24-06 Jaarstukken 2025 gD gewaarmerkt incl controleverklaring
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
1
Inhoudsopgave Voorwoord ............................................................................................................ 4 1. Jaarverslag ....................................................................................................... 5 1.1 Leeswijzer bij de programma's ....................................................................... 6 1.2 Programma - Doetinchem 2036 ...................................................................... 7 1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving ........................................ 13 1.4 Programma - Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving .................... 22 1.5 Programma - Organisatie en financiën ........................................................... 29 1.6 Overige algemene dekkingsmiddelen en het gebruik van onvoorzien ................. 35 2 Paragrafen ....................................................................................................... 36 2.1 Lokale heffingen ......................................................................................... 37 2.2 Weerstandsvermogen en risicobeheersing ...................................................... 44 2.3 Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................
55 2.4 Financiering ............................................................................................... 63 2.5 Bedrijfsvoering ........................................................................................... 67 2.6 Verbonden partijen ..................................................................................... 78 2.7 Grondbeleid ............................................................................................... 97 2.8 Openbaarheid ............................................................................................ 100 3. Jaarrekening .................................................................................................. 105 3.1 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening en de toelichting ............. 106 3.1.1 Overzicht van baten en lasten................................................................ 107 3.1.2 Toelichting op het overzicht van baten en lasten ...................................... 109 3.1.3 Overzicht van de incidentele baten en lasten per programma .................... 148 3.1.4 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ..................................................................................................................
160 3.1.5 Informatie in het kader van de Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) ........................................................... 161 3.1.6 Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................ 163 3.2 De balans en de toelichting ......................................................................... 165 3.2.1 Balans ................................................................................................ 166 3.2.2 Toelichting op de balans........................................................................ 168 3.2.2.1 Algemene grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .............. 168 3.2.2.2 Algemene grondslagen voor het opstellen van de jaarrekening............. 172 3.2.2.3 Toelichting op de balansposten ........................................................ 173 3.2.2.4 Niet in de balans opgenomen rechten/verplichtingen .......................... 196 3.3 Rechtmatigheidsverantwoording .................................................................. 199 3.4 Overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring ................................. 200 3.5 De bijlage met verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen .............. 208 3.6 De bijlage met het overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld.
248 3.7 Lopende investeringen ................................................................................ 251
2
4. Bijlagen ......................................................................................................... 264 Bijlage 1: Overzicht Begrotingswijzigingen .......................................................... 265 Bijlage 2. Voedingen, onttrekkingen en benodigde omvang van de reserves en voorzieningen ................................................................................................. 268 Bijlage 3: Verplichte beleidsindicatoren .............................................................. 272 Bijlage 4: Voorstellen Rekenkamer in 2025 ......................................................... 275 Bijlage 5: Gemeenteraad (2022-2026) op 31-12-2025 ......................................... 276 Bijlage 6: College van burgemeester en wethouders (2022-2026) op 31-12-2025 ... 278 Bijlage 7: Afkortingenlijst ................................................................................. 280
3
Voorwoord
We kijken met trots terug op een jaar waarin hard is gewerkt, veel is gebeurd én we een mooi feest hebben gevierd. We zijn dankbaar voor wat we hebben bereikt met ambitie en daadkracht vanuit bestuur en medewerkers. We hebben een grote stap gezet en de ambities uit onze coalitieagenda “samen groeien in kwaliteit” verder gebracht voor Doetinchem, Gaanderen en Wehl. Als gemeente zijn we duidelijk in ontwikkeling. Zo zijn er nieuwe woningen, scholen en bedrijven bijgekomen en qua inwoneraantal zijn we verder gegroeid. Onze kijk op voorzieningen, landelijk gebied, werken en leren én de combinatie van wonen en zorg van afgelopen jaar geven richting voor verdere ontwikkeling. Ontwikkelen doen we meer en meer samen met inwoners en ondernemers, zodat we aansluiten bij wensen en behoeften en ook hier gericht stappen kunnen zetten. Buurtagenda de Hoop is daar een mooi voorbeeld van. Ook bezoekers aan onze gemeente komen steeds meer aan hun trekken. Er is geïnvesteerd in de vrijetijdseconomie met resultaat. Zo openden we de mooie stadsboulevard met het Park of Dutch Dreams. Afgelopen jaar hebben we ons nog steviger op de kaart weten te zetten bij rijk en provincie. Dit heeft onder andere geresulteerd in een aanwijzing van Doetinchem stad als regionale grootschalige woningbouwlocatie in de Ontwerp-Nota Ruimte.
