B13.07 Bijlage 7 onderbouwing - vooronderzoek ontplofbare oorlogsresten spoortrace Zevenaar-Winterswijk

BOM Barink Explosieven Opsporing ) ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) Aanvullend vooronderzoek (geanonimiseerd) | Documentcode: Aantal pagina’s: Datum: Status: ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | 92 20 oktober 2015 Definitief BeoBOM Bezoekadres: Statenweg 84D 3039 JH Rotterdam Postadres: Postbus 28078 3003 KB Rotterdam T: +3110 8202920 E: info @beobom.nl KVK: 61002046 BTW: NL 854159587. Bo1 Afbeelding voorzijde: Getroffen woning aan de Parallelweg langs het spoor te Aalten. Deze straat werd getroffen op 25 februari 1945 door een geallieerd bombardement , waarbij het eigenlijke doel de spoorweg was tussen Aalten en Winterswijk. Bron: Aalten ín Oorlogstijd. Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | Inhoud Managementsamenvatting … . . nsssnansunsenenensranvensneve van enenn esn snnn aeu nns enve nev nnn esu nsnenee nenn vsenne senn sen ennv een enne n 4 Inleiding … 1. Algemeen. . .

Aanleiding … Dr eveneens enenenevansenenen veer ven enen veanven enn evenenen vn evenenenene 7 nnen Conclusies vooronderzoek T&A Survey … Aan te vullen onderdelen … vaeenenenseeesenenensenrsen sven vensnen ern evenenevanvevenenevanvenenenevanenenense 15 ensen onesenenen enen evencansonvensenesenenenenenenenenewen 16 Begrenzing werkgebied … enne vanvenenenenenenenenenene nnen enen enen vun seneven sane sen snenenenenenenenenene seen ven vane eneneneneneneneneveneven ease vansnenenenenenenenenenene 16 Terminologie 17 Niet gesprongen explosieven (NGE) versus conventionele explosieven (CE) … senen naan 2.

Inventarisatie bronnenmateriaal … venen even sneven enen sne venvenenenevansenenenevanveneen vooren enen venen 18 uus usnseneneneneneneneensenevensaneensnenenenenenenenenenn 18 Algemeen sean ven sane seneneneneneneneneveneven ease vansnenenenenenenenenenene nennen nen seneneneenevenenenvensaesenenensenenenerenvensnensnenvenenenenvevenenevanvenenenevanvenenenevanenenenee 18 Luchtfoto's … Overige bronnen … ……nenuenvansensanesen omen enenenenenevenvanseen enen sneven snenenenevenennvenevenvenseensneneneneneneneneneanvennvenen 20 ‚ Analyse literatuur en archiefstukken nennen even van sensor senenen enen eneneneneunveneven ven vsensneneneneneveneven ven seanvensenenensnenenenenenennvenensevanvnenenenene 6 vervent senenenenenenenennvenenenvanvenn nennen enen svenvansen ener sanenenenenenenenesenrvenvensensveenneusneanennee nne neen neneenneneennnve enn eeve nnveannveenn 7 7 nn nesenenenenen ensen senevneseneneneneneneneanvenevenvenveensnenenenenenenenenenesenn 7 neen nues uus usnseneneneneneneneensenevensaneensnenenenenenenenenenn 53 Algemeen sean ven sane seneneneneneneneneveneven ease vansnenenenenenenenenenene sen sossen nen enenenensan serene sensor enesenenenen 66 uee 5. Naoorlogse bodemroerende werkzaamheden … nuon su sson sen sone sen sneneneneneneanseneven 78 6.

Beoordeling en evaluatie bronnenmateriaal … sensor enesenenenen uus usnseneneneneneneneensenevensaneensnenenenenenenenenenn 78 Algemeen sean ven sane seneneneneneneneneveneven ease vansnenenenenenenenenenene Indicaties … user snsren asen eneneneveneven enen vonsnensnenenenenenenenenennvensvnesanenensnenenenenenenswen 78 enne vanvnenenenenenenenenenene Contra-indicatieS ensen susrensnen ene sene neneven van seen enen versen snenenenevenennvenevenvenseensnenenenenenenenen 78 en veanvenen Leemten in de kennis … nnen asen nvensen sen onesenenenenenewen can seonversanenensnenenenene verevenen vonvervenenenenenenenenene 79 onensen oenen verveners veen vevenneneeneavennsnsenenne 79 enaar Mogelijk aan te treffen (sub)soorten CE. . . nen suassansensoarsen omen ene sene senewen ease venversenenenenenenenenene 81 Horizontale afbakening verdacht gebied … esus susrsen asen enesenenenenenewen vanvoor seeseneneneneneneneneveneven sane vensnevenenenenenenenenene 87 Verticale afbakening Verschillen afbakening met T&A SUrvey … nnen sven van seen seesenenenenenenev sane enns neevneneenveneenenn ee nve nee nenn e 88 Conclusie en aanbevelingen … …nsenunsensusrsan asen sneseneneneneneveneansonvensenenensmenenenenenennvenenen 89 ven veenenenenenenen aunwemensnrevenenensnnennsenenansensnensnanvenenensnanvenenenveneneneneennvenene 91 | Bodembelastingkarr ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) Bijlage 1.

Inventarisatiekaart ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) Bijlage 2. aanmenennnesunmenenensennmensnensenemen ens enevenen enn evevenensneennsenenense 92 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | Managementsamenvatting ProRail is voornemens over te gaan tot de uitvoering van diverse werkzaamheden op het tracé Zevenaar — Winterswijk. Het gaat hierbij om de vernieuwing van spoorstukken , de overwegbevloering , de ballast , ES-dassen , bevestigingsconstructie , dwarsliggers , wissels en de 20. 84-26. 28 , 1. 32-1. 36 , 3kV-kabel Winterswijk-Terborg. Dit vindt plaats bij kilometrering 1. 05-1. 08 , dat bestaat 0. 00-27. 30. Omdat tijdens 27. 05-27. 42 , 32. 52-32. 56 , de mogelijkheid oorlogshandelingen in de Tweede Wereldoorlog conventionele explosieven (hierna: CE) in of in de directe nabijheid van het werkgebied zijn achtergebleven , heeft BeoBOM voorafgaande aan de werkzaamheden voorliggend onderzoek uitgevoerd. Het gaat hierbij om een aanvullend vooronderzoek. In 2012 heeft T&A Survey een vooronderzoek uitgevoerd (Historisch vooronderzoek naar de aanwezigheid van niet gesprongen conventionele explosieven ter plaatse van spoortracé Zevenaar-Winterswijk , projecthnummer ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | dat niet volledig voldoet aan de eisen van het rapportnummer (geanonimiseerd) ) , WSCS-OCE.

De betreffende onderdelen welke niet voldoen aan het WSCS-OCE zijn in dit aanvullende vooronderzoek uitgevoerd , met betrekking tot het werkgebied zoals getoond in voorliggend document. In de geraadpleegde bronnen zijn enkele feitelijke aanwijzingen aangetroffen voor de mogelijke aanwezigheid gebleken dat binnen van CE de binnen contouren het van werkgebied. het werkgebied Uit het (mogelijk) geraadpleegde de volgende bronnenmateriaal typen CE kunnen is worden aangetroffen: Afwerpmunitie Uit de beschikbare gegevens is gebleken dat er binnen het huidige werkgebied mogelijk CE in de vorm van afwerpmunitie (max. 1000 Ib. GP) is achtergebleven. Omwille van de lengte van het tracé , dient in geval van geplande werkzaamheden de maximale penetratiediepte van dit CE per locatie te worden berekend. Raketten Tevens is gebleken dat er binnen het huidige werkgebied mogelijk CE in de vorm van raketten (60 Ib. ) is achtergebleven. Omwille van de lengte van het tracé , dient in geval van geplande werkzaamheden de maximale penetratiediepte van dit CE per locatie te worden berekend. Restanten van V-1 wapen Uit het luchtfotomateriaal is gebleken dat er ten westen van Didam een V1 wapen is neergekomen.

