3 Ministerie van BiZa, 27-05-2024, circulaire (Vergoeding) Ondersteuner politieke ambtsdragers met beperking.pdf
Tekst van het document
DG Openbaar Bestuur, Democratie en Rechtstaat Directie Democratie en Bestuur Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.politiekeambtsdragers.n l Contactpersoon helpdeskpa@minbzk.nl Datum 22 mei 2024 Onderwerp Doelstelling
(Vergoeding) Ondersteuner decentrale politieke ambtsdragers met een beperking Informatie
Relaties met andere circulaires
Artikel 3.3.7 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers Geen
Ingangsdatum
1 januari 2024
Geldig tot
Nader bericht
Juridische grondslag
Kenmerk 2024-0000304263
Publicatie op internet Circulaires met betrekking tot de rechtspositie van politieke ambtsdragers worden uitsluitend bekend gemaakt op de site van de officiële bekendmakingen (Staatscourant) en op de website www.politiekeambtsdragers.nl. U kunt zich met een email-attendering abonneren op deze site. Als er een circulaire op deze site wordt gepubliceerd, ontvangt u een attendering.
Inleiding De drempel voor mensen met een beperking om politiek actief te worden en te blijven is vaak hoog. Van de circa 12.000 volksvertegenwoordigers en bestuurders heeft naar schatting nog geen 0,5% een structurele functionele beperking. Om meer mensen met een beperking deel te laten nemen aan politiek en bestuur, heeft de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) het Actieplan politieke ambtsdragers met een beperking gepresenteerd. Hierin is een aantal acties benoemd om mensen met een beperking zoveel als mogelijk in dezelfde uitgangspositie te helpen komen als mensen zonder een beperking. Eén van die acties was een pilot waarin volksvertegenwoordigers met een structurele functionele beperking1 zelf een persoonlijke ondersteuner konden inhuren voor de praktische ondersteuning zodat de volksvertegenwoordiger zich vooral kon concentreren op zijn taak. De ondersteuner mag niet in plaats van de volksvertegenwoordiger optreden. De taak van zo’n ondersteuner is erop gericht het werk praktisch en met het oog op de beperking zodanig voor te bereiden, te regelen en te begeleiden dat de ambtsdrager zijn tijd en energie niet daaraan
1
Voor de definitie van dit begrip zie de paragraaf op bladzijde 3.
Pagina 1 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
hoeft te besteden. Uit een evaluatie met de pilotdeelnemers bleek dat het beoogde doel werd gehaald. De pilot is per 1 januari 2024 beëindigd. Een structurele voorziening is, na afstemming met SZW en UWV, te vinden in artikel 3.3.7 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers. De aanspraak op praktische ondersteuning wordt in deze circulaire toegelicht. Ook wordt er gewezen op een aantal uitvoeringstechnische zaken en overwegingen. De aanspraak is dezelfde maar kan in de praktijk vanwege de verschillen tussen de functies, op onderdelen anders uitwerken. Daarom wordt op die onderdelen ingegaan in aparte subparagrafen voor de volksvertegenwoordigers (raadsleden) enerzijds en voor de bestuurders (burgemeester of wethouder) anderzijds.
Aanspraak op ondersteuner(s) Met artikel 3.3.7 is beoogd dat een politieke ambtsdrager met een structurele functionele beperking geen kosten voor eigen rekening zou moeten nemen die een werknemer in vergelijkbare omstandigheden ook niet zou hoeven betalen. Om te voorkomen dat een parallel zorgsysteem zou moeten worden opgezet, is het systeem van de werknemers van overeenkomstige toepassing verklaard, met dien verstande dat de kosten ten laste van het overheidsorgaan kunnen worden gebracht. De hulp van de ondersteuner(s) is een vorm van ondersteuning die ook voor werknemers beschikbaar is op grond van de Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)2. Dit onderdeel betreft de intermediaire activiteit, zoals de tolk of voorleeshulp of hulp bij het opbergen van dossiers. Ook bij de hier bedoelde ondersteuner is er sprake van activiteiten die gericht zijn op vervanging of ondersteuning van een door ziekte of gebrek gedeeltelijke ontbrekende lichaamsfunctie. Een voorbeeld is een raadslid met een visuele beperking dat alles moet uitluisteren. Dat is niet alleen erg vermoeiend maar ook erg tijdrovend. In dit geval kan een ondersteuner navigeren op internetsites met invulschermen en aanklikvakken. Wat ook vaak voorkomt, is dat de ondersteuner bij een ambtsdrager met een fysieke beperking vooraf checkt of de bezoeklocatie wel toegankelijk is, of er een invalidentoilet aanwezig is e.d.
