26-05-2025 Reactie werkgroep Terborgseweg 138 over participatietraject.pdf

Gemeente Doetinchem t.a.v. College van Burgemeester & Wethouders Raadhuisstraat 2 7001 EW DOETINCHEM Kopie: Leden van de Gemeenteraad

26 mei 2025

Betreft: reactie van de werkgroep van direct omwonenden van pand Terborgseweg 138 op het proces en de inhoud van het traject met de “onafhankelijk” gespreksleider

Geacht college van B&W, Zoals u weet hebben wij als direct omwonenden ons teruggetrokken uit het traject met de “onafhankelijk” gespreksleider. In deze brief zullen we weergeven hoe wij het traject hebben ervaren (als proces en inhoudelijk) en nader toelichten waarom we ons terug hebben getrokken. Ook zullen we enkele vragen stellen aan het college van B&W en de leden van de gemeenteraad en aangeven wat dit vanuit ons perspectief betekent voor het vervolg.

Inleiding - Wat er aan vooraf ging Eind augustus 2024 werden we overrompeld door de mededeling van Gemeente Doetinchem dat er in pand Terborgseweg 138 voor 3 jaar 100 asielzoekers zouden komen en daarna permanent 125 steeds wisselende arbeidsmigranten. We hebben ons in de bijzonder korte tijd die daarvoor gegeven werd georganiseerd en volop gebruik gemaakt van ons inspreekrecht. Vervolgens hebben we met zo goed als alle partijen in de gemeenteraad gesproken om onze bezwaren onder de aandacht te brengen. Gelukkig heeft dat er toe geleid dat de gemeenteraad een motie heeft ingediend waarin de gecombineerde vergunningsprocedure opgeknipt werd. Deze motie is vervolgens overgenomen door het college van B&W. Dit had tot gevolg dat de pandeigenaren hun zeer lucratieve verdienmodel in gevaar zagen komen en er nog geen vergunning werd ingediend. Ondertussen ontvingen we de documenten behorende bij de WOO-aanvragen die ingediend zijn: in totaal ca. 600 WOO-documenten die we stuk voor stuk doorgespit hebben. De feiten die we kenden en de vermoedens die we hadden werden door de formele en meer informele WOO-stukken (en andere kanalen) bevestigd. Samengevat kwam het volgende beeld naar voren uit de WOO-stukken: 1. Na diverse overleggen en communicatie ontstaat een zeer lucratieve package deal voor alle drie initiatiefnemers: de pandeigenaren, de gemeente en het COA.

• De pandeigenaren, de heren Hulshof en van Lent, hebben vooral belang bij huisvesting van arbeidsmigranten (van Fides). Ze willen het liefst zoveel mogelijk arbeidsmigranten huisvesten in het pand, 125 moet net passen. Met asielzoekers hebben ze eigenlijk helemaal niets, maar door de gemeente worden ze richting COA gestuurd om in de 3 jaar voorafgaand aan de permanente bewoning door steeds wisselende arbeidsmigranten tijdelijk asielzoekers in het pand te plaatsen. Daar valt een flinke duit aan te verdienen, dus dat maakt het toch al zeer winstgevende plaatje voor de pandeigenaren nog mooier. 1

•

De gemeente, vertegenwoordigd door het college van B&W, heeft grote ambities op het gebied van tijdelijke huisvesting van asielzoekers, maar wil daar niets voor betalen. Ze moeten dus op zoek naar een (zeer) commerciële partij die zijn pand wel wil inzetten voor huisvesting van asielzoekers. En die vinden ze bij de pandeigenaren die nou net het plan hebben geopperd om hun pand om te bouwen voor huisvesting van arbeidsmigranten. De combinatie maakt het allemaal wel wat complexer en daarom duren de voorbereidingen lang. In die lange tijd doet de gemeente geen enkele poging om alternatieven voor tijdelijke opvang van asielzoekers te onderzoeken. Betere alternatieven zijn er zeker en geld is er ook (bijv. via het mooie overschot op de gemeentelijke begroting of miljoenen uit convenanten met het Rijk), maar de tijdelijke opvang van asielzoekers ligt lange tijd stil omdat de gemeente met de pandeigenaren in een tunnel is gekropen die alleen een uitgang lijkt te hebben bij pand Terborgseweg 138. De gemeente zal zorgen dat er een vergunningsprocedure komt waarin de plannen van de gemeente en de pandeigenaren gecombineerd in 1 stap kunnen worden ingevuld. • Het COA is dolblij dat Doetinchem plek wil bieden voor tijdelijke opvang van asielzoekers en zet hoog in (je kunt het altijd proberen).

Van de 100 asielzoekers gaan ze voor maar liefst 50 AMV-ers (Alleenstaande Minderjarige Vreemdelingen, meestal vooruitgestuurde jongens), de categorie asielzoekers die zeer moeilijk te plaatsen is omdat ze in de overlaststatistieken relatief hoog scoren. Dit is vele malen de hoeveelheid AMV-ers die Gemeente Doetinchem zich had voorgenomen op te nemen, maar ambitieus als het college van B&W is, stemmen ze er mee in (en de gemeenteraad laat het gebeuren). 2. Het voortraject duurt lang en in die periode wordt er niet of nauwelijks gekeken naar de impact van de plannen op de omwonenden. Ook wordt er alles aan gedaan om de plannen van de initiatiefnemers zo lang mogelijk voor de buurtbewoners geheim te houden. De overvaltactiek (zo laat mogelijk informeren en het dan zo snel mogelijk door de gemeenteraad heen loodsen) wordt voorbereid en uitgevoerd. De initiatiefnemers gaan voor het scenario “maximale winst voor initiatiefnemers en maximale ellende voor de omwonenden”. De package deal (ook wel de tweetrapsraket) zal als gecombineerde vergunning ingediend worden. Gelukkig is dat dus door de gemeenteraad tegen gehouden omdat het hele verschillende trajecten zijn met andersoortige belangen.

