4.3 Briefschrijver, 09-05-2025, artikel Elektriciteitsproductie en -opslag en tevens waterstof productie en -opslag.pdf
Tekst van het document
(geanonimiseerd) De
toekomst!
Productie
waterstof
van
op de
Noordzee
als
energiebuffer.
Twee I. en
proefprojecten: Elektriciteitsproductie en -opslag en tevens waterstof productie -opslag (Base Load Power Hub: BLBH)
E:
Î
-
.
Ed
CrossWind
EEA
BLBH,
ARN
2
D
|
een
|
’,
/
joint-venture
van
Shell
en
Eneco.
project is ontwikkeld door CrossWind, een joint venture Eneco. De BLBH is een uniek concept, waarbij een
Het
innovatieve
van
Shell
en
ij Á
er
elektrolyzer, een brandstofcel en een batterijopslagsysteem worden gecombineerd voor offshore omstandigheden. De installatie is 19x41m? qua oppervlak en weegt in totaal zo'n 2200 ton. Na afronding van de laatste inbedrijfstellingstesten op de werf van Rosetti Marino Group in Italië, wordt de BLBH per schip naar Nederland vervoerd. Naar verwachting wordt het platform deze zomer (2025) in de Eemshaven opgesteld. CrossWind en haar partners onderzoeken elektrische energieopslag in batterijen met zelfs een waterstoffabriek op locatie, die waterstof produceert en opslaat maar ook de waterstof in stroom kan omzetten wanneer dat nodig is. BLBH biedt een prachtige kans om op zeer korte termijn kennis te vergaren die nodig is om in de toekomst op grote schaal soortgelijke offshore windenergiehubs te realiseren. Bovendien kan BLBH op deze manier bijdragen aan een betere afstemming tussen vraag en aanbod van elektriciteit. Van de andere kant kan een dergelijke installatie een strategisch doelwit zijn voor Russische drones en zal maar moeilijk te beschermen zijn. Pagina 1 van 7
(geanonimiseerd) II.
Een
PosHYdon Het
waterstoffabriek
installatie:
op
de
Noordzee
waterstof uit zeewater.
groene
allereerste
project ter wereld waarbij op zee groene waterstof wordt geproduceerd, is het PosHYdon project van Neptune Energy en partners. TNO voert het testprogramma uit. Ruim tien kilometer uit de kust van Den Haag gaat de PosHYdoninstallatie groene waterstof produceren uit duurzame elektriciteit,
opgewekt door wind Dit
betekent
Door
elektrolyse
transporteren stuk
een
en
Zon.
grote stap
naar
waterstofproductie op
zee.
je elektriciteit omzetten in waterstof en via bestaande gasleidingen. Transport van waterstof is een van
zeewater
kun
goedkoper dan elektriciteit transporteren vanaf windparken op zee naar het land.
via
elektriciteitskabels
Pagina 2 van
7
(geanonimiseerd) Anode Kathode
Elektriciteit
Door
op
kleine
schaal
van
Elektrolyse
van
water:
2H20
2H2
+
—
O2
de windturbine
experimenteren met een elektrolyser op zee, ervaringen later op grote schaal ingezet worden bij
kunnen
te
opgedane windparken verder op de Noordzee. Grootschalige waterstofproductie op zee zou tussen 2030 en 2035 werkelijkheid kunnen worden. In industriële processen kan aardgas vervangen worden door waterstof. Op termijn kan waterstof ook worden ingezet voor zwaar transport over de weg, water en mogelijk de lucht. Het
plan
om
waterstof op
Noordzee.