Dat zijn voorbeelden van ondersteuning die men niet hoeft te doen voor een volksvertegenwoordiger zonder beperking. Omdat de beperking individueel bepaald is, is de inhuur van ondersteuning voor de ambtsdrager, heel divers. Soms zijn er twee ondersteuners: een bijvoorbeeld voor de zorgbegeleiding tijdens de vergadering, de ander voor het uitzoeken van informatie of het voorbereiden van de werkbezoeken daar waar deze voorbereiding de beperking raakt (toegankelijkheid bv). Vanwege dat specifieke karakter van de beperking, is het logisch dat de ambtsdrager een belangrijke stem heeft in wie of wat er nodig is. De ambtsdrager moet echter steeds de koppeling van die ondersteuning aan het doel van de voorziening aannemelijk kunnen maken. Het is verstandig over de meerwaarde van die ondersteuner op voorhand open en transparant te zijn. Duidelijk moge zijn dat het dus niet gaat om algemene en gebruikelijke facilitaire ondersteuning. Het gaat ook niet om activiteiten die in de voorbereiding ook worden gedaan voor een ambtsdrager zonder beperking (denk aan de onder-
2
Artikel 35, tweede lid, sub b, WIA. Pagina 2 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
steuning van de griffie en algemene en gebruikelijke facilitaire ondersteuning). De ondersteuner is evenmin een jobcoach3. Er is juist niet een sturende rol voor de ondersteuner; de politieke ambtsdrager bepaalt wat deze doet.
Voor wie geldt de aanspraak op ondersteuner(s)? De pilot gold uitsluitend voor volksvertegenwoordigers en commissieleden4. Artikel 3.3.7 betreft echter alle gemeentelijke ambtsdragers, dus ook de burgemeester en de wethouder. Laatstgenoemde ambtsdragers hebben over het algemeen een staf die hen ondersteunt, maar als zij een ondersteuner nodig blijken te hebben voor activiteiten die gericht zijn op vervanging of ondersteuning van een door ziekte of gebrek gedeeltelijke ontbrekende lichaamsfunctie, dan kunnen ook zij op deze voorziening aanspraak maken.
Wanneer is er sprake van een structurele functionele beperking in de zin van deze circulaire? Er is sprake van een beperking in de in deze circulaire bedoelde zin, als die beperking belemmerend werkt bij de participatie in de maatschappij en die door betrokkene ook als zodanig wordt ervaren. Het is een relatief begrip, maar essentieel is dat betrokkene kan onderbouwen dat hij belemmerd wordt of moeilijkheden ondervindt in het uitoefenen van het politieke ambt vanwege: • • • • • •
Een conditionele beperking; deze heeft betrekking op belastbaarheid en gebrek aan energie. Een motorische beperking; deze heeft tot gevolg dat iemand beperkt is in zijn spraak, bewegingen of handelingen. Zintuigelijke beperkingen; deze hebben te maken met problemen met het zicht of het gehoor. Een verstandelijke beperking; deze betreft een ontwikkelingsstoornis; bijvoorbeeld mensen met het syndroom van Down. Een psychische beperking; deze heeft betrekking op emotionele problemen, gedragsproblemen of sociale problemen. Bijvoorbeeld een psychotische stoornis, autisme, depressie of persoonlijkheidsstoornis. Of een combinatie hiervan.
Op grond van artikel 3.3.7 is een oordeel van een arts noodzakelijk dat betrokkene een structurele functionele beperking heeft. Maar om de administratieve last en de drempel om een beroep te doen op deze voorziening, zo laag mogelijk te houden, is een uitgebreide beschrijving van de beperking of een medische keuring niet nodig als betrokkene die structurele functionele beperking op een andere manier aannemelijk kan maken. Bijvoorbeeld op basis van medische stukken uit het verleden of doordat hij een WIA- of een Wajong-uitkering geniet of omdat hij een Indicatie banenafspraak5 heeft. Het gaat erom dat de aanvrager aannemelijk 3 4
5
Artikel 35, tweede lid, sub d, WIA. Met commissieleden zijn bedoeld degenen die lid zijn van een commissie als bedoeld in de artikelen 82, 83 of 84 van de Gemeentewet, die niet tevens raadslid zijn of ambtenaar die als zodanig tot lid van een commissie is benoemd. Ik wil ondersteuning aanvragen | UWV | Particulieren Pagina 3 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
maakt dat hij die structurele functionele beperking heeft en dat die voor hem belemmerend werkt in het uitoefenen van zijn ambt. In de overeenkomst kan worden volstaan met de constatering. Ook is van belang dat de ambtsdrager aannemelijk maakt dat hij behoefte heeft aan een ondersteuner in verband met activiteiten die gericht zijn op vervanging of ondersteuning van een door ziekte of gebrek gedeeltelijke ontbrekende lichaamsfunctie. Ingeval van discussie hierover, is bepalend of een werknemer in vergelijkbare omstandigheden ook zou worden aangemerkt als iemand met een structurele functionele beperking. Hierover kan navraag worden gedaan bij het UWV of kan een arbeidsdeskundige worden ingeschakeld. Uiteindelijk beslist het college van B&W op het verzoek, maar artikel 3.3.7 geeft hem weinig beslissingsruimte. Als de ambtsdrager, zoals beschreven, aannemelijk maakt dat hij een door een arts gevalideerde structurele functionele beperking heeft, geldt de aanspraak. Wel beoordeelt het college van B&W of het verzoek proportioneel is en niet al uit anderen hoofde is toegekend of vergoed (zoals een PGB voor de verzorging).