Door de ervaringen in augustus en september, tijdens de voorlichtingsavond bij de Vijverberg en bij de vergaderingen in het stadhuis, was het vertrouwen van de buurt in de initiatiefnemers en het proces bijzonder laag geworden. Het doorspitten van de WOO-stukken heeft dat vertrouwen nog verder doen dalen. Ondertussen is de werkgroep van direct omwonenden van Terborgseweg 138 toch verder gaan denken. Ondanks het hele lage vertrouwen is toen besloten om voor de constructieve fatsoenlijke aanpak te gaan in plaats van vuurwerk en hooivorken. Achteraf gezien wellicht wat naïef, maar het past wel beter bij het type mensen dat in onze buurt woont.

Het traject met de “onafhankelijk” gespreksleider – reactie op het proces Middels een tijdslijn van relevante mails, gesprekken en brieven zullen we toelichten hoe het proces met de “onafhankelijk” gespreksleider in onze ogen is verlopen . Als we letterlijk citeren uit mails, verslagen, brieven en andere documenten dan zullen we dit schuin gedrukt tussen aanhalingstekens weergeven. De term “onafhankelijk gespreksleider” hebben we daarbij onderstreept omdat het gebruik hiervan cruciaal is voor de gang van zaken. We sluiten deze paragraaf af met enkele vragen aan het college van B&W en aan de leden van de gemeenteraad. 2

Na een roerige periode hebben we zoals bekend als werkgroep van de direct omwonenden een constructief compromis voor plan Terborgseweg 138 met perspectief voor de wijk opgesteld. Dit document hebben we op 22 oktober 2024 gestuurd naar het college van B&W en de partijen in de gemeenteraad. Hierin hebben we ook aangegeven graag met het college van B&W (en daarna met andere betrokken partijen) over dit compromisvoorstel in gesprek te gaan. Op 11 november 2024 ontvingen wij van mevrouw van Ursem, procesleider bij Gemeente Doetinchem, een ontvangstbevestiging met een uitnodiging voor een gesprek met diverse betrokken partijen. Hier wordt door de gemeente voor het eerst het idee geopperd om dit onder leiding van een onafhankelijk gespreksleider te doen. Procesleider van Ursem schrijft onder andere “Wij willen voor deze fase van de gesprekken een onafhankelijk gespreksleider aanwijzen. Op deze manier kunnen alle partijen open en eerlijk hun belangen met elkaar delen.

Dat vinden we belangrijk.” Op 28 november 2024 hebben we een reactie gestuurd op de brief van procesleider van Ursem dat een kleine delegatie van onze werkgroep graag eerst met de verantwoordelijke personen van de gemeente in gesprek gaat om enkele onderwerpen te bespreken waaronder punt 5 in onze reactie “Graag ontvangen we een toelichting op het doel en de opzet van het gesprek met alle betrokkenen onder leiding van de onafhankelijke gespreksleider (en welke kandidaten u daarvoor in gedachten heeft)” Dit heeft vervolgens geleid tot een gesprek op het gemeentehuis op 12 december 2024 tussen wethouder Lambregts en procesleider van Ursem namens Gemeente Doetinchem en de heren Kuipers en Broens namens de werkgroep van de direct omwonenden van pand Terborgseweg 138. In dit gesprek zijn diverse zaken besproken waaronder het traject met de onafhankelijk gespreksleider. In het verslag van procesleider van Ursem is hierover het volgende geschreven “Uitgangspunten voor vervolggesprek met de betrokken partijen: iedereen aan het woord laten met respect voor elkaar, voorkeursscenario kunnen uitleggen, andere partijen kunnen reageren, de onafhankelijke gespreksleider moet de regie hebben. Insteek is dat de onafhankelijk gespreksleider met de individuele partijen een startgesprek heeft.

Hoe het vervolg van de gesprekken wordt ingericht is op dit moment nog niet duidelijk, maar zal door de procesleider met de werkgroep Terborgseweg 138 vooraf worden besproken. De werkgroep is akkoord om Berry Prins als onafhankelijk gespreksleider aan te wijzen.” Na nog enkele korte mailwisselingen en vakantie rond Kerst en Oud&Nieuw volgde op 22 januari 2025 een uitnodiging van Gemeente Doetinchem aan de heren Kuipers en Broens “Op verzoek van mijn collega Simone Swartjes wil ik graag een afspraak inplannen met onafhankelijk gespreksleider Berry Prins”. Op 3 februari 2025 heeft het gesprek tussen gespreksleider Prins en de heren Kuipers en Broens namens de werkgroep van de direct omwonenden plaats gevonden bij een van de heren thuis, naast het pand waar het allemaal om gaat. De heren Kuipers en Broens hebben uitgebreid uitgelegd hoe in hun ogen de zaken zijn verlopen sinds eind augustus en wat de standpunten zijn van de direct omwonenden. Hiertoe zijn alle stukken die eerder aan het college van B&W en gemeenteraad zijn gestuurd, waaronder het constructief compromis voor plan Terborgseweg 138 met perspectief voor de wijk, toegelicht en meegegeven aan de gespreksleider. Ook is uitgebreid stil gestaan bij het traject dat nu onder leiding van de heer Prins als gespreksleider is opgestart.

Daarbij bevestigde de heer Prins dat Gemeente Doetinchem zijn opdrachtgever was en hij als onafhankelijk gespreksleider neutraal met alle betrokken partijen zou spreken om daarna te kijken hoe het traject verder vorm gegeven zou worden en wie met wie in gesprek zou moeten gaan om dichter bij elkaar te komen. Gespreksleider Prins gaf aan dat hij enkele weken nodig dacht te hebben om met alle individuele

3

betrokken partijen te spreken en zou daarna weer bij de heren Kuipers en Broens terugkomen om de resultaten van de gespreksronde terug te koppelen. Vervolgens werd het stil. In februari hoorden we niets meer en ook in maart was het oorverdovend stil. Geen bericht van gespreksleider Prins en ook niet van Gemeente Doetinchem of andere betrokken partijen zoals de pandeigenaren of het COA. Tot we op 27 maart 2025 een mail kregen van Gemeente Doetinchem voor een afspraak met gespreksleider Prins. Deze afspraak werd gepland op 9 april 2025. De heren Kuipers en Broens waren namens de werkgroep van direct omwonenden in afwachting van een verslag van de gespreksronde met alle betrokkenen, benieuwd wat er met de input van de werkgroep van direct omwonenden zou worden gedaan en welke vervolggesprekken in het onafhankelijke, neutrale traject plaats zouden gaan vinden. In de avond van 8 april 2025 stuurde gespreksleider Prins enkele documenten waarvan de belangrijkste het document “07-04-2025 v4 Samenvatting n.a.v. de gespreksronde - DEF”. Versie 4? Definitief? De heren Kuipers en Broens hebben het document snel gescand en met steeds meer verbazing tot zich genomen. Dit was geen samenvatting van de gespreksronde. Dit was het originele package deal plan van augustus 2024 in een iets ander sausje gegoten.

