29-11-2024 Beantwoording technische vragen PvdA over afvalbeleid, bijlage handboek PMD.pdf

22

Communicatiemogelijkheden per inzamelmiddel Zakkeninzameling • Plaats informatie op de zakken zelf: • Wees hierin kort en duidelijk. Wanneer de boodschap te lang of te onduidelijk is, is de kans dat het niet gelezen wordt groter. • Maak gebruik van pictogrammen en oranje kleur (zie ‘Keuzes omtrent capaciteit’). • Focus op de belangrijkste (minst gewenst qua hoeveelheid of samenstelling) stoorstromen. Minicontainer en verzamelcontainer • Maak duidelijk dat het een PMD-container betreft, bijvoorbeeld door een oranje deksel voor een minicontainer of een oranje verzamelcontainer. • Plaats informatie stickers op de container wat wel/niet in de container mag. Bijvoorbeeld op de deksel, of op de voorkant van de bak. • Zorg dat de informatie kort en bondig is. Wanneer de boodschap te lang is, is de kans groter dat het niet gelezen wordt of de boodschap onduidelijk is. • Maak gebruik van pictogrammen (zie ‘Keuzes omtrent capaciteit’). • Gericht op de belangrijkste (stoor)stoffen. • Gebruik de landelijke wel/niet lijst. Inzet afvalcoaches en voorlopers Als gemeente kun je ook afvalcoaches en voorlopers inzetten om de kwaliteit van PMD te verbeteren. Afvalcoaches zorgen voor bewustwording en kennis over afvalscheiding, terwijl voorlopers zich richten op het inspecteren en controleren van het aangeboden afval.

De samenwerking tussen deze twee kan resulteren in aanzienlijke verbeteringen in de kwaliteit van PMD. Lees hieronder hoe dat werkt: Afvalcoaches: • Rol: Afvalcoaches spelen een rol in het bevorderen van correcte afvalscheiding en het verminderen van vervuiling in afvalstromen. Indien er nog geen afvalcoaches in jouw gemeente zijn kun je dit opstarten en de afvalcoach aanpak van VANG gebruiken.

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

•

•

•

Taken: De rol van de afvalcoach verschilt vaak wel, van tijdelijk tot intensief. Ze verstrekken educatie en informatie aan inwoners over hoe ze hun afval op de juiste manier kunnen scheiden, inclusief welke items in welke container moeten worden geplaatst. Persoonlijke Interactie: Afvalcoaches hebben vaak direct contact met inwoners via voorlichtingsbijeenkomsten, huisbezoeken of gewoon op straat. Feedback en Controle: Ze controleren regelmatig afvalstromen op vervuiling en geven feedback aan zowel inwoners als instanties. Dit helpt bij het verbeteren van het scheidingsproces.

Voorlopers: • Rol: Voorlopers, zijn werknemers die de verantwoordelijkheid hebben om de juiste scheiding van afval te controleren voordat het wordt ingezameld. • Taken: Ze gaan voor de reguliere ophaalrondes langs om te controleren of het aangeboden afval correct is gescheiden en geen (excessieve) vervuiling bevat. • Voorlichting: Voorlopers kunnen ook een educatieve rol nemen door aanwijzingen te geven aan burgers over hoe ze hun afval op de juiste manier moeten aanbieden op het moment dat er vervuiling wordt geconstateerd. Samenwerking afvalcoaches en voorlopers: • Gemeenschappelijk Doel: Zowel afvalcoaches als voorlopers hebben als doel ervoor te zorgen dat afval op de juiste manier wordt gescheiden en ingezameld. • Feedback Loop: Voorlopers kunnen feedback geven aan afvalcoaches over veelvoorkomende fouten of uitdagingen die ze tegenkomen tijdens hun inspecties. Meer weten over communicatie en gedragsverandering? Lees dan de gids: ''hoe stimuleer je bewoners hun afval te scheiden?''