Wie is voor de gemeente verantwoordelijk voor de uitvoering? Het is van belang dat er binnen het overheidsorgaan een functionaris verantwoordelijk is voor de uitvoering van deze voorziening. Deze functionaris is niet alleen de wederpartij voor de ambtsdrager, maar ook diens eerste aanspreekpunt. Voor gemeenteraadsleden en commissieleden ligt het voor de hand dat de raadsgriffier verantwoordelijk zal zijn. Voor de burgemeester en de wethouders zou dit de gemeentesecretaris kunnen zijn. De interne organisatie van de gemeente behoort tot de gemeentelijke autonomie.
Vergoeding voor de ondersteuner(s) Algemeen
De verlening van de intermediaire activiteit vindt plaats op basis van de vergoeding van de kosten van de activiteit. Het UWV kent in principe uren toe die overeenkomen met 15% van het aantal uren dat een persoon in dienstbetrekking werkzaam is6. Maatwerk is echter mogelijk. De uurvergoeding is opgenomen in het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Het gaat om de vergoedingen voor overige intermediaire dienstverleners, niet zijnde een tolk7. Ook geldt daarnaast een reisvergoeding voor de ondersteuners voor de reis van en naar de ambtsdrager8. Deze bedragen worden geïndexeerd9. UWV heeft de mogelijkheid10 om een hoger percentage, en dus meer uren toe te kennen, hetgeen ook leidt tot een hogere vergoeding. De voorwaarden zijn dat de 6 7 8 9 10
Op grond van art. 7 Reïntegratiebesluit. Artikel E17-III van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Artikel E17-A3 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Artikel 2 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Op basis van het derde lid van artikel 7 van het Reïntegratiebesluit. Pagina 4 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
persoon met een auditieve, visuele of motorische handicap daartoe een onderbouwd verzoek doet en dat het aangevraagde aantal aanvullende uren naar het oordeel van het UWV in redelijke verhouding staat tot de verrichte werkzaamheden. Door een arbeidsdeskundige wordt in afstemming met de cliënt beoordeeld hoeveel ondersteuning nodig is en wordt een aantal uren vastgesteld waarvoor een uurtarief geldt. Bijzonder aspect bij de onderhavige ondersteuner is dat een politieke ambtsdrager geen urenfunctie heeft, maar een taakfunctie. Deze regels op de ambtsdragers toepassend, geldt daarom het volgende. Vanwege de verschillen tussen de functies wordt onderscheiden in toepassing op volksvertegenwoordigers enerzijds en op bestuurders anderzijds. Tijdens de pilot betaalde BZK een vaste maandelijkse vergoeding en dat werkte goed. Aanbevolen wordt daarom een vaste maandelijkse vergoeding te hanteren. Facturering kan soms echter mogelijk handiger zijn; bijvoorbeeld ingeval van variatie of fluctuatie in het aantal uren dat ondersteuners worden ingezet.
Richtlijn voor volksvertegenwoordigers
Voor de taakfunctie van een volksvertegenwoordiger gaat men gemiddeld uit van een inzet van 20 uur; 15% daarvan zou maar 3 uur per week zijn. Terwijl uit de pilot naar voren kwam dat de ambtsdragers gemiddeld 8 uur per week aan ondersteuning nodig hebben. Gelet op het geringe aantal politieke ambtsdragers met een beperking, het feit dat het gaat om een taakfunctie, de aard van de werkzaamheden en de wens de administratieve last van deze ondersteuning zo laag mogelijk te houden, geeft BZK de volgende richtlijn voor de toepassing hiervan. •
Voor de hoogte van de vaste maandelijkse vergoeding is het uitgangspunt (het uit de pilot naar voren gekomen gemiddelde van) 8 uur per week. Dat betekent (cijfers 202411) 8 uur x €25,30 excl. 21% BTW = €202,40 excl. BTW per week of €244,90 incl. BTW per week. Dit is per maand €877,07 excl. BTW (202,40 x 13/3) of €1.061,23 incl. BTW. De gemeente betaalt de vergoeding direct aan de door het raads- of commissielid opgegeven ondersteuner(s).
