Bijlage 08 Participatietraject.pdf

We willen hiermee zorgen dat we ons in de volgende bijeenkomst constructief kunnen richten op de landschappelijke inpassing en het Participatieplan.

1

De overige twee punten, de voorstellen tot landschappelijke inpassing en het participatieplan, zullen uitvoerig besproken worden in de komende bijeenkomst. Er zal voldoende gelegenheid bestaan om direct hierop uw reactie te geven. De deadline voor uw reactie hierop is dan ook in deze bijeenkomst zelf. Actiepunten samengevat - Laat u ons vóór vrijdag 27 september weten welke datum uw voorkeur heeft voor een nieuwe bijeenkomst. - Laat u ons vóór vrijdag 4 oktober weten wat uw commentaar op de beide conceptverslagen van de voorgaande bijeenkomsten is. Ik hoop dat u hiermee voldoende bent geïnformeerd. Mocht u desondanks vragen hebben dan hoor ik dat graag. Met vriendelijke groet, Roald Blijleven

2

Wehl, 3 oktober 2019

Geachte meneer Blijleven en mevrouw Legtenberg,

De afgelopen weken hebben een aantal omwonenden van het geplande zonnepark aan de Bokkenstraat, veel tijd besteed aan het vergaren van informatie over de verschillende aspecten rondom het thema "zonnepark" . We hebben deskundigen gehoord, reacties ontvangen van lokale politici, en informatie met groepen omwonenden in soortgelijke omstandigheden uitgewisseld. We hebben afgelopen dinsdagavond, in overleg met adviseurs, besloten, over te gaan tot het oprichten van een werkgroep. Dit was ook uw advies. Onze insteek is om zoveel mogelijk met draagvlak van alle omwonenden deze werkgroep vorm te geven. We hebben uitgesproken dat alles bespreekbaar moet zijn, zowel voor- als tegenargumenten. We waren, en zijn ons er van bewust, dat de door u gepresenteerde plannen behalve impact op onze woonomgeving, ook impact hebben op de onderlinge verhoudingen in de buurt. Wij willen daar met zorg mee omgaan. Dit is ook een reden dat de werkgroep is opgericht. We hopen dat u deze zorg met ons deelt. Op korte termijn willen we daarom in gesprek gaan met de omwonenden die u niet in de ”CC” aantreft, met als doel zich aan te sluiten bij onze werkgroep. Onze adviseurs hadden nog enkele tips voor andere deskundigen die ons kunnen voorzien van vervolginformatie. Ook die willen wij graag nog spreken.

Vanwege bovenstaande, deel ik u namens de adressen vermeld in de "CC" mee, uitstel te willen voor de gevraagde data. Wij kunnen u voor 4 oktober nog niet van commentaar voorzien op notulen en het participatieplan. Ook de bijeenkomst van 16 oktober komt te snel, omdat we ook met andere buren nog overleg moeten hebben. Kortom we vragen uitstel voor beide data. Ons voorstel is dat we na de buurtbijeenkomst een nieuwe datum plannen voor vervolg overleg. We zullen u op de hoogte houden van de datum waarop we bij elkaar komen en de uitkomsten van ons overleg. Wel zouden we graag de landschapsscenario's toegestuurd willen krijgen, zodat we ons daar een beeld van kunnen vormen. Vriendelijk wil ik u verzoeken ons de mogelijkheid te geven zelf de buren op de hoogte te stellen van ons voornemen. Ondergetekende is door de werkgroep i.o. voorlopig aangewezen als contactpersoon. Zodra de werkgroep definitief is zal er ook een vast aanspreekpunt komen. Met vriendelijke groet,

Wilma Kraaij Bokkenstraat 4 7031 ED Wehl 0314-681468 06-28484607

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) Von: Gesendet: An: Cc: Betreff:

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) <roald.blijleven@kronos-solar.com> 04 October 2019 14:40 'Tuinderij Klein Broekhuizen' 'Peter Hermans'; 'Marjan Nusselder'; 'Henry Nout'; 'Gerry Spaan-Dijkstra'; 'Gerard Kraaijevanger'; 'familie Leenders'; 'Bernadette Schrover'; 'Legtenberg, Klaartje' AW: oprichting werkgroep zonnepark Bokkenstraat

Beste mevrouw Kraaij, Nog even op de email na ons telefoongesprek: Ik wil u en betrokken omwonenden hartelijk danken voor de ondernomen actie in het opzetten van een werkgroep voor een samenwerking bij dit project. We zullen vanzelfsprekend tegemoet komen aan het verzoek om uitstel voor de deadline van 4 oktober en de bijeenkomst van 16 oktober. Onze landschapsarchitect is, na overleg met Dhr Krosse over de mogelijkheden voor het gebruik van zijn percelen, op dit moment bezig met de uitwerking van de verschillende scenario’s. Zodra dit is gebeurd zal ik deze toesturen, zodat u zich hier een beeld van kunt vormen. Houdt u er rekening mee dat er diverse kaders en overwegingen aan de totstandkoming van deze scenario’s ten grondslag hebben gelegen, die niet per se allemaal bij u bekend zijn. Ik zou u daarom in ieder geval willen verzoeken om terughoudend te zijn bij het maken van eventuele keuzes op voorhand. Ik denk dat we tot de beste, meest realistische resultaten kunnen komen in een gesprek waarbij ook Dhr Krosse, Kronos en de landschapsarchitect aanwezig zijn. Op die manier kunnen we dan de perspectieven, kansen en beperkingen van de verschillende belanghebbende partijen combineren, om zo tot een ontwerp te komen dat voor iedereen werkbaar is. Ook aan uw verzoek om zelf de buren op de hoogte te stellen en eventueel bij de werkgroep te betrekken kunnen we tegemoet komen.

Ik zou hierbij wel graag voor 16 oktober met u bespreken of inderdaad iedereen die nu door ons geïnformeerd is over de bijeenkomst op 16 oktober, ook door u gesproken is en dus weet dat deze bijeenkomst geen doorgang vindt. Verder zal ik uw bericht over de datum van jullie bijeenkomst, en daaropvolgend het verslag daarvan, afwachten. Ik zie een vruchtbare samenwerking tegemoet, met een zo goed mogelijk resultaat voor alle betrokkenen. Met vriendelijke groet, Roald Blijleven Roald Blijleven | Business Development Manager | Kronos Solar Projects GmbH +31 (0)6 2488 1722 Bereikbaar: maandag t/m vrijdag 09:00–17:00 Petersplatz 10 | 80331 München | roald.blijleven@kronos-solar.com | www.kronos-solar.de Tel +49 (0)89 8905 7080 | Fax +49 (0)89-255513 1051 Geschäftsführer/Managing Director Alexander Arcache | Sitz der Gesellschaft München | Amtsgericht München HRB 194883 CONFIDENTIALITY AND DISCLAIMER NOTICE Please note that this message may contain confidential information. If you have received this message by mistake, please inform the sender of the mistake by e-mailing, then delete the message from your system without making, distributing or retaining any copies of it. Messages sent by email can be sent under false name or be manipulated by third parties. For this reason our e-mail messages and the statements contained therein are generally not legally binding.

1

Von: Tuinderij Klein Broekhuizen [mailto:info@kleinbroekhuizen.nl] Gesendet: 03 October 2019 16:29 An: roald.blijleven@kronos-solar.com; 'Legtenberg, Klaartje' <k.legtenberg@doetinchem.nl> Cc: Peter Hermans <peter0218@gmail.com>; Marjan Nusselder <marjannusselder@hetnet.nl>; Henry Nout <henrynout@hotmail.nl>; Gerry Spaan-Dijkstra <gerry75@live.nl>; Gerard Kraaijevanger <gkraaijevanger@hetnet.nl>; familie Leenders <huizeleenders@gmail.com>; Bernadette Schrover <bernadette.schrover@gmail.com> Betreff: oprichting werkgroep zonnepark Bokkenstraat Geachte heer Blijleven, mevrouw Legtenberg, Namens een groot deel van de omwonenden van het geplande zonnepark aan de Bokkenstraat, stuur ik u bijgevoegde brief. Ik zie uw reactie tegemoet, Met vriendelijke groet, Wilma Kraaij Bokkenstraat 4 7031 ED Wehl 0314-681468 06-28484607

2

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) Von: Gesendet: An: Cc: Betreff:

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) <roald.blijleven@kronos-solar.com> 14 October 2019 16:48 'Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com)' 'laurens.vanochten@kronos-solar.com'; 'Legtenberg, Klaartje' AW: Zonnepark Wehl: Datum volgende bijeenkomst