De heren Kuipers en Broens hebben op dat moment overwogen de afspraak niet door te laten gaan omdat ze onraad roken, maar om fatsoenlijk te blijven en de rol van vertegenwoordiger van de werkgroep van direct omwonenden goed te kunnen vervullen is het gesprek toch doorgegaan. Gespreksleider Prins heeft de gemailde documenten tijdens het gesprek op 9 april toegelicht aan de heren Kuipers en Broens. Daar hebben de heren Kuipers en Broens direct al hun ongenoegen geuit over het feit dat het helemaal geen samenvatting van een gespreksronde betrof maar gewoon de oorspronkelijke package deal was met wat punten die het plan voor de buurt zouden moeten verzachten, punten waar wij ons totaal niet in herkennen. De heren Kuipers en Broens hebben uit beleefdheid nog enkele vragen gesteld en gemeld aan gespreksleider Prins dat deze gang van zaken tot heel veel woede zou leiden bij de werkgroep van direct omwonenden. Als kers op de taart meldde gespreksleider Prins nog dat na Koningsdag de vergunning aangevraagd zou gaan worden en dat de documenten die hij net met de heren Kuipers en Broens doorgenomen had daarbij gebruikt zouden worden. Vol ongeloof over wat er zich net afgespeeld had, bleven de heren Kuipers en Broens achter. De door gespreksleider Prins gemailde documenten en de ervaringen met het proces tot dan toe zijn vervolgens besproken in de werkgroep. De woede was groot.

Een korte bloemlezing: “Hoe kan dit?”, “Hier klopt iets helemaal niet”, “Wie speelt hier welk spel en wat is de rol van de gemeente en van de pandeigenaren?”, “Worden we nu weer belazerd?”. Uiteindelijk is besloten een mail te sturen naar gespreksleider Prins en procesleider van Ursem waarin we krachtig en duidelijk afstand nemen van het traject met de gespreksleider. Deze mail is op 28 april 2025 verstuurd en is door procesleider van Ursem gedeeld met het college van B&W, het COA en de pandeigenaren en (geanonimiseerd) met de leden van de gemeenteraad. Vervolgens heeft ook De Gelderlander deze ontwikkeling via de stukken van de gemeenteraad opgepikt. We hebben ons afgevraagd hoe dit nu zo heeft kunnen lopen. Wat speelt hier op de achtergrond? Waarom hebben we nu wéér het gevoel gekregen bedonderd te worden? Zijn we misleid? En is dit met opzet gebeurd? Niet lang daarna kwam de aap uit de mouw. Op 14 mei 2025 ontvingen de heren Kuipers en Broens een afsluitende mail van gespreksleider Prins. Daarin schrijft hij onder andere het volgende “Graag wil ik nog een ding verduidelijken: vanaf mijn introductie heb ik aangegeven dat mijn rol als gespreksleider niet onafhankelijk is, maar dat ik wel goed zal luisteren naar zorgen, vragen en mogelijke verbeteringen”.

Dat is zeker niet hoe hij het in het startgesprek met de heren Kuipers en Broens heeft gebracht en het luisteren naar zorgen is niet goed gelukt. Maar veel belangrijker nog is 4

dat de heer Prins in deze mail duidelijk verklaart dat er helemaal nooit sprake is geweest van een onafhankelijk gespreksleider. En dat terwijl in de gesprekken met en de communicatie van de gemeente steeds gesproken wordt over een onafhankelijk gespreksleider. Die onafhankelijkheid was ook een van de belangrijkste voorwaarden voor de werkgroep van direct omwonenden om aan het traject deel te nemen. Tja, en dan als klap op de vuurpijl nog de “Mededeling van het college aan de gemeenteraad (202548)” die op 20 mei 2025 door wethouder Lambregts is verstuurd. Daarin wordt gevraagd kennis te nemen van “De conclusie dat het proces van de onafhankelijk gespreksleider heeft voldaan aan de doelstelling van de offerte d.d. 9 februari 2025”. De wethouder spreekt hier namens het college nog steeds over een onafhankelijk gespreksleider terwijl de gespreksleider zelf al heeft toegegeven dat hij nooit onafhankelijk is geweest. Dat kun je toch niet maken? En dan de offerte d.d. 9 februari 2025. Deze is van een week na het startgesprek van de gespreksleider met de vertegenwoordigers van de werkgroep van direct omwonenden (het startgesprek is feitelijk het enige gesprek dat in dit traject plaats heeft gevonden met de direct omwonenden). De direct omwonenden zijn niet op de hoogte gesteld van de inhoud van deze offerte d.d.

9 februari 2025 en ook niet van de doelstelling waarover wordt gesproken. Hierin is kennelijk een heel ander proces afgesproken dan het proces dat in de maanden daarvoor aan de direct omwonenden is voorgespiegeld. Vervolgens lezen we in de mededeling dat er een procesverslag is gemaakt door de gespreksleider. Ook de inhoud van dit procesverslag is niet bekend bij de direct omwonenden. Ook wordt aangegeven dat de gemeente medeopdrachtgever is van de gespreksleider. Medeopdrachtgever? Een belangrijke voorwaarde voor de direct omwonenden om aan het traject mee te doen was dat het een neutraal proces zou zijn waarin de betrokkenen gelijkwaardig (en open en eerlijk in de woorden van procesleider van Ursem) behandeld zouden worden. En dat de gemeente dit zorgvuldig zou bewaken. Wie is dan de andere opdrachtgever? De pandeigenaren? Dat kan toch niet waar zijn? Hoe kun je dan nog over een onafhankelijk gespreksleider en een onafhankelijk proces spreken? Vervolgens lezen we in de mededeling “De conclusie is dat het doorlopen proces heeft voldaan aan de intentie en het doel van dit deel van het participatieproces”.