te slaan
in
lege aardgasvelden
Er
zijn in de Nederlandse Noordzee
de
cyclus
in de
bodem
gasvelden die mogelijk in aanmerking komen voor opslag van waterstof. Deze gasvelden zijn merendeels al ontwikkeld en aangesloten op een platform en aardgasinfrastructuur. Echter, de technische haalbaarheid van waterstofopslag in gasvelden moet nog definitief worden bewezen. van
de
is
Rendement
van
We
rendementen
bezien
windturbine
de >
stroom
>
windstroom van
de
elektrolyse
naar
veel
waterstof
volgende processtappen: —
waterstof
>
comprimeren
>
opslag
Pagina 3 van
7
(geanonimiseerd)
Waterstof de Siny
mm)
oplossing 2,
ak
=
2,5 MW31%
nie Het rendement in de cyclus [windstroom
1. Rendement windmolen
waterstof] is: 31% Energiedichtheid —
op zee water. Rendement
2.
75% Elektrolyse van 3. Compressie en opslag. Rendement 90%
Uitgaande
van
een
windmolen
is dit slechts:
van
waterstof : aardgas
Er is dus 3x zoveel waterstof
Directoraat-generaal
de minister
van
Klimaat
nodig.
20,9%
Klimaat en
Energie schrijft
en
Groene
o.a.
in haar
2025
brief
Ap
Cloosterman
aan
Groei
(22.11.2024): verwachting een belangrijke
rol gaan Waterstofproductie op zee zal naar spelen bij de verdere ontwikkeling van wind op zee. Demonstratieprojecten helpen om de ontwikkeling, die nog in de kinderschoenen staat, verder te brengen. Gasunie is gevraagd om deze waterstof naar het waterstofnetwerk op land te transporteren. De verwachting is dat het project rond 2030 op zee waterstof kan produceren. U wordt gevraagd om akkoord te gaan met het proces om een consortium te selecteren
voor
het ontvangen
van
subsidie
en
het realiseren
van
het
project. De
minister
op
2031.
De
overgang
Vanaf
heeft inmiddels
Ik vraag
2030
van
gereedkomen van het project bijgesteld mij af of het daarbij zal blijven! aardgas
het
naar
Nederlandse
waterstofgas.
bijmengen. In 2032 loopt dit op tot minimaal 5%. Het is een van de maatregelen van het kabinet Schoof om extra CO2-reductie te bewerkstelligen in 2030. De verbrandingswaarde van waterstof is zo’n 66% kleiner dan die van aardgas. Bijmengen van 1% of 5% waterstof bespaart respectievelijk slechts 0,3% en 1,5% CO2-uitstoot in de gascentrales. moeten
1
8 MW
Mei
Het
=
gascentrales
1%
waterstof
Pagina
4 van
7
:
3
(geanonimiseerd) Onbegrijpelijk dat je zo'n maatregel oplegt zonder dat je zekerheid hebt over een adequaat leidingennet en er voldoende aanbod van waterstof is. Het is toch niet voor niks dat er een proefproject start voor de productie van waterstof. Het proefproject start pas in 2031! Zie verderop @ In 2030 en ook in 2032 zijn nog lang niet alle gascentrales aangesloten op het landelijke waterstofnet. Aanvoeren van waterstof per vrachtwagen is een optie, maar (attentie alarmisten) daarmee verhoog je door het transport de CO2 uitstoot. Bovendien is transport over de weg Uiteindelijk schiet er niets mee op!
niet zonder
Verstandiger
het waterstofnet
en
veiliger
is
eerst
om
risico’s. te realiseren.
nst
ne
Een
tube-trailer met In de
[Note: gebied
dat
jaren
o.a.
9 stalen
e
ie
id
…
(200 bar) (M-Tech, 2020) ‘70 ben ik bedrijfsleider geweest van een bedrijf in het Botlek
eetbare
drukcilinders
oliën
met
waterstof in 12 tons autoclaven
Waterstof werd
via
een
Nog steeds ondervinden
we
de chaos
adequate
gas
naar
hydrogeneerde
pijpleiding aangevoerd van AKZO-Botlek via elektrolyse waterstof produceerde. Wij hadden een oplegger met drukcilinders en haalden bij tekorten waterstof uit Hengelo] tot vetten.