Omdat in veel gevallen niet alle explosieve stof in werking trad bij detonatie , waardoor er de kans bestaat dat in de bodem brokken springstof aanwezig zijn , is conform het WSCS-OCE een verdacht gebied afgebakend van 5o meter rondom het hart van de inslagkrater. Tevens dient er rekening worden gehouden met risico’s voor het milieu , wegens de sterk kankerverwekkende stoffen die de brandstof van het V-1 wapen bevat. Geschutmunitie (verschoten) Binnen kalibers het tot maximaal werkgebied 12 cm) zijn achtergebleven. mogelijk CE in de Omwille vorm van van de verschoten lengte van geschutmunitie het tracé , dient (diverse in geval 4 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | van berekend. geplande werkzaamheden de maximale penetratiediepte van dit CE per locatie te worden Geschutmunitie (achtergelaten) Op diverse locaties binnen het werkgebied is mogelijk sprake van CE in de vorm van achtergelaten geschutmunitie geplande werkzaamheden (onbekend kaliber). de maximale Omwille penetratiediepte van de lengte van van dit het CE tracé per , dient locatie in te geval worden van berekend.

Klein-kalibermunitie , handgranaten , geweergranaten en (munitie voor) granaatwerpers Op diverse locaties binnen het werkgebied is mogelijk sprake van CE in de vorm van achtergelaten klein-kaliber Omwille van munitie de lengte , hand- van en het geweergranaten tracé , dient in geval en munitie van geplande voor granaatwerpers werkzaamheden (diverse de maximale typen). penetratiediepte van dit CE per locatie te worden berekend. Advies Ter plaatse van de diverse verdachte gebieden voorgenomen werkzaamheden de uitvoering van een opsporingsproces. adviseert BeoBOM voorafgaande aan de Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Inleiding Projectnaam: Project: Opdrachtgever: Projectadres: Besteknr. /jopdrachtnr. Werkomschrijving: Doelstelling: Uitvoerder Nem Aanvullend Spoortracé Vooronderzoek Zevenaar — Conventionele Explosieven Winterswijk ProRail 3511 Moreelsepark EP Utrecht 3 Spoortracé Zevenaar — Winterswijk ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) Aanvullend Uitvoering Aanvullend Vooronderzoek Vooronderzoek Conventionele Explosieven BeoBOM Autorisatie: ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) Auteurs: ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) CE-bodembelastingkaart: ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) EN ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | dd 1.

Algemeen ProRail | is voornemens | over | te | gaan | tot | de | uitvoering | van | diverse | werkzaamheden | op | het | tracé Zevenaar | — | Winterswijk. | Het | gaat | hierbij | om | de | vernieuwing | van | spoorstukken | , | de overwegbevloering | , | de | ballast | , | ES-dassen | , | bevestigingsconstructie | , | dwarsliggers | , | wissels | en | de aanleg | van | een | 3kV-kabel | Winterswijk-Terborg. | Dit | vindt | plaats | bij | kilometrering | 1. 05-1. | 08 , | 1. 32- 1. 36 , | 20. | 84-26. | 28 , | 27. | 05-27. | 42 , | 32. 52-32. | 56 , | 0. 00-27. | 30. | Omdat | de | mogelijkheid | bestaat | dat | tijdens oorlogshandelingen | in | de | Tweede | Wereldoorlog | conventionele | explosieven | (hierna: | CE) | in | of | in de | directe | nabijheid | van | het | werkgebied | zijn | achtergebleven | , | heeft | BeoBOM | voorafgaande | aan de | werkzaamheden | voorliggend | aanvullend | vooronderzoek | uitgevoerd. In | 2012 | heeft | T&A | Survey | reeds | een | vooronderzoek | uitgevoerd | naar | de | aanwezigheid | van conventionele | explosieven | ter | plaatse | van | spoortracé | Zevenaar | — | Winterswijk | (kenmerk: | ROZ- 147).

| Dit | vooronderzoek | is | conform | de | Beoordelingsrichtlijnen | Opsporen | Conventionele | Explosieven (BRL-OCE | 2007) | en | de | aanvullende | richtlijnen | uit | 2010 | van | de | branchevereniging | Explosieven Opsporing | (VEO) | uitgevoerd. | Deze | richtlijnen | voldoen | tegenwoordig | niet | meer | aan | de | vigerende wetgeving | voor | explosievenopsporing | , | namelijk | het | Werkveldspecifiek | Certificatieschema | voor | het Systeemcertificaat | Opsporen | Conventionele | Explosieven | , | versie | 1 , 2012 | (WSCS-OCE). | Om | deze | reden dient | er | aanvullend | onderzoek | te | worden | uitgevoerd | op | de | betreffende | punten | waar | het vooronderzoek | van | T&A | Survey | niet | voldoet | aan | het | WSCS-OCE | , | met | betrekking | tot | het | in | dit document | getoond | werkgebied. De | richtlijnen | van | het | WSCS-OCE | zijn | aangevuld | met | het | ProRAlL | werkpakket | OCE-3avo. | Tevens | zal | bij vaststelling | van | eventuele | op | de | aanwezigheid | van | CE | verdachte | locaties | als | gevolg | van luchtaanvallen | een | beroep | worden | gedaan | op | de | door | de | firma | EXPLOAD | opgestelde informatiebundel | ‘Aanvallen | met | jachtbommenwerpers’ | (kenmerk: | 1B-14021-1 | , | d. d. | 10-6-2014). Bovendien | zal | het | bestaande | digitale | kaartmateriaal | worden | aangepast | en | geactualiseerd.

Het | doel | van | dit | aanvullende | vooronderzoek | is om | vast | te | stellen | of: & | er | binnen | het | werkgebied | oorlogshandelingen | hebben | plaatsgevonden | waarbij | mogelijk CE | in de | bodem | zijn | achtergebleven | ; Het | gaat | hierbij | om | het | opvullen | van | de | lacunes | in | het | vooronderzoek | van | T&A | Survey | , | met directe | betrekking | tot | het | werkgebied | zoals | weergegeven | in | dit | document. | Op | basis | van | deze aanvullingen | en | de | reeds | door | T&A | Survey | geanalyseerde | gegevens | , | zal | een | nieuwe inventarisatie- | en | bodembelastingkaart | worden | samengesteld.

Met | betrekking | tot | het | werkgebied | heeft | T&A | Survey | in | 2012 | een | vooronderzoek | uitgevoerd (Historisch | vooronderzoek | naar | de | aanwezigheid | van | niet | gesprongen | conventionele | explosieven ter | plaatse | van | spoortracé | Zevenaar | — Winterswijk | , | projectnummer | (( gg ee aa nn oo nn ii mm ii ss ee ee rr dd )) ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) In dit onderzoek | werd | geconcludeerd | dat: | ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | | 9 | Ter] | feitelijk | materiaal | is | aangetroffen | , | waaruit | blijkt | dat | er | mogelijk | verschillende | typen explosieven | in | het | onderzoeksgebied | zijn | achtergebleven | tijdens | WOI | Hierdoor | geldt | dat het | onderzoeksgebied | (deels) | verdacht | is op | de | aanwezigheid | van | explosieven’ | ; ® | Op | basis | van | de | inventarisatie | en | analyse | van | het | bronnenmateriaal | , | is | onderscheid gemaakt | in | verschillende | deelgebieden.

| De | afbakening | van | de | verdachte | gebieden | en | de soorten | te | verwachten | explosieven | is | als | volgt | (de | inhoud | van | deze | tabel | is | letterlijk overgenomen | uit | het | vooronderzoek | uitgevoerd | door | T&A | Survey): Deelgebied1 | | | Geschutrmunitie: | diverse | Gebied | binnen | 25 | meter | Explosieven | zijn | te kalibers | vanaf | 2 cm ; | Duitsen | | | van | losse | stellingen | en | verwachten | vanaf geallieerd | binnen | 5 meter | militair van terrein | maaiveld | tot maaiveld maximaal | 2. 0 loopgraven | , | | | _m-mv | (met en | afgebakende | gebieden | wordt | maaiveld | ten | tijde met | stellingen | van | WOIl | bedoeld) Deelgebied2 | | | Afwerpmunitie: | 250 | en | 5oo | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw lb. | geallieerd | vanaf | het | spoorterhoogte | | | (…) | zijn | explosieven | te van | de | blindgangerlocaties | | | verwachten | vanaf en | zwaar | maaiveld | tot | maximaal beschadigdefvernielde | 4. 0 | m-mv | (met | maaiveld gebouwen | bij | Didam | wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied3 | | | Afwerpmunitie: | 250 | en | 5oo | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw lb.

| geallieerd | vanaf | het | spoorterhoogte | | | (…) | zijn | explosieven | te van | de | bomkraters | en | verwachten | vanaf schade | maaiveld | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde de Deelgebied4 | | | Afwerpmunitie:2505ooen | , | | | Gebied | binnen | 144 | meter | van | WOll | bedoeld) | tot 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoorter | hoogte | | | 10 | MPa-laag. | Wegens | de van | de | spoorwegovergang | | | afwezigheid | van aan | de | Groenestraat | sondeerinformatie hierover | is deze | diepte Deelgebieds5 | | | Afwerpmunitie:2505ooen | , | | | Gebied | binnen | 144 | meter | niet | exact | aan | te | geven | en 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoorter | hoogte | | | Zeu | middels | een van | spoorwegkilometrering | , | | sondering | ter | plaatse 37. 5 | bepaald | moeten | worden Deelgebied6 | | | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoorterhoogte | | | (…) | zijn | explosieven | te van | de | inslagkraters | verwachten | tot | maximaal rondom | de | 5. 0 | m-mv | (met | maaiveld verdedigingswerken | nabij | wordt | maaiveld | ten | tijde het | huidige | station | De | Huet | | | van | WOll | bedoeld) Deelgebied | 7 | | | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Afwerpmunitie: | Gezien 1000 | Ib.