Hierdoor hebben we extra subsidies weten aan te trekken, die een impuls geven aan de stad, gemeente en de regio. Het blijft daarom van groot belang om steeds de goede samenwerking op te zoeken en te onderhouden met rijk, provincie en regio. Grootstedelijke problematiek vraagt meer dan voorheen onze aandacht. Maatschappelijke ontwikkelingen hebben nu ook hun weerslag op Doetinchem. We zetten stevig in op het aanpakken van de problematiek en zullen dat met meer inzet moeten doen, om veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente te behouden. We hebben afgelopen jaar ook te maken gehad met moeilijke keuzes, die veel losmaakten in de samenleving. De locatie voor opvang van asielzoekers en arbeidsmigranten leidde tot grote commotie. Daarnaast hebben we belangrijke stappen gezet voor de huisvesting van dak- en thuisloze mensen. Uiteraard is ingezet op heldere communicatie en participatie in deze trajecten. Koningsdag was het hoogtepunt van het jaar! Het is een dag waarop we Nederland hebben laten zien hoe we het in Doetinchem en de Achterhoek aanpakken, D’ran! De grote inzet van onze medewerkers en partners uit de Achterhoek heeft geleid tot deze fantastische dag. Financieel resultaat 2025 Het financieel resultaat bij deze jaarrekening ten opzichte van de eindwijziging 2025 bedraagt met name als gevolg van incidentele meevallers € 15.205.000 voordelig.
Het voorstel is om het resultaat 2025 te bestemmen door € 720.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Bovenwijkse voorzieningen, € 1.348.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Doorgeschoven activiteiten, € 2.386.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Gebiedsontwikkeling, € 3.492.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Investeringsfonds, € 169.000 te onttrekken aan de Bestemmingsreserve Spaarverlof, € 461.000 toe te voegen aan de Bestemmingsreserve Werkgelegenheid en € 6.967.000 toe te voegen aan de algemene reserve. In de jaarrekening wordt een toelichting gegeven op het rekeningresultaat en de bestemmingsvoorstellen.
4
1. Jaarverslag
5
1.1 Leeswijzer bij de programma's
Bij de programma's beschrijven wij welke resultaten we behaald hebben in 2025 en wat deze hebben bijgedragen aan de doelstellingen die we ons gesteld hadden in de begroting 2025. De acties die voor 2025 waren gepland hebben we als volgt beoordeeld: Groen: volledig gerealiseerd. Oranje: proces in werking gesteld, maar vergt een langere doorlooptijd of is een doorlopend proces. Rood: in het verantwoordingsjaar niet gerealiseerd. Op basis van de bovenstaande codering, in combinatie met de gestelde doelen en activiteiten, is op meerdere punten oranje gescoord. Dit komt voornamelijk doordat veel doelen en activiteiten meerjarig zijn en dus een langere, doorlopende inspanning vragen. Belangrijk om te benadrukken is dat de planning voor 2025 voor het overgrote deel wél is gerealiseerd. De behaalde resultaten en concrete voortgang sluiten goed aan bij wat vooraf is afgesproken. Dit komt ook duidelijk naar voren in de toelichtingen: daarin staat dat veel activiteiten succesvol zijn uitgevoerd en dat we op meerdere thema’s mooie stappen hebben gezet.
6
1.2 Programma - Doetinchem 2036
Voor dit programma waren voor 2025 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem geeft prioriteit aan gebiedsontwikkeling in de spoorzone B. Doetinchem zet in op versnelling van woningbouwontwikkeling C. Doetinchem versterkt haar economie met aantrekkelijke werklocaties D. Doetinchem centrumstad met goede en aantrekkelijke voorzieningen E. Doetinchem investeert in een bruisende binnenstad F. Doetinchem investeert in een vitaal landelijk gebied G. Doetinchem is goed bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en met de auto H. Doetinchem is een veilige gemeente Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem geeft prioriteit aan gebiedsontwikkeling in de spoorzone We zijn trots op de voortgang van de gebiedsontwikkeling Spoorzone. Na de vaststelling van de structuurschets in december 2023 zijn we voortvarend aan de slag gegaan met het leggen van de basis voor een breed gedragen en integraal programma met gemiddeld 1.800 woningen, circa 7,7 hectare voor werken en circa 2,7 hectare voor voorzieningen. Vanuit onze intensieve participatie via zogenoemde gebiedscafés merkten we dat grondeigenaren, ontwikkelaars en inwoners sterk betrokken zijn. De doelstellingen van het programma Spoorzone ontvangen dan ook brede steun. We liggen strak op schema met de uitvoering van de plannen van de Spoorzone.