Beste meneer/mevrouw, Op 3 oktober hebben we van een deel van de omwonenden van het zonnepark een schrijven ontvangen waarin ze aangeven een werkgroep te hebben opgezet. Ze geven daarbij tevens aan: - Dat de andere omwonenden hierover door hen benaderd zullen worden, om te zien of ze zich bij de werkgroep willen voegen - Dat de gestelde deadlines, alsmede de geplande bijeenkomst, te vroeg komen om zich als werkgroep te organiseren Wij hebben vervolgens ingestemd met het verzoek tot uitstel van deadlines en bijeenkomst, alsmede het verzoek om zelf de andere omwonenden te benaderen. In overleg hebben we nu besloten toch nog een mailtje rond te sturen, zodat hopelijk voor iedereen duidelijk is wat er speelt. Dit betekent dat: - De gestelde deadlines voor verslaggeving en participatieplan voorlopig komen te vervallen. - De bijeenkomst van 16 oktober zal worden verplaatst naar een latere datum. Kronos staat positief tegenover het werkgroep initiatief. Wij hopen dat met de vorming van deze werkgroep een nieuwe richting is ingeslagen, en we gezamelijk tot een uitkomst van dit project kunnen komen die voor alle betrokken partijen werkbaar is.

Wij zullen nauw contact met de werkgroep onderhouden, en hopen u allen zo snel mogelijk te kunnen informeren over een datum voor een nieuwe bijeenkomst, waarin we de verschillende landschappelijke scenario’s die door de landschapsarchitect zijn uitgewerkt kunnen bespreken. Met vriendelijke groet, Roald Blijleven Roald Blijleven | Business Development Manager | Kronos Solar Projects GmbH +31 (0)6 2488 1722 Bereikbaar: maandag t/m vrijdag 09:00–17:00 Petersplatz 10 | 80331 München | roald.blijleven@kronos-solar.com | www.kronos-solar.de Tel +49 (0)89 8905 7080 | Fax +49 (0)89-255513 1051 Geschäftsführer/Managing Director Alexander Arcache | Sitz der Gesellschaft München | Amtsgericht München HRB 194883 CONFIDENTIALITY AND DISCLAIMER NOTICE Please note that this message may contain confidential information. If you have received this message by mistake, please inform the sender of the mistake by e-mailing, then delete the message from your system without making, distributing or retaining any copies of it. Messages sent by email can be sent under false name or be manipulated by third parties. For this reason our e-mail messages and the statements contained therein are generally not legally binding.

Von: roald.blijleven@kronos-solar.com [mailto:roald.blijleven@kronos-solar.com] Gesendet: 01 October 2019 09:37 An: roald.blijleven@kronos-solar.com 1

Cc: laurens.vanochten@kronos-solar.com; 'Legtenberg, Klaartje' <k.legtenberg@doetinchem.nl> Betreff: Zonnepark Wehl: Datum volgende bijeenkomst Beste meneer/mevrouw, De deadline voor het toesturen van uw datumvoorkeuren voor de volgende bijeenkomst voor Zonnepark Wehl is inmiddels verlopen. Op basis van de door ons ontvangen voorkeuren hebben we de datum voor de volgende bijeenkomst vastgezet. Datum & Tijd Dinsdag 16 oktober, 19:00-21:00 Locatie Pannekoekenhuis de Zon Weemstraat 5, Wehl Tijdens deze bijeenkomst zullen door onze landschapsarchitect drie scenario’s voor zonneparken op de percelen van Dhr Krosse worden gepresenteerd. We willen vervolgens deze scenario’s met u bespreken, de beste elementen combineren en zo hopelijk tot een projectplan komen dat voor iedereen werkt. Om te helpen de bijeenkomst in goede banen te leiden zal er een onafhankelijk procesbegeleider aanwezig zijn. Wij hopen u te zien op 16 oktober.

Met vriendelijke groet, Roald Blijleven Roald Blijleven | Business Development Manager | Kronos Solar Projects GmbH +31 (0)6 2488 1722 Bereikbaar: maandag t/m vrijdag 09:00–17:00 Petersplatz 10 | 80331 München | roald.blijleven@kronos-solar.com | www.kronos-solar.de Tel +49 (0)89 8905 7080 | Fax +49 (0)89-255513 1051 Geschäftsführer/Managing Director Alexander Arcache | Sitz der Gesellschaft München | Amtsgericht München HRB 194883 CONFIDENTIALITY AND DISCLAIMER NOTICE Please note that this message may contain confidential information. If you have received this message by mistake, please inform the sender of the mistake by e-mailing, then delete the message from your system without making, distributing or retaining any copies of it. Messages sent by email can be sent under false name or be manipulated by third parties. For this reason our e-mail messages and the statements contained therein are generally not legally binding.

2

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) Von: Gesendet: An: Betreff:

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) <roald.blijleven@kronos-solar.com> 25 October 2019 13:06 'Tuinderij Klein Broekhuizen' AW: datumprikker, bijeenkomst

Geachte mevrouw Kraaij, Dank voor uw bericht, en de lijsten met namen. In ons telefoongesprek heb ik aangegeven dat Kronos graag onderdeel wil zijn van de werkgroep. U heeft toen aangegeven dat sommige buren zich niet vrij voelen om te spreken wanneer Kronos aanwezig is. Uit onderstaande reactie begrijp ik dat u het beter acht wanneer Kronos geen onderdeel van de werkgroep uitmaakt. Wij stellen een middenweg voor: Na afloop van het werkgroep gesprek zouden wij graag direct met de afgevaardigden in gesprek gaan over de resultaten van de bijeenkomst, alsmede de verschillende modellen voor het zonnepark. Het is lastig genoeg om een geschikt moment te vinden waarop iedereen beschikbaar is. Op deze manier kunnen we twee bijeenkomsten met elkaar combineren. Wij kunnen 1-1,5 uur na het begin van uw overleg aanschuiven. Ondanks het risico dat er op dat moment wellicht nog geen uitgewerkte reactie voorhanden is willen wij toch graag van de kans gebruiken maken om wederom in gesprek te gaan. Kunt u mij laten weten of jullie hiermee kunnen instemmen? Met vriendelijke groet, Roald Blijleven Von: Tuinderij Klein Broekhuizen [mailto:info@kleinbroekhuizen.nl] Gesendet: 24 October 2019 07:23 An: roald.blijleven@kronos-solar.com Betreff: datumprikker, bijeenkomst Geachte heer Blijleven, N.a.v. ons telefoongesprek van afgelopen maandag het volgende. Ik zou nog doorgeven welke buren meedoen.

Dit zijn: familie van Arem, beide families Lamers, familie Meijer, Theo Freriks, familie Kraaijevanger, Leenders, Nout, Pampiermole/Nusselder, beide families Spaan, familie Verwaaijen, familie Jolink en Verberk, familie Schennink, Keppelseweg, familie Schrover/Velthuizen, familie Krosse en ondergetekenden. Niet mee willen doen : Harry Harmsen, Ferrie en Hanny Harmsen en Edwin Schennink. Zij zitten dan ook niet in ons email bestand. De familie Harmsen maakt het niet uit of het park er komt of niet, als het maar niet direct voor hun raam komt. Edwin Schennink was erg boos dat de 16e niet doorging. Annie Freriks (Bokkenstraat 3) vind dat je moet leven en laten leven. Dan is een datumprikker uitgegaan voor een bijeenkomst in de eerste of tweede week van november. Op de voorlopige agenda staan, het verkiezen van een afvaardiging, het participatieplan, landschappelijke inpassing. Voor dit laatste zou het fijn zijn als we de beschikking hadden over de varianten. Zo niet dan gaan we wensen inventariseren, gaat een afvaardiging met u in gesprek en wordt dit vervolgens teruggekoppeld aan de rest van de groep. Waarna we dan kunnen reageren. 1

Ik vertrouw erop u voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, namens de werkgroep io, Wilma Kraaij

2

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) Von: Gesendet: An: Cc: Betreff: Anlagen:

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) <roald.blijleven@kronos-solar.com> 29 October 2019 12:28 'Tuinderij Klein Broekhuizen' 'Miranda & Tieme' AW: AW: datumprikker, bijeenkomst Zonnepark_Wehl-modellen.pdf