Over welk proces en welk doel gaat het hier? Over het proces waar de direct omwonenden deel van uit dachten te maken of het proces en doel uit de offerte die later door het college van B&W (samen met de pandeigenaren?) zijn geformuleerd en nooit gedeeld zijn met de direct omwonenden? En hoe kun je van een participatieproces spreken als je een belangrijke partij in een participatieproces (de direct omwonenden) niet informeert over het feit dat er stiekem een heel ander proces is opgestart dan oorspronkelijk is afgesproken? En dat dat een proces is waar de onafhankelijk gespreksleider helemaal niet onafhankelijk is. En als deze afhankelijke gespreksleider ook nog betaald wordt door de opdrachtgevers hoe moet je de resultaten in het rapport dan beoordelen zeker als in dat rapport de direct omwonenden de door hun ingebrachte standpunten op geen enkele wijze herkennen? Om dit proces een goed doorlopen participatieproces te noemen is in onze ogen echt bizar en een schande. Sowieso is het voor ons heel lastig te doorgronden welke pet het college van B&W wanneer op heeft. De ene keer mede-initiatiefnemer van een plan en mede-opdrachtverstrekker van een proces, de andere keer beoordelaar van datzelfde plan en proces.

Hoe kun je dat op een zorgvuldige en zuivere manier doen? En hoe doe je dat op een zuivere en zorgvuldige manier bij de besluitvorming over de vergunningsaanvraag als er zoveel verwevenheid van verschillende petten is? In onze e-mail van 28 april 2025 hebben we aangegeven dat we ons misleid voelen. We hebben de definitie van misleiding opgezocht en een van de definities is “een opzettelijke en geslaagde poging iemand een onjuiste indruk te geven”. Dat is precies zoals wij als direct omwonenden de hele gang 5

van zaken ervaren. Van de pandeigenaren weten we dat geld, geld en nog eens geld de belangrijkste drijfveer is en daar hadden we daarom ook geen onafhankelijk proces van verwacht. Van de gemeente (waar wij bewoners van zijn!) hadden we als overheidsinstantie wel verwacht dat als er een onafhankelijk proces afgesproken wordt dat er dan ook daadwerkelijk een onafhankelijk proces doorlopen wordt. Voor onze werkgroep is de hele gang van zaken onacceptabel en een ontluisterende ervaring. Naar aanleiding van het bovenstaande hebben we enkele vragen voor het college van B&W en voor de leden van de gemeenteraad. Vragen aan het college van B&W: 1. Bent u bereid om alsnog openheid van zaken te geven over de inhoud van de offerte d.d. 9 februari 2025? Wat waren nu precies de opdracht en doelstelling waarover in de mededeling van 20 mei 2025 wordt gesproken? En waarom is die informatie niet gedeeld met de direct omwonenden toen dit heel relevant was? 2. Wie zijn de opdrachtgevers van gespreksleider Prins en door wie is hij betaald? 3.

Hoe verklaart u dat het college van B&W in de mededeling van het college aan de gemeenteraad van 20 mei 2025 nog steeds spreekt van een onafhankelijk gespreksleider terwijl de gespreksleider zelf heeft verklaard dat hij nooit onafhankelijk is geweest en in ieder geval vanaf 9 februari 2025 voor het college van B&W zelf ook al duidelijk was dat de gespreksleider helemaal niet onafhankelijk was. 4. Wat denkt u dat het proces met de gespreksleider heeft gedaan met het al lage en broze vertrouwen van de direct omwonenden in de initiatiefnemers en de beloftes die ze doen? Vragen aan de leden van de gemeenteraad: 1. Was het u bekend dat de gespreksleider die door het college van B&W wordt aangeduid als onafhankelijk gespreksleider nooit onafhankelijk is geweest (zoals de gespreksleider zelf heeft verklaard)? En wat vindt u ervan dat het college van B&W niet alleen de direct omwonenden van begin tot eind onterecht de indruk heeft gegeven dat er sprake was een onafhankelijk gespreksleider maar ook u als leden van de gemeenteraad diezelfde indruk heeft gegeven (gekozen vertegenwoordigers van de bevolking van de Gemeente Doetinchem)? 2. Was u vanaf februari (of bent u ondertussen) op de hoogte van het bestaan van de offerte d.d.

9 februari 2025 en de daarin geformuleerde opdracht en doelstelling? En bent u op de hoogte van wie hiervan de opdrachtgevers zijn en door wie de gespreksleider is betaald? 3. Wat vindt u na lezing van deze brief van het feit dat de direct omwonenden zich misleid voelen door de gemeente, de pandeigenaren en de gespreksleider? Begrijpt u dat? 4. Deelt u de conclusie van het college van B&W dat het proces dat is doorlopen een geslaagd participatieproces is, terwijl de onafhankelijk gespreksleider niet onafhankelijk blijkt te zijn, de direct omwonenden zich misleid voelen, geen deel uit hebben gemaakt van het proces waarnaar wordt gerefereerd en zich ook totaal niet herkennen in hetgeen in de rapportage hierover is opgeschreven? 5. Wat denkt u dat het proces met de gespreksleider heeft gedaan met het vertrouwen van de direct omwonenden in de initiatiefnemers en de beloftes die ze doen? 6. Wat betekent de hierboven geschetste gang van zaken voor uw bindend advies, de besluitvorming rond en het verlenen van de aangevraagde vergunning en voor de wijze waarop een participatieproces doorlopen zou moeten worden? Graag zien wij de antwoorden op onze vragen tegemoet. In de vragen aan het college van B&W zitten enkele verzoeken om relevante documenten te delen met de direct omwonenden. We hopen van harte dat we alle relevante documenten mogen ontvangen. Voor de zekerheid hebben we al wel 6

WOO-aanvragen ingediend om ervoor te zorgen dat we in ieder geval over enkele weken over de stukken beschikken.