•
Indien het raads- of commissielid of de gemeente van mening is dat in het individuele geval afgeweken zou moeten worden van dit uitgangspunt (meer of minder uren per week), moet een arbeidsdeskundig onderzoek worden aangevraagd. Een dergelijk onderzoek is maatwerk; daarvoor zijn alleen kaders op hoofdlijnen. Het UWV voert dit in principe niet uit voor politieke ambtsdragers maar er zijn bureaus in de vrije sector. In een dergelijk arbeidsdeskundig onderzoek wordt bezien wat de uit te voeren taken zijn, welke taken daarvan niet uit te voeren zijn als gevolg van ziekte of gebrek en dus ondersteuning behoeven, en hoe vaak laatstgenoemde activiteiten per week plaatsvinden. Meer informatie is te vinden op de website van de Vereniging van Arbeidsdeskundigen. Deze beroepsvereniging richt zich op de professionalisering en profilering van arbeidsdeskundigen. De vereniging zorgt voor de ontwikkeling van het beroep en geeft kaders voor bewaking van normen en waarden bij de
11
Artikel E17-III van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Pagina 5 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
beroepsuitoefening. Zij maakt duidelijk wat arbeidsdeskundigen te bieden hebben. Zie: Home | Arbeidsdeskundigen. Zie verder: Voorbeeld van een analyse: automonteur | Arbeidsdeskundigen.
Geen richtlijn voor bestuurders
Burgemeester en wethouders hebben over het algemeen een eigen staf. Ingeval de ambtsdrager een structurele functionele beperking heeft, ligt het voor de hand dat het zittende personeel hem ook op dat vlak ondersteunt of dat er specifiek op geworven wordt. Het is te individueel bepaald welke mate van ondersteuning nodig is in het specifieke geval, mede gezien de al bestaande of te organiseren ondersteuning door de gemeente, zodat een algemene richtlijn niet te geven is voor bestuurders. Indien aanvullende ondersteuning op basis van artikel 3.3.7 nodig wordt geoordeeld, moet een arbeidsdeskundig onderzoek worden aangevraagd. Deze aanvullende ondersteuning is dan een gevolg van de beslissing om die ondersteuning geheel of gedeeltelijk niet door de staf te laten plaatsvinden, maar om de ambtsdrager dit zelf te laten regelen.
Wat geldt voor de ondersteuner? •
De ambtsdrager kiest de ondersteuner(s). Dat kan ook op basis van een vacaturetekst met een lijst met beoogde werkzaamheden, om de verwachtingen te managen en om makkelijker te (doen) verspreiden. De ambtsdrager moet steeds de koppeling van die ondersteuning aan het doel van de voorziening aannemelijk (kunnen) maken.
•
Een familielid of aanverwante kan een persoonlijke begeleider zijn in het kader van artikel 3.3.7. Uitgangspunt voor artikel 3.3.7 is de vergelijking met de werknemer in dezelfde omstandigheden, en op grond van de WIA en het PGB wordt het familielid niet uitgesloten. Inzet van een familielid of aanverwante is echter wel kwetsbaar, dus het moet zo zakelijk mogelijk worden aangepakt. Net als bij het PGB is daarom een overeenkomst verplicht. Juist ingeval van de (beoogde) inzet van een familielid of aanverwante ten laste van het overheidsorgaan is het bovendien van groot belang om op voorhand open en transparant te zijn over wat dat familielid in dit verband méér of anders doet dan van een familielid mag worden verwacht.
•
Het is mogelijk meer dan één ondersteuner in te zetten. Ondersteuning door één is natuurlijk een fragiel systeem. Het is bovendien maatwerk: de een heeft dit nodig, de ander dat. Maar ook: de een kan dit geven, de ander dat. Ingeval van meer ondersteuners bepaalt de ambtsdrager de hoogte van de vergoeding per ondersteuner, uitgaande van het vaste maandbedrag dat voor de ambtsdrager geldt, of er wordt gefactureerd door de ondersteuner.
•
Er wordt voor elke ondersteuner een reiskostenvergoeding verstrekt voor de reis van en naar de ambtsdrager12.
•
De vergoeding is fiscaal loon. De betaling van de (maandelijkse) vergoeding en de reiskostenvergoeding aan de ondersteuner(s) gaat buiten de ambtsdrager om en rechtstreeks naar de ondersteuner(s). Dit gebeurt zolang aan
12
Artikel E17-A3 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV 2024. Pagina 6 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
de voorwaarden van artikel 3.3.7 wordt voldaan. De reden voor deze betaalconstructie is niet alleen omdat die ambtsdrager dan niet is belast met de administratie maar ook omdat de vergoeding anders tot zijn vermogen wordt gerekend, met alle fiscale of uitkeringstechnische consequenties van dien. Dit betekent ook dat de ondersteuner ingeval van een systeem van een maandelijkse vergoeding de vergoeding die de gemeente overmaakt over de periode van ziekte, verlof of andere afwezigheid aan de gemeente zelf zal moeten terugstorten of storneren. •
Met de inkomsten bouwt de ondersteuner geen pensioen op. Ook krijgt de ondersteuner geen geld als hij uit deze functie werkloos wordt of als hij ziek wordt en niet meer kan werken. Er is geen gezagsverhouding. Om de schijn van een dienstverband te voorkomen is het sluiten van een overeenkomst van opdracht het meest zuiver. Zie de bijlage voor een voorbeeld.