Geachte mevrouw Kraaij, meneer Leenders, Dank, ik wacht de definitieve gegevens voor de bijeenkomst af. In de bijlage treft u de 3 modellen voor het zonnepark. Ieder model maakt gebruikt van andere percelen. Ieder model heeft voor- en nadelen voor de verschillende betrokken partijen. In de introductie heb ik de verschillende belangen van iedere partij zo goed mogelijk geprobeerd uiteen te zetten. Ik wil u vragen om de modellen met de werkgroep te bespreken, en ook te kijken naar eventuele andere elementen die nu niet zijn afgebeeld, welke u wenselijk of waardevol acht bij de ontwikkeling van het zonnepark. Denk daarbij aan zaken als een recreatief gebiedje, bepaalde soorten beplanting (bijv plukfruit), etcetera. Idealiter kunnen we, wanneer we elkaar ontmoeten, deze zaken dan ook bespreken zodat wij ze mee kunnen nemen in ons ontwerp. Mocht u nog vragen hebben over deze modellen, aarzelt u dan niet contact met me op te nemen. Met vriendelijke groet, Roald Blijleven 06 2488 1722 Von: Tuinderij Klein Broekhuizen [mailto:info@kleinbroekhuizen.nl] Gesendet: 28 October 2019 11:42 An: roald.blijleven@kronos-solar.com Cc: Miranda & Tieme <huizeleenders@gmail.com> Betreff: Re: AW: datumprikker, bijeenkomst

Geachte meneer Blijleven, Ik heb een aantal mensen gepeild over het onderstaande. Zij zijn ermee accoord dat Kronos later aanschuift op de vergadering en daarmee geen deel uitmaakt van de werkgroep. Wij verzoeken u wel dringen, zoals in aanvang is afgesproken, dat wij ter voorbereiding de varianten voor landschappelijke inpassing ontvangen. De bijeenkomst zal plaatsvinden op woensdag 13 of donderdag 14 november. De definitieve tijd en agenda volgen nog. Vanaf heden zal Tieme Leenders (bokkenstraat 8a) mijn rol als aanspreekpunt overnemen. U kunt hem telefonisch bereiken op 06-11234657 Met vriendelijke groet,

1

KRONOS SOLAR

Zonnepark Wehl: 3 modellen Op de volgende pagina’s treft u 3 modellen aan voor het zonnepark Wehl. Deze modellen zijn voorzetten, en niet definitief. Vanuit gesprekken over deze 3 modellen hopen we te kunnen komen tot 1 model dat voor alle betrokken partijen werkbaar is. Dit model kan vervolgens door Kronos worden uitgewerkt. De verschillende partijen hebben verschillende randvoorwaarden waaraan het zonnepark moet voldoen. Voor Kronos is de 13MW opwek belangrijk. Met een afstand van 4,4km tot het net is dit nodig voor de business case. Een minder compact ontwerp betekent een minder efficiënte paneelopstelling, waardoor meer ruimte nodig is om tot 13MW te komen. Hier zijn circa 33000 panelen (zuid-oriëntatie) voor nodig. De exacte hectaren die hiervoor nodig zijn moeten case-by-case worden berekend mbv een technische inrichtingstekening. Voor de grondeigenaar is de combinatie met het melkveebedrijf belangrijk. Zijn koeien moeten de nog beschikbare stukken land goed kunnen bereiken. Daarnaast heeft hij voldoende hectares nodig met het oog op de bedrijfsvoering. De grondeigenaar is gebaat bij een zo efficiënt mogelijk ingedeeld park, omdat dit de minste hectares land in gebruik neemt. Hij is tevens gebaat bij een minder zware inpassing, omdat iedere inpassingsmaatregel ruimte kost. Voor de omwonenden is hun uitzicht belangrijk.

Van daaruit is het verzoek gekomen te kijken of andere percelen kunnen worden geselecteerd die hun uitzicht minder belemmeren. Ook was de wens het park minder een blok in het landschap te laten zijn. De gesuggereerde opsplitsing van het park over de Bahrseweg voldoet aan deze wensen, maar vermindert de efficiëntie van het park door het minder compacte ontwerp, en maakt (in sommige modellen) de bedrijfsvoering van de grondeigenaar ingewikkelder. Voor de gemeente is een goede landschappelijke inpassing van belang. Wat hier voldoende is hangt mede af van de dialoog met omwonenden en de landschappelijke/ecologische situatie op de locatie. Inpassingselementen kosten ruimte, en hebben dus invloed op het aantal hectares dat nodig is voor het zonnepark.

KRONOS SOLAR

Model 0 Ingetekend: circa 14,2ha

Het oorspronkelijke model waar we ooit mee zijn begonnen. Voordelen: - Compact - Vorm bedrijfstechnisch optimaler voor grondeigenaar Nadelen: - Uitzichten worden belemmerd - Te grootschalig

KRONOS SOLAR

Model 1 Ingetekend: circa 15,3ha Deze variant kent meer randlengte, tegemoetkomende aan een van de insprekers. Voordelen: - Uitzichten worden behouden - Park opgesplitst door Bahrseweg Nadelen: - Minder bewegingsvrijheid voor grondeigenaar/koeien - Noordelijke perceel minder efficiënt in te vullen

KRONOS SOLAR

Model 2 Ingetekend: circa 13ha

Het ontstaan van een groene oase, uitzicht voor allen / niet alle wanden van het park dichtzetten, dat ziet men niet, af laten hangen van ecologische waarden. Een mogelijke ontsluiting voor trafo’s is gesuggereerd. Voordelen: - Uitzichten Bokkenstraat worden behouden - Deels achter de stallen gelegen Nadelen: - Minder bewegingsvrijheid voor grondeigenaar/koeien

Bijeenkomst mogelijk zonnepark Bokkenstraat/Bahrseweg, 14-11-2019 zaal Reuring Wehl Aanwezig: Gerard en Gerry Spaan, Lianne en Fred Lamers, Toon en Ria Krosse, Dennis Krosse, Peter Hermans, Gerard Kraaijevanger, Bernadette Schrover en Walter van Velthuizen, Mieke Fens, Erik Smeenk en Wilma Kraaij, Theo Freriks, Tieme Leenders. Vanaf 21.00 u: Roald Blijleven (Kronos). Als vertegenwoordigers van de buurt in de werkgroep komen: Dennis Krosse (landeigenaar), Tieme Leenders, Gerry Spaan, Wilma Kraaij en Jan Pampiermole (?) Walter van Velthuizen (alleen bij de landschappelijke inpassing). Afspraken: Bij roulatie zal iemand notuleren, volgende bijeenkomst notuleert Tieme Leenders. De notulen van 23/5 en 28/8 zijn akkoord, ook de brief die Wilma Kraaij naar de wethouders/gemeenteambtenaar heeft gestuurd is akkoord. Alle aanwezigen vinden model 1 (de locatie van het park) het meest acceptabel, het losse, meest noordelijke perceel zal ook nog geschrapt worden binnen dit model Vragen en antwoorden: - Kan verlies aan landschapselementen elders gecompenseerd worden? Kronos heeft een aantal hectares beschikbaar, hierbinnen is er vrij veel ruimte om streekeigen elementen toe te passen. Kronos pleegt zelf geen inspanningen om versterking van het landschap te realiseren buiten de percelen van de fam. Krosse.

Meestal wordt in zo’n geval een bedrag in een gebiedsfonds gestort wat dan hiervoor aangewend kan worden. De komende fase in het proces is de landschappelijke inpassing, een 3D-animatie zal dan bij de volgende bijeenkomst door Kronos worden verzorgd. - Wat is er mogelijk voor wat betreft de hoogte van de panelen? Het laagste wat Kronos nu heeft gerealiseerd is 1,80 m hoog. Kronos gaat uitzoeken welke mogelijkheden er zijn de panelen zo laag mogelijk te plaatsen. De hoogte van de panelen wordt ook meegenomen in de 3D-animatie. - Wordt de grondkwaliteit onder de panelen regelmatig gecontroleerd? Er wordt geen beton gebruikt bij de aanleg van de panelen, het is mogelijk de grondkwaliteit te monitoren. - Is er een financiële waarborg voor onderhoud of bij faillissement? Kronos heeft een anterieure overeenkomst met de gemeente, en stort geld op een derdenrekening. Bij faillissement krijgt de curator de beschikking over deze derdenrekening. Kronos zoekt nog uit hoe het precies geregeld is. Na 25 jaar zal het park gesloopt worden en worden de panelen gerecycled. - Is Kronos onderdeel van het convenant dat gisteren afgesloten is? Hier heeft Roald Blijleven nog niet van gehoord, hij zoekt het uit. - Hoe zit het met de kosten voor de afvoer van de opgewekte stroom? Kronos maakt hierover afspraken met de netbeheerder.