, | geallieerd | van | het | spoor | vanaf | de | de | bodemopbouw | (…) Raketten: | 60 | Ib , | geallieerd | spoorbrug | over | de | Oude | zijn | explosieven | te Ussel | tot | de | Terborgseweg | | | verwachten | vanaf en | binnen | 150 | meter | vanaf | maaiveld | tot | maximaal | 5. 0 de | kruising | m-mv | (met | maaiveld Vijverlaan/Zuivelweg | wordt | maaiveld | ten | tijde ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek van | WOIl | bedoeld) Raketten: | Gezien | de bodemopbouw | te | (… | ) zijn explosieven verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied8 | | | Raketten: | 60 | lb , | geallieerd | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw van | de | oude | Pelgrim- | (…) | zijn | explosieven | te fabriek | en | binnen | 144 | verwachten | vanaf meter | van | het | spoor | tussen | | | maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 Doetinchem | en | Gaanderen | [_rn-mv | (met | maaiveld bij | de | vondst | van | raketten | wordt | maaiveld | ten | tijde en | inslagkraters | van | van | WOIl | bedoeld) raketten Deelgebiedg | | | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Afwerpmunitie: | Gezien 1000 | Ib.

, | geallieerd | van | de | spoorwegkruiing | de | bodemopbouw | (… Raketten: | 60 | Ib , | geallieerd | aan | de | Varsseveldseweg | zijn | explosieven | te verwachten | vanaf maaiveld | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOll | bedoeld) | tot | de 10 | MPa-laag. | Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie hierover | is deze | diepte niet | middels exact aan | te | geven | en zou | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden. Raketten: | Gezien | de bodemopbouw | te | (… | ) zijn explosieven verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOII | bedoeld) Deelgebied | 10 | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw 1000 | Ib , | geallieerd | van | spoorwegkilometrering | (…) | zijn | explosieven | te 24. | 4 | verwachten | vanaf Deelgebied | 11 | Afwerpmunitie: | 250 | en | 500 | Gebied | binnen | 144 | meter | maaiveld | (met | maaiveld lb. | geallieerd | vanaf | het | spoor | ter | hoogte | wordt | maaiveld | ten | tijde van | de | inslagkraters | van | WOll | bedoeld) | tot | de Deelgebied | 12 | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | 10 | MPa-laag.

| Wegens | de 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoor | ter | hoogte | afwezigheid | van van | de | inslagkraters | welke | sondeerinformatie zichtbaar | zijn | op | de | hierover | is deze | diepte luchtfoto | en | binnen | 144 | niet | exacte middels aan | te | geven meter | van | en | zou | een spoorwegkilornetrering | sondering | ter | plaatse 23. 1 | bepaald | moeten | worden ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek Deelgebied | 13 | Afwerpmunitie: | 5oo | en | 1000 | Gebied | binnen | 144 | meter | Afwerpmunitie: | Gezien lb. | geallieerd | ten | westen | van | de | de | bodemopbouw | (…) Raketten: | 60 | Ib , | geallieerd | westelijkste | krater | bij | zijn | explosieven | te Varsseveld | tot | 144 | meter | verwachten | vanaf ten | oosten | van | maaiveld | tot | maximaal spoorwegkilornetrering | 18. 1 | 4. 0 | m-mv | (met | maaiveld en | gebied | binnen | 100 | meter | wordt | maaiveld | ten | tijde van | de | raketkraters | bij | van | WOIl | bedoeld) Didam | Raketten: | Gezien | de bodemopbouw | te | (… | ) | zijn explosieven verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | 14 | Afwerpmunitie: | 5oo | en | 1000 | Gebied | binnen | 144 | meter | Afwerpmunitie: | Gezien lb.

| geallieerd | ten | westen | van | de | de | bodemopbouw | (… Raketten: | 60 | Ib , | geallieerd | westelijkste | krater | en | 144 | zijn | explosieven | te meter | ten | oosten | van | de | verwachten | vanaf oostelijkste | krater | vanaf | maaiveld | (met | maaiveld het | spoor | tussen de | de | wordt | maaiveld | ten tot tijde de Laarweg | en | Halteweg | van | WOll | bedoeld) 10 | MPa-laag. | Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformati | e hierover | is deze | diepte niet | exact | aan | te | geven | en zou | middels | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden de Raketten: | Gezien bodemopbouw | te | (… | ) | zijn explosieven verwachten | vanaf maaiveld | tot maaiveld maximaal | 3. 5 m-mv | (met wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOII | bedoeld) Deelgebied | 15 | Afwerpmunitie: | 5oo | en | 1000 | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw lb. | geallieerd | vanaf | het | spoor | rondom | de | (…) | zijn | explosieven | te kraters | ten | oosten | van | de | verwachten | vanaf Halteweg | , | aan | beide | zijden | maaiveld | (met | maaiveld van | de | Vellegendijk | en | wordt | maaiveld | ten | tijde tussen | de | Akkermateweg | van | WOll | bedoeld) | tot | de en | de | Knibbelweide | 10 | MPa-laag.

| Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie hierover | is deze | diepte niet | exact | aan | te | geven | en zou | middels | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden Deelgebied | 16 | Afwerp/clustermunitie: | Op | basis | van | kraterpatroon | Gezien | de | bodemopbouw 10 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek 20 | [b. , | geallieerd | plus | een | marge | van | 25 | (…) | zijn | explosieven | te meter | in | verband | met | de | verwachten | vanaf ondergrondse | offset | van | maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 een | blindganger | en | de | m-mv | (met | maaiveld nauwkeurigheid | de | van luchtfoto de | wordt | maaiveld | ten | tijde plaatsing | van | van | WOI | bedoeld) Deelgebied | 17 | Afwerp/clustermunitie: | 20 | Ib. | Overlap | tussen | Afwerpmunitie: | Gezien geallieerd | deelgebieden | 1 en | 16 | de | bodemopbouw | (…) Geschutmunitie: | diverse | zijn | explosieven | te kalibers | vanaf | 2 | cm ; | Duits | en | verwachten | vanaf geallieerd | maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Gedumpte | munitie: Explosieven | zijn | te verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 2.

0 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | 18 | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Het | onderzoeksgebied | Gezien | de | bodemopbouw 1000 | Ib , | geallieerd | gelegen | tussen | de | (…) | zijn | explosieven | te Trompstraat | en | de | verwachten | vanaf Polstraat | in Aalten | maaiveld | tot | maximaal 4. 0 | m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | 19 | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoor | rondom | (…) | zijn | explosieven | te elke | afzonderlijke | krater | verwachten | vanaf tussen | km | 5. 8 | en | 8. 0 | maaiveld | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOll | bedoeld) | tot | de 10 | MPa-laag.

| Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie hierover | is deze | diepte niet | exact | aan | te | geven | en zou | middels | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden Deelgebied | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw 20 | 1000 | Ib , | geallieerd | vanaf | het | spoor | rondom | de | (…) | zijn | explosieven | te kraters | ter | hoogte | van | de | verwachten | vanaf Retentie | Vijver | te | maaiveld | (met | maaiveld Winterswijk | wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOll | bedoeld) | tot | de 10 | MPa-laag. | Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie hierover | is deze | diepte niet | middels exact aan | te | geven | en zou | een 11 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden Deelgebied | 21 | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Gebied | binnen | 144 | meter | Gezien | de | bodemopbouw 1000 | Ib , | geallieerd | rondom | de | voormalige | (…) | zijn | explosieven | te spoorwegsplitsing | nabij | de | verwachten | vanaf Olden | Goorweg | maaiveld | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOll | bedoeld) | tot | de 10 | MPa-laag.

| Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie heirover | is deze | diepte niet | exact | aan | te | geven | en zou | middels | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden Deelgebied | Afwerpmunitie: | 20 , | 250 | en | Gebied | vanaf | de | oostelijke | Afwerpmunitie: | Gezien 22 | soo | lb. | gealliee | rd | grens | van | het | de | bodemopbouw | (…) Raketten: | 60 | Ib , | geallieerd | onderzoeksgebied | tot | 144 | zijn | explosieven | te meter | ten | zuiden | van | de | verwachten | vanaf Geschutmunitie: | diverse | zuidelijkste | inslagkrater | maaiveld | tot | maximaal | 4. 5 kalibers | vanaf | 2 | cm ; | Duits | m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Raketten/geschutmunitie: Gezien | de | bodemopbouw (…) | zijn | explosieven | te verwachten | vanaf maaiveld | tot maaiveld maximaal | 3. 5 m-mv | (met wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOII | bedoeld) Deelgebied | Afwerpmunitie: | 250 | en | 500 | Overlap | tussen | Afwerpmunitie: | Gezien 23 | lb. | geallieerd | deelgebieden | 1 en | 3 | de | bodemopbouw | (… Geschutmunitie: | diverse | zijn | explosieven | te kalibers | vanaf | 2 | cm ; | Duits | en | verwachten | vanaf geallieerd | maaiveld | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOll | bedoeld) | tot | de 10 | MPa-laag.

| Wegens | de afwezigheid | van sondeerinformatie hierover | is deze | diepte niet | exact | aan | te | geven | en zou | middels | een sondering | ter | plaatse bepaald | moeten | worden Gedumpte | munitie: Explosieven | zijn | te verwachten | vanaf maaiveld | tot maaiveld maximaal | 2. 0 m-mv | (met wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) 12 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek Deelgebied | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Overlap | tussen | Afwerpmunitie: | Gezien 24 | 1000 | [b. , geallie | erd | deelgebieden | 1en | 6 | de | bodemopbouw | (…) Geschutmunitie: | diverse | zijn | explosieven | te kalibers | vanaf | 2 cm ; | Duits | en | verwachten | vanaf geallieerd | maaiveld | tot maaiveld maximaal | 5. 0 m-mv | (met wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Gedumpte | munitie: Explosieven | zijn | te verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 2. 0 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | Afwerpmunitie: | 250 , | 500 | en | Overlap | tussen | Afwerpmunitie: | Gezien 25 | 1000 | [b. , geallieerd | deelgebieden | 1 en | 7 | de | bodemopbouw | (…) Raketten: | 60 | lb. | geallieerd | zijn | explosieven | te Geschutmunitie: | diverse | verwachten | vanaf kalibers | vanaf | 2 cm ; | Duits | en | maaiveld | tot | maximaal | 5.

0 geallieerd | m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Raketten: | Gezien | de bodemopbouw | te | (… | ) zijn explosieven verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 3. 5 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Gedumpte | munitie: Explosieven | zijn | te verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 2. 0 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | Raketten: | 60 | lb , | geallieerd | Overlap | tussen | Raketten: | Gezien | de 26 | Geschutmunitie: | diverse | deelgebieden | 1en | 8 | bodemopbouw | (… | ) zijn kalibers | vanaf | 2 cm ; | Duits | en | explosieven | te geallieerd | verwachten | vanaf maaiveld | tot maaiveld maximaal | 3. 5 m-mv | (met wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOIl | bedoeld) Gedumpte | munitie Explosieven | zijn | te verwachten | vanaf maaiveld | tot | maximaal | 2. 0 m-mv | (met | maaiveld wordt | maaiveld | ten | tijde van | WOI | bedoeld) Deelgebied | Afwerpmunitie: | 5oo | en | 1000 | Overlap | tussen | Afwerpmunitie: | Gezien 13 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | deelgebieden 1 en 13 de zijn verwachten bodemopbouw explosieven vanaf te (…) maaiveld 4.

wordt 0 m-mv maaiveld tot (met maximaal maaiveld ten tijde van WOIl bedoeld) Raketten: Gezien de bodemopbouw (… ) zijn explosieven te verwachten vanaf maaiveld tot maximaal 3. 5 m-mv (met maaiveld wordt maaiveld ten tijde van WOIl bedoeld) Gedumpte munitie: Explosieven zijn te verwachten vanaf maaiveld tot maximaal 2. 0 m-mv (met maaiveld wordt maaiveld ten tijde van WOI bedoeld) Afwerpmunitie: Gezien enten | de zijn bodemopbouw explosieven te (…) verwachten vanaf maaiveld 4. wordt 0 m-mv maaiveld tot (met maximaal maaiveld ten tijde van WOIl bedoeld) Gedumpte munitie: verwachten Explosieven zijn vanaf te maaiveld tot maximaal 2. 0 m-mv (met maaiveld wordt maaiveld ten tijde van WOI bedoeld) Niet van toepassing 27 lb. geallieerd Raketten: 60 lb , geallieerd Geschutmunitie: diverse kalibers vanaf 2 cm ; geallieerd Duits en Deelgebied Afwerpmunitie: 25050ooen , | Overlap tussen 28 1000 Ib. , geallieerd Geschutmunitie: diverse kalibers vanaf 2 cm ; geallieerd deelgebieden 1en 2 , 18 Duits en Deelgebied Geen 29 (onverdacht gebied) Onderzoeksgebied met uitzondering van de hierboven omschreven verdachte gebieden BeoBOM ziet zich genoodzaakt van bovenstaande conclusies af te wijken.

De horizontale dimensies van de verschillende verdachte gebieden van BeoBOM , wijken af ten opzichte van de verdachte gebieden zoals getoond op de bodembelastingkaart , behorend bij het vooronderzoek van richtlijnen T&A Survey. zoals beschreven Dit verschil in dient het WSCS-OCE voornamelijk , iets verklaard waar het te vooronderzoek worden door van het T&A volgen Survey van niet de aan uitgevoerd. voldoet. De Tevens horizontale- heeft BeoBOM en verticale de verticale afbakening afbakening komen verderop van de verdachte in deze rapportage gebieden uitvoerig opnieuw aan bod. 14 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | Figuur 1. Uitsnede van de kaart behorend bij het aan te vullen vooronderzoek van T&A Survey. Het vooronderzoek van T&A Survey voldoet op enkele punten niet aan het WSCS-OCE. Het gaat voornamelijk om de volgende drie onderdelen: Raadplegen De afbakening van van het de provinciaal verdachte archief gebieden (indien in noodzakelijk) horizontale ; dimensie , conform het WSCS- OCE ; 9 Het vooronderzoek van T&A Survey is opgesteld conform het BRL-OCE , welke sinds 1 juli 2012 is vervangen door het WSCS-OCE. In het BRL-OCE golden , deels , andere indicatoren dienen alle reden deze voor het afbakenen van verdachte gebieden.

Om gebeurtenissen/indicatoten opnieuw te worden geïnventariseerd , teneinde tot een (mogelijk herziene) horizontale afbakening te kunnen komen. Naast bovengenoemde onderdelen , zijn eveneens onderstaande punten verbeterd: & De luchtfotoanalyse door T&A Survey is onvoldoende herleidbaar , dat wil zeggen dat T&A Survey wel een luchtfotoanalyse heeft uitgevoerd , echter worden er geen visuele voorbeelden gegeven van geconstateerde verstoringen e. d. en ontbreekt derhalve een duidelijke analyse en afbakening van het verdachte gebied ; De analyse van naoorlogse bodemroering is onvoldoende uitgewerkt ; Zowel de horizontale- als de verticale afbakening van het verdachte gebied is niet conform het WSCS-OCE tot stand gekomen. Deze onderdelen zullen in dit aanvullende vooronderzoek worden uitgewerkt en toegevoegd aan de onderdelen van het vooronderzoek van T&A Survey welke wel voldoen aan de eisen in het WSCS-OCE. De uiteindelijke conclusies van dit aanvullende onderzoek zullen derhalve worden gebaseerd onderdelen op welke de conform aangevulde het WSCS-OCE onderdelen zijn en uitgevoerd. op reeds De de reeds door door T&A T&A Survey Survey uitgevoerde conform het WSCS-OCE uitgevoerde onderdelen worden door BeoBOM kritisch geanalyseerd , maar niet getoetst aan de oorspronkelijke bron , daar ervanuit wordt gegaan dat T&A Survey deze onderdelen correct heeft overgenomen en uitgevoerd.