Wat hebben we daarvoor gedaan? A1 Opstellen masterplan en ontwikkelstrategie gebied spoorzone Voor spoorzone stelden we een Gebiedsprogramma op, ofwel een gebiedsgericht omgevingsprogramma volgens de Omgevingswet. Hierin namen we de afspraken op over het aantal woningen, de beeldkwaliteit en de beleidsuitgangspunten voor klimaat, energie en groen. De plannen hebben we toegelicht en besproken met betrokken partijen en inwoners. In 2025 startten we met de planvorming voor de volgende deelgebieden: Laborijnlocatie: we kochten gronden aan die de ontwikkeling van 400 woningen mogelijk maken; Naoberhoek: we ontwikkelen samen met de Woongemeenschap onder andere studentenhuisvesting, een parkeervoorziening en woningen in de vrije sector; Stationsknoop: ontwikkeling van station en omgeving om de functie als mobiliteits-HUB te versterken. De provincie en het Rijk erkennen het belang van deze ontwikkeling en dragen bij aan expertise en uitvoering. Wat wilden we bereiken? B. Doetinchem zet in op versnelling van woningbouwontwikkeling In heel Nederland is een tekort aan woningen. Steeds vaker nemen provincie en Rijk hierin een rol. Onze woonvisie (2023) hield hier al rekening mee. We lagen en liggen op schema met de uitvoering van de woonvisie. We investeerden in 2025 in de versnelling van de woningbouw.
Wat hebben we daarvoor gedaan? B1 Uitvoering geven aan de ontwikkelstrategie wonen
7
In de geactualiseerde regionale woondeal 1.1 (vastgesteld in 2025) hebben we met Rijk en provincie afspraken gemaakt voor de groei van Doetinchem. Deze afspraken lopen tot 2034. De versnelling van de woningbouw komt tot uiting in het aantal opgeleverde woningen (325 woningen in 2025, nagenoeg een verdubbeling van het jaar ervoor). Van de gerealiseerde woningen in 2025 was ongeveer 20% een sociale huurwoning en 10% betaalbare koop. Reden hiervoor is dat een woningbouwproject ongeveer 7 jaar nodig heeft om tot ontwikkeling te komen. De woningen uit 2025 voldeden daarmee nog niet aan de eisen die tegenwoordig worden gesteld aan betaalbaarheid. We hebben ingezet op versnelling van woningbouwontwikkeling samen met corporatie, marktpartijen en andere overheidsinstellingen. Hiervoor zijn middelen vanuit het Rijk en provincie toegezegd om de gewenste versnelling financieel mogelijk te maken. Omdat we een vergrijzende samenleving zijn, stelden we in 2025 de Visie op wonen en zorg vast. Daarmee kunnen we de komende jaren de juiste woning voor de juiste doelgroep realiseren. Wat wilden we bereiken? C. Doetinchem versterkt haar economie met aantrekkelijke werklocaties We versterken onze economie door actief in te zetten op innovatie, ondernemerschap en een aantrekkelijk vestigingsklimaat.
Daarbij investeerden we in toekomstbestendige werklocaties waar bedrijven kunnen groeien en vernieuwen. Zo blijft Doetinchem een sterke regionale motor die kansen biedt voor zowel ondernemers als inwoners. Wat hebben we daarvoor gedaan? C1 Uitvoering geven aan de strategische economische koers In 2025 gaven we vervolg aan de strategische economische koers. We werkten samen met onze partners aan het verder positioneren van Doetinchem als centrumgemeente. Dat brachten we ook bij het rijk onder de aandacht voor het versterken van onze regio. De Spoorzone is hierbij een belangrijk focusgebied, waar we verschillende economische opgaven zien landen, zoals rijkswerkgelegenheid en huisvesting van studenten, expats, stagiaires en starters. De arbeidsmarktcampagne 'Aju file', waarbij bezoekers werden verwezen naar de website onverwachtehoek.nl., bleek succesvol. Verder zetten we samen met verschillende organisaties in de regio verder in op het bereiken van ons onbenut arbeidspotentieel. C2 Benutten in- en uitbreidingspotentie van onze bedrijventerreinen Het Regionaal Programma Werklocaties Achterhoek (2024 - 2028) (RPW) en het STECrapport lieten zien dat er in Doetinchem een grote vraag naar ruimte voor bedrijven is. In 2025 werkten we daarom aan zowel de inbreiding als uitbreiding van onze werklocaties.