De volgende vergadering zal Kronos de contouren van de businesscase presenteren, zodat e.e.a. duidelijk zal worden. - Er wordt soms gesproken over 10 Mwp, en soms over 13 Mwp als omvang van het park, welke wordt het? 13 Mwp is nodig voor de rentabiliteit. - Kan er een tunnel onder de Bahrseweg door, zodat de koeien van Dennis Krosse ongehinderd naar de overkant kunnen? Dit is een voorwaarde voor Dennis, indien gekozen wordt voor model 1. Kronos zal er dan niet aan ontkomen dit voor z’n rekening te nemen. De gemeente wil alleen vergunningtechnisch bijdragen

Kronos en de werkgroep kunnen gezamenlijk optreden richting de gemeente voor de realisering van een wandelpad o.i.d. De volgende bijeenkomst zal gepland worden in Januari met de kerngroep en de landschapsarchitect van Kronos. Vooraf zal een ecologische studie in het gebied verricht worden door Kronos. Kronos gaat ook kijken of het mogelijk is, op hun kosten een ‘second opinion’ te krijgen van een landschapsarchitect voor de landschappelijke inpassing. Dennis Krosse zal de fam. Harmsen, Bokkenstraat 2 en de fam. Schennink, Bahrseweg 5 op de hoogte houden.

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) Von: Gesendet: An:

Cc: Betreff:

Roald Blijleven (roald.blijleven@kronos-solar.com) <roald.blijleven@kronos-solar.com> 12 December 2019 16:46 'Tuinderij Klein Broekhuizen'; 'Rob en Elsbeth Joling'; 'Peter Hermans'; 'Marjan Nusselder'; 'Herman van Arem'; 'Henry Nout'; 'Harrie en Jolanda Meijer'; 'Gerry Spaan-Dijkstra'; 'Gerard Kraaijevanger'; 'familie Verwaaijen'; 'familie Leenders'; 'Familie Lamers, Bokkenstraat'; 'Dennis Krosse'; 'Bernadette Schrover' 'Laurens van Ochten' AW: verslag zonnepark

Beste allen, Dank voor het verslag. Na de bijeenkomst stonden wat vragen open die ik nog zou beantwoorden. Ecologie - Offertes voor ecologisch onderzoek op locatie zijn opgevraagd - Ecologische meerwaarde kan worden bereikt door o Het overhalen van gras van een Natura2000 locatie naar het land onder het zonnepark om zo flora en fauna te verrijken o Plaatsing van hekwerk op 10cm van de grond om kleine zoogdieren toegang tot het park niet te ontnemen o Inzaaien van kruidengras mengsel voor het aantrekken van vogels en insecten o Waar mogelijk het liefst schapenbegrazing in plaats van bemaaien, omdat die 1e de flora en fauna sterker verrijkt o Dit alles kan worden gemonitord door een ecoloog Landschaps compensatie - Wanneer er een locatie is waarop aanplant van landschapselementen gewenst is, en jullie zijn in contact met een grondeigenaar die hieraan wil meewerken, dan kunnen we de mogelijkheden hiervoor bespreken. - Financiële participatie is een onderdeel van onze vergunningsaanvraag, en kan in verschillende vormen worden uitgewerkt. Eén van deze vormen is door middel van een donatie. Deze donatie zou kunnen worden gedaan aan een gebiedsfonds, dat vervolgens de aanplant van nieuwe landschappelijke elementen in de omgeving regelt.

Eventueel zouden jullie een dergelijke stichting zelfs zelf op kunnen zetten, om zo te garanderen dat de donatie inderdaad daar wordt gebruikt waar dat voor jullie eigen omgeving de grootste meerwaarde toevoegt. Business Case Hieronder een globaal overzicht van de verschillende onderdelen van onze business case. 1. Investerings elementen a. Kosten van modules/panelen b. Kosten van randapparatuur zoals constructies en omvormers c. Bouwkosten d. Aansluitkosten netbeheerder e. Kosten van landschappelijke inpassing f. Legeskosten bij de gemeente g. Kosten van onderzoek naar diverse aspecten h. Ontwikkelingskosten van het zonnepark 2. Doorlopende kosten a. Onderhoudskosten 1

b. Huurkosten c. Administratieve kosten d. Kosten van donaties e. Belastingen (zowel nationaal als lokaal (WOZ)) 3. Doorlopende inkomsten a. SDE+ subsidie van de RVO b. Winst door verkoop electriciteit na afloop van 15 jaar SDE periode 4. Indirecte commerciële aspecten met sterke invloed op de business case a. Afmetingen van het zonnepark b. Aantal MegaWatt dat kan worden opgewekt c. Hoogte van de panelen (2,50 beter dan 1,86) d. Ontwikkeling van zonnestraling in de toekomst e. De situatie ter plaatse (pijpleidingen, hoogspanningsmasten, beschermde dieren, koeientunnels, etcetera) Na 25 jaar In de opstalovereenkomst met de grondeigenaar garandeert Kronos dat er voldoende gelden opzij zijn gezet, op een derdenrekening bij een notaris, om het zonnepark na 25 jaar weer op te ruimen. Dit geld zal een eventueel faillisement dus overleven. Een kopie van deze garantie wordt aan de gemeente gegeven, zodat de opruimplicht ook van die kant geborgd kan worden. Alle componenten van het zonnepark zijn recyclebaar. Er wordt geen gebruik gemaakt van uitlogende materialen. De basis componenten zijn koper, glas, aluminium en staal. Gedragscode Holland Solar De gedragscode voor Holland Solar geldt in principe alleen voor leden van Holland Solar. Kronos is geen lid. Echter, wij zijn bekend met de code en volgen deze ook na (zie ook paragraaf 5.3 van de gedragscode).

Ik hoop dat hiermee de vragen zijn beantwoord. In de tussentijd heeft u een email ontvangen met een aantal datums voor een volgende bijeenkomst in Januari. Hierop ontvangen we graag uiterlijk op 6 januari 2020 een reactie. Verder ben ik vanaf morgen, vrijdag 13 december, tot en met zondag 5 januari 2020 op vakantie. Mocht in de tussentijd contact nodig zijn, dan kan dit het beste met Laurens van Ochten (ook in CC), via laurens.vanochten@kronos-solar.com of telefonisch op +49 8989 0570 826. Alvast prettige feestdagen toegewenst! Met vriendelijke groet, Roald Blijleven 06 2488 1722

Von: Tuinderij Klein Broekhuizen [mailto:info@kleinbroekhuizen.nl] Gesendet: 08 December 2019 20:01 An: Rob en Elsbeth Joling <elsbeth.joling@gmail.com>; Peter Hermans <peter0218@gmail.com>; Marjan Nusselder <marjannusselder@hetnet.nl>; Herman van Arem <trekker@live.nl>; Henry Nout <henry-nout@hotmail.nl>; Harrie en Jolanda Meijer <h.meijer-vf9@kpnplanet.nl>; Gerry Spaan-Dijkstra <gerry75@live.nl>; Gerard Kraaijevanger <gkraaijevanger@hetnet.nl>; familie Verwaaijen <mirver@hotmail.com>; familie Leenders <huizeleenders@gmail.com>; Familie Lamers, Bokkenstraat <li.lamers@kpnmail.nl>; Dennis Krosse <grootbahr@gmail.com>; Bernadette Schrover <bernadette.schrover@gmail.com>; roald.blijleven@kronossolar.com Betreff: verslag zonnepark Bijgaande het verslag Met vriendelijke groet, Erik

2

KRONOS SOLAR Zonnepark Wehl – Verslag werkgroep bijeenkomst 29.01.20 Locatie: Reuring, Wehl Tijd: 19:00-21:00 Aanwezigen: Roald Blijleven (Kronos Solar), Ton Thus (landschapsarchitect, Kronos Solar), Dennis Krosse (grondeigenaar), Toon Krosse, Ria Krosse, Tieme Leenders, Wilma Kraaij, Walter van Velthuizen, Jan Pampiermole, Marjan Pampiermole, Peter Hermans

Introductie Na een rondvraag of er nog meer aanwezigen worden verwacht, begint Roald Blijleven de avond met een korte introductie. In de vorige bijeenkomst is gesproken over de landschappelijke inpassing van het zonnepark, waarbij is aangegeven dat er een behoefte is om de zaken niet langer vanuit de lucht te bekijken, maar een beter idee te krijgen hoe de verschillende inpassingsmogelijkheden er vanaf de grond uit zouden zien. Er is toen gesproken over de mogelijkheid van een 3D simulatie, maar dit kon voor vanavond helaas niet worden geregeld. In plaats daarvan is landschapsarchitect Ton Thus aanwezig, die met behulp van fotomontages de visuele effecten vanaf de grond heeft weergegeven. In de vorige bijeenkomst is tevens aangegeven dat er vanuit de buurt een behoefte bestaat tot een verdere opwaardering van de omgeving doormiddel van de aanplant van groen. Kronos heeft toen aangegeven dat hier mogelijkheden bestaan doormiddel van een donatie in een omgevingsfonds, dat tot doel heeft om deze opwaardering te bewerkstelligen. Later is per e-mail nog aangegeven dat, wanneer omwonenden in contact zijn met grondeigenaren die bereid zijn mee te werken aan bijvoorbeeld de aanplant van (delen van) hun kavelgrenzen, Kronos bereid is te kijken hoe ze hierin kan bijdragen.