Het traject met de “onafhankelijk” gespreksleider – reactie op de inhoud In deze paragraaf zullen we inhoudelijk reageren op het stuk “Samenvatting van de gespreksronde met direct belanghebbenden” en deels op bijlage 1 bij de mededeling van het college aan de gemeenteraad (2025-48) “Overzicht wijzigingen n.a.v. participatieproces”. Het stuk “Samenvatting van de gespreksronde met direct belanghebbenden” is GEEN samenvatting van de gespreksronde met direct belanghebbenden, maar een document waarin de oorspronkelijke package deal tussen de initiatiefnemers in een iets anders sausje wordt gegoten om het er alsnog stap voor stap doorheen te laten glibberen. Geen van de belangrijke punten die ingebracht zijn door de direct omwonenden worden genoemd (of ze worden niet juist weergegeven), laat staan dat er serieus van bekeken is wat er mee gedaan zou kunnen worden. De samenvatting is overigens geschreven voor “opdrachtgevers en direct belanghebbenden”. Nog steeds is ons niet duidelijk wie nu precies de opdrachtgevers zijn. Allereerst storen wij ons aan de toon van het document waarin gesuggereerd wordt dat we een stel dommeriken zijn die niet weten waar we het over hebben. “Je weet wat je hebt, niet wat je krijgt”, “Onbekend maak onbemind”. Luister maar naar de verkooppraatjes van de pandeigenaren, het COA en de gemeente en het komt allemaal goed. Hoe denigrerend.

We hebben met een groot aantal (ervarings)deskundigen gesproken en het plan Terborgseweg 138 goed en met gezond verstand beoordeeld. Financiële specialisten hebben het zeer lucratieve plan van de pandeigenaren doorgerekend (conclusie: woekerwinsten), mensen met ervaring met politie en ordehandhaving hebben naar het plan gekeken (conclusie: hoog risico op overlast en moeilijk te handhaven), mensen met verstand van ruimtelijke ordening en bouw hebben de buitenruimte beoordeeld (conclusie: veel te klein, groot risico op overlast in de omliggende buurt), andere locaties van Fides zijn bekeken en direct omwonenden daarvan is mee gesproken (conclusie: totaal andere buitenruimtes, diverse vormen van overlast), er is veel research gedaan naar ervaringen met asielzoekers en arbeidsmigranten elders in Nederland (conclusie: het gaat op bepaalde locaties goed, maar op plekken met te weinig buitenruimte in combinatie met zeer grote hoeveelheden tijdelijke bewoners in de directe nabijheid van woningen, een school en druk verkeer gaat er gegarandeerd veel overlast en ellende komen). We kunnen nog wel even doorgaan. Laat het duidelijk zijn dat we niet in de gemakzuchtige verkooppraatjes van de initiatiefnemers trappen. De vraag is niet óf er veel overlast en incidenten gaan komen. Dat die er gaan komen wordt ons door alle (ervarings)deskundigen gegarandeerd.

De vraag is alleen hoe extreem de overlast zal zijn en hoe ernstig de incidenten. Dan komen we direct bij het volgende punt. Er wordt in veel vaagheden gesproken over evaluatiemomenten en evaluatiecriteria. Die hebben alleen maar zin als je vertrouwen hebt dat er zuiver en zorgvuldig mee om wordt gegaan en dat er ook echt keiharde deadlines en consequenties aan verbonden zijn. Dat vertrouwen is er totaal niet. De heren Kuipers en Broens hebben bij gespreksleider Prins gevraagd naar hoe hard de deadlines en consequenties zijn, maar daar hebben ze geen antwoord op gekregen. De ervaring bij dit soort trajecten is dat je als direct omwonenden altijd aan het kortste eind trekt, heel veel overlast moet ondergaan voordat er iets gebeurd en alleen bij extreme overlast en ernstige incidenten besloten wordt in te grijpen. Als direct omwonenden hebben we aangegeven onder strikte voorwaarden tijdelijk (maximaal 3 jaar en dat is een harde deadline!) enige overlast te accepteren als er daarna een helder perspectief komt op een kwalitatief goede woonwijk met volwaardige (koop)appartementen voor jonge starters, 7

personeel van het nieuwe ziekenhuis of senioren. Mensen die geworteld zijn in Doetinchem. Daarmee bedoelen we zeker geen arbeidsmigranten die na een paar maanden weer door Fides ververst worden of andere vormen van “shortstay”. In de samenvatting wordt daar niets over gemeld (en wat er over gezegd wordt is een volstrekt onjuiste weergave van de essentie van wat wij ingebracht hebben). In de samenvatting wordt het oorspronkelijke package deal plan (eerst asielzoekers, daarna arbeidsmigranten) in stukjes geknipt en vervolgens beschreven hoe het stap voor stap alsnog uitgevoerd kan worden met wat overleg- en evaluatiemomenten tussendoor. Wie moet dat beoordelen. De pandeigenaren? De gemeente? We weten ondertussen hoe die in de wedstrijd zitten. En dan de truc “noem het appartementen en het lijkt net of je daarmee aan de wens van de direct omwonenden tegemoet bent gekomen”. De pandeigenaren hebben de indeling binnen in het pand wat veranderd en noemen het nu geen kamers meer maar appartementen. Het zijn er 43 en ze zijn letterlijk in het pand gepropt met nog steeds als primaire doel om er zoveel mogelijk arbeidsmigranten in kwijt te kunnen. Het aantal asielzoekers (100) en arbeidsmigranten (125) dat ze er in willen huisvesten blijft nog steeds overeind.

Of deze opgepimpte kamers cq mini-appartementen ook geschikt en verkoopbaar zijn voor de reguliere markt is maar de vraag en zeker niet voor de doelgroep waar wij op doelen in ons constructief voorstel. Toen pandeigenaar Hulshof zijn kantoorpand niet meer als kantoor kon verhuren en de heer van Lent (Flex Family /Fides) zich nog niet gemeld had met zijn extreem lucratieve verdienmodel, heeft pandeigenaar Hulshof een plan ontwikkeld om nette, volwaardige koopappartementen voor de reguliere markt te ontwikkelen. Hij heeft dit samen met een projectontwikkelaar gedaan die hem zeker heeft geadviseerd over wat voor dit doel en dit pand passende appartementen zijn. In totaal waren dit voor zover wij hebben begrepen 27 koopappartementen met een gemiddelde verkoopwaarde van een stukje boven de € 200.000 en daarmee een totale verkoopwaarde van grofweg € 6.000.000 (een heel mooi bedrag vergeleken met de aankoopprijs van het pand en de benodigde verbouwkosten). Tijdens de voorlichtingsavond op de Vijverberg hebben buurtbewoners pandeigenaar Hulshof gevraagd naar dit plan dat bij de direct omwonenden zeker in goede aarde valt. Dit is wat we bedoelen als we over ombouw naar volwaardige appartementen praten. Dit plan zou prima passen in een mooie, fijne woonwijk.

