruimte voor waterrecreatie op de Oude IJssel.

12

C2. Doetinchem zet zich in voor het behoud van ons cultuurhistorisch erfgoed In 2024 zijn een aantal monumenteneigenaren ondersteund door middel van subsidie voor de instandhouding van hun monument. Voor vijf villa’s aan de Plantsoenstraat is een aanwijzingsprocedure tot gemeentelijk monument opgestart. Aan de gemeentelijke molens is een provinciale draaipremie en een gemeentelijke exploitatiesubsidie uitgekeerd. De samenwerking met het Stadsmuseum is versterkt door middel van advies en een bijdrage voor het restaureren van het Vikingzwaard, zodat die aan het grote publiek getoond kan worden en bijdraagt aan het verhaal van Doetinchem. De verbinding tussen erfgoed en cultuur heeft verder vorm gekregen in het Cultuur- en Erfgoedpact Achterhoek 2025-2028. Voor eigenaren van religieus erfgoed is een fietsroute langs religieuze gebouwen ontwikkeld en een kerkenfestival georganiseerd. Tijdens Open Monumentendag hebben dit jaar weer vele monumenten hun deuren geopend: samen met de Stichting Open Monumentendag is een nieuwe monumentenkabouterroute door de stad Doetinchem gepresenteerd. Bij ontwikkelingen zoals de Spoorzone worden de aanwezige cultuurhistorische waarden zo goed mogelijk geborgd. Daarbij is samenwerking gezocht tussen erfgoed en klimaatadaptatie door alle monumenten in relatie tot wateroverlastlocaties in beeld te brengen.

Tenslotte is het ondergrondse erfgoed beter zichtbaar en beleefbaar gemaakt door op de locatie van het voormalige Klooster Bethlehem een publieksdag te organiseren. Hierbij mochten mensen onder deskundige begeleiding ook zelf meezoeken naar archeologische vondsten op het terrein. Wat wilden we bereiken? D. Doetinchem is goed bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en met de auto Mobiliteit is belangrijk voor ontmoeting en sociale interactie in de stad en het landelijk gebied. Om nu en in de toekomst goed bereikbaar te zijn voor een ieder zijn de mobiliteitsplan en parkeerbeleid opgesteld. Deze geven de ontwikkelingsrichting en mogelijkheden aan. Daarnaast is er extra aandacht voor fietsers en voetgangers en duurzaamheid. Zo is er inzet gepleegd op de aanleg van extra laadpalen in de openbare ruimte. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1. Vaststellen mobiliteitsplan In 2024 is het mobiliteitsplan vastgesteld. In het mobiliteitsplan is een wensbeeld geschetst van de mobiliteitssituatie in 2036, rekening houdend met onder andere ambities van het gemeentebestuur, participatie onder inwoners en belangengroepen, trends en ontwikkelingen (onder andere Doetinchem 2036). Er zijn maatregelen beschreven waarmee dit wensbeeld de komende jaren ook daadwerkelijk gerealiseerd kan worden.

Inmiddels is een onderzoek naar de robuustheid van de centrumring afgerond en is duidelijk welke maatregelen de komende jaren uitgevoerd moeten worden om de groei van Doetinchem op het wegennet te kunnen verwerken. In samenhang met het mobiliteitsplan is ook de parkeerbeleid door de gemeenteraad vastgesteld. In de nota staan verschillende voorstellen om de inkomsten te verhogen maar ook om het parkeren in de binnenstad de komende jaren mogelijk te houden. Inmiddels hebben er verschuivingen plaats gevonden van de parkeertarieven en is dagkaart van €4 euro behouden.

13

D2. Continueren en uitbereiden campagnes verkeersveiligheid Aan de verkeersveiligheid op en rond scholen is in 2024 onverminderd aandacht geschonken. Zo is de campagne High Five in 2024 uitgerold op de drie scholen rond het Willy Brandtplein en bij De Plattenburg en Octa. De opfriscursussen verkeersregels in samenwerking met VVN zijn georganiseerd. Het project Doortrappen, waarbij voorlichting wordt gegeven over het fietsen op een elektrische fiets, driewieler, gebruik van fietshelm en spiegels, is boven verwachting goed bezocht. In 2024 is het project city deal Fietsen gestart waarbij iedereen in de gelegenheid wordt gesteld een fiets te bezitten. Ook in dat kader zijn fietscursussen gegeven. Wat wilden we bereiken? E. Doetinchem is een veilige gemeente. Doetinchem is een veilige gemeente waarbij we met het integraal veiligheidsbeleid voor de lange termijn inzetten op de aanpak van ondermijning. We willen ondermijning terugdringen en georganiseerde ondermijnende criminaliteit in onze gemeente tegengaan. Wat hebben we daarvoor gedaan? E1. Continueren aanpak ondermijning Het afgelopen jaar hebben de we aanpak ondermijning gecontinueerd. Bij de aanpak hebben we gebruik gemaakt van de bestuurlijke instrumenten om ondermijning tegen te gaan en/of te beëindigen.