23

ROVA Terugwinnaars Het afvalverwerkingsbedrijf ROVA heeft een integrale aanpak ontwikkeld met als titel #Terugwinnaars. De aanpak kent drie sporen: 1. Het verbeteren van het zicht op de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen en op basis van deze data effectieve interventies uitvoeren. 2. Effectiever communiceren, onder andere via dialoog en afvalcoaching. De nadruk in de communicatie ligt op ‘het waarom’. 3. Interveniëren op lokaal niveau waarbij per wijk of buurt wordt gekeken welke interventies het meest geschikt zijn. Daarnaast gaat ROVA in haar eigen bedrijfsvoering de dataregistratie verbeteren om met behulp van technologie de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen zo gericht mogelijk per route te kunnen vaststellen. ROVA houdt de ontwikkeling van de vervuilingsgraad tijdens het Terugwinnaarstraject in de gaten. Over alle PMDtrajecten verminderd de vervuilingsgraad gemiddeld ruim 17%.

3.4 Handhaving Communicatie wordt vaak gezien als de eerste stap om vervuiling te voorkomen, terwijl handhaving wordt beschouwd als een laatste stap in de aanpak van gedragsverandering. Een combinatie van preventieve en repressieve handhaving is wenselijk. Preventieve handhaving, zoals het inzetten van afval- of buurtcoaches, kan effectief zijn. Repressieve handhaving omvat waarschuwingen en in zeldzame gevallen boetes. Beide vormen dienen gepaard te gaan met een duidelijk handelingsperspectief: hoe men wel dient te handelen Het is van belang om handhaving gericht in te zetten, gezien (meestal) de beperkte handhavingscapaciteit van gemeenten. Alleen al de zichtbaarheid van handhaving vergroot het gevoel van een mogelijke sanctie, vooral bij inwoners die om diverse redenen niet intrinsiek gemotiveerd zijn om hun afval beter te scheiden. Gemeenten en hun inzamelaars kunnen samen het gros van het werk verrichten door middel van controles (zie paragraaf 1.4); dit laat een klein percentage over van bewuste vervuilers waarop handhaving gericht kan worden. Voor de overblijvende groep bewuste vervuilers wordt handhaving ingezet, waarbij bij een eerste overtreding een waarschuwing wordt gegeven en bij herhaalde overtredingen boetes kunnen volgen.

Het is essentieel om heldere en specifieke richtlijnen te definiëren over wat wel en niet bij het PMD mag worden ingezameld, en deze duidelijk te communiceren naar de handhavers toe. De meeste gemeenten maken gebruik van afvalcoaches of reguliere boa’s. Gemeente Breda heeft bijvoorbeeld 2 boa’s specifiek voor afval, die nauw samenwerken met de afvalambtenaren op kantoor. Dit zorgt voor korte lijntjes en efficiënte samenwerking.

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

24

Enkele voorbeelden van handhavingsmaatregelen zijn: • Het aangaan van gesprekken met inwoners (wanneer vervuiling is geconstateerd) om de reden van verkeerd aanbieden te achterhalen. Naast gemakzucht of gebrek aan kennis kunnen ook andere oorzaken spelen, zoals een handicap of taalbarrière. • Niet meenemen van het PMD-afval, waarbij de inwoner eerst het verkeerde materiaal zelf moet verwijderen voordat het opnieuw kan worden aangeboden bij het volgende inzamelmoment (zoals in de gemeente Tilburg). • Het uitdelen van boetes na herhaalde waarschuwingen. • Let op: Landbouwfolie hoort niet in het PMD. In agrarische gebieden is dit een vaak voorkomende vervuiling. Het betreft bedrijfsafval en hoort niet bij het huishoudelijk afval. Recyclen van PMD wordt hierdoor lastig vanwege verontreinigingen en de grote hoeveelheden. Menging met PMD beïnvloedt de hele stroom. Ga in gesprek met agrarische bedrijven om dit te voorkomen en bied eventueel alternatieven aan om sancties te vermijden.