•
Elke ondersteuner is 18 jaar of ouder.
•
Elke ondersteuner ondertekent een geheimhoudingsverklaring met betrekking tot de vertrouwelijke informatie die de politieke ambtsdrager ontvangt. Ook als de verwachting is dat de ondersteuner geen vertrouwelijke informatie zal zien. Politieke ambtsdragers gaan nu eenmaal veel om met vertrouwelijke informatie. Zie de bijlage voor een voorbeeld.
•
De ondersteuner mag niet in de plaats van de politiek ambtsdrager optreden. De taak van de ondersteuner is gericht op het praktisch bijstaan van de ambtsdrager, zodat die zoveel als mogelijk in dezelfde uitgangspositie komt als een ambtsdrager zonder beperking.
Praktische zaken a.
b. c. d. e.
f.
De politieke ambtsdrager die de voorziening aanvraagt, is en blijft verantwoordelijk. Dat betreft de werkzaamheden van de ondersteuner(s), maar ook het (blijven) voldoen aan de voorwaarden en het tijdig informeren van de gemeente bij veranderingen. De ambtsdrager is voor de gemeente het aanspreekpunt voor de ondersteuner. Toekenning van de aanspraak gebeurt in principe voor de maximale duur van de ambtstermijn. Het vaste maandbedrag geldt per ambtsdrager. Ingeval er gebruik wordt gemaakt van meer ondersteuners bepaalt de ambtsdrager de verdeling van het maandbedrag. Een (periodiek) voortgangsgesprek van gemeente en betrokkene plus ondersteuner wordt aangeraden. Het verdient aanbeveling de afspraken tussen gemeente, de ambtsdrager en elke ondersteuner schriftelijk vast te leggen. Hoewel er geen sprake is van een dienstverband, leidt de aanspraak op een ondersteuner voor alle partijen tot verantwoordelijkheden. De gemeente draagt zorg voor de betaling; de ambtsdrager zal moeten aangeven wat hij wil en de ondersteuner aanspreken op zaken die wel of niet goed gaan, en de ondersteuner zal de gevraagde activiteiten moeten verrichten en in voorkomend geval gedane betalingen terugstorten of storneren. Voor een juridisch getoetst model zie de bijlage.
Informatie over de rechtspositionele aanspraken die specifiek gelden voor politieke ambtsdragers met een beperking zijn gebundeld te vinden op
Pagina 7 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
Politieke participatie door mensen met een beperking | Ambt in praktijk | Politieke ambtsdragers.
Vragen en informatie op internet Informatie die betrekking heeft op politieke ambtsdragers kunt u vinden op de volgende internetsite: www.politiekeambtsdragers.nl. Op deze site vindt u alle actuele wet- en regelgeving, circulaires en brochures over politieke ambtsdragers voor het Rijk, de provincies, de gemeenten, de waterschappen en ook voor het Koninkrijk en de BES-eilanden voor zover deze afkomstig is van het Ministerie van BZK. U vindt hier dus niet de modelverordeningen van de VNG of de provinciale verordeningen. Voor eventuele nadere vragen kunt u ook contact opnemen met het Ministerie van BZK via postbus.helpdeskpa@minbzk.nl. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, voor deze,
E. van Doorne, Directeur Democratie en Bestuur
Pagina 8 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
BIJLAGE
Model voor een overeenkomst van opdracht tussen de gemeente, de ambtsdrager en de ondersteuner Partijen: a. b. c.
… (gemeente), vertegenwoordigd door … (functionaris) … (politieke ambtsdrager) … (ondersteuner)
Overwegende dat:
• •
• • •
de gemeente uitvoering wil geven aan de aanspraak die de politieke ambtsdrager maakt op grond van artikel 3.3.7 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers; de politieke ambtsdrager heeft aangegeven bij de uitvoering van zijn politieke ambt behoefte te hebben aan een of meer ondersteuners in verband met activiteiten die gericht zijn op vervanging of ondersteuning van een door ziekte of gebrek gedeeltelijke ontbrekende lichaamsfunctie; de ondersteuner als zodanig in staat en bereid is deze werkzaamheden uit te voeren; partijen uitsluitend met elkaar wensen te contracteren op basis van een overeenkomst van opdracht in de zin van artikel 7:400 en verder van het Burgerlijk Wetboek; partijen de voorwaarden waaronder de ondersteuner voor de politieke ambtsdrager zijn werkzaamheden zal verrichten, in deze overeenkomst wensen vast te leggen.