Dhr Blijleven deelt tenslotte kaartjes uit met daarop de contouren van het zonnepark, zodat aanwezigen waar gewenst hun eigen suggesties kunnen intekenen. Hij geeft het woord dan over aan Ton Thus.

Presentatie Ton Thus begint zijn presentatie. Wanneer een aantal aanwezigen iets later dan de starttijd binnenkomt, wordt besloten dat hij het verhaal nog eens opnieuw begint. Hij bespreekt kort de cultuurhistorie van het gebied, en legt uit hoe de lijnen in het landschap, die worden gevormd door de verschillende kronkelende wegen (Bahrseweg, Bokkenstraat, Grindstraat) en de later aangelegde Keppelseweg van het kasteel naar het dorp, de structuur van het gebied bepalen. Het opnieuw aanplanten van deze lijnen, die door de tijd grotendeels verschraald zijn geraakt (ruilverkaveling en doorgaande modernisering), kan het gebied een nieuwe impuls geven. Daarnaast is ook erfbeplanting van cruciaal belang in de opwaardering van de omgeving. Dhr. Thus bespreekt vervolgens het gebied met daarin het zonnepark, volgens het compacte ontwerp dat de omwonenden middels participatie hebben gekozen. Het ingepaste zonnepark kan binnen dit gebied als een soort kapstok fungeren, omdat door de landschappelijke inpassing de kavelgrenzen alsmede een groot deel van de Bahrseweg opnieuw van groen kunnen worden voorzien. Het plan past in het Groenstructuurplan van de gemeente Doetinchem, en is een vertaalslag van groene ambities en het aanhaken op cultuurhistorie. Gewenste groenontwikkeling buiten de door Kronos met de grondeigenaar overeengekomen percelen kan in overleg met de gemeente, c.q.

Waterschap en bewoners worden georganiseerd. Ook het stimuleren van erfbeplanting is, als optelsom met straat- en kavellijnbeplanting, voor de gehele landschappelijke compositie van groot belang. Kronos verklaart zich bereid om hieraan mee te werken door, bijvoorbeeld, een donatie in een door de buurt op te richten omgevingsfonds. Van

KRONOS SOLAR belang is dat de buurt ook zelf de regie neemt om de leefomgeving, als decor voor wonen, werken, recreatie, op te waarderen. De presentatie richt zich vervolgens op het inpassingsplan voor het zonnepark. Hier wordt streekeigen beplanting toegepast. De keuze is daarbij gevallen op soorten als de meidoorn, de els en eventueel wilde liguster. Ook de knotwilg is toepasbaar in dit gebied. Verschillende afbeeldingen tonen de dichtheid van de meidoorn, zowel in zomer- als winterbeeld. De els is reeds een veel voorkomende boom in de omgeving, en kan op diverse manieren worden gemanipuleerd (knotten) om hier meer dichtheid uit te verkrijgen. Ook voor vogels zijn deze soorten interessant om in te leven. Het plan is om de bestaande elzen aan de Bahrseweg door te zetten. Daarnaast moet aan de oostzijde van de Bahrseweg een koeienpad komen. Door de aanplant van elzen langs de Bahrseweg en meidoorn langs het hekwerk van het zonnepark ontstaat een dubbeling, waardoor het park volledig aan het zicht wordt onttrokken. Een keuzemogelijkheid bestaat door de els te vervangen door knotwilg. De rest van het park kan door meidoorn worden omzoomd. De hekken die worden gebruikt zijn vergelijkbaar met het hekwerk van Staatsbosbeheer: kastanjehouten palen met een grofmazig raster ertussen.

Het hekwerk, 1,80m hoog, oogt onopvallend, is opgesteld aan de binnenzijde/zoom van het zonnepark, en raakt veelal begroeid met klimplanten of onkruid dat erin blijft hangen, hetgeen bijdraagt aan camouflage. Middels een op te stellen ontwerp- en beheerplan kan aangegeven/gemanipuleerd worden middels beheer welke bomen door kunnen groeien, en welke delen laag gehouden worden in combinatie met meidoorn, waardoor op termijn een gevarieerd ruimtelijk beplantingsbeeld ontstaat. Aan te bevelen is een (visuele) schouw, eens in de zoveel jaren, om het gewenste beeld bij te sturen. Dhr Thus presenteert verschillende fotomontages waarop te zien is hoe het zonnepark er vanaf diverse gezichtspunten uit ziet. De foto’s die hiervoor zijn gebruikt zijn genomen door de grondeigenaar. Dhr Thus geeft aan dat de hagen een geringe impact hebben op het uitzicht en de wijdsheid van de omgeving. Dit heeft te maken met de gemiddelde beheerhoogte (plusminus 3-3,5m hoogte) en de waarnemingspunten. Sommige woonhuizen bevinden zich op meer dan 200 meter van het zonnepark. Afstand, de hoogte van de panelen, hekwerk en de groene omlijsting nemen het zicht op het zonnepark weg.

Bespreking Diverse aanwezigen zijn positief over de plannen. Er is interesse voor de manier waarop de inpassing is gestructureerd. Er worden vragen gesteld over verschillende details van de inpassing. Dhr Pampiermole vraagt naar de mogelijkheid van knotwilgen langs de waterlopen aan de Bahrseweg. Dhr Thus legt uit dat voor elzen is gekozen om de hier reeds aanwezige elzen aan te vullen en te versterken, om zo een meer samenhangend geheel te krijgen. Knotwilgen zijn ook een optie. Dhr Hermans merkt op dat het beheer van knotwilgen niet altijd gemakkelijk is, met name in het veld, en dat elzen daarom een meer voor de hand liggender keus kunnen zijn. Kronos zal desondanks de mogelijkheden voor de aanplant van knotwilgen bekijken. Dhr van Velthuizen is positief over de suggestie van het opzetten van een omgevingsfonds, en wil graag gaan kijken naar de mogelijkheden voor groenaanplant in de bredere omgeving, buiten de kaartjes die vanavond beschikbaar zijn. Mw Kraaij en Dhr Leenders vragen zich af met welke reden de opgaaf voor de aanpak van de bredere omgeving bij de buurt wordt gelegd. Ze zijn van mening dat dit een taak voor Kronos en de gemeente moet zijn. De verwachting was dat er hierover reeds contact met de gemeente en bijvoorbeeld het Waterschap zou zijn geweest.

Dhr Blijleven legt uit dat Kronos zich bezighoudt met de ontwikkeling van het zonnepark op deze locatie, en niet met de ontwikkeling van groen in de bredere omgeving,

KRONOS SOLAR Kronos heeft daar, gezien eigendommen, geen vat op. Kronos is wel van mening dat de inpassing van het zonnepark niet los gezien moet worden van de in principe fraaie landschappelijke- en cultuurhistorische context, en dat inbedding binnen het raamwerk van het Groenstructuurplan Doetinchem middels overleg aanvullend moet worden opgepakt. Kronos signaleert samenhang en geeft in de schets aan hoe dit zou kunnen in de gesuggereerde optelsom van laan- en erfbeplanting. Ook watergangen worden hierin meegenomen. Kronos is bereid hieraan een bijdrage te leveren, wanneer omwonenden de wens uiten hun leefomgeving aanvullend te vergroenen. Eén en ander is ook aangegeven in de e-mail van Kronos die na de vorige bijeenkomst is verzonden. Dhr Leenders spreekt uit dat hij teleurgesteld is over de weinige inpassing. Verzoek om verduidelijking van Dhr Blijleven leert dat hij een verwachting had voor een uitgebreider en meer organisch geheel. Dhr Leenders vergelijkt het huidige inpassingsplan met een coniferenhaag die daar wordt geplaatst om het zonnepark aan het zicht te ontnemen. Hij vindt het te mager, en had gehoopt op bijvoorbeeld bosstukken, meer volume en variatie. Hij krijgt bijval van Dhr Pampiermole, die herinnert aan een voorgaande bijeenkomst waarin gesproken werd over een wandel/fietspad door het park heen, en waarvan in het huidige ontwerp niets meer terug te zien is.