Naast de blijvende inzet van repressieve instrumenten, hebben we ook ingezet op een veel stevigere en langdurige preventie, gericht op het wegnemen van de voedingsbodem en de aanpak van gelegenheidsstructuren en kwetsbare sectoren en branches. Ondermijnende criminaliteit heeft een wat onzichtbaar en fluïde karakter. Probleemgericht, informatiegestuurd en creatief werken is toegenomen en het lokaal ondermijningsoverleg is gecontinueerd. Wat heeft het gekost? Programma 1 (bedragen x € 1.000)

Primitieve begroting 2024

Begroting ná wijziging 2024

Realisatie 2024

Realisatie 2023

Baten

11.516

4.127

7.554

Lasten

33.137

27.834

30.629

34.235

Het totaal saldo van baten en lasten

-21.621

-23.707

-23.075

-24.121

Onttrekkingen aan de reserves

-

1.182

1.182

9.748

Toevoegingen aan de reserves

-

2.135

2.135

1.286

Saldo mutaties in de reserves

-

-953

-953

8.462

-21.621

-24.660

-24.028

-15.659

Het resultaat van programma 1

10.114

14

1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving Voor dit programma waren in 2024 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. We stellen gezondheid en preventie centraal in ons sociaal beleid. B. We versterken de sociale basis in wijken en dorpen. C. Jeugd groeit veilig op, krijgt gelijke kansen aangeboden waarbij hun talenten worden benut. D. De menselijke maat en maatwerk staan voorop bij het bieden van zorg en ondersteuning aan onze inwoners. E. Bestaanszekerheid vormt de basis en iedereen doet naar vermogen mee in de samenleving. F. Iedereen voelt zich welkom en gelijkwaardig in onze inclusieve gemeente. G. Sport- en cultuur is beschikbaar voor iedereen. Wat wilden we bereiken? A. We stellen gezondheid en preventie centraal in ons sociaal beleid Door het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en het Integraal Zorg Akkoord (IZA) is een proces in gang gezet waarbij preventie en gezondheid centraal staan. Het heeft geleid tot meerdere succesvolle afgeronde activiteiten in 2024. Ook in het nieuwe beleidskader sociaal domein zijn preventie en gezondheid belangrijke pijlers geworden. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1. We geven uitvoering aan het nieuwe beleidskader sociaal domein Na een uitgebreid en zorgvuldig traject heeft de gemeenteraad in juni 2024 het ‘Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen’ vastgesteld.

Dit Integraal beleidskader sociaal domein zet de strategische koers voor het sociaal domein uit en richt zich op de lange termijn. We werken integraal vanuit een brede, integrale visie. Dat doen we aan de hand van vijf bouwstenen en vier sociale opgaven. We gaan werken met vijf bouwstenen: veerkracht, perspectief, inwoner centraal, preventie en vertrouwen. De bouwstenen laten zien wat wij belangrijk vinden, waar wij voor staan en hoe we te werk gaan. We gaan de komende jaren aan de slag met vier grote sociale opgaven: - Bestaanszekerheid als basis onder een sociaal en veerkrachtig Doetinchem; - Verstevigen sociale basis in buurten en wijken; - Kansrijk opgroeien en een leven lang leren; - Gezond en gelukkig leven. In de tweede helft van 2024 zijn we gestart om de vier sociale opgaven uit te werken in vier integrale uitvoeringsagenda’s. Besluitvorming hierover is voorzien in het voorjaar van 2025. A2. We geven uitvoering aan het plan van aanpak Gezond & Actief Leven Akkoord (GALA) In 2024 hebben we uitvoering gegeven aan het plan van aanpak GALA. We hebben diverse projecten en activiteiten opgezet en voortgezet op het gebied van gezondheid, sport en bewegen en sociale basis. Zo zijn we in 2024 onder andere gestart met de implementatie van de ketenaanpakken om zo te komen tot een goede samenhangende lokale aanpak, de zogenaamde preventie-infrastructuur.

Er zijn lokale projectleiders

15

aangesteld. Zij zorgen voor het lokale deel en hebben hierbij nauw contact met de GGD die projectleider is voor het regionale deel (wat binnen IZA hoort). A3. We dragen bij aan een toekomstbestendig en houdbaar zorgstelsel aan de hand van de thema's en de vijf ketenaanpakken uit het Integraal Zorg Akkoord (IZA). In 2024 is het regioplan vertaald naar een werkagenda. Er zijn vier thema's benoemd: Gezond leven en Preventie, Veerkrachtig ouder worden, Mentaal gezond en Prettig werken. Ook zijn er zogenaamde uitvoeringscoalities gevormd die aan de slag gaan met het verder concreet maken van de werkagenda en het uitvoeren van de ambities uit de werkagenda. In elke uitvoeringscoalitie zitten 2 of 3 beleidsadviseurs namens de gemeenten en deze wordt getrokken door een wethouder en een zorgbestuurder. De bestuurlijke kartrekkers van de uitvoeringscoalities vormen samen de regiegroep. De uitvoeringscoalities ontwikkelen binnen de reikwijdte van hun thema en op basis van de werkagenda voorstellen voor projecten en transformatieplannen. A4. De lokale preventie-infrastructuur wordt beter zichtbaar en herkenbaar voor inwoners en professionals. In het door de gemeenteraad in juni 2024 vastgestelde ‘Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen’ hebben we verankerd dat we als gemeente een actieve rol pakken op het gebied van de preventie-infrastructuur.