Komen het volgende overeen: Artikel 1 Opdracht a. Het doel van deze overeenkomst van opdracht is om schriftelijk vast te leggen wat de afspraken zijn tussen de gemeente, de ambtsdrager en de ondersteuner die voortvloeien uit de aanspraak die de ambtsdrager maakt op artikel 3.3.7 van het Rechtspositiebesluit decentrale politieke ambtsdragers. Hoewel er geen sprake is van een dienstverband van de ondersteuner, noch met de gemeente noch met de ambtsdrager, leidt de aanspraak op een ondersteuner voor alle partijen tot verantwoordelijkheden. b. De ondersteuner verplicht zich voor de duur van de overeenkomst de werkzaamheden te verrichten genoemd in artikel 6 van deze overeenkomst. c. De ondersteuner deelt zijn werkzaamheden zelfstandig in. Wel vindt, voor zover dat voor de uitvoering van de opdracht nodig is, afstemming met de politieke ambtsdrager plaats zodat deze optimaal zal verlopen. d. De gemeente verstrekt de ondersteuner de toegang, bevoegdheden en informatie die benodigd is voor een goede uitvoering van de opdracht. e. De ondersteuner is bij het uitvoeren van de overeengekomen werkzaamheden geheel zelfstandig. Hij verricht de overeengekomen werkzaamheden
Pagina 9 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
naar eigen inzicht en zonder toezicht of leiding van de politieke ambtsdrager of de gemeente. De politieke ambtsdrager kan wel aanwijzingen en instructies geven ten aanzien van het beoogde resultaat van de opdracht. Artikel 2 Toepassing Wijzigingen van of aanvullingen op de overeenkomst zijn uitsluitend bindend als zij uitdrukkelijk tussen partijen schriftelijk zijn overeengekomen. Artikel 3 Verklaring van politieke ambtsdrager De ambtsdrager verklaart dat hij als politieke ambtsdrager met een structurele functionele beperking voldoet aan de vastgestelde voorwaarden om een of meer ondersteuners in te zetten voor de ondersteuning en begeleiding bij de werkzaamheden die behoren bij de vervulling van dat ambt, zodat hij de volle aandacht op de inhoud van dat ambt kan richten. Zo heeft hij aannemelijk gemaakt dat hij een door een arts vastgestelde structurele functionele beperking heeft die voor hem belemmerend werkt in het uitoefenen van zijn ambt. Artikel 4 Duur a. Deze overeenkomst geldt voor de periode van tot … met een maximum van de ambtstermijn van de politieke ambtsdrager. b. De politieke ambtsdrager en de gemeente verklaren zich er uitdrukkelijk mee akkoord dat de ondersteuner tijdens de duur van deze overeenkomst ook ten behoeve van andere opdrachtgevers werkzaamheden verricht of kan verrichten. Artikel 5 Verantwoordelijkheden politieke ambtsdrager a.
De ambtsdrager is eerste aanspreekpunt voor de ondersteuner en voor zover dat voor de uitvoering van de opdracht nodig is, kan de ambtsdrager aan de ondersteuner aanwijzingen en instructies geven voor de werkzaamheden die de ondersteuner als zodanig uitvoert. b. De politieke ambtsdrager monitort of aan de voorwaarden genoemd in het rechtspositiebesluit wordt voldaan en informeert tijdig de gemeente bij relevante veranderingen. De ambtsdrager is voor de gemeente het eerste aanspreekpunt met betrekking tot de ondersteuner. Artikel 6 Werkzaamheden ondersteuner De ondersteuning bestaat uit activiteiten die gericht zijn op vervanging of ondersteuning van een door ziekte of gebrek gedeeltelijke ontbrekende functie van de politieke ambtsdrager. In dit geval bestaan deze uit de volgende activiteiten: a.
Begeleiding bestaande uit: activiteit …. tijdsduur …
b.