Dhr Thus legt uit dat het ontwerp dat toendertijd is gepresenteerd was gebaseerd op de oude percelen ter grootte van 16ha. Door omwonenden is toen aangegeven dat ze dit te massief vonden, en is Dhr Krosse (grondeigenaar) gevraagd of hij open zou staan voor de selectie van alternatieve percelen op zijn land. Dhr Krosse heeft hier vervolgens gehoor aan gegeven, waarna er 4 alternatieve modellen voor het zonnepark zijn opgesteld, ieder van rond de 13ha groot. De 13ha is een minimum dat Kronos nodig heeft voor de business case. Uit deze modellen is in de vorige bijeenkomst Model 1 gekozen, en dit is het model dat is uitgewerkt en dat nu besproken wordt. Met de verkleining van het model is de ruimte die beschikbaar is voor inpassing ook veranderd. Door de veranderde ligging is tevens het landschappelijk ontwerp veranderd. Verder is eerder door omwonenden aangegeven dat ze de rust in het gebied erg belangrijk vinden. Ook daarom is het plan nu aangepast naar een ontwerp dat deze rust behoudt en het landschap in ere herstelt. Daarnaast dient te worden onthouden dat het hier gaat om een ontwikkeling op landbouwgrond. Voor de grondeigenaar is er geen directe wens voor verdere natuurontwikkeling op zijn land, omdat dit de huidige en toekomstige agrarische bedrijvigheid in de weg kan zitten.

De wens van de grondeigenaar is om naast de huidige bedrijfsvoering (melkvee) ook deels energie te “verbouwen”. Het gepresenteerde inrichtingsplan richt zich op het omvormen van het boerenland met behulp van lijnvormige elementen: sloten, wegen, paden, kavelgrenzen. Aansluitend kan erfbeplanting worden gestimuleerd. Het resultaat is een groene omgeving die aansluit op het oude kleinschalige landschapsbeeld, en geen afbreuk doet aan de bedrijfsvoering van de grondeigenaar. Variatie wordt bereikt door beheer, waarbij afwisseling wordt bereikt in de hoogtes van begroeiing. Dit kan doormiddel van een beheerplan ook controleerbaar worden gemaakt. Daarnaast geeft Kronos aan te zullen onderzoeken of er meer variatie kan worden toegepast in de soorten die hier worden aangeplant, door bijvoorbeeld de eerder genoemde knotwilgen in het ontwerp op te nemen. Dhr Leenders stelt dat in zijn optiek de avond niet is opgezet als werkatelier. Dhr Blijleven geeft aan dat hier wel sprake is van een werkatelier, en dat om die reden er ook printjes van de contouren verstrekt zijn, zodat aanwezigen hun eigen ideeën over inpassing kunnen intekenen. Het door Dhr Thus gepresenteerde landschapsplan is een voorzet voor dit gesprek, geen definitief plan. Aanwezigen worden uitgenodigd om vooral hun visie hierop te geven.

Dhr van Velthuizen spreekt ondertussen met de familie Krosse, om te bekijken of er mogelijkheden zouden bestaan voor bosblokjes binnen de huidige contouren van het plantontwerp. Hij tekent

KRONOS SOLAR hiervoor wat mogelijkheden in op de verstrekte kaartjes. Kronos is bereid om deze mogelijkheden te bekijken, bijvoorbeeld door te zien of de overhoeken sterker kunnen worden aangeplant. Dhr Pampiermole vraagt zich af wat de reden is voor een zuid-opstelling. Dhr Blijleven geeft aan dat deze opstelling de hoogste efficientie oplevert, en Kronos daardoor in staat stelt om met de verkleinde ruimte alsnog voldoende op te wekken om het plan rendabel te laten zijn. Een oost-west opstelling kan een vergelijkbare efficientie bereiken maar bedekt het land dan vrijwel volledig, en is daarom ecologisch niet wenselijk. De ondergrond van het park is belangrijk, omdat dit een grasmat is die als toevlucht dient voor weidevogels en muizen – mits correct beheerd. Ook zouden extensief beheer en meervoudig ruimtegebruik met bijvoorbeeld schapenbegrazing niet mogelijk zijn in die situatie. De echtgenote van Dhr Krosse (grondeigenaar) heeft ervaring met schapenhouden en zou hierin interesse hebben. Er kan worden gekeken naar maatregelen voor het weren van vossen in het gebied. Dhr Leenders en Mw Kraaij zijn op bezoek geweest bij Wethouder Langeveld. Dhr Leenders doet een kort verslag van deze bijeenkomst. Hij vertelt dat de wethouder heeft aangegeven dat paneelhoogte een voorbeeld is van een onderwerp dat de omwonenden met Kronos kunnen bespreken.

Daarnaast is er gesproken over de toekomstige omgevingsvisie voor de Wehlse Broeklanden, waarin dit zonnepark ligt. Deze omgevingsvisie zou in 2021 moeten verschijnen, en zou mogelijkerwijs zonneparken in dit gebied verder beperken. Dhr Leenders geeft tevens aan dat de wethouder graag eens bij een werkatelier aanwezig zou zijn, en zou dit graag voor de volgende bijeenkomst in orde maken. Dhr Leenders is van mening dat de panelen zo laag mogelijk moeten worden gehouden, om zo de zichtbaarheid te beperken. Dhr Blijleven geeft aan dat de standaard hoogte van panelen 2,59m is. De hoogte van de panelen is van invloed op de efficiëntie, en lagere panelen kunnen resulteren in minder opwek. Dit brengt de business case in dit kleinere gebied in gevaar. Dhr Thus geeft aan dat verlaagde panelen de ecologische situatie zouden verslechteren. Ook zou schapenbegrazing hierdoor onmogelijk worden. Daarnaast vermindert het de efficientie van de panelen. Verlaging van panelen wordt om deze reden niet wenselijk geacht door Kronos. Waar het om het zicht gaat geeft Dhr Thus aan dat met de huidige kijkafstanden een verschil tussen 2,59m of 2m irrelevant wordt. Daarnaast geeft hij aan dat de panelen, wegens de op zich al royale kijkafstand, visueel bescheiden overkomen en deels wegvallen in het landschap. De zichtbaarheid wordt minimaal door toepassing van gevarieerde beplanting langs de randen.

Dhr Thus suggereert aan omwonenden om een bezoekje te brengen aan het zonnepark dat Kronos realiseert aan de Lingewal te Bemmel. Dit park staat, met hekwerk en de panelen op 2,59 hoogte. De inpassing middels groen heeft nog niet plaatsgevonden. Hier kan een beter idee worden verkregen van de bescheiden visuele impact van een dergelijke ontwikkeling op enige afstand in het veld. Dhr Leenders gelooft niet dat de zichtbaarheid zo beperkt is als Dhr Thus stelt. Hij geeft ook aan dat met lage panelen het minder nodig zou zijn om deze landschappelijk in te passen. Hij geeft aan open te staan voor (enig) zicht op panelen wanneer deze zo laag mogelijk worden geplaatst. Dhr Thus stelt dat je moet kiezen voor het traditionele kleinschalige landschap en dat (een sterk) zicht op een zonnepark binnen dit landschap niet passend is. De beste inpassing bestaat uit het omzomen van het zonnepark met streekeigen gevarieerd groen, met de vermelding dat het een agrarisch gebied blijft, met de wens tot kleinschaligheid. Daarnaast benadrukt hij nog eens hoe belangrijk het is dat, wanneer omwonenden willen gaan voor groenontwikkeling in de bredere omgeving, ze hier zelf actie op ondernemen door te gaan bekijken hoe de verschillende wegen in de omgeving verder kunnen worden aangeplant, en door ook de eigen erven onder handen te nemen.

Dhr Hermans verklaart zelf reeds diverse maatregelen op zijn erf te hebben toegepast, waaronder diverse knotwilgen en een amfibieënpoel.