Daarbij gaat het om de samenwerking met de gemeente én de samenwerking tussen de verschillende partijen. We maken duidelijk wie welke rol heeft en wat we verwachten op de inhoud én de samenwerking die daarvoor nodig is. In 2024 zijn we gestart om in de opdrachten aan onze verbonden partijen en subsidies aan maatschappelijke organisaties beter te borgen wat wij van hen verwachten op het gebied van de preventieinfrastructuur. A5. Stimuleren initiatieven preventie en gezondheid en verkleinen daarmee gezondheidsverschillen In 2024 is het ‘Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen’ vastgesteld. Vanuit de sociale opgave ‘Gezond en gelukkig leven’ hebben we prioriteit gegeven aan het terugdringen van gezondheidsachterstanden en het aanpakken van sociaaleconomische verschillen. In 2024 hebben we vanuit het plan van aanpak GALA en de werkagenda IZA uitvoering gegeven aan het stimuleren van initiatieven op het gebied van preventie en gezondheid, waaronder de implementatie van de ketenaanpakken en het versterken van het netwerk. Wat wilden we bereiken? B. We versterken de sociale basis in wijken en dorpen Het versterken van de sociale basis in wijken en dorpen zorgt ervoor dat onze inwoners mee kunnen doen in de samenleving.

In 2024 is hiervoor onder andere had gewerkt aan de totstandkoming van de Visie op Wonen en Zorg en zijn door middel van subsidies en fondsen veel bewonersinitiatieven gesteund. Sommige activiteiten lopen door in het nieuwe jaar.

16

Wat hebben we daarvoor gedaan? B1. Opstellen woonzorgvisie en deze leidend laten zijn bij thema's op het grensvlak van wonen en zorg 2024 stond in het teken van de Visie op wonen en zorg. In december 2024 is het visiestuk doorgeleid voor besluitvorming in januari 2025. Los van het vaststellen van een visie werken we in de praktijk al steeds meer in de geest van de Visie op wonen en zorg door vaker integraal naar gebiedsontwikkelingen te kijken en door bijvoorbeeld samen met de huisartsen te werken aan het project Continuïteit huisartsenzorg ‘iedereen een huisarts’. B2. Uitgangspunten en normen voor maatschappelijke voorzieningen gericht op sociale basis en in de pas met Doetinchem2036 In 2024 is in het kader van de Visie op wonen en zorg nadrukkelijk datagedreven gewerkt. Daardoor is het beeld van voorzieningen in onze gemeente aangescherpt. Zo is onder andere de zorgvraag op buurtniveau in kaart gebracht en zijn bevolkingsprognoses gebruikt om de dubbele vergrijzing inzichtelijk te maken. De kennis die we hebben nemen we mee bij gebiedsontwikkelingen zoals in de Spoorzone. B3. Doorontwikkeling leefbaarheids- en bewonersinitatieven (o.a.

Naoberfonds) In 2024 hebben we verschillende verkennende gesprekken gevoerd met organisaties en fondsen die (kleine) leefbaarheids- en bewonersinitiatieven faciliteren en ondersteunen, waaronder het Naoberfonds en het Platform Meedoen & Ondersteuning. Het resultaat van deze gesprekken is onderdeel geworden van het beleidskader sociaal domein en wordt opgepakt in de uitvoeringsagenda ‘Verstevigen sociale basis in buurten en wijken’. B4. Toekomstbestendige inrichting wijkgericht werken met inzet wijkverbinders In 2024 was incidenteel budget beschikbaar voor de inzet van buurt- en wijkverbinders in Overstegen en Schöneveld. Uit de monitoring en evaluatie van het gemeenschapsgericht werken met de ABCD-aanpak kwam duidelijk naar voren dat de buurt-/wijkverbinder een essentiële schakel vormt in het gemeenschapsgericht werken. Op basis van de positieve ervaringen is in 2024 besloten de aanpak met de inzet van buurt- en wijkverbinders voort te zetten en structureel te borgen. De gemeenteraad heeft in de gemeentebegroting 2025 e.v. besloten deze tot op heden incidentele middelen met ingang van 2025 structureel te borgen. Samenlevingsopbouw met de inzet van dorps-/wijk-/buurtverbinders is onderdeel van de opdracht van Buurtplein. Hierdoor kunnen we blijven inzetten op een duurzame verandering waarin bewoners aan het roer staan. B5.

formuleren nieuw vrijwilligersbeleid (leidraad voor de uitvoering) De uitvoering van het vrijwilligersbeleid wordt gedaan binnen de bestaande kaders. In 2024 zijn de verschillende partners uit het netwerk benaderd. Ook leden van de Sociale Raad zijn betrokken. De voorbereidende stappen zijn hiermee genomen om te komen tot een nieuw vrijwilligersbeleid dat aansluiting vindt bij het integraal beleidskader sociaal domein. Het proces wordt in 2025 afgerond.