Verzorging bestaande uit: activiteit … duur
Artikel 7 Verantwoordelijkheden ondersteuner Indien de ondersteuner op enig moment voorziet dat hij de verplichtingen in verband met een geaccepteerde opdracht niet, niet tijdig of niet naar behoren kan nakomen, dient hij de gemeente en de politieke ambtsdrager hiervan zo snel Pagina 10 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
mogelijk op de hoogte te stellen. De politieke ambtsdrager heeft dan de mogelijkheid vervanging te regelen. Artikel 8 Vervanging ondersteuner a. Ondersteuner kan zich slechts bij uitzondering en niet zonder voorafgaande toestemming van de politieke ambtsdrager tijdelijk of definitief laten vervangen. b. De politieke ambtsdrager weigert zijn toestemming niet op onredelijke gronden en kan aan deze toestemming voorwaarden verbinden. De voor de oorspronkelijke ondersteuner geldende vergoeding kan bij vervanging niet worden verhoogd. Artikel 9 Gebruik van zaken van Opdrachtgever Partijen kunnen overeenkomen dat de ondersteuner bij het verrichten van zijn werkzaamheden gebruik kan maken van zaken die eigendom zijn van de gemeente of van de politieke ambtsdrager, en die zaken voor dat doel aan de ondersteuner in bruikleen geven. Aan deze bruikleen kunnen voorwaarden worden verbonden. Artikel 10 Geheimhouding ondersteuner a. De in bijlage 1 opgenomen en ondertekende geheimhoudingsverklaring van de ondersteuner maakt onderdeel uit van deze overeenkomst. b. De gemeente kan in deze overeenkomst een boete stellen op het schenden van de geheimhoudingsverplichting. Betaling van die onmiddellijk opeisbare boete doet niets af aan het feit dat de ondersteuner de schade moet vergoeden die het gevolg is van de schending.
Artikel 11 Minimale leeftijd opdrachtnemer De ondersteuner is 18 jaar of ouder. Artikel 12 Ondersteuner niet in plaats van de ambtsdrager De ondersteuner zal niet in de plaats van de politiek ambtsdrager optreden. De taak van de ondersteuner is gericht op het praktisch bijstaan van de ambtsdrager, zodat die zoveel als mogelijk in dezelfde uitgangspositie komt als een ambtsdrager zonder beperking. Artikel 13 Vergoeding a. De hoogte van de vaste vergoeding bedraagt €… per maand, exclusief BTW. Voor zover de ondersteuner in de loop van een maand begint of eindigt, wordt het bedrag naar evenredigheid toegekend. b. De ondersteuner ontvangt een reiskostenvergoeding voor de reis van en naar de ambtsdrager conform artikel E17-A3 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV. c. De onder a en b genoemde bedragen worden geïndexeerd conform artikel 2 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV. d. Zolang aan de voorwaarden van artikel 3.3.7 wordt voldaan, worden de bedragen door de gemeente maandelijks aan de ondersteuner betaald op het door ondersteuner in bijlage 2 aangegeven rekeningnummer.
Pagina 11 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
e.
De ondersteuner zal de vergoeding die de gemeente overmaakt over de periode van zijn ziekte, verlof of andere afwezigheid zelf aan de gemeente terugstorten of storneren.
Optioneel (bij meerdere ondersteuners heeft deze optie de voorkeur) a. Zolang aan de voorwaarden van artikel 3.3.7 wordt voldaan, heeft de ondersteuner op basis van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV recht op een vergoeding van €… per uur excl. 21% BTW. b. De ondersteuner ontvangt een reiskostenvergoeding voor de reis van en naar de ambtsdrager conform artikel E17-A3 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV. c. De onder a en b genoemde bedragen worden geïndexeerd conform artikel 2 van het Besluit Normbedragen Voorzieningen UWV. d. De ondersteuner dient voor de verrichte werkzaamheden elke maand een factuur in bij de gemeente. De factuur bevat in ieder geval een urenspecificatie. e. De gemeente betaalt de vergoeding aan de ondersteuner binnen 30 dagen na ontvangst van de factuur op het door ondersteuner in bijlage 2 aangegeven rekeningnummer. f. Indien is overeengekomen dat betaling volgens nacalculatie plaatsvindt, specificeert en factureert de ondersteuner de factuur in door de gemeente eventueel nader aangegeven vorm. In de factuur doet de ondersteuner opgave van het aantal en de data van de werkelijk en noodzakelijk bestede uren, waarbij de ondersteuner een korte omschrijving van de verrichte werkzaamheden geeft en van de eventuele reiskosten.
Artikel 14 Ziekte, verlof of andere afwezigheid ondersteuner Er bestaat bij ziekte, verlof of andere afwezigheid van de ondersteuner geen aanspraak op betaling van de vergoeding of de reiskostenvergoeding omdat de ambtsdrager een vervanger moet (kunnen) inzetten. Artikel 15 Geen andere voorzieningen Met deze ondersteuning wordt geen pensioen opgebouwd. Ook krijgt de ondersteuner geen geld als hij uit deze functie werkloos wordt of als hij ziek wordt en niet meer kan werken. Er is geen recht op een onkostenvergoeding ten laste van de gemeente. Artikel 16 Aansprakelijkheid en schade De ondersteuner is in het kader van deze overeenkomst ten opzichte van de politieke ambtsdrager of de gemeente niet aansprakelijk voor schade, tenzij er sprake is van grove schuld of opzet aan de zijde van de ondersteuner. Artikel 17 Verzekering a. De ondersteuner heeft zich op een naar verkeersnormen passende en gebruikelijke wijze verzekerd en houdt zich zodanig verzekerd voor de navolgende risico's: i. beroepsaansprakelijkheid (risico's die voortvloeien uit beroepsfouten); ii. bedrijfsaansprakelijkheid (waaronder aansprakelijkheid voor schade toegebracht aan personen of zaken die eigendom zijn van de politieke ambtsdrager of de gemeente);
Pagina 12 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
b.