De resultaten van het literatuur- en 15 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | | archiefonderzoek , uitgevoerd door T&A Survey , worden in deze rapportage toegevoegd omwille van de compleetheid en overzichtelijkheid van het onderzoek. Tevens zal de relevantie van deze data worden benoemd. Voor de overige onderdelen van het vooronderzoek van T&A Survey , zoals ruimingen uitgevoerd door de MMOD en EODD , wordt verwezen naar de betreffende rapportage. Deze gegevens zijn vanzelfsprekend wel meegenomen in de uiteindelijke analyse , conclusie en bijbehorende kaarten voor dit onderzoek. Begrenzing werkgebied Het werkgebied (groen) is begrensd op basis van de door opdrachtgever verstrekte gegevens en uitsneden in Over enkele de Grootschalige Basiskaart Nederland (GBKN). raster van 200 meter bij 200 meter (lengte maal breedte). Dit raster is toegevoegd om ook bij uitsneden de afstanden goed te kunnen inschatten. In afbeeldingen is , een noordpij l aanwezig. indien relevant , eveneens Figuur 2. Het huidige werkgebied (groen). Terminologie Voor het opstellen van vooronderzoeken worden voor alle CE-gerelateerde werkvlakken een drietal gebieden onderscheiden.

Voor de verduidelijking wordt dit onderscheid in onderstaande diagram weergegeven: Verdacht gebied (oranje) — gebied waarin mogelijk CE aangetroffen kunnen worden ; Werkgebied (groen) — gebied waarbinnen de reguliere werkzaamheden uitgevoerd gaan worden ; Opsporingsgebied (rood) — gebied waar het verdachte gebied en het werkgebied elkaar vinden. overlappen en voorafgaande aan de uit te voeren werkzaamheden detectie dient plaats te 16 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) dd Ns Onderzoeksgebied od Figuur 3. Schematische weergave van de verschillende deelgebieden. De op de CE bodembelastingkaart niet als ‘verdacht’ of ‘opsporingsgebied’ aangeduide locaties kunnen onderzochte worden Nederlandse beschouwd bodem als onverdacht. waar geen Dat specifieke wil zeggen aanwijzingen niet meer voor verdacht de aanwezigheid dan de overige van CE zijn. In de praktijk wordt vaak de term NGE (Niet Gesprongen Explosieven) gehanteerd wanneer men doelt op de omgang met CE (conventionele explosieven). NGE is een overkoepelende term kunnen worden waarmee bijvoorbeeld ook explosieven voor terroristische doeleinden ofwel elk explosief dat niet als aangeduid. Voorliggend document heeft slechts betrekking op CE , geïmproviseerd , nucleair , biologisch of chemisch kan worden aangemerkt. ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | dd 2.

| Inventarisatie | bronnenmateriaal Ter | aanvulling | van | het | vooronderzoek | van | T&A | Survey | is | de | luchtfotoanalyse | door | BeoBOM opnieuw | uitgevoerd | , | waarbij | dezelfde | luchtfoto's | zijn | geanalyseerd | welke | ook | door | T&A | Survey zijn | gebruikt | in | het | eerdere | uitgevoerde | vooronderzoek. | Ten | behoeve | van | de | analyse | van naoorlogse | bodemroering | zijn | historische | kaarten | , | luchtfoto's | en | recente | satellietbeelden gebruikt. | Op | basis | van | deze | uitkomsten | is | de | horizontale- | en | de | verticale | afbakening | tot | stand gekomen. Op | basis | van | luchtfotoanalyse | kan | in | enkele | gevallen | een | nauwkeuriger | beeld | ontstaan | van | de oorlogshandelingen | die | op | een | bepaalde | locatie | hebben | plaatsgevonden | en | de | sporen | die | deze mogelijk | hebben | achtergelaten. | Sporen | die | zichtbaar | kunnen | zijn | op | luchtfoto’s | van | goede kwaliteit | zijn | bijvoorbeeld | kraters | door | artillerie- | of | bominslagen | , | aangelegde | stellingen | , versperringen | of | beschadigde | of | vernielde | bebouwing. | Als | deze | sporen | (correct) | worden geïnterpreteerd | kunnen | bijvoorbeeld | inslaglocaties | nauwkeuriger | worden | vastgesteld | dan | op basis | van | literatuur- | of | archiefonderzoek | mogelijk | zou | zijn.

| Er | kleven | ook | nadelen | aan | luchtfoto interpretatie | ; | zo | is | de | nauwkeurigheid | van | de | interpretatie | afhankelijk | van | de | kwaliteit. | Door weersomstandigheden | , | (te) | grote | hoogte | en | andere | factoren | kan | de | beeldkwaliteit | onvoldoende zijn. | Het | blijven | bovendien | momentopnamen. | Een | bominslag | kan | bijvoorbeeld | na | enkele | dagen door | herstel- | of | dempwerkzaamheden | al | niet | meer | zichtbaar | zijn. Ten | behoeve | van | het | aanvullende | vooronderzoek | zijn | de | onderstaande | luchtfoto's | geraadpleegd en | geanalyseerd. | Deze | foto’s | zijn | aangeleverd | door | de | opdrachtgever | (ProRail). 3038 | af1148 | 28 | oktober | 1944 | 1:8. | 000 | Redelij | ProRail 3040 | af1148 | 28 | oktober | 1944 | 1:8. | 000 | Redelij | ProRail 3042 | af1148 | 28 | oktober | 1944 | 1:8. | 000 | Redelij | ProRail 3044 | af1148 | 28 | oktober | 1944 | 1:8. | 000 | Redelij | ProRail 3109 | af1465 | 24 | december | 1944 | 1:7. | 000 | Goed | ProRail 4107 | 106G/F11 | 25 | december | 1944 | 1:10. | 000 | Redelij | ProRail 3292 | 106G/4309 | 14 | februari | 1945 | 1:7. | 000 | Goed | ProRail 3097 | af1744 | 14 | februari | 1945 | 1:11000 | Redelij | ProRail 4095 | af1744 | 14 | februari | 1945 | 111000 | Redelij | ProRail 3017 | 713906 | 14 | februari | 1945 | 1:12.

| 000 | Redelij | ProRail 3234 | 106G/4608 | 2 maart | 1945 | 1:9. | 000 | Goed | ProRail 4023 | 106G/4625 | 3 | maart | 1945 | 1:9. | 000 | Redelij | ProRail 4025 | 106G/4625 | 3 | maart | 1945 | 1:9. | 000 | Redelij | ProRail 3057 | 16/1834 | 14 | maart | 1945 | 1:9. | 000 | Redelij | ProRail 4021 | 16/1902 | 21 | maart | 1945 | 1:9. | 000 | Goed | ProR ail ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | Nem 3054 | 106G/5036 | 23 | maart | 1945 | 1:10. | 000 | Goed | ProRail 3056 | 106G/5036 | 23 | maart | 1945 | 1:10. | 000 | Redelijk | ProRail 3112 | 1066/5036 | 23 | maart | 1945 | 1:10. | 000 | Redelijk | ProRail 4056 | 106G/5036 | 23 | maart | 1945 | 1:10. | 000 | Redelijk | ProRail 4058 | 106G/5036 | 23 | maart | 1945 | 1:10. | 000 | Redelijk | ProRail 4223 | af2214 | 8 | april | 1945 | 1:8. | 000 | Goed | ProRail 4225 | af2214 | 8 | april | 1945 | 1:8. | 000 | Goed | ProRail 3034 | 16/2207 | 17 | juli | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 3035 | 16/2207 | 17 | juli | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 3038 | 16/2207 | 17 | juli | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 4031 | 16/2207 | 17 | juli | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 5035 | 3G-TUD-S213 | _ | [19 juli | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 21 | 367-BS-5259-21 | |27 | augustus | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 23 | 367-BS-5259-21 | |27 | augustus | 1945 | 1:40.