17

B6. Herijken van onze subsidieregelingen In 2024 is onder andere de subsidieregeling voor activiteitenaanbod op gebied van sport, cultuur en welzijn aangepast. Waarbij voorwaarden rondom sociale veiligheid zijn opgenomen in de regeling. Daarnaast is ook de subsidieregeling voor clubaccommodaties aangepast, in lijn met de extra middelen die in 2024 beschikbaar waren. Hiermee zijn in 2024 7 stichtingen en/of verenigingen geholpen. De subsidieregelingen mantelondersteuning en vrijwilligersbeleid worden in 2025 herijkt. B7. We geven een impuls aan bewegen, ontmoeten en beleven in de openbare ruimte In 2024 zijn we gestart met het opstellen van een nieuwe visie op sportaccommodaties en de sportieve buitenruimte. In deze visie maken we nadrukkelijker de koppeling tussen sport, bewegen en de openbare ruimte. Wat wilden we bereiken? C. Jeugd groeit veilig op, krijgt gelijke kansen aangeboden waarbij hun talenten worden benut In 2024 zijn veel van de beoogde activiteiten in gang gezet en gerealiseerd. Met bijvoorbeeld een educatieve agenda en een nieuwe Integraal Huisvestingsplan onderwijs bouwen we, letterlijk en figuurlijk, samen met onze partners aan de ontwikkeling van jeugd in de gemeente Doetinchem. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1. Het versterken van een kansrijke start en gelijke ontwikkelkansen voor jonge kinderen van 0- 6 jaar.

Gemeente Doetinchem gaat voor een kansrijke start voor alle kinderen. Onderliggend doel van het onderwijsachterstandenbeleid is creëren van kansengelijkheid. Door voorschoolse en vroegschoolse educatie (VVE) al vanaf de leeftijd van 2 jaar aan te bieden, streven we ernaar dat alle kinderen van onze gemeente een goede basis meekrijgen voor de basisschool en hun verdere loopbaan. De afgelopen jaren hebben we ingezet op het versterken van de verbinding tussen de jeugdgezondheidszorg, peuteropvang, jeugd- en gezinswerkers en de doorgaande lijn met de basisschool. En daarbij zorgdragen voor een warme overdracht. Dit willen we verder intensiveren onder andere door de inzet van de Orthopedagoog Passend Peuteropvang (OPPO) op de peuteropvang locaties en basisscholen. We willen met ons VVE aanbod alle kinderen bereiken die dit nodig hebben. De spreiding van locaties is binnen onze gemeente voldoende en toereikend. C2. We implementeren de educatieve agenda De educatieve agenda Doetinchem, Doetinchem als onderwijsstad voor de toekomst is in 2024 door het college vastgesteld. De educatieve agenda draagt bij aan het uitvoeren van de 4 sociale opgaven uit het beleidskader sociaal domein 2024-2036 – Samen groeien.

De agenda sluit aan bij het onderwijsachterstandenbeleid Doetinchem 20232026, maar ook bij het Regioplan de Gezondste Regio, de ontwikkelingen met betrekking tot het onderwijs aan nieuwkomers en het regionale actieplan Achterhoekse jongeren. Met de educatieve agenda voeren we lokaal uit wat we in beleid (lokaal en regionaal) hebben vastgelegd voor de jeugdigen binnen het onderwijs. De thema's mentale

18

gezondheid en weerbaarheid, aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt en nieuwkomers zijn samen met het onderwijs opgepakt. In het vervolgproces en bij de uitvoering worden overig partners betrokken. C3. We geven uitvoering aan het nieuwe integraal huisvestingsplan onderwijs (IHP) In april 2024 heeft de raad het nieuwe Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Ruimte om te groeien vastgesteld. In het nieuwe IHP is tot 2050 een planning doorgerekend om de schoolgebouwen toekomstbestendig te maken. Op deze manier houden we ons gebouwen bestand op orde. In 2024 zijn de eerste scholen gestart met het maken van plannen voor upgrade, verduurzaming, renovatie, vernieuwbouw of nieuwbouw. Daarnaast zijn we in samenwerking met schoolbesturen begonnen met drie uitwerkingsopgaven van het IHP. C4. Borging extra inzet jongerenwerk Er is in 2024 vanuit de experimenteerruimte extra ingezet op het stedelijk jongerenwerk bij Buurtplein. De aanwezigheid en zichtbaarheid op straat is vergroot, het online jongerenwerk is verder uitgebreid en de samenwerking met het jongerenwerk (JC) Amphion Cultuurbedrijf, en het voortgezet onderwijs (VO) is versterkt. Zo is het jongeren werk aanwezig op de Internationale Schakelklas (ISK) van het Metzo College.