Klimaat Zelfs De van
en
Tweede de
van
Groene
Groei
zou
hier toch
zich
niet
voor
stoot
Kamer
Regering,
heeft maar
als taak samen
het netwerk
van
geleerd
de tweede om
met
toe
door
is ontstaan
stroom:
overgang
ezel
een
die
keer
te zien
Klimaat
en
op
moeten aan een
Groene
niet
een
kon
dat
dit niet aan! hebben!
dezelfde
@®
steen.
juist functioneren Groei
dronken
zij een glas, deden een plas en
Als het
management
betekent
dat:
einde
in het
lieten het zoals het
was.
bedrijfsleven zulke miskleunen begaat dan
verhaal.
Pagina 5 van
7
OL
(geanonimiseerd) Opslag
van
8 mei 2025
waterstofgas.
NWP
(Nationaal Waterstof Programma) meldde op 25.04.2025: “Ondergrondse waterstofopslag in zoutcavernes en poreuze reservoirs lijkt technisch haalbaar. Maar verschillende uitdagingen houden gebruik van deze
technieken
grote schaal nog tegen. [Zoutcavernes: Dit zijn ondergrondse holle ruimtes in zoutlagen. Poreuze reservoirs: Dit zijn ondergrondse gesteenten met kleine open ruimtes (poriën). Leeggepompte gasvelden zijn een voorbeeld hiervan]. op
Het
waterstof
aanzienlijk kleiner dan het methaan (aardgas) molecuul en dat betekent dat waterstof gemakkelijker uit cavernes of reservoirs kan ontsnappen. Terdege onderzoek zal dus nodig zijn voordat men aan een ondergrondse waterstofberging begint. Er is
mogelijk een alternatief als een pijpleiding mogelijk is, maar daar hoor je niets over:
niet
molecuul
Waterstofopslag
in
is
niet
aanwezig
of
aanleg
metaalhydride.
Waterstofopslag in metaalhydriden is mogelijk omdat sommige metalen en metaallegeringen gasvormige waterstof kunnen opslaan. De waterstof wordt chemisch gebonden, of geabsorbeerd door het metaal, zonder dat compressie nodig is. In plaats daarvan functioneert het vaste metaalhydride als een spons die het gas absorbeert en weer afgeeft. Om de waterstof uit het metaalhydride te winnen, moet je warmte toevoegen. Omdat
de
waterstof
alleen
vrijkomt bij toevoeging van warmte, blijft deze gebonden, zelfs als de container beschadigd raakt. Een ander voordeel ten opzichte van opslagsystemen met gecomprimeerd gas en vloeibare waterstof is dat de waterstof chemisch gebonden is in het metaalhydride en niet explosief kan ontsnappen. Bovendien maakt de opslag van waterstof in metaalhydriden grotendeels verliesvrije en zeer langdurige opslag mogelijk. Metaalhydride opslagtanks worden al commercieel gebruikt, bijvoorbeeld in Duitse onderzeeërs. Zuurstof.
Bij elektrolyse komt
aan
de
anode
ook
zuurstof
vrij. Over het mogelijk
gebruik van deze zuurstof is nauwelijks of geen informatie. Veelal wordt gemeld dat de zuurstof in de lucht wordt vrijgelaten. Wellicht heeft dit te maken dat er ook elektrolyse plaatsvindt van het zoute (NaCl) zeewater, waarbij aan de anode ook het agressieve chloorgas ontstaat.
Pagina 6 van
7
(geanonimiseerd) Als dat
het
geval is, dan ben ik zeer benieuwd hoe men daar mee omgaat. Je kunt het levensgevaarlijke chloorgas niet zonder meer in de atmosfeer lozen. Denk aan mensen en dieren die dit kunnen inademen, bijvoorbeeld vogels, zeehonden en dolfijnen. Uw reactie is welkom: apcloos@gmail.com
Pagina
7 van
7