Handhavingsmogelijkheden per inzamelmiddel Zakkeninzameling • Vooraf aankondigen dat controle en handhaving plaats zal vinden. • Sommige gemeenten laten vervuilde zakken liggen voor de deur. Hierdoor worden inwoners gestimuleerd om zelf het verkeerde materiaal eruit te halen. Als de zak voor de deur ligt, is het heel duidelijk wie de vervuilde zak heeft aangeboden, en ervaren mensen een zekere vorm van schaamte. Minicontainer • Kondig vooraf aan dat controle en handhaving plaats vindt. Verschillende handhavingsacties mogelijk na controle, zoals: • Uitdelen gele /rode kaarten met daarop een heldere boodschap waarin benadrukt wordt wat er niet in de minicontainer thuis hoort en waarom de minicontainer niet geleegd is. • Direct in gesprek gaan met inwoners wanneer vervuiling is aangetroffen. • Container niet legen, inwoner moet eerst verkeerd materiaal er zelf uithalen en mag het opnieuw aanbieden (in de volgende reguliere route of in een extra route na bijvoorbeeld 2 of 3 dagen). Dit kan in combinatie met uitdelen gele/groene/rode kaarten. • Uitdelen boetes (na meerdere waarschuwingen). Verzamelcontainer Handhaving bij een verzamelcontainer is vanwege de anonimiteit zeer beperkt. Als het afval in de container zit kan er geen visuele inspectie plaatsvinden. Alleen voor het op heterdaad betrappen van iemand die zijn afval ernaast zet zijn mogelijkheden voor handhaving.

Er kan dan in gesprek worden gegaan en uitgelegd waar de zak wél kan. Indien er een toegangscontrole is d.m.v. een pas moet er gerichte communicatie worden toegepast. Het is dan duidelijk dat een straat of een flat zorgt voor een mindere kwaliteit.

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

25

4. Verwerking Zoals eerder gezegd heeft de gemeente nauwelijks invloed op de kwaliteit van PMD nadat dit bij de verwerker is aangeleverd. Bron gescheiden PMD wordt – na acceptatie – verder verwerkt in een kunststof sorteerinstallatie (KSI). En PMD dat wordt nagescheiden wordt aangeleverd bij de verwerker, die het PMD uit het restafval zal gaan nascheiden. Dit hoofdstuk biedt verdere verdieping op de PMD-keten en behandelt de verwerking van PMD. Bronscheidingsmodel Als gemeente heb je de meeste invloed op de kwaliteit van PMD bij het scheiden ervan door de inwoners en tijdens het inzamelproces zie eerste plaatje onderaan de pagina. Een gemeente levert het ingezamelde PMD aan bij een op- of overslaglocatie. Hier wordt het PMD bij binnenkomst visueel gecontroleerd met het beoordelingsprotocol PMD. Op basis van dit protocol wordt het geaccepteerd gewicht vastgesteld wat voldoet aan de materiaalspecificatie PMD. Het vastgestelde gewicht komt voor vergoeding in aanmerking. Dit moet voldoen aan de vastgestelde samenstellingseisen in de ketenovereenkomst. Als het PMD voldoet aan de zuiverheidsafspraken ontvangt de gemeente een inzamelvergoeding van Afvalfonds Verpakkingen voor het ingezamelde en geaccepteerde PMD.

Het gewicht van het ingezameld materiaal dat conform het beoordelingsprotocol wordt afgekeurd, komt niet voor vergoeding in aanmerking. Gemeenten hebben de mogelijkheid om bij volledige afkeuring een challenge aan te vragen zoals beschreven in het beoordelingsprotocol. In het geval van een challenge zal door een onafhankelijke partij nogmaals een visuele inspectie van de afgekeurde vracht volgens hetzelfde stappenplan worden uitgevoerd. En er wordt een rapport gemaakt waarom de vracht wordt goedgekeurd of alsnog afgekeurd. Afgekeurd materiaal wordt verbrand. Bezoek een sorteerinstallatie voor kunststofverpakkingsmateriaal. Als beleidsmedewerker is een bezoek aan een kunststofverpakkingsmateriaal sorteerinstallatie (KSI) interessant. Je krijgt hiermee een dieper inzicht in de keten en begrijpt beter wat wel en niet bij het PMD hoort, evenals de impact van vervuiling.