Doel hierbij is het contact maken met de leerlingen, hen helpen wegwijs te raken in de Nederlandse samenleving en hen aansluiting laten vinden met de maatschappij. Daarbij wordt ook de samenwerking gezocht met collega jongerenwerkers uit andere aangrenzende gemeenten. C5. Voortzetting Toekomsttuin kind-, en gezinsbescherming De pilot Toekomsttuin is een aantal maanden langer voortgezet en conform pilotduur op 1 juli 2024 afgerond. De pilot heeft bruikbare inzichten opgeleverd over belangrijke elementen en verbeterpunten binnen de samenwerking (met zowel de inwoner als de betrokken organisaties) en de werkprocessen. Met name de onderlinge verbinding en bekendheid is vergroot. Ook kunnen ketenpartners nu eerder in het proces betrokken worden. De inzichten worden landelijk gedeeld, zodat deze worden meegenomen in de verdere ontwikkeling van het nog nader te ontwikkelen Regionale Veiligheidsteam. In de tweede helft van het jaar zijn de opgedane inzichten (boven)regionaal gedeeld en is er op NOG niveau toegewerkt naar het opstellen van een uitvoeringsplan. In dit uitvoeringsplan staat de (lokale) doorontwikkeling centraal. Het Rijk heeft in 2024 de landelijke implementatie uitgesteld van 2026 naar 2030. C6.

We behouden de taalklas voor het onderwijs aan nieuwkomers voor het basisonderwijs In 2024 zijn schoolbesturen en gemeenten in de West-Achterhoek gestart met de verkenning voor een regionale voorziening waar fulltime intensief taalonderwijs wordt geboden voor nieuwkomers in de basisschoolleeftijd. Zodat taalachterstanden zo snel mogelijk worden ingelopen en deze kinderen zo snel mogelijk integreren in het reguliere onderwijs. In samenwerking met schoolbesturen en betrokken gemeenten is een convenant opgesteld waarin afspraken en werkwijze worden vastgelegd. Eind 2024 is bekend geworden dat dit convenant in het eerste kwartaal van 2025 ter besluitvorming voorgelegd wordt. De planning is dat in het tweede kwartaal van 2025 de Taalklas gestart wordt.

19

Wat wilden we bereiken? D. De menselijke maat en maatwerk staan voorop bij het bieden van zorg en ondersteuning aan onze inwoners De menselijke maat en maatwerk hebben, ook in 2024, weer meer aandacht gekregen. We houden zicht op wat inwoners zelfstandig en samen kunnen en bieden ondersteuning daar waar dit noodzakelijk is. Aandacht hiervoor is een continu proces. Veel van de activiteiten op dit terrein lopen door in het nieuwe jaar. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1. Implementeren van ''Activerend Werken'' Al geruime tijd werken we in gezamenlijkheid aan de uitrol van Activerend Werken. We kijken gezamenlijk wat er nodig is om de bestaanszekerheid te versterken en ervoor te zorgen dat iedereen kan meedoen op de meest passende plek. Dat doen we door het ontwikkelperspectief van de inwoner centraal te stellen en te werken vanuit een gedeelde visie op participatie en activering. Zo bevorderen we een brede, integrale dienstverlenging en halen we zo nodig inhoudelijke en financiële schotten weg. Er zijn afgelopen periode mooie stappen gezet. Onder meer door het implementeren van het gedachtegoed binnen Buurtplein en Laborijn, het versterken van de onderlinge samenwerking en het uitdragen van het gedachtegoed naar ketenpartners. In 2024 hebben we met Buurtplein en Laborijn gesprekken gevoerd over de huidige inrichting van Activerend Werken en het toekomstperspectief.

We hebben geconcludeerd dat we de ontwikkeling van Activerend Werken wensen voort te zetten maar dat er wel behoefte is aan procesregie. Daar gaan we in 2025 mee aan de slag. D2. Focus op transformatie van zorg naar welzijn / sturen op inzet voorliggende voorzieningen Binnen de uitvoeringscoalities van het IZA worden transformatieplannen opgesteld. Deze moeten worden beoordeeld en goedgekeurd door de zorgverzekeraar, voordat er uitvoer aan gegeven kan worden. Omdat de spelregels voor het opstellen en indienen van een transformatieplan steeds lijken te veranderen, is in 2024 nog geen transformatieplan vanuit de Achterhoek ingediend. De verwachting is dat in de eerste helft van 2025 het eerste transformatieplan van het thema Mentaal Gezond ingediend gaat worden. D3. Anticiperen op demografische ontwikkelingen en toenemende zorg- en ondersteuningsvraag (langer thuis wonen / dubbele vergrijzing) en schaarste van middelen en personeel In 2024 zijn we aangesloten bij de Technologie & Zorg Academie (TZA) Achterhoek. Het Netwerk Ouderen en Veerkracht Achterhoek (NOVA) is hier ook bij betrokken. Ook de campagne 'Praat vandaag over morgen' is bedoeld om bewustzijn te creëren over het behoud van zelfstandigheid en zelfredzaamheid in de thuissituatie. E-health, technologie en domotica zijn hierbij belangrijke elementen.