Samen met een gebiedsmakelaar werkten we aan het opbouwen van kennis en inzicht ten behoeve van inbreiding en zijn de eerste stappen gezet in het beter benutten van bestaande bedrijventerrein. Voor lokale bedrijven zochten we naar 25 tot 40 hectare (netto) ruimte. We startten hiervoor het project Verheulsweide-zuid, waarbij we het zuidelijke deel van bedrijventerrein Verheulsweide (her)ontwikkelen. Ook verkenden we een voorkeursrecht op weilanden grenzend aan bedrijventerrein Akkermansweide in Gaanderen. Tot slot startten we samen met onze buurgemeenten een locatiestudie voor een nieuw regionaal bedrijventerrein in de regio. Hier kunnen (lokale) bedrijven landen die een grotere kavel zoeken in combinatie met een hogere milieucategorie.
8
C3 Opvolging geven aan het ruimtelijk economische programma ‘Sterk in Werk’ Het economisch programma 'Sterk in Werk' is vervangen door het 'omgevingsprogramma economie' dat we opstelden om uitvoering te geven aan de doelen uit de Omgevingsvisie. Daarin maakten we de economische doelen concreter en gaven we transparantie over de inzet om deze doelen te bereiken. Aan de hand van vier pijlers (talent, innovatie, voorzieningen en werklocaties) beschreven we maatregelen om zo gericht te werken aan de ambities. Dit blijven we de komende jaren doen. Wat wilden we bereiken? D. Doetinchem centrumstad met goede en aantrekkelijke voorzieningen We hebben een belangrijke centrumfunctie in de regio als het gaat om ons voorzieningenniveau. We lieten een onderzoek doen om het huidige aanbod en de toekomstige behoefte aan economische en maatschappelijke voorzieningen in beeld te brengen. Hiermee kunnen we beter uitvoering gaan geven aan de ambitie ‘groeien in kwaliteit’. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1 Uitvoering geven aan de Koersnotitie - en Uitvoeringsagenda Vrijetijdeconomie In de Koersnotitie Vrijetijdseconomie 2020-2030 en de Uitvoeringsagenda 2025-2026 staan de acties die bijdragen aan de ontwikkeling van recreatie en toerisme om de economische vitaliteit van de gemeente te versterken.
Daarvoor bereikten we mooie resultaten in 2025, mede door inzet van de toeristisch coördinator van Achterhoek Toerisme: We stelden een projectplan op voor een bezoekerscentrum voor Kastelen, Buitenplaatsen en Landgoederen in de Achterhoek. De bouw is voorzien in 2026; Uitbreiding van horecavoorzieningen op kasteel Slangenburg, vanwege de toegenomen belangstelling voor rondleidingen; Uitbreiding van recreatieve route. Met als aandachtspunt de verbinding tussen het centrum van Doetinchem en de recreatieve functie van de Oude IJssel door sloepverhuur, wandel- en fietsroutes en toeristische arrangementen; Het vergroten van de verscheidenheid aan recreatieve verblijfsopties, zoals de aanleg van camperplaatsen en B&B's. D2 Inzetten op behoud van cultuurhistorisch erfgoed We werkten vol trots aan ons mooie erfgoed. De terugkerende onderdelen lopen goed, denk hierbij aan: het ondersteunen van initiatieven die bijdragen aan behoud en beleving, subsidies voor onderhoud van monumenten, contacten onderhouden en faciliteren van diverse Stichtingen (Molens, Open monumentendag, Stad- en Ambtsbegraafplaats). De visualisatie van het historische verhaal kan wat extra aandacht gebruiken net als de contacten over religieus erfgoed. Waar we bijzonder trots op zijn is de plek van cultuurhistorie in de Spoorzone.
We zijn vroeg betrokken en daardoor is de groei van Doetinchem na de oorlog nu de inspiratie voor de ontwikkelingen in dat gebied. Wat wilden we bereiken? E. Doetinchem investeert in een bruisende binnenstad We investeerden in de binnenstad. Een deel van de uitgevoerde projecten komen nog voort uit het aanvalsplan binnenstad, zoals de ontwikkelingen rond de Oude IJssel. Daarnaast werkten we aan de vergroening in de Korte Heezenstraat. Andere projecten zetten we in de steigers als onderdeel van de binnenstadsvisie.