KRONOS SOLAR Dhr Leenders stelt dat hij graag ziet dat Kronos nog een aantal zaken verduidelijkt. Hij zou graag meer weten over de paneelhoogte, en geeft tevens aan dat omwonenden recht hebben op duidelijkheid over de business case. Dhr Blijleven stelt dat per e-mail reeds een overzicht van de diverse onderdelen van de business case aan omwonenden is verzonden. Dhr Leenders stelt dat hier geen cijfers bij stonden, en dat er vanuit het beleid een recht bestaat om hier inzicht in te krijgen. Dhr Blijleven geeft aan intern te gaan kijken wat de mogelijkheden zijn. Dhr Leenders stelt voor om op korte termijn een nieuwe bijeenkomst in te plannen waarbij ook de wethouder aanwezig is. Hij zal na het weekend contact met de wethouder opnemen en een datumprikker rondsturen. Hiermee wordt de bijeenkomst rond 20:30 beëindigd.

roald.blijleven@kronos-solar.com From: Sent: To: Subject:

Tieme & Miranda Leenders <huizeleenders@gmail.com> 27 April 2020 23:07 roald.blijleven@kronos-solar.com Fwd: Reactie buurtgenoten op vergunningsaanvraag Kronos

Beste Roald, Bijgaand de brief die wij namens een groot aantal buurgenoten naar betrokken ambtenaren en wethouder verzonden hebben, enkele dagen nadat we door jou op de hoogte zijn gebracht van de vergunningsaanvraag door Kronos. Dan ben jij ook op de hoogte. Met vriendelijke groet, Tieme Leenders

Geachte heer Francken, in CC de heer Langeveld en mevrouw Legtenberg, Zoals reeds aangekondigd in onze mail van 2 april jl., volgt middels deze onze formele reactie op de vergunningsaanvraag van Kronos Solar Projects GmbH voor een zonnepark aan de Bahrseweg (omgeving Bokkenstraat) te Wehl. Tot u richten zich de direct betrokkenen (omwonenden). De discussie of er al dan niet een zonnepark moet komen in een kleinschalig gebied als de Wehlse Broeklanden, is er één die ons inziens alle aandacht verdient. Er is veel voor te zeggen -ondanks dat wij als gemeenschap een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben in de gehele energietransitie- dat een grootschalig zonnepark in dit kwetsbare gebied een keuze kan zijn die, ook en vooral in het licht van de nieuwe omgevingsvisie, nu mogelijk niet gemaakt moet worden. Maar als deze wél gemaakt moet worden, is het van belang dat dit op gelijkwaardige voet gebeurt met de initiatiefnemer, waarbij ook u als gemeente middels het Beleidskader Duurzame Energie voorwaarden heeft gesteld aan hoe een dergelijk proces zou moeten verlopen. En juist daar wringt de schoen. De feiten: Vanaf het begin verlopen de bijeenkomsten weinig professioneel. Er mist voorzitterschap en wanneer er notulen gemaakt worden zijn deze continue gekleurd, het proces is voor ons vanaf het begin onduidelijk.

Expliciet is in de eerste bijeenkomsten aangegeven dat er 10 hectare nodig is om tot een gezonde businesscase te kunnen komen. Voor wat betreft de landschappelijke inpassing hebben wij als buurt wensen aangegeven (o.a. wandelpaden en op eigen verzoek het idee van een omgevingsfonds om de verarming van het gebied door een zonnepark op andere delen te kunnen compenseren). Naar wij nu begrijpen, is er een vergunning aangevraagd voor 13 (!) hectare met een landschappelijke inpassing waar wij ons minimaal over verbazen; de inpassing bestaat uit een haag om de bewuste hectares waarbij ons als buurt wordt gevraagd vooral onze eigen percelen te gebruiken om meer landschappelijke waarde voor het gebied te creëren. Ons verzoek om een second opinion ten behoeve van de landschappelijke inpassing wordt genegeerd, de afspraak met de wethouder (o.a. over de mogelijke impact van de nieuwe omgevingsvisie op de vergunningsverlening) niet afgewacht; noch de buurt, noch de in het leven geblazen werkgroep is geïnformeerd over het feit dat Kronos eenzijdig heeft besloten de benodigde vergunning aan te vragen. Dit én het feit dat Kronos (ook zonder ons hierin te kennen) naar nu blijkt een website in het 1

leven heeft geroepen (zonnepark-wehl.nl) waarbij ‘de werkgroep’ expliciet wordt genoemd als zijnde gesprekspartner van Kronos, maken dat wij ons op dit moment beraden over het mogelijk opheffen van deze werkgroep. In uw eigen beleidskader schrijft u: "inwoners moeten betrokken en gehoord worden in het proces en kans hebben om gelijkwaardig in een open en eerlijke positie te staan met de initiatiefnemer met hem mee te kunnen denken en te doen.” Het ons niet meenemen in elementaire stappen als een definitieve vergunningsaanvraag terwijl er nog zoveel vragen onbeantwoord zijn- schendt het vertrouwen, wij voelen ons geen gelijkwaardige partij. Het eerder genoemde beleidskader stelt heel duidelijk dat de initiatiefnemer (Kronos) “primair verantwoordelijk is voor de communicatie rondom het project en dient pro-actief te communiceren met alle belanghebbenden (maar zeker de werkgroep!) over voortgang, beslismomenten en gemaakte keuzes". Hierin heeft Kronos Solar GmbH de plank helaas volledig misgeslagen. Enkele highlights gedurende het proces: - Bij aanvang (2019) is er gesproken over 10 hectare om tot een goede businesscase te kunnen komen. Dit is eenzijdig aangepast naar -zoals nu blijkt- 13 hectare. Daar waar er aan het begin van het proces nog werd gesproken over veel ruimte voor landschappelijke inpassing (wandelpaden, een bosje, etc.), lijkt die ruimte nu volledig verdwenen.

- Wij zouden een 3D-animatie ontvangen van het gebied, zodat de impact van het zonnepark op het kwetsbare gebied, visueel gemaakt kan worden. Deze animatie is er nooit gekomen. Voor ons essentieel; enkel met een goede visualisatie is aan te tonen of iets in werkelijkheid mee-, dan wel tegenvalt. - Wij hebben op geen enkele wijze inzage in de businesscase. Hier is in vrijwel iedere bijeenkomst expliciet om gevraagd. Of er 10 dan wel 13 hectare benodigd is om te komen tot een “gezonde” businesscase, is voor ons dus totaal niet te toetsen. Transparantie (één van de voorwaarden voor participatie) is hierin ver te zoeken. - Aan ons verzoek het park verder van de openbare weg af te situeren, is -vooral met dank aan de eigenaar van de grond, Dennis Krosse- gehoor gegeven. - Er is gevraagd om een second opinion ten behoeve van de landschappelijke inpassing, hier wordt geen gehoor aan gegeven. - Er wordt alleen gesproken over de mogelijkheid van een omgevingsfonds; op onze vraag welke waarde dit fonds gaat vertegenwoordigen, wordt geen antwoord gegeven. - Er is in eerdere bijeenkomsten gesproken over lagere zonnepanelen dan waar nu mee gerekend is; terwijl er vanuit de omwonenden flinke zorgen zijn geuit juist over deze hoogte.

De 3D-visualisatie is niet geleverd en onze ernstige bedenkingen worden afgedaan met; “met een haag er omheen zie je ze niet” en wederom een verwijzing naar de nadeligheid voor de -voor ons volledig ondoorzichtige- businesscase. Samenvattend: Het moge duidelijk zijn. Van gelijkwaardigheid dan wel eerlijke en transparante communicatie is geen sprake. De gekleurde verslaglegging die wij reeds eerder benoemden kan niet explicieter vertaald worden dan met het volgende voorbeeld; in de laatste bijeenkomst had Kronos een kant-en-klaar voorstel liggen inclusief de landschappelijke ‘inpassing’ waarbij de aanwezige landschapsachitect weinig tot geen ruimte bood voor kritische vragen. In de verslaglegging/notulen (niet door ons goedgekeurd) wordt er opeens gesuggereerd dat het overleg een werk-atelier zou zijn geweest; een woord c.q. werkvorm die noch is benoemd, noch door ons als aanwezigen als zodanig wordt herkend. Participatie en coöperatie, op basis van gelijkwaardigheid, zijn voor ons als buurtbewoners essentieel. Wij gunnen de heer Krosse een gezonde bedrijfsvoering, maar hebben in Kronos Solar GmbH als initiatiefnemer van dit traject, te weinig vertrouwen. Graag zouden wij het voorgenomen overleg met de wethouder alsnog doorgang laten vinden (i.v.m. 2