D4.Steviger inzet op toegang tot mantelzorgondersteuning en respijtzorg In 2024 zijn we erin geslaagd om de huidige inzet, onder druk van beheersmaatregelen, te continueren. De financiële kaders zijn in 2024 opnieuw vastgesteld. De aansluiting van

20

beleid op zowel de nieuwe financiële kaders als het integraal beleidskader sociaal domein wordt verder opgepakt. Het nieuwe beleid zal in 2025 verder uitgewerkt en vastgesteld worden. D5. Nieuwe aanpak cliëntondersteuning Voor de nieuwe aanpak cliëntondersteuning hebben we gekeken naar de uitkomsten van het regionaal Koploperstraject dat zich heeft gericht op de doorontwikkeling van de cliëntondersteuning. De regionale visie is in belangrijke mate gestoeld op deze nieuwe visie van de VNG (Handreiking cliëntondersteuning 2022). De lokale visie is dat clientondersteuning zo lokaal mogelijk wordt vormgeven, in verbinding met vrijwilligers en ervaringsdeskundigen uit onze gemeente. Hierbij kan geput worden uit kennis over lokale en laagdrempelige oplossingen. Voor de nieuwe aanpak cliëntondersteuning hebben we in 2024 een zorgvuldige aanbestedingsprocedure succesvol doorlopen. Deze aanbesteding is een belangrijke stap in het realiseren van de (lokale) visie op cliëntondersteuning. D6. Volgende fase GEM / Mental Health Hub In 2024 heeft de projectgroep gewerkt aan het professionaliseringsplan. Dit is gebeurd in nadrukkelijke samenwerking met alle partners om de gewenste transformatie in de zorg verder vorm te geven. Het proces is nu in afwachting van inbedding in het Integraal Zorg Akkoord, dat later in 2025 gerealiseerd zal worden. D7.

Maatschappelijke opvang: uitvoering geven aan actieplan dak- en thuisloosheid en Bestuursopdracht huisvesting dak- en thuislozen In 2024 is gewerkt aan de bestuursopdracht Toekomstbestendige huisvesting voor dakloze mensen. Het aantal dak- en thuisloze mensen is in beeld gebracht voor de Achterhoekse gemeenten. Er zijn criteria vastgesteld waar een definitieve, permanente locatie voor nachtopvang aan moet voldoen. Aan de hand van deze criteria heeft er een locatiestudie plaatsgevonden. D8. Voortzetten van de decentralisatie Beschermd wonen Ook in 2024 is er vanuit het Rijk nog geen duidelijkheid gekomen over de verdere decentralisatie. Wel wordt er, samen met regiogemeenten, blijvende inzet gepleegd op de regionale taken die onderdeel zijn van de decentralisatie Beschermd Wonen. In afwachting van het Rijk doen we hiermee lokaal en regionaal wat nodig is. Wat wilden we bereiken? E. Bestaanszekerheid vormt de basis en iedereen doet naar vermogen mee in de samenleving. In Doetinchem krijgt bestaanszekerheid de aandacht die het verdient. Dit blijkt onder andere uit het rekenkameronderzoek naar ons armoedebeleid. We hebben de juiste weg voor dit thema ingeslagen en blijven zoeken naar kansen om een goede basis in het leven voor zoveel mogelijk inwoners te realiseren.

21

Wat hebben we daarvoor gedaan? E1. Inwoners helpen aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt ondersteuning bieden bij ontwikkelstappen om te participeren in de samenleving Laborijn investeert continue in de verdere ontwikkeling van haar dienstverlening. Laborijn is partner binnen de Arbeidsmarktregio Achterhoek die inspeelt op de behoefte van de arbeidsmarkt. Als uitvoeringsorganisatie werkt Laborijn mee aan de ontwikkeling en uitvoering van diverse projecten en activiteiten (zie E3). Bij de sociale werkvoorziening zijn de activiteiten zoals coaching, bemiddeling en begeleiding gericht op duurzame plaatsing van de Wsw-medewerkers. Laborijn heeft een ondernemerssteunpunt voor gerichte begeleiding en advies te geven bij doorstart of beëindiging van een bedrijf. Ook in 2024 heeft Laborijn vluchtelingen uit Oekraïne begeleid richting betaald werk. Laborijn investeert in samenwerking met het WerkgeversServicePunt Acherhoek in een actieve werkgeversbenadering en scholing (via het Regionaal MobiliteitsTeam Achterhoek werkt door) om de plaatsingen van deze groep te verduurzamen. E2.