Inzamelproces

inzameling

op/ overslag

Verantwoordelijkheid Gemeente

recycling

sortering

Verantwoordelijkheid AFV

Geaccepteerde PMD Afgekeurd materiaal Wegen, registreren en opgeven Materiaal aangeboden als PMD Wegen, registreren en opgeven

Beoordeling materiaal met beoordelingsprotocol {MD Geaccepteerd materiaal (PMD) Wegen, registreren en opgeven € inzamelvergoeding voor geaccepteerd PMD

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

26

Nascheidingsmodel Bij de keuze voor het nascheidingsmodel laat de gemeente het restafval nascheiden door een door of namens het Afvalfonds gecontracteerde nascheider. In dit geval neemt het Afvalfonds, of de door hen gecontracteerde nascheider, de verantwoordelijkheid voor de activiteiten na de inzameling op zich. Dit is in detail uitgewerkt in artikel 4 van de Ketenovereenkomst. Combinatie van bron- en nascheidingsmodel Een gemeente heeft de mogelijkheid om het bronen nascheidingsmodel te combineren. Bijvoorbeeld wanneer bronscheiden niet goed lukt of te veel stoorstoffen oplevert. In principe kan voor elke inzamelroute binnen de gemeente een keuze gemaakt wordt tussen het bron- of nascheidingsmodel. Hierbij wordt het verpakkingsafval van een huishouden niet binnen beide modellen vergoed, maar slechts binnen één van de twee modellen. De vergoeding wordt echter niet op routeniveau bepaald, maar op gebiedsniveau of per woningtype. Tips sturen op kwaliteit in elk keuzemodel 1. Gemeenten kunnen bij het Afvalfonds informatie opvragen over de hoeveelheden gerecyclede materialen na scheidingsactiviteiten in hun gemeente. Dit verschaft inzicht in de kwaliteit van het PMDafval. 2. Het is mogelijk om als gemeente in contracten met inzamelaars en sorteerders actieplannen op te nemen.

Deze plannen zijn contractueel gekoppeld en bevatten afspraken over budgetten die beschikbaar zijn bij vrachtafkeuringen of bij afwijkingen van het beoogde recyclepercentage. Dit budget wordt ingezet om de kwaliteit van het PMD te verbeteren. Overslag Bij de overslag kunnen de onderstaande aandachtspunten bijdragen aan een zo objectief en efficiënt mogelijke beoordeling van het PMD op de overslaglocaties. • Zorg dat de overslaglocatie voldoet aan de minimale eisen uit het beoordelingsprotocol. • Laat iedere acceptant zich certificeren voor het keurmeesterschap dat in 2022 landelijk is uitgerold.

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

•

•

Maak zoveel mogelijk gebruik van de hulpmiddelen uit het beoordelingsprotocol (o.a. samenstellingsmetingen en informatie over grenswaarden). Neem kennis van de beschikbare instructievideo over de toepassing van het protocol. Verdiepende informatie over verwerking Ingezameld PMD wordt eerst gesorteerd in een kunststofsorteerinstallatie (KSI) in recyclebare deelstromen. Deze deelstromen voldoen aan materiaalspecificaties. Mechanische recycling door middel van zwaartekracht, luchtstroom, sorteerroosters (met verschillende grootte gaten) en infrarood detectie, is momenteel de voornaamste techniek. Chemische recycling, zoals thermische verwerking met sterke zuren, bevindt zich in de ontwikkelingsfase. Van het PMD wordt 39% hoogwaardig gerecycled en 21% laagwaardig gerecycled en 40% verbrand. Het gerecyclede materiaal van hoge kwaliteit wordt onder andere gebruikt voor het vervaardigen van nieuwe plastic flesjes, terwijl het gerecyclede materiaal van lage kwaliteit bijvoorbeeld wordt ingezet voor kunststof paaltjes. •

•

•

Plastic verpakkingen worden gesorteerd op soort, gereinigd en geperst tot balen. Deze balen gaan naar recyclefabrieken waar het materiaal vermalen, gereinigd en omgezet wordt in korrels, die dienen als grondstof voor nieuwe producten. Metalen verpakkingen, voornamelijk van staal met een klein deel aluminium, kunnen oneindig worden gerecycled. In sorteerfabrieken worden ze gescheiden met behulp van magneten en wervelstromen, waarna het materiaal wordt omgesmolten en hergebruikt. Drankpakken, zoals zuivel- en sappakken, worden gescheiden en apart gerecycled. In recyclefabrieken worden waardevolle grondstoffen zoals papiervezels, kunststof en aluminium teruggewonnen voor de productie van nieuwe items zoals kantoorbenodigdheden, kratten, emmers en aluminium buizen.