Pandeigenaar Hulshof gaf toen aan dat de gemeente eiste dat ieder appartement zijn eigen energievoorziening zou moeten hebben en het daardoor (te) duur werd. Onze financiële expert heeft berekend dat het wel degelijk uit kan. Een vergelijkbaar plan in het pand ernaast aan Gezellenlaan 12 is nu daadwerkelijk in voorbereiding en kan ook uit. Het rendement zal natuurlijk wel aanzienlijk lager zijn dan wanneer je eerst zoveel mogelijk asielzoekers en daarna zoveel mogelijk arbeidsmigranten in je pand stopt. Dat levert een veelvoud op (dat heeft onze financiële expert uitgerekend). Hoe zit het eigenlijk met de eisen van de gemeente aan de 43 appartementen? Zijn die zomaar geschikt voor de reguliere markt en zo ja voor welke toepassing en doelgroepen dan? Of zo nee, is dat dan een mooie reden om na 6 jaar van overlast (3 jaar asielzoekers en 3 arbeidsmigranten) de direct omwonenden te kunnen vertellen dat ze toch maar weer doorgaan met arbeidsmigranten omdat het aanpassen van het pand zo duur wordt? Ons punt dat er geen enkel draagvlak is voor arbeidsmigranten bij de direct omwonenden wordt niet benoemd in de samenvatting. Dit hebben we toch echt bij herhaling heel duidelijk benoemd. We roepen dit niet zomaar. Dit standpunt is gebaseerd op uitgebreid onderzoek naar huisvesting van arbeidsmigranten en de praktijken en het verdienmodel die er achter zitten.

Ook ons punt dat de buitenruimte veel te klein is wordt niet serieus behandeld. De tekeningen en plaatjes van de buitenruimte die als bijlage bij de samenvatting zijn gevoegd kunnen we echt niet serieus nemen. Een paar bankjes voor 100 asielzoekers of 125 arbeidsmigranten is een lachertje. Er is sinds de voorlichtingsavond in de Vijverberg geen enkele moeite genomen om tot een beter plan 8

voor de buitenruimte te komen. We begrijpen dit wel, want het probleem is niet op te lossen. De buitenruimte is domweg veel en veel te klein. Ons punt dat 50 AMV-ers veel te veel is gezien de opgave van Gemeente Doetinchem en het relatief hoge risico op overlast bij deze specifieke categorie asielzoekers is niet behandeld in de samenvatting. Sowieso hebben we het gevoel dat het COA achter de heg blijft. Afgezien van een promopraatje van 20 minuten tijdens de voorlichtingsavond op de Vijverberg hebben we niets meer gehoord of gezien van het COA. De positieve grondhouding die een deel van de direct omwonenden had ten opzichte van het COA en tijdelijke huisvesting van asielzoekers is hierdoor fors afgebrokkeld. Ook nader onderzoek naar huisvesting van asielzoekers elders in Nederland heeft dat beeld verslechterd. Het beeld dat er nu is, is dat het COA zich nogal cynisch opstelt. Het plan voldoet aan hun minimale normen, ze zijn dolblij dat ze van de 100 asielzoekers maar liefst 50 AMV-ers kunnen plaatsen en als er toch veel overlast komt en er ernstige incidenten zijn dan beroepen ze zich op overmacht of gebrek aan capaciteit. Het COA probeert ons gerust te stellen met algemene regels en procedures, maar neemt niet de moeite om de werkelijke risico’s van locatie Terborgseweg 138 te beoordelen.

De combinatie van een middelbare school met 1.000 leerlingen (in puberleeftijd), kinderopvang, woningen en druk verkeer (en een kritisch tunneltje) in de directe nabijheid enerzijds en een grote groep AMV-ers (alleenstaande jongeren) anderzijds lijkt ons op zijn minst een zeer gevoelige combinatie waar de kans op problemen aanzienlijk is. Een ander punt dat we naar voren hebben gebracht, dat het plan Terborgseweg 138 een negatieve invloed heeft op (toekomstige) plannen in de directe omgeving, is ook niet behandeld in de samenvatting. Gemeente Doetinchem vindt het niet nodig (of is niet in staat) om hun visie op onze wijk te delen. Wij zien kansen om er een mooie woonwijk van te maken die goed is voor Doetinchem. Kies je voor het transformeren van kantoren naar geschikte (koop)woningen voor mensen met een duurzame band met Doetinchem om een bijdrage te leveren aan het belangrijke thema van voldoende woningen? Dat is wat wij graag willen. Of offer je een wijk op aan het doel om tijdelijk asielzoekers en daarna voor altijd arbeidsmigranten te huisvesten (waar 2 pandeigenaren nog veel rijker van worden dan ze nu al zijn)? Dat laatste is waar dit college van B&W kennelijk voor kiest. We zijn benieuwd hoe de verschillende partijen in de gemeenteraad hier tegenaan kijken en wat ze hiervoor in hun verkiezingsprogramma voor de gemeenteraadsverkiezing van 18 maart 2026 op gaan nemen.