9
Wat hebben we daarvoor gedaan? E1 Opstellen uitvoeringsplan binnenstad In 2025 werkten we aan het uitvoeringsprogramma dat invulling geeft aan de binnenstadsvisie (De Onverwachte Binnenstad). Dit uitvoeringsprogramma is nog niet klaar, omdat er wijzigingen waren in de interne en externe projectorganisatie. Daarnaast werken we toe naar een totaalprogramma (Stad aan de Oude IJssel) waar binnenstad en spoorzone nadrukkelijk samenhangen. Vooruitlopend op het volledige uitvoeringsprogramma startten we de uitvoering van projecten in het Hamburgerkwartier, de Korte Heezenstraat en voerden we een verkeerskundig en plan economisch onderzoek uit. Daarnaast werkten we doorlopend aan een schone, hele en veilige binnenstad. Tussentijds zijn externe belanghebbenden in het proces meegenomen. E2 Opstellen gebiedsuitwerking Hamburgerkwartier Voor de gebiedsuitwerking van het Hamburgerkwartier stelden we verschillende varianten op. We legden de delen van de uitwerking voor de Hamburgerstraat eind 2025 ter inspraak. Uw raad accordeerde daarnaast een kredietaanvraag voor de Hamburgerstraat, waarmee de eerste fase van de uitvoering startte. Wat wilden we bereiken? F. Doetinchem investeert in een vitaal landelijk gebied In het landelijk gebied hebben we ontwikkelingen mogelijk gemaakt die bijdragen aan een vitaal landelijk gebied.
Wat hebben we daarvoor gedaan? F1 Uitwerking opgaven voor Slangenburg en Gaanderen In het gebied Slangenburg Gaanderen spelen diverse opgaven die bij elkaar kwamen in het gebiedsproces. In 2025 brachten we een aantal opgaven verder. Zo hebben we dankzij dit gebiedsproces met een succesvolle participatie de beleidsuitwerking Wonen Landelijk Gebied vastgesteld. We namen de eerste initiatieven op dit gebied in behandeling, om zo de leefbaarheid in het landelijk gebied te versterken. De aanpak droogte is een andere opgave die in dit gebied speelt. We droegen hiervoor het gebied Slangenburg Gaanderen en de Zumpe voor als sleutelproject. De partners accordeerden dit en zodoende startten we met de uitvoering van dit meerjarige project. Wat wilden we bereiken? G. Doetinchem is goed bereikbaar per fiets, openbaar vervoer en met de auto Mobiliteit is belangrijk voor ontmoeting en sociale interactie in de stad en het landelijk gebied. Om nu en in de toekomst goed bereikbaar te zijn voor iedereen zijn het mobiliteitsplan en parkeerbeleid opgesteld. Deze geven de ontwikkelingsrichting en mogelijkheden aan. De betaalbaarheid van mobiliteit, zoals kosten openbaar vervoer of parkeerkosten speelt daarbij een grote rol. Een sterk groeiende en veranderende bevolking heeft gevolgen voor mobiliteit.
Bij de aanpassingen van de infrastructuur is er extra aandacht voor het STOMP principe waarbij de voorzieningen voor voetgangers en fietsers extra aandacht krijgen. Voorbeelden hiervan zijn de fietspaden die zijn aangelegd langs de Kennedylaan en ook de fiets- en voetgangersoversteek op de Bilderdijkstraat.
10
Wat hebben we daarvoor gedaan? G1 Uitvoering Mobiliteitsplan en Parkeervisie Voor de uitvoering van het voornemen om het centrum autoluw te maken wordt de centrumring ingesteld. Daarvoor maakten we in 2025 een start met de uitwerking van de eerste rotonde, zijnde de Bedrijvenweg - Havenstraat tot en kruispunt met verkeerslichten. Voor de verbetering van de verkeersveiligheid worden meer wegen anders ingericht en afgewaardeerd naar 30 km/uur. Daarvoor startte een pilot om van de Terborgseweg een 30 km/uur weg te maken, is de Wijnbergseweg – Doetinchemseweg opnieuw ingericht en de Vijverbergroute voorbereid voor uitvoering begin 2026. Voor het openbaar vervoer ging vanaf december 2025 de nieuwe concessie in. Daarbij is ook weer een stadsdienst actief in Doetinchem, die onder andere Doetinchem-noord en De Huet aandoet. Vanuit de parkeervisie zijn verschillende acties uitgevoerd. De parkeerinkomsten over 2025 komen overeen met de parkeerbegroting. Daarmee lijken de maatregelen hun vruchten afgeworpen te hebben. G2 Continueren en uitbreiden campagnes verkeersveiligheid Aan de verkeersveiligheid op en rond scholen schonken we in 2025 onverminderd aandacht. Zo is de campagne High Five in 2025 voortgezet. De opfriscursussen verkeersregels in samenwerking met VVN (Veilig Verkeer Nederland) zijn georganiseerd.