Corona desnoods via Skype, Teams, etc.) en ontvangen vanuit de gemeente graag advies over het al dan niet opheffen van de werkgroep om de reeds eerder genoemde redenen. Ter objectivatie van bovenstaande zullen wij al het mailverkeer tussen Kronos en werkgroep dan wel buurtgenoten nog separaat aan u verzenden. Mocht u hierover, dan wel over andere zaken nog vragen hebben, vernemen wij dat graag. Met vriendelijke groet, Tieme Leenders (06-11234657)

Namens en met nadrukkelijke goedkeuring en instemming van onderstaande buurtbewoners, Tieme en Miranda Leenders Bokkenstraat 8a, Wehl 06-11234657 Henry en Charlotte Nout Bokkenstraat 8, Wehl Marjan Nusselder en Jan Pampiermole Bokkenstraat 6, Wehl Erik Smeenk en Wilma Kraaij Bokkenstraat 4, Wehl Mireille Verwaaijen Bokkenstraat 1, Wehl Gerard en Gerry Spaan Bahrseweg 1b, Wehl Familie Spaan sr. Bahrseweg 1a, Wehl Peter Hermans Keppelseweg 34, Wehl Walter van Velthuizen en Bernadette Schrover Broekhuizerstraat 8, Wehl

3

Gesprek met bewoners inzake proces zonnepark Wehl Maandag 6 juli 2020 Definitief

Anoniem gemaakt KS 24-02-2021

Aanwezig •

[1]

•

[2]

•

[3]

•

[4]

•

[5]

•

Nico Postma – onafhankelijk gespreksleider

Verslag: Nico Postma

Situatie In 2017 is Kronos Solar Projects GmbH actief geweest om een zonnepark in Wehl te ontwikkelen. Dat heeft toen niet tot resultaat geleid. Sinds mei 2019 een herstart van Kronos om de plannen voor Zonnepark Wehl nu wel te realiseren. Een deel van dat proces is (opgelegd door gemeentelijk beleidskader): doorlopen van een, in samenwerking met omwonenden en belanghebbenden opgesteld, participatieplan. Dit participatieproces zit in een patstelling. Er is wantrouwen ontstaan bij de bewoners richting Kronos. Reden voor Kronos om een onafhankelijk bemiddelaar (Nico Postma van Bureau voor Overheidscommunicatie BV) te vragen om te proberen het gesprek weer op gang te brengen. 1e stap hierin: gesprek met enkele bewoners over de situatie.

Opzet gesprek stap 1: Inventarisatie pijnpunten

Inventariseren waar de grootste ontevredenheid zit: -

Proces

-

Planinhoud

stap 2: Inventarisatie oplossingen

Wat moet er in ieder geval gebeuren om weer zinvol met elkaar in gesprek te gaan? - Proces - Planinhoud

Pijnpunten Proces •

vanuit het vorige proces (2017) is er al wantrouwen ontstaan; het gevoel dat bewoners onderling tegen elkaar uitgespeeld werden door Kronos. Herstart in 2019 begon dus met achterstand.

•

Gevoel dat het participatieproces een wassen neus is, een afvinklijstje om te laten zien aan de gemeente dat er participatie heeft plaatsgevonden.

Bureau voor Overheidscommunicatie

T: (033) 465 34 27

KvK: 34232022

Bergstraat 29 - 3811 NE Amersfoort

welkom@bvoverheidscommunicatie.nl

IBAN: NL24 RABO 0103 4079 28

www.bvoverheidscommunicatie.nl

Pagina 1/4

•

Over de werkelijk belangrijke zaken is geen participatie mogelijk (hoogte en positionering schermen, keuze van te gebruiken technologie; omvang van het gebied).

•

Het participatieplan is er gekomen op verzoek van de bewoners en is daarna opgesteld door Kronos en niet in afstemming met de bewoners: dus niet samen het participatieproces besproken en bepaald.

•

Niet alle stappen uit het participatieplan zijn doorlopen

•

Kronos roept steeds andere zaken over bijvoorbeeld paneelhoogte (eerst 160/180, toen 240, nu 290). Zonder uitleg of onderbouwing, alleen verwijzing naar haalbaarheid ‘businesscase’. Geeft wantrouwen.

•

Geen inzicht in financiën: dus hoe kunnen bewoners nu beoordelen of de gebruikte

•

In de beleving van de bewoners zou de benodigde oppervlakte bij aanvang van het proces

argumenten van Kronos over haalbaarheid businesscase al dan niet hout snijden? 10 ha zijn en is dat nu verhoogd naar 13 ha. Kronos zegt: aanvankelijk was het 16 ha, nu verminderd tot 13 ha: verschil in beleving. •

Toezegging over 3d-animatie om landschappelijke consequenties in beeld te brengen is nooit nagekomen. Alleen enkele vage foto’s van de landschapsarchitect.

•

In het begin van het proces gaf Kronos aan dat overleg over alles mogelijk was; nu hebben de bewoners het idee dat over belangrijke zaken niet gesproken kan worden (wordt met argumentatie over haalbaarheid businesscase terzijde geschoven).

•

Notulen van de bijeenkomsten met de LPG vaak gekleurd; kritische geluiden stonden er niet in. Bewoners vaak te kort de tijd om te reageren op notulen en als ze dat deden bleef het maandenlang stil.

•

Landschappelijke inpassing: van alle ideeën van de bewoners (bv wandelpaden) is niets overgenomen.

•

Waarom de vergunningsaanvraag al naar de gemeente (en dat achteraf te melden) zonder dat er gesproken is over/overeenstemming is over nog veel inhoudelijke aspecten.

•

Waarom de inhoud van de vergunningsaanvraag niet delen met de bewoners?

•

Nog niet gesproken over eventuele financiële participatie door bewoners in het project (mogelijkheden/opbrengsten etc.).

•

De gemeente wordt als de grote afwezige beleefd: waarom niet meer regie op het proces of in ieder geval elke bijeenkomst bijwonen, zodat je als gemeente een goed beeld krijgt van het participatieproces?

•

Gevoel bij bewoners richting gemeente: moet je je inwoners niet meer helpen/begeleiden bij dit soort processen met “energiecowboys”? Ongelijk speelveld: boeren in lastige bedrijfssituatie wordt een worst voorgehouden door een ontwikkelaar van zonneparken. Grondeigenaar weet niet goed waar hij aan begint. Zo’n proces kan splijtzwam worden in de gemeenschap.

Planinhoud •

Blij met verschuiving van het plangebied naar achteren: dank van bewoners aan landeigenaar [..] en Kronos.

•

Landschapsinpassing: volstrekt onduidelijk en onvoldoende.

•

Goede landschapsinpassing is verantwoordelijkheid Kronos en gemeente: niet van de

•

Men wil graag spreken over de te gebruiken technologie: welke panelen worden ingezet?

bewoners.

Pagina 2/4

Er zijn volgens de bewoners andere/betere panelen in de markt (kleiner met meer opbrengst) dan de panelen die door Kronos worden voorgesteld. •

Financiële onderbouwing nodig.

Mogelijke oplossingen Proces •

bij elk overleg is de gemeente ook vertegenwoordigd;

•

werk met onafhankelijk voorzitter;

•

werk met onafhankelijk notulist en poets kritische geluiden niet uit de notulen;

•

na elk overleg heeft notulist binnen 1 week de notulen klaar, legt die ter goedkeuring voor aan de onafhankelijk voorzitter en na diens reactie gaan de notulen ter goedkeuring naar bewoners en Kronos. Hierdoor hebben alle betrokken binnen 1- 1,5 week de notulen. Dan heeft een ieder max 2 weken om de notulen van commentaar te voorzien;

•

bewoners willen een kopie van de vergunningsaanvraag ontvangen;

•

kom afspraken na en onderbouw duidelijk als iets niet kan.

Planinhoud •

lagere en zo mogelijk andere schermen;

•

overleg over de ‘richting’ van de schermen (rechtop/schuin);

•

beter landschapsplan in overleg met bewoners;

•

inzage in financiële onderbouwing businesscase; als dat nog niet voor 100% kan vanwege onduidelijkheid subsidiebedrag, dan enkele scenario’s uitwerken;

•

onderbouwing van de omvang: 10 of 13 ha;

•

duidelijkheid over mogelijke financiële participatie van bewoners in het project

Conclusie Het vertrouwen bij de bewoners in Kronos is tot ver onder het vriespunt gedaald: het is een heel grote opgave om dit te herstellen en weer in gesprek te komen. Ook inhoudelijk is er een groot gat tussen wat de bewoners willen en Kronos zegt dat mogelijk is. Statement van bewoners: •