Versterken van de infrastructuur voor meerdere groepen vluchtelingen gericht op participatie, integratie en begeleiding naar werk De huidige infrastructuur, die Laborijn heeft ingericht samen met partners in het kader van de Wet Inburgering 2021 en begeleiding naar werk voor Oekraïners, is ook een goede basis voor inwoners die onder de oude Wet Inburgering 2013 zijn ingeburgerd. Een deel van de Inburgeraars, die vallen onder de WI 2013, hebben door het gebrek aan begeleiding bij de inburgering in het verleden niet de gewenste ontwikkelstappen gemaakt. Het betreft voor deel inwoners met arbeidspotentieel dat we (nu nog) niet kunnen benutten o.a. omdat deze inwoners niet het haalbare (taal)niveau hebben bereikt. Door het alsnog aanbieden van de juiste begeleiding en een inburgeraanbod kunnen deze inwoners volwaardig deelnemen aan de maatschappij en worden daarmee de kansen op de arbeidsmarkt aanzienlijk vergroot. Laborijn is hiervoor in 2024 een project gestart om deze groep inwoners een vergelijkbaar traject te kunnen aanbieden als de huidige inburgeraars. E3. We voeren als centrumgemeente regie op het versterken van de samenwerking in de arbeidsmarktregio Achterhoek Van oorsprong richt de regionale samenwerking zich nadrukkelijk op de inclusieve arbeidsmarkt. Dit is verankerd in de regionale strategische agenda inclusieve arbeidsmarkt.

We voerden in 2024 gezamenlijk projecten uit, waaronder het Actieplan Achterhoekse jongeren 2.0 en de start van een kenniscentrum voor inclusieve technologie (TINT Achterhoek). Het afgelopen jaar lag daarnaast de focus op het thema leven lang ontwikkelen en de brede aanpak van krapte op de arbeidsmarkt vanuit de samenwerking in onze arbeidsmarktregio. Regionale projecten op dit vlak waren het regionale talentenfonds Opijver en de inzet van HR-vouchers voor mkb-ondernemingen in de regio. Ook draaide in 2024 het regionaal mobiliteitsteam Achterhoek werkt door! op volle kracht. In samenwerking met gemeente Doetinchem voerden we een intensieve communicatiecampagne uit om het onbenut arbeidspotentieel beter te bereiken en activeren naar werk. Resultaten van de regionale activiteiten zijn te volgen op www.arbeidsmarktregioachterhoek.nl.

22

E4. Realiseren uitvoeringsagenda armoedebeleid en schulddienstverlening 2022-2024 met een extra impuls bestaanszekerheid De Uitvoeringsagenda voor het armoedebeleid is eind 2024 afgerond. Het rekenkameronderzoek heeft vastgesteld dat we de goede dingen doen en dat we deze dingen ook moeten blijven doen. In de uitvoeringsagenda ‘bestaanszekerheid als basis’ worden opvolgende acties opgenomen. In 2024 zijn bijna 250 huishoudens aan de slag gegaan met een bespaarcoach en hebben dit traject afgerond. E5. We anticiperen op de halvering van de aflostermijn bij minnelijke en wettelijke schuldregelingen en passen waar nodig onze dienstverlening hier op aan De dienstverlening is afgestemd op de verkorte looptijd. We hebben meer handvatten om zowel bij instroom en uitstroom de trajecten nog beter aan te laten sluiten bij de inwoner. De toestroom naar schulddienstverlening blijft op niveau, maar de verkorte looptijd heeft nog niet tot een storm van nieuwe aanmeldingen geleid. E6. Doetinchem versterken als aantrekkelijke werkgemeente door onbenut arbeidspotentieel aan te boren en aansluiten onderwijs arbeidsmarkt te versterken De krapte op de arbeidsmarkt is hoog. Doetinchem wil een zo groot mogelijk deel van het onbenut arbeidspotentieel bereiken en heeft daarvoor nieuwe methodieken ingezet. Sinds augustus 2023 loopt vanuit Doetinchems initiatief de campagne “Maken we werk van”.

Het geheel in nauwe samenwerking met het RMT. Op basis van presona’s zijn gerichte publiekscampagnes opgezet, online en offline. We hebben op deze manier bijna 500 mensen uit de regio bereikt en kunnen helpen. De opgedane ervaringen worden betrokken bij het op te richten Werkcentrum Achterhoek. Wat wilden we bereiken? F. Iedereen voelt zich welkom en gelijkwaardig in onze inclusieve gemeente In het jaar 2024 is veel aandacht geweest voor inclusie in een divers Doetinchem. De vastgestelde uitvoeringsagenda helpt ons om tot mooie en verbindende resultaten te komen. Wat hebben we daarvoor gedaan? F1. We zetten een projectgroep diversiteit & inclusie op met belangstellenden en sleutelfiguren die ons voorziet van informatie, adviezen en tips In 2024 is de projectgroep diversiteit & inclusie van start gegaan. Ieder kwartaal komen zij samen om de gemeente te voorzien van signalen uit de gemeente en om advies te geven op D&I gerelateerde zaken die wij hen vragen. Zo hebben ze onder andere binnen de beleidsterreinen sport en cultuur een actieve bijdrage gehad. Daarnaast is er in de gemeentelijke organisatie een diversiteitsonderzoek opgestart, waarvan de resultaten in het volgende jaar verwacht worden.