| 000 | Matig | ProRail 25 | 367-BS-5259-21 | |27 | augustus | 1945 | 1:40. | 000 | Matig | ProRail 3101 | 106G-LIB-302 | _|3september1945 | 1:15. | 000 | Matig | ProRail 4099 | 106G-LIB-302 | _|3september1945 | 1:15. | 000 | Goed | ProRail Alle | bovenstaande | luchtfoto’s | zijn | zowel | in | originele | vorm | als | georefereerd | door | ProRail beschikbaar | gesteld. | Omdat | in | enkele | gevallen | de | positionering | van | het | luchtfotomateriaal | op enkele | plaatsen | een | te | grote | afwijking | vertoonde | om | te | komen | tot | een | nauwkeurige | localisering van | door | oorlogshandelingen | veroorzaakte | verstoringen | , | is | deze | in | een | aantal | gevallen gecorrigeerd. Figuur | 4. De | dekking | van | de | gebruikte | luchtfoto's | (inclusief | het | aanvullende | luchtfotomateriaal) | ten | opzichte | van | het | werkgebied. Onderstaande | luchtfoto's | zijn | eveneens | geraadpleegd | om | tot | een | betere | luchtfotoanalyse | te komen: 19 Aanvullend vooronderzoek ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Nm 24 december 1944 Onbekend Goed DOTKA 3019 af1465 Ten behoeve van de aanvullende analyse m. b. t. naoorlogse bodemroering , zijn de volgende bronnen geraadpleegd. $ maps. google. com & watwaswaar. nl & Satellietbeelden PDOK en World Imagery & Algemeen Hoogtebestand Nederland (ahn.

nl) & _Basisregistraties Adressen en Gebouwen (BAG) & _Stationsweb. nl ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | dd 3. | Analyse | literatuur | en | archiefstukken In | dit | hoofdstuk | zijn | de | resultaten | van | het | door | T&A | Survey | uitgevoerde | literatuur- | en archiefonderzoek | geanalyseerd | , | welke | in | principe | conform | het | WSCS-OCE | tot | stand | zijn | gekomen. Op | basis | van | het | door | T&A | Survey | verrichte | archief- | en | literatuuronderzoek | , | is | hieronder | een overzicht | gegeven | van | de | verschillende | oorlogshandelingen | welke | plaats | hadden | in | (de | directe omgeving | van) | het | werkgebied. | Deze | geselecteerde | oorlogshandelingen | zijn | letterlijk overgenomen | uit | het | vooronderzoek | van | T&A | Survey. | Enkele | gebeurtenissen | zijn | door | BeoBOM aangevuld | , | wat | dan | vermeld | staat. | In | de | kolom | ‘relevantie’ | wordt | door | BeoBOM | nader | toegelicht in | hoeverre | de | gebeurtenissen | relevant | zijn | voor/van | invloed | zijn | op | het | huidige | werkgebied | en | of er | sprake | is | van | een | tweede | , | bevestigende | bron.

| Het | WSCS-OCE | zegt | hierover | dat | bij | de beoordeling | en | [het] | evalueren | van | het | bronnenmateriaal | de | volgende | uitgangspunten | [worden] gehanteerd: | de | conclusie | wordt | vastgesteld | op | basis | van | twee | of | meer | onafhankelijk | verifieerbare bronnen. | Indien | slechts | één | bron | is | aangetroffen | , | wordt | dat | duidelijk | aangegeven | in | de | rapportage. In | de | rapportage | wordt | gerapporteerd | hoe | de | betrouwbaarheid | van | de | bronnen | is | ingeschat. | In | de kolom | relevantie | zal | derhalve | tevens | worden | ingegaan | op | de | betrouwbaarheid | van | de | bronnen. Meidagen | 1940 | Er | zijn | in | de | literatuur | geen | aanwijzingen | | Geen | indicaties | voor | de gevonden het | voor | oorlogshandelingen in de | in van en | nabij | | aanwezigheid | van | CE. onderzoeksgebied | werd | Doetinchem meidagen | voor | het 1940. eerst | Relevant. | Dit 24 | juni | 1940 | Op | 24 | juni | 1940 | waarbij | er | twee | zware | | | bombardement | wordt | in gebombardeerd brisantbommen | terecht | kwamen | naast | de | | | meerdere | bronnen naar | Wehl | en | één | in | een | weiland | bij | de | | spoorlijn | hoek | | | genoemd. | werden | Volgens | er Vijverlaan | , | Zuivelweg. | ! | Eversteijn | geen overigens brisantbommen | _ | ingezet | , maar | brandbommen.

13/14 | augustus | 1940 | In | de | nacht | van | 13 | op | 14 | augustus | 1940 | vielen | er | | | Niet | relevant. | De | plaatsen bommen | in | Dichteren | , | Langerak | en | nabij | de | | van | de | _neergekomen boerderij | ‘Elberg’ | in | Oosseld. | ” | bommen | liggen dat | hier dusdanig ver | uiteen | er | geen sprake | is | van | een | gericht bombardement. | De | meeste nauwkeurige | Elberg | plaats te (boerderij Oosseld | , | tevens Ellegoorsestraat ruim 8) | ligt | goo meter | verwijderd | van | het spoor. 30/31 | augustus | 1940 | In | de | nacht | van | 30 | op | 31 | augustus | 1940 | viel | er | één | | | Niet | relevant. | De | kerk | van “T&A | heeft | hier | als bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail ; | T. | Everstein | , | Bombardementen | , | raketbeschietingen | , | neergekomen | v-wapens | en militaire | vliegtuigverliezen | ín de periode | 10 mei | 1940- | 5 mei | 1945 | (2011). * T&A | heeft | hier | als bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail. ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | bom | achter | de | kerk | te | Gaanderen. | Gaanderen | ligt | ruim | 800 meter | ten | noorden | van | de 8/9 | juli | 1941 | In | de | nacht | van | 8 | op | juli | 1941 | vielen | er | bommen | spoorweg. | Di 9 | Relevant. in | Aalten.

| In | een | lijn | vanaf | het | station | van | de | bombardement | wordt | in spoorwegen kwamen | hele tot | reeks omstreeks brandbommen | de | Westerkerk terecht. | meerdere | bronnen een | genoemd. | Daarnaast | is | er Deze | richtten | echter | niet | veel | schade | aan. | ” | iets | ten | zuiden | van | he station | in | 1992 | nog | een | 4 | [b. brandbom | geruimd | (MORA 19921497). 7 | november | 1941 | Op | 7 | november | 1941 | werd | Gaanderen | getroffen | | | Niet | relevant. | Di door | en | bombardement. | ” | bombardement | word slechts | in | één | bron genoemd | en | aan | de | hand van | die | bron | is | geen | exacte locatie | aan | te | wijzen. 7januari | 1942 | Op | 7 | en | 28 | januari | 1942 | vielen | er | bommen | op | Niet | relevant. | Di Aalten. | ® | bombardement | word slechts | in | één | de | hand bron genoemd | en | aan van | die | bron | is | geen | exacte locatie | aan | te | wijzen. 28 | januari | 1942 | Op | 7 | en | 28 | januari | 1942 | vielen | er | bommen | op | Niet | relevant. | Di Aalten. | ” | bombardement | word slechts | in | één | bron genoemd | die | bron | en | aan | de | exacte hand van | is | geen vielen | brandbommen | locatie | aan | te | wijzen. 16 | september | 1942 | Op | 16 | september | 1942 | er | Niet | relevant. | Di op | boerderijen | in | Lintelo.

| Op | één | andere | bombardement | word boerderij | en | in | het | dorp | Lintelo | vielen | er | slechts | in | één | bron brisantbommen. | ® | genoemd | die | bron | en | aan | de | exacte hand van | is | geen locatie | aan | te | wijzen. 1oktober | 1942 | Op | 1 | oktober | bom | 1942 | werd | te | er Lintelo. een | niet- | Niet | relevant. | Ondanks | da de geëxplodeerde bom bleek | een | brandbom | gemeld | van | te Deze | meldingen | van en | werd | in | de | weide | 14 | kilogram | minirnaal | zijn | 1 | gemeentelijke begraven | op | luchtbeschermingsdienst meter | diepte? | als | betrouwbaar | de worden hand ingeschat deze | , | bron is | aan | exacte van | geen viel | bom | te | locatie | relevant. aan | te | wijzen. Ondanks | dat 8 | januari | 1943 | Op Lintelo. 8 | '° januari | 1943 | er | een | zware | Niet | de meldingen | van gemeentelijke 3 T&A | heeft | hier | als | bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail. * | Horst , | J. G. | van | der , | Aalten | in | oorlogstijd. | Gebeurtenissen | uit | de | jaren | 1940 | — 1945 | (1985) | ; | Eversteijn | , | Bombardementen. 5 | Grood | , | H. | de , | Een | Silvolds | dagboek | over | het | laatste | oorlogsjaar. | September | 1944 | — juni | 1945 | (2005). $ | Beukelaer | , | H. | de | en | Boersma | , | B. , De | oorlog | onder | één | dak. | Verhalen | rond | Markt | 12 | ín Aalten | (2010). 7 | Beukelaer | , | H.