Dat is al snel, dus de standpunten zullen vast en zeker bekend zijn. We vervolgen met de reactie op bijlage 1 bij de mededeling van het college aan de gemeenteraad (2025-48) “Overzicht wijzigingen n.a.v. participatieproces”. Allereerst willen we aangeven dat dit overzicht niet gebaseerd kan zijn op een participatieproces waar de direct omwonenden onderdeel van uit hebben gemaakt. Mogelijk is het gebaseerd op iets dat in de offerte van 9 februari 2025 staat, maar daar hebben wij geen kennis van kunnen nemen en in de opzet daarvan hadden wij waarschijnlijk ook nooit toegestemd. Voor de duidelijkheid: we vinden de term participatieproces in dit overzicht misleidend en willen hier nogmaals aangeven dat wij er geen partij in waren en er ons inhoudelijk totaal niet in herkennen. Een proces met een afhankelijke gespreksleider die als onafhankelijk wordt gepresenteerd kan niet als participatieproces worden gezien. Laat daar geen misverstand over bestaan. Vervolgens zouden we graag willen weten wie bedoeld worden met de initiatiefnemers die in het overzicht worden genoemd bij “Opgesteld door initiatiefnemers”. Wellicht kan het college van B&W ons hierbij helpen. Het valt ons op dat dit document sterk geïnspireerd is op de samenvatting van de gespreksronde met direct belanghebbenden door de gespreksleider (die in werkelijkheid helemaal geen samenvatting 9

van de gespreksronde of een participatieproces is). Veel van ons commentaar is daarom al hierboven gegeven. Voor de rest van de reactie op bijlage 1 wachten we tot we de overige stukken behorende bij de vergunningsaanvraag hebben kunnen bestuderen. Onze reactie zal dan onderdeel uitmaken van ons bezwaar tegen het eventuele besluit om een vergunning te verlenen. We willen nog wel een opmerking maken. In bijlage 1 wordt genoemd dat “De school heeft aangegeven geen probleem te zien”. Wij hebben ook begrepen dat dat de opstelling is van de leiding van de school, maar hebben ook vernomen dat er wel degelijk ouders en leraren zijn die zich grote zorgen maken. Het zou mooi zijn als die ook een stem krijgen.

Tot slot – afsluitende overwegingen en vervolg In tegenstelling tot veel buurtbewoners op andere plekken die geconfronteerd worden met huisvesting van asielzoekers en/of arbeidsmigranten (bij ons is het allebei op 1 plek) hebben wij ondanks grote zorgen geprobeerd ons constructief op te stellen. We kunnen het gewoon niet geloven dat de initiatiefnemers de buurtbewoners herhaaldelijk het gevoel geven voor de gek te worden gehouden, hun extreem lucratieve package deal linksom of rechtsom nog steeds proberen erdoorheen te drukken en niet serieus omgaan met de constructieve voorstellen van de direct omwonenden. Op de site van het COA lezen we in een interview met wethouder Lambregts dat ondermeer gaat over het organiseren van betrokkenheid in de gemeente: “Als je mensen goed en tijdig informeert, komen ze in de meewerkstand”. Met de ervaringen die wij nu als direct omwonenden hebben is dit lachwekkend. Daar kun je beter schrijven: “Als je mensen maar herhaaldelijk het gevoel geeft dat ze voor de gek worden gehouden, dan lukt het zelfs om direct omwonenden die zich constructief opstellen in de tegenwerkstand te krijgen”. In De Gelderander lezen we dat pandeigenaar Hulshof graag met de buurt in gesprek wil. Tot nu toe hebben we daar in de praktijk weinig van gemerkt.

En met welk doel willen de pandeigenaren dan in gesprek? Om over de kleur van een bankje te praten? Uit alles blijkt dat de pandeigenaren linksom of rechtsom de oorspronkelijke package deal met eerst 100 asielzoekers en later 125 arbeidsmigranten door willen zetten. Tijdens de voorlichtingsavond op de Vijverberg worden serieuze vragen van buurtbewoners over overlast door de pandeigenaren gebagatelliseerd, de pandeigenaren waren al gestart met de verbouwing voordat er een vergunning verleend is, ze doen alsof ze heel veel aanpassingen doen voor de direct omwonenden, maar met geen enkel belangrijk punt van de direct omwonenden is serieus iets gedaan, ze baseren hun vergunningsaanvraag op een “participatieproces” met een onafhankelijk gespreksleider terwijl dat helemaal geen participatieproces blijkt te zijn en de gespreksleider ook helemaal niet onafhankelijk blijkt te zijn. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. We zien op geen enkele wijze dat de pandeigenaren de zorgen en ingebrachte punten van de direct omwonenden serieus nemen. En het vertrouwen dat ze dat in de toekomst wel zullen doen is er op basis van de ervaringen tot nu toe helemaal niet. We hebben wel een vraag aan pandeigenaar Hulshof en wel een fundamentele gewetensvraag.

Stel u bent eigenaar van een kantoorpand in een fijne buurt (in een wijk waar u zelf niet zo lang geleden nog woonde) en u wilt dit ombouwen naar woningen. U hebt in uw leven al een heleboel geld verdiend met vastgoed (u hebt uw schaapjes op het droge) en u hebt 2 keuzes: •

Keuze 1: bouw het kantoorpand om naar 27 koopappartementen voor de reguliere Doetinchemse markt. U verdient misschien niet de absolute hoofdprijs, maar u kunt er een mooi 10

•

rendement mee maken. En nog veel belangrijker bij deze keuze, u maakt de buurtbewoners en inwoners van Doetinchem erg blij met deze invulling van het kantoorpand. Keuze 2: u bouwt het kantoorpand om tot een geldmachine met gegarandeerde overlast en ellende voor de buurt door eerst tijdelijk zoveel mogelijk asielzoekers te huisvesten en vervolgens bij voorkeur voor altijd zoveel mogelijk wisselende arbeidsmigranten te huisvesten. Het geld klotst tegen de plinten, maar u helpt het woongenot en het veilige gevoel van een fijne buurt volledig naar de knoppen.

Wij kunnen ons oprecht niet voorstellen dat iemand in een dergelijke afweging niet voor keuze 1 zou gaan. Voor keuze 2 ga je in onze ogen alleen als je geld boven alles laat gaan en niets geeft om wat dat doet met de levens van andere mensen die erdoor geraakt worden. We zijn erg benieuwd hoe pandeigenaar Hulshof zelf tegen deze gewetensvraag (cq keuze) aankijkt. Als direct omwonenden zijn we helemaal klaar met het gevoel dat er door de initiatiefnemers van de package deal een spel met ons wordt gespeeld. Het vertrouwen in de initiatiefnemers en de onafhankelijkheid van wie zo ook op ons afsturen is helemaal weg. We gaan graag in gesprek met de partijen in de gemeenteraad om onze ervaringen en standpunten nader toe te lichten. En verder rekenen we er op dat in de vergunningsprocedure de rechtspraak wél onafhankelijk zal zijn. Tevens rekenen we er op dat de publieke opinie begrip op zal kunnen brengen voor de situatie waarin we zijn beland en de wijze waarop we worden behandeld. Het zal helaas waarschijnlijk een harde en lange (juridische) strijd worden. We zitten er niet op te wachten, maar om het op z’n Achterhoeks te zeggen “Attamottamotta”. Tot slot nog een hartenkreet. Voor de initiatiefnemers gaat het om geld, macht en aantallen. Het koste wat kost erdoor drukken van een zeer lucratieve package deal.