27

Bronnen Met dit handboek is gepoogd alle beschikbare informatie omtrent de PMD-keten overzichtelijk bijeen te brengen en te beschrijven. Hieronder volgt een opsomming. • AD. Roep om statiegeld op álle drankverpakkingen: 'Alles waar een dop of deksel op zit'. • Afval Goed Geregeld. Afval Goed Geregeld homepage. • Afvalfonds Verpakkingen. Hulpmiddelen voor meer duurzame aanbestedingen. 2021 • Afvalfonds Verpakkingen. Kwaliteitsverbetering PMD-afval gemeenten cruciaal voor de transitie naar een circulaire economie. 2023 • Afvalfonds Verpakkingen. Onze recycleresultaten. 2021 • Barnebies. Eindrapport Verkenning Status en Kansen voor de Kwaliteit in de Afvalverwerkingsketen. 3 mei 2022. • Benchmark huishoudelijk afval. Analyserapport 2021. 2021 • CE Delft. Methodiek duurzaam aanbesteden afval. 2021 • CE Delft. Klimaatimpact van afvalverwerkroutes in Nederland. CO2-kentallen voor recyclen en verbranden voor 13 afvalstromen. • Centraal Plan Bureau. Achtergronddocument: De circulaire economie van kunststof: van grondstoffen tot afval. 2017 • Centraal Plan Bureau. Een verkennend onderzoek naar de haalbaarheid en wenselijkheid van doelstellingen met betrekking tot recycling en preventie van huishoudelijk afval. 2016 • Circulus. PMD, wat gebeurt ermee? • De AfvalSpiegel. Nuancering nodig omtrent beeld vervuiling PMD. 2018 • EenVandaag.

Nederland is kampioen plastic afval exporteren, Plastic Soup Foundation wil een verbod. 9 september 2022. • Europese Commissie. Europese Green Deal: Een einde maken aan verspilling van verpakkingen, hergebruik en recycling stimuleren. 30 november 2022. • GAD. Feiten & fabels. • Gemeente Nijmegen. Gedragsbeïnvloeding scheiding PMD-verpakkingsafval. 2017 • In de buurt. Mag dat: een lege chipszak bij het plastic afval gooien (en andere feiten en fabels). 2022. Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

• • • •

• • •

• • • • • • • • • • • • • • •

• • • • •

Kennisinstituut Duurzaam Verpakken Weggooiwijzer. 2022 Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. Factsheet Drankenkartons. 2022 Kennisinstituut Duurzaam Verpakken. KIDV: Drankenkartons zijn redelijk recyclebaar. 2022 LCKV. Factsheet communicatie: verbetering kwaliteit inzameling kunststof verpakkingsafval/ PMD door gemeenten. 2016 LCKV. Infographic vergoedingen huishoudelijk kunststof verpakkingsafval. 2016 LCKV. Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren kunststof verpakkingsafval. 2017 LCKV. Samenstelling ingezameld kunststof/PMD verpakkingen – het effect van het inzamelsysteem. 2018 Milieu Centraal. Afval scheiden: cijfers en kilo's. Milieu Centraal. Drinkpakken. Milieu centraal. Gids: hoe stimuleer je bewoners hun afval te scheiden? 2023 Milieu Centraal. Huishoudelijk afval scheiden en recyclen. 2023 Milieu Centraal. Metalen verpakking. Milieu Centraal. Milieu-impact van verpakkingen. Milieu Centraal. Minder wegwerp plastic. 2023 Milieu Centraal. Plastic afval scheiden: do’s en don’ts. 2023 Milieu Centraal. Plastic verpakking. Milieu Centraal. Plastic verpakkingen: hoe gooi je ze weg? 2023 Natuur & milieu. Recycling van plastics. 2021 Nedvang. “Zwart plastic is niet recyclebaar…”. Nedvang. Wet- en regelgeving. Out of Home Shops. Herstructurering Afvalfonds Verpakkingen. 30 juni 2023 Platform Ketenoptimalisatie. Analyse van het kosten- en samenstellingsonderzoek PMD.