| de | en | Boersma | , | B. , De | oorlog | onder | één | dak. | Verhalen | rond | Markt | 12 | in Aalten | (2010). 8 | Horst , | J. G. | van | der , | Aalten | in | oorlogstijd. | Gebeurtenissen | uit | de | jaren | 1940 | — 1945 | (1985). 9 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0981: | Dienst | Gemeentewerken | Aalten | , | (1896) | 1906 | — | 1958 , inventarisnummer | 410: | Afschriften | van | uitgaande | stukken | , | bestemd | voor | rubriek | U | en | tijdelijk | opgelegd | , | 1942 , | 1943. 10 | Horst , | J. G. | van | der , | Aalten | in | oorlogstijd. | Gebeurtenissen | uit | de | jaren | 1940 | — 1945 | (1985). 22 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | Op | 8 | januari | 1943 | rond | 20. | oouur | was | er | te | Lintelo | luchtbeschermingsdienst een | brisantbom | ingeslagen. | " | als | betrouwbaar | worden ingeschat deze | , | bron is | aan | de | exacte hand van | geen locatie | aan | te | wijzen. 12 | maart | 1943 | Op | 12 | maart | 1943 | werd | de | trein | Zevenaar | - | Niet | relevant. | Ondanks | dat Winterswijk | , | welke | om | 9. 55 | uur | uit | Zevenaar | deze | treinbeschieting | in vertrok | beschoten | tussen | Zevenaar | en | Didam’? | twee | bronnen | voorkomt | , | is Dit | was | in | de | buurt | van | Didam.

| '? | aan | de | hand | van | deze bronnen | geen | exacte locatie | aan | te | wijzen. 12 | maart | 1943 | Op | 12 | maart | 1943 | was | er | bij | boerderijen | te | Niet | relevant. | Ondanks | dat Winterswijk | brand | ontstaan | , | rond | 21. 15 | uur , | door | meldingen | van | de het | inslaan | van | brandbommen | en | fosfor- | gemeentelijke rubberbommen. | 4 | luchtbeschermingsdienst als | betrouwbaar | de worden hand ingeschat deze | , | bron is | aan | exacte van | geen locatie | aan | te | wijzen. 12 | maart | 1943 | Op | 12 | maart | 1943 | werden | er | na | het | luchtalarm | Niet | relevant. | Ondanks | dat van | 21. 41 | uur | tot | 22. | 13 | uur | branden | gemeld | bij | meldingen | van | de verschillende | percelen | te brandbommen. Winterswijk. | ” Ook | werd | gemeentelijke er | melding | gemaakt | van | luchtbeschermingsdienst als | betrouwbaar | worden ingeschat | , | is | aan | de | hand van | deze | bron | geen | exacte locati | e | aan | te | wijzen. 12 | maart | 1943 | Een | vliegtuig | beschiet | om | 22. | 00 | uur | een | trein | Relevant. | Hoewel | deze tussen | Zevenaar | en | Didam | tussen | km | 46. | 3 | en | treinbeschieting | slechts | in 46. | 46 | één | bron | wordt | genoemd | , is | de | locatie | wel | erg Dit specifiek | opgegeven. | de vergroot betrouwbaarheid | van | de bron.

26 | maart | 1943 | Op bommen | 26 | maart | het 1943 | vielen | Aalten er rond | 21. | 30 | uur de | Niet | relevant. | wordt | Dit in | dorp | en | in | bombardement buurtschappen | er | omheen. | Er | bleken | slechts | in | één | bron brandbommen | te | zijn | gevallen | in | de | genoemd. | Daarnaast | ligt | de Richterinkstraat | en | de | Kernenaweg. | Bij | de | eerste | Richterinkstraat | ter | ver | van " | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0981: | Dienst | Gemeentewerken | Aalten | , | (1896) | 1906 | — | 1958 , inventarisnummer | en | 411: | Rapporten van de dienst van , 1941. de | diensthoofden | der | afdelingen | van | de | plaatselijke | LBD | betreffende | opkomst | van manschappen | |. | Wat | verloop de | bracht | over | Zevenaar. | — " Groot | , | de , | oorlog | 1940 | 1945 | (1985). 5 | Horst , | J. G. | van | der , | Aalten | ín oorlogstijd. | Gebeurtenissen | uit de | jaren | 1940 | — 1945 | (1985). 4 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0296: | Vrijwillige | Brandweer | Winterswijk | , | 1904 | — | 1999 | en Luchtbeschermingsdienst | Winterswijk | , | 1929 | — | 1946 , | inventarisnummer | 46: | Brandrapporten | 1941 | — 1945.

5 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0298: | Gemeentepolitie | Winterswijk | , | 1811 | — | 1994 , | inventarisnummer | 328: dagrapporten | politie | 20-11-42 | t/m | 21-6-43. ‘6 Huurman | , | C , | Het | spoorwegbedrijf | in oorlogstijd | , | 1939 | — 1945 | (Eindhoven | 2001). 2 | 3 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek | | straat | viel | ook | een | brisantbom | welke | een | grote | het | werkgebied | verwijderd. krater | achterliet. | ” 26 | maart | 1943 | Op | 26 | maart | 1943 | werd | er | om | 22. 03 | uur | gemeld | Relevant. | Di dat | er | brandbommen | werden | afgeworpen | op | het | bombardement | wordt | in spoorwegemplacemnent | schade. , | hierbij | ontstond | werden geen | meerdere | Hoewel | bronnen | he noemenswaardige | Om | 22. 06 | uur | genoemd. er | in | de | Morsestraat | brandbommen | afgeworpen. | merendeel | van | de | bommen Deze | werden | door | de | blokploeg | onschadelijk | binnen | het | werkgebied gemaakt. | Om | 22. | 09 | uur | sloeg | een | brandbom | in | station | en | emplacemen bij een | woning | aan | de | Inslagstraat. | Als | laatste | om | Winterswijk | vielen | , | zijn | de 22. 19 | uur | kwam | er | een | brandbom | terecht | in | een | | | brandbommen | rond | de woning | aan | de | Kreilsvoerweg. worden.

| ' | Ook | deze | kon | | Wamelinkweg | voor | wel | van di onschadelijk | gemaakt | belang Op | 26 | maart | 1943 | werden | er | rond | 22. 00 | uur | werkgebied. brandbommen | op | station | Winterswijk | , Wamelingweg | en | Morsestraat | gemeld. | '9 26 | maart | 1943 | Op | 26 | maart | 1943 | vielen | er | bommen | in | | | Niet | relevant. | De Gaanderen | , | Etten | en | Terborg. | In | Oud-Gaanderen | | | Kerkstraat | in | Gaanderen was | een | zware | bom | midden | op | een | huizenblok | | | ligt | ruim | buiten | het aan | de | Kerkstraat | gevallen. | ”® | werkgebied. 27 | maart | 1943 | Op | 27 | maart | 1943 | werden | op | talrijke | | | Relevant. | Dit buurtschappen | van | Winterswijk | | | bombardernent | wordt | in staafbrandbommen | , | rubber-fosforbommen | en | | | meerdere | Hoewel | bronnen | het brisantbommen | afgeworpen. | ” | genoemd. merendeel | van | de | bommen Op | 27 | maart | 1943 | werden | er | binnen | gemeente | | | buiten | het | werkgebied | , | zijn Winterswijk | op | verschillende | plekken | bommen | de | brandbommen | rondt | de en | brandbommen | gemeld. | Zo | ook | een | brandbom | Kottenseweg | en | de bij | Kottenseweg | 33 | en | één | bij | nummer | 29. | Bij | Golsweg | wel | van | belang Golsweg | 4 werd | er | ook | een | brandbom | gemeld. | ” | voor | dit | werkgebied.

1 mei | 1943 | Op | 1 | mei | 1943 | vielen | ter | hoogte | van | het | | | Relevant. | Dit spoorwegkruispunt | van | de | lijnen | Winterswijk | — | | | bombardement | wordt | in Arnhem | en | Winterswijk | — | Borken | blindgangers. | | | verschillende | bronnen Hierdoor | ondervond | het | spoorwegverkeer | | | genoemd. stagnatie. een | ” | een | Niet | Dit 1943 | Op | middag | (waarschijnlijk drie lichte bommen 1943) | wierp af , welke | | | bombardement | relevant. | wordt geallieerde | jager | | terecht | kwamen | in | de | buurt | van | de | spoorbrug | slechts | in | één | bron over | de | Oude | IJssel | bij | Doetinchem. | °4 | genoemd | en | er | ontbreekt een | duidelijk | tijdstip waarop | dit | bombardement plaatsvond. 30 | november | 1943 | Op | 30 | november | 1943 | vond | er | een | Niet | relevant. | Dit ? | Horst , | J. G. | van | der , | Aalten | ín oorlogstijd. | Gebeurtenissen | uit | de | jaren | 1940 | — 1945 | (1985). 8 | T&A | heeft | hier | als bron | genoteerd: | RaîlMaps | ProRail | en | Gemeente | Winterswijk | Bureau | Voorlichting ” | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0298: | Gemeentepolitie | Winterswijk | , | 1811 | — | 1994 , | inventarisnummer | 328: dagrapporten | politie | 20-11-42 | t/m | 21-6-43. 2 | Volker , | l.