Ze willen nog steeds alles en zijn voor ons gevoel niet serieus bereid naar direct omwonenden te luisteren. Voor de pandeigenaren gaat het om een plan waarbij ze nog heel veel geld kunnen toevoegen aan de grote hoeveelheid geld die ze al hebben. Voor het college van B&W gaat het om realiseren van ambities waar ze niet voor willen betalen en die op andere plekken in de gemeente veel beter gerealiseerd zouden kunnen worden. En het COA is allang blij als er weer een groep asielzoekers ergens onder gebracht kan worden en zeker de groep AMV-ers die door de overlastervaringen elders erg moeilijk te plaatsen zijn. Geen van de initiatiefnemers heeft een band met onze buurt. De direct omwonenden daarentegen zijn echte mensen met echte zorgen. De buurt is de plek waar ze dag in dag uit wonen en leven. De zorgen zijn niet abstract, maar reëel. Elke nacht slecht slapen, je zorgen maken over de veiligheid van je kinderen, je hond ’s avond niet meer uit durven laten, je woongenot zien verdwijnen, niet meer rustig in je eigen tuin kunnen zitten, die investering in je huis niet gefinancierd krijgen, het zijn allemaal zaken die het leven en de gevoelens van de direct omwonenden raken. Als je jezelf dat goed realiseert en daar eens echt bij stil staat, dan is het werkelijk te triest voor woorden om te zien hoe de bepalende spelers bij de initiatiefnemers met de direct omwonenden omgaan.

Laat het stoppen nu het nog kan. Met vriendelijke groet, De werkgroep van direct omwonenden pand Terborgseweg 138

Bijlage: Vragen aan het college van B&W en leden van de gemeenteraad

11

Bijlage: Vragen aan het college van B&W en leden van de gemeenteraad

Vragen aan het college van B&W: 1. Bent u bereid om alsnog openheid van zaken te geven over de inhoud van de offerte d.d. 9 februari 2025? Wat waren nu precies de opdracht en doelstelling waarover in de mededeling van 20 mei 2025 wordt gesproken? En waarom is die informatie niet gedeeld met de direct omwonenden toen dit heel relevant was? 2. Wie zijn de opdrachtgevers van gespreksleider Prins en door wie is hij betaald? 3. Hoe verklaart u dat het college van B&W in de mededeling van het college aan de gemeenteraad van 20 mei 2025 nog steeds spreekt van een onafhankelijk gespreksleider terwijl de gespreksleider zelf heeft verklaard dat hij nooit onafhankelijk is geweest en in ieder geval vanaf 9 februari 2025 voor het college van B&W zelf ook al duidelijk was dat de gespreksleider helemaal niet onafhankelijk was. 4. Wat denkt u dat het proces met de gespreksleider heeft gedaan met het al lage en broze vertrouwen van de direct omwonenden in de initiatiefnemers en de beloftes die ze doen? 5. We zouden graag willen weten wie bedoeld worden met de initiatiefnemers die in het overzicht worden genoemd bij “Opgesteld door initiatiefnemers” in bijlage 1 bij de mededeling van het college aan de gemeenteraad (2025-48) “Overzicht wijzigingen n.a.v. participatieproces”. Vragen aan de leden van de gemeenteraad: 1.

Was het u bekend dat de gespreksleider die door het college van B&W wordt aangeduid als onafhankelijk gespreksleider nooit onafhankelijk is geweest (zoals de gespreksleider zelf heeft verklaard)? En wat vindt u ervan dat het college van B&W niet alleen de direct omwonenden van begin tot eind onterecht de indruk heeft gegeven dat er sprake was een onafhankelijk gespreksleider maar ook u als leden van de gemeenteraad diezelfde indruk heeft gegeven (gekozen vertegenwoordigers van de bevolking van de Gemeente Doetinchem)? 2. Was u vanaf februari (of bent u ondertussen) op de hoogte van het bestaan van de offerte d.d. 9 februari 2025 en de daarin geformuleerde opdracht en doelstelling? En bent u op de hoogte van wie hiervan de opdrachtgevers zijn en door wie de gespreksleider is betaald? 3. Wat vindt u na lezing van deze brief van het feit dat de direct omwonenden zich misleid voelen door de gemeente, de pandeigenaren en de gespreksleider? Begrijpt u dat? 4. Deelt u de conclusie van het college van B&W dat het proces dat is doorlopen een geslaagd participatieproces is, terwijl de onafhankelijk gespreksleider niet onafhankelijk blijkt te zijn, de direct omwonenden zich misleid voelen, geen deel uit hebben gemaakt van het proces waarnaar wordt gerefereerd en zich ook totaal niet herkennen in hetgeen in de rapportage hierover is opgeschreven? 5.

Wat denkt u dat het proces met de gespreksleider heeft gedaan met het vertrouwen van de direct omwonenden in de initiatiefnemers en de beloftes die ze doen? 6. Wat betekent de hierboven geschetste gang van zaken voor uw bindend advies, de besluitvorming rond en het verlenen van de aangevraagde vergunning en voor de wijze waarop een participatieproces doorlopen zou moeten worden? 7. Kiest uw partij voor onze wijk voor het transformeren van kantoren naar geschikte woningen voor mensen met een band met Doetinchem om een bijdrage te leveren aan het belangrijke thema voldoende woningen? Of offert uw partij onze wijk op aan het doel om tijdelijk asielzoekers en daarna voor altijd arbeidsmigranten te huisvesten (waar 2 pandeigenaren nog veel rijker van worden dan ze nu al zijn)?

12