23

F2. We worden een regenbooggemeente en dragen dat uit In 2024 is de gemeente Doetinchem uitgeroepen tot regenbooggemeente op een bijeenkomst waarbij een tentoonstelling werd onthult. Deze tentoonstelling heeft 2 weken naast het Amphion gestaan, en ging over ouderen uit de regenbooggemeenschap. In 2025 wordt er verder gebouwd aan meer inclusief beleid voor de regenbooggemeenschap. F3. We zoeken en ondersteunen burgerinitiatieven die bijdragen aan een diverse en inclusieve samenleving Ook in 2024 hebben we weer inclusieve initiatieven ondersteund. Zo ook het regenboogpodium tijdens de Doetinchemse stadsfeesten. Inwoners blijven bij ons terecht kunnen voor aanvragen die de diversiteit en inclusie vergroten binnen onze gemeente F4. We sluiten een breed antidiscriminatie-pact Het anti-discriminatiepact is uitgesteld. Omdat het in eerste instantie was bedoeld om discriminatie op de werkvloer tegen te gaan, is ervoor gekozen om een netwerk inclusief werkgeverschap op te zetten. Werving en betrokkenheid van deelnemende partijen vraagt meer inzet dan in 2024 mogelijk is gebleken. Bij een doorstart zal ook gekeken worden naar een passende vorm voor de uitwerking van het pact. F5. We laten zien dat iedereen ongeacht etniciteit, beperking, religie, gender, leeftijd en seksuele gerichtheid een plek heeft in Doetinchem Als gemeente zijn we ons bewust van onze voorbeeldrol in deze kwestie.

Het vraagt om blijvende aandacht bij onszelf en alle partijen die zich in onze gemeente bevinden. Alle voorgaande acties hebben dan ook een bijdrage geleverd aan het behalen van dit doel. Wat wilden we bereiken? G. Sport- en cultuur is beschikbaar voor iedereen Sport en cultuur zijn belangrijk voor onze inwoners. Het houd mensen in beweging, zet mensen aan het denken en zorgt voor verbinding. Sport en cultuur staan in Doetinchem in verbinding met het brede sociaal domein en zijn belangrijke pijlers om iedereen gezond en vitaal te houden. Wat hebben we daarvoor gedaan? G1. We actualiseren ons sportbeleid In 2024 heeft het college de startnotitie sport en bewegen vastgesteld. Deze startnotitie gold als het startpunt voor het opstellen van een nieuwe visie op sport en bewegen, een visie op sportaccommodaties en de herijking van het lokaal Sportakkoord. De herijking van het Sportakkoord is tot stand gekomen door medewerking van Sport-ID en met inzet van sportverenigingen, maatschappelijke partners en het onderwijs. De inhoud van het herijkte Sportakkoord vormt de basis voor de nieuwe visie op sport en bewegen. die laatste ligt ter besluitvorming voor in het eerste deel van 2025.

24

G2. We maken een uitvoeringsagenda op basis van ons nieuwe cultuurbeleid In 2024 is de nieuwe uitvoeringsagenda vastgesteld. Deze agenda geeft uitvoering aan de cultuurvisie. De agenda is tot stand gekomen na de evaluatie van de vorige agenda. Ook onze culturele partners hebben bijgedragen aan de uitvoeringsagenda cultuur. De inbreng van onze inwoners heeft ook plaats gekregen in de uitvoeringsagenda. Zo is er meer aandacht voor lokale kunst, geschiedenis en erfgoed. Er komen verschillende doelgroepen aan bod als het gaat om het creëren van een passend cultureel aanbod. G3. We dragen met cultuur en sport bij aan het welzijn van onze inwoners Sport en Cultuur zijn integraal onderdeel van het plan en de uitvoering GALA en het beleidskader Sociaal Domein. In GALA zijn de doelen voor de gemeente rondom gezondheid en preventie opgenomen. In 2024 is uitvoering gegeven aan de Cultuurvisie 2024-2036 van Doetinchem, met nadruk op preventie middels, verbeteren van de samenwerking tussen cultuurorganisaties en zorg- en welzijnsdiensten en het laagdrempelig toegang bieden tot kunst en cultuur voor een inclusieve samenleving. Op gebied van sport is verder invulling gegeven aan interventies op het snijvlak tussen gezondheid en bewegen, zoals de beweegmakelaar, Jongeren op Gezond Gewicht en de ketenaanpakken.