, Doetinchem | in oorlogstijd | , | Vijf jaar | Duitse | bezetting | in Doetinchem | en Gaanderen | (1996). * T&A | heeft | hier | als | bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail. 2 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | toegangsnummer | 0298: | Gemeentepolitie | Winterswijk | , | 1811 | — | 1994 , | inventarisnummer | 328: dagrapporten | politie | 20-11-42 | t/m | 21-6-43. 5 | T&A | heeft | hier | als bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail | ; | Eversteijn | , | Bombardementen. 4 | Brendel | , | C. , Ahornblad | aan | de | beukenbomen. | Doetinchemse | herinneringen | 1940 | — 1945 | (1996). 24 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek bombardement | plaats | op | fabriek | Beccon. | In | bombardement | is buurt | van | de | spoorlijn | bij | industrieterrein | de | waarschijnlijk | verward | met Hamburgerbroek | te | Doetinchem. | ” | het | bombardement | van | 30 november | 1944 | op | de | N. V. Beccon | fabriek | , 1 december | 1943 | Op | 1 december | 1943 | om | 15. 15 | uur | werd | vanuit | een | Relevant. | Hoewel | deze laagvliegend | vliegtuig | geschoten. | Dit | was | treinbeschieting | slechts | in vermoedelijk | gericht | op | de | bovengrondse | één | bron | wordt | genoemd | , telefoonverbindingen nabij het | van | de van Duitse Didam.

Weermacht Hierdoor | wordt | de | gemeentelijke stationsgebouw | luchtbeschermingsdienst ondervonden | enkele | gebouwen | in | de | omgeving | , | beschouwd | als | een | zeer inclusief | het | stationsgebouw | , | schade? | betrouwbare | bron. 21 | maart | 1944 | Op | 21 | maart | 1944 | werd | Doetinchem | Niet | relevant. | Dit gebombardeerd” | bombardement | wordt slechts | in | één | bron genoemd | en | aan | de | hand van | die | bron | is geen | exacte locatie | aan | te | wijzen. 25 | maart | 1944 | Om | 00. | 15 | uur | kwam Varsseveld een | Lancaster | | met | nummer | Niet | relevant. | De ME684 | neer | bij | (Aaltenseweg | 97). 2® | Aaltenseweg 600 meter | ten | 97 noorden ligt | ruim van Varsseveld. de | spoorweg | bij 14 | juli | 1944 | Op | 14 | juli | 1944 | werden | er | om | 00. | 30 | uur | boven | het | | | Relevant. | Di dorp | Winterswijk | zes | brisantbormmen | bombardement | wordt | in afgeworpen. | Deze | veroorzaakten | veel | schade | meerdere | bronnen aan | de | Wooldseweg | achter | de | genoemd. | Hoewel | he spoorwegovergang”® | Verder | werden | te | merendeel | van | de | bommen Winterswijk | ook | nog | de | Golsweg | , | Parallelweg | , | binnen | het | werkgebied Rusthuisstraat | en | het | _ | Komkommerpad | station | en | emplacemen | de getroffen.

| 3° | Winterswijk brandbommen | vielen | , rond zijn | de Golsweg | wel | van | belang voor | dit | werkgebied. 2 | ECG , | probleeminventarisatie | Voormalig | Intermeco-terrein | te Doetinchem. 2 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | Inventaris | van | het | archief | van | de | gemeente | Didam | 1940-1980 | , | inventarisnummer | 726: | Stukken 7 betreffende | de | gemeentelijke | luchtbeschermingsdienst. ® | ECG , | probleeminventarisatie | Voormalig — | Intermeco-terrein | te | Doetinchem. — Wereldoorlog. Studiegroep Luchtoorlog | 1939 | 1945 , | Verliesregister | 1939 | 1945. | Alle | militaire | vliegtuigverliezen | in Nederland | tijdens | de | Tweede 9 | T&A | heeft | hier | als | bron | genoteerd: | RailMaps | ProRail. 30 Leenmans | Spoorwegemplacement | Winterswijk 25 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek 16 | augustus | 1944 | Op | 16 | augustus | 1944 | omstreeks | 10. | 15 | uur | werd | Niet | relevant. | De | exacte een | trein | op | baanvlak | Doetinchem | — | Didam | , | locatie | van | de tussen | Wehl | en | Didam | net | op | het | grondgebied | treinbeschieting | valt | aan | de van | Didam | , | beschoten | vanuit | een | vliegtuig. | ” | hand | van | deze | bronnen niet | precies | te | bepalen. 10. | 30 | uur | Trein | 11964 | beschoten | door vliegtuigen. | ” Om | 10.

| 10 | uur | , | tussen | Wehl | en | Didam | trein | 3716 beschoten. Om | 10. | 10 | uur | trein | beschoten | tussen | Didam | en Wehl. 25 | augustus | 1944 | Om | 19. | 00 | uur , | bij | Zevenaar | een | trein | beschoten. | Niet | relevant. | De | exacte locatie | van | de treinbeschieting | valt | aan | de hand | van | deze | bron | niet precies | te | bepalen. 10 | september | 1944 | Om | 10. | 45 | uur | trein | tussen | Zevenaar | en | Didam | Niet | relevant. | De | exacte aangevallen. | locatie | van | de treinbeschieting | valt | aan | de hand | van | deze | bron | niet precies | te | bepalen. 10 | september | 1944 | Om | 10. | 45 | uur | tussen | Wehl | en | Doetinchem | trein | Niet | relevant. | De | exacte beschoten. | locatie | van | de treinbeschieting | valt | aan | de hand | van | de | ze | bron | niet precies | te | bepalen. 3 | Erfgoedcentrum | Achterhoek | en | Liemers | , | Inventaris | van | het | archief | van | de | gemeente | Didam | 1940-1980 | , | inventarisnummer | 726: | Stukken » betreffende | de | gemeentelijke En | was luchtbeschermingsdienst. het stil… Kroniek van | een | delen | | en | Il. 5 | Zwanenburg | , | G. J , | En | nooit | was | het | stil. | Kroniek | van | een | luchtoorlog | (z. p. , zj. | ) | delen | | en | Il. 34 | Zwanenburg | , | Het G. J , | nooit | in | — | luchtoorlog | (z. p. , zj. | ) 3 | Huurman | , | C.

, | spoorwegbedrijf En nooit was | het | stil. oorlogstijd Kroniek , 1939 van | een 1945 | (Eindhoven | 2001). | delen | len | Il. 35 | Zwanenburg | , | Het G. J , | in | — | luchtoorlog | (z. p. , | zj. | ) 3 | Huurman | , | C. , Het | spoorwegbedrijf | in | oorlogstijd | , | 1939 | — | 1945 | (Eindhoven | 2001). Huurman | , | C. , | spoorwegbedrijf | oorlogstijd | , | 1939 | 1945 | (Eindhoven | 2oo1). 26 ((ggeeaannoonniimmiisseeeerrdd)) | Aanvullend | vooronderzoek 1 | september | 1944 | Op | 11 | september | 1944 | werd | er | in | de | ochtend | bij | Relevant. | Deze Zevenaar | een | trein | kapot | geschoten | door | treinbeschieting | wordt bronnen | in vliegtuigen. | 3® | meerdere | Ook | is | de | locatie u | rond | uur | werd | genoemd. | te Op | september | 1944 | 18. | 05 | vrij | nauwkeurig | bepalen ongeveer Didam | een | 500 trein meter beschoten. ten | noordoosten | van | station | door | het | rapport | van | de gemeentelijke Om | circa | 18. | 00 | uur | nabij | Didam | [Noot | BeoBOM: | luchtbeschermingsdienst. missende | woord | waarschijnlijk | _ | “trein’] aangevallen. | #° 17 | september | 1944 | Volgens | het | Operation | Records | Book | (ORB) | van | Relevant.