iii. verlies van en schade aan bedrijfsinventaris (waaronder door brand en diefstal), inclusief de zaken die eigendom zijn van de politieke ambtsdrager of de gemeente. Ondersteuner legt op verzoek van de politieke ambtsdrager of de gemeente onverwijld (een gewaarmerkt afschrift van) de polissen en de bewijzen van premiebetaling ter zake van de onder a bedoelde verzekeringen dan wel een verklaring van de verzekeraar over het bestaan van deze verzekeringen en het betaald zijn van de premie. De door ondersteuner verschuldigde verzekeringspremies worden geacht te zijn begrepen in de overeengekomen vergoeding.
Artikel 18 Opzegging a. Onverminderd wat verder in de overeenkomst is vastgelegd, kan elk van de partijen de overeenkomst door middel van een aangetekend schrijven te allen tijde opzeggen. b. Tussen gemeente en ondersteuner vindt ingeval van opzegging afrekening plaats op basis van de door de ondersteuner ter zake van de uitvoering van de onderhavige opdracht verrichte werkzaamheden en in redelijkheid gemaakte kosten en van de voor de uitvoering van de opdracht in redelijkheid voor de toekomst reeds aangegane verplichtingen. c. Partijen hoeven elkaar verder op generlei wijze schadeloos te stellen voor de gevolgen van de opzegging van de overeenkomst. Artikel 19 Geschillen en toepasselijk recht a. Ieder geschil tussen partijen over de overeenkomst wordt bij uitsluiting voorgelegd aan de daartoe bevoegde rechter in het arrondissement van de gemeente. b. Op de overeenkomst is Nederlands recht van toepassing. Getekend te …(plaats), op … (datum), a. b. c.
… (gemeente), vertegenwoordigd door … (functionaris) … (politieke ambtsdrager) en … (ondersteuner)
Pagina 13 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
BIJLAGE 1 bij Model voor een overeenkomst van opdracht tussen de gemeente, de ambtsdrager en de ondersteuner Voorbeeld geheimhoudingsverklaring ondersteuner van de ambtsdrager met een beperking
Geheimhoudingsverklaring Datum: Ik … (naam) Geboren op … (datum) te … (plaats),
Bevestig hierbij dat mij vandaag de uitdrukkelijke verplichting is opgelegd om de zaken waarvan ik door de functie van ondersteuner van … (functie politiek ambtsdrager en naam) kennis draag en die mij als geheim zijn toevertrouwd of waarvan ik het vertrouwelijke karakter moet begrijpen, niet te openbaren behalve voor zover enig wettelijk voorschrift of een rechterlijke uitspraak mij tot bekendmaking daarvan verplicht. Ik ben mij bewust van de boete die gesteld is op het schenden van deze geheimhoudingsverplichting. Betaling van die onmiddellijk opeisbare boete doet niets af aan het feit dat ik de schade moet vergoeden die het gevolg is van de schending. Ik ben mij bewust van mijn verantwoordelijkheid voor de beveiliging van informatie en van informatiedragers. Alle informatie die ik heb ontvangen, ook die op mijn persoonlijke devices staan, zal ik (laten) verwijderen na afloop van de overeenkomst. Ik ben mij er ook van bewust dat de plicht tot geheimhouding van informatie doorloopt na afloop van mijn werkzaamheden als ondersteuner.
………………, (plaats)
(handtekening)
Pagina 14 van 15
Datum 22 mei 2024 Kenmerk 2024-0000304263
BIJLAGE 2 bij Model voor een overeenkomst van opdracht tussen de gemeente, de ambtsdrager en de ondersteuner
Voorbeeldverklaring Gegevens Ondersteuner: Initialen, achternaam Straat en huisnummer Postcode en plaats Geboortedatum en -plaats Bankrekeningnummer* Naam rekeninghouder* Burgerservicenummer* * Het overheidsorgaan is verplicht om aan het einde van elk kalenderjaar bij de Belastingdienst opgave te doen van aan privépersonen uitbetaalde vergoedingen. Dit geschiedt door middel van het zogeheten IB47-formulier. Op dit formulier moeten behalve de NAW-gegevens van begunstigde ook geboortedatum, geboorteplaats en BSN te worden vermeld.
Pagina 15 van 15