respons en aandeel. 2023 Platform Ketenoptimalisatie. Beoordelingsprotocol PMD. 2021 Platform Ketenoptimalisatie. Handreiking "Aandacht voor kwaliteit van PMD". 2021 Platform Ketenoptimalisatie. PMD: handvatten voor kwaliteitsverbetering. 2020 Platform Ketenoptimalisatie. Verbeteropties PMD. Rijksoverheid. Inwoners/consumenten en de nieuwe regels over wegwerpplastic

28

• • • •

• •

• •

• •

•

• • • • •

• •

•

• • •

Rijksoverheid. Nationaal Programma Circulaire Economie 2023 - 2030. 2023 Rijksoverheid. Regels over wegwerpplastic. Rijksoverheid. Statiegeld op blikjes een feit. 2021 Rijkswaterstaat. Informatie kaart. Inzameling KWDafval in binnenstedelijk gebied. Wat kunt u als gemeente doen? Rijkswaterstaat. Pictogrammen. Rijkswaterstaat. Wat zijn voor gemeenten argumenten voor en tegen bron- en nascheiding van verpakkingsafval (kunststof, blik en pakken)? 2019 Rijkswaterstaat. Wet milieubeheer. Stichting Afvalfonds Verpakkingen. Eerste inzamelaars uit de startblokken voor gescheiden inzameling verpakkingen bedrijfsafval. 2022 Stichting Statiegeld Nederland. Toolkit Statiegeld Nederland. 2023 TNO. Deep decarbonization of the Dutch heavy industry through electrification of the production of basic materials and transportation fuels. 2018 TNO. Plastic recycling in a circular economy; determining environmental performance through an LCA matrix model approach. 2021 TNO. Verspil het niet! Pak de schaduwzijde van plastics met urgentie aan. 2020 Transitieagenda Kunststoffen. Visie en uitvoering. VANG-HHA. Casussen inzameling PMD. 2020 VANG-HHA. De circulaire economie van kunststof: van grondstoffen tot afval. 2018 VANG-HHA. Eenduidig communiceren : Over de end-of-life fase van biobased- en/of biologisch afbreekbare (composteerbare) verpakkingsmaterialen. 2016 VANG-HHA.

Factsheet biobased en composteerbare plastic verpakkingen. 2022 VANG-HHA. Factsheet: Communicatie : Verbetering kwaliteit inzameling kunststof verpakkingsafval/ PMD door gemeenten. 2016 VANG-HHA. Gevoel krijgen bij de kunststofmarkt - Gemeenten werken aan toekomstige rol van ketenregisseur. 2014 VANG-HHA. Inzicht in de Kwaliteit van Afvalstromen. 2022 VANG-HHA. Kwaliteitsverbetering inzamelen en sorteren kunststof verpakkingsafval. 2017 VANG-HHA. Modelovereenkomst sorteren en vermarkten verpakkingsmateriaal huishoudens. 2016

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

• • • •

•

• • • • •

•

VANG-HHA. Onderzoek inzamelsystemen PMD. 2020 VANG-HHA. Optimalisatie kostenefficiëntie kunststofinzameling gemeenten. 2016 VANG-HHA. Publieksrapport Van Verpakking Naar Grondstof - VANG Huishoudelijk afval. 2015 VANG-HHA. Samenstelling ingezameld kunststof/PMD verpakkingen - het effect van inzamelsystemen (2018) VANG-HHA. Uitvoeringsprogramma VANG Huishoudelijk Afval Herijking voor de periode t/m 2025. 2022 VANG-HHA. VANG wegwijzer PMD. VNG. CSR programma in Nederland. 2020 VNG. Ketenovereenkomst Verpakkingen 2020 – 2029. 2020 VNG. Toolkit voor goed scheiden verpakkingsafval. 2020 VNG. Verduurzaming door Maatschappelijk verantwoord opdrachtgeven en inkopen (MVOI). 2023 Wageningen University & Research. Recycling van Nederlandse drankenkartons. 2022

29

Handboek kwaliteit PMD Opsteller(s): Namens IPR Normag: Drs. ing. P.M.J. de Bruin (Paul), B.J. Stolwijk MSc (Brenda) en M.C. Scheutjens (Margo) In opdracht van VANG-HHA Publicatiedatum: januari 2024 Het programma VANG-HHA wordt uitgevoerd door:

www.vang-hha.nl

Handboek Kwaliteit PMD - januari 2024

30