Het project Doortrappen, waarbij voorlichting wordt gegeven over het fietsen op een elektrische fiets, driewieler, gebruik van fietshelm en spiegels, is boven verwachting goed bezocht. In 2025 is het 1-jarig bestaan van het project City Deal Fietsen gevierd. Daarbij is het principe dat iedereen in de gelegenheid wordt gesteld een fiets te bezitten. Dit project is een succesvolle interne samenwerking tezamen met BUHA en WerkRaat. In dat kader zijn ook fietscursussen gegeven. In 2025 is ook nagedacht over nieuwe veiligheidsacties zoals een "fietsbus". De schoolomgeving in Nieuw Wehl en de nieuwe school Bloei is ook veiliger ingericht. Wat wilden we bereiken? H. Doetinchem is een veilige gemeente Veiligheid is een groot goed. In een groeiende gemeente en daarmee toenemende stadse problematiek willen we dat onze inwoners prettig en veilig kunnen wonen en dat we als organisatie een goede informatiepositie hebben en houden. Net als voorgaande jaren hebben we in gezamenlijkheid met politie, andere overheden, instellingen, ondernemers en inwoners er aan gewerkt om Doetinchem veilig te houden met een combinatie van repressieve en preventieve maatregelen. Uitgangspunt is waar preventieve maatregelen niet afdoende zijn, we met repressieve maatregelen optreden.
Voorbeelden zijn cameratoezicht in de binnenstad (met name het horecagebied) en het inzetten van beveiligers op en rondom het Stationsgebied Doetinchem (hier was veel overlast).
11
Wat hebben we daarvoor gedaan? H1 Continueren aanpak ondermijning Het onderwerp ondermijning is opgenomen en geprioriteerd in de kadernota Integrale Veiligheid 2024-2026. We werken bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit samen met politie, andere overheden, instellingen, ondernemers en inwoners. Doordat we als gemeente een wettelijke taak hebben op het gebied van de aanpak van ondermijning en er zowel landelijk als ook regionaal steeds meer ingezet wordt op de aanpak van ondermijning, zagen we de werkzaamheden toenemen. Op de juridische capaciteit met betrekking tot de bestuurlijke opvolging bij juridische procedures is het afgelopen jaar dan ook een maximaal beroep gedaan en zijn de nodige successen behaald. Het houden van toezicht en handhavingscontroles, het beleid op orde te houden, meer programmamatig op ondermijning inzetten en goed processen aan de achterkant afhechten is van belang om ondermijning te voorkomen, te verstoren en te beëindigen. Waar hebben we aan gewerkt? Het verminderen van de gelegenheid, aantrekkelijkheid of vanzelfsprekendheid van meedoen aan criminele activiteiten door controles en integrale handhavingsacties. Vergroten informatiepositie en weerbaarheid van de gemeente. Hiervoor hebben we het Lokaal Ondermijningsoverleg dat elke 6 weken bijeenkomt. Het inrichten van een lokaal meldpunt ondermijning.
De inzet van de wet Bibob, Opiumwet art. 13b, APV etc. Hiermee voorkomen we dat criminele organisaties of personen misbruik maken van legale structuren of zich weten te vestigen. Investeren in de veiligheid op het gebied van zorg en jeugd door de inzet van de regisseur Veiligheid en Zorg die door de domeinen heen procesregie voert op complexe casuïstiek. Het streven was hierbij ook om onder andere de jeugd door de juiste inzet niet af te laten glijden richting criminaliteit. Daarnaast is er fors ingezet op het terugdringen van de overlast door personen met onbegrepen gedrag. Wat heeft het gekost? Programma 1
Primitieve begroting 2025
Begroting ná wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2024
Baten
23.165
29.213
16.784
7.554
Lasten
47.751
54.118
38.742
30.629
Het totaal saldo van baten en lasten
-24.586
-24.905
-21.958
-23.075
Onttrekkingen aan de reserves
-
2.594
2.586
1.182
Toevoegingen aan de reserves
-
2.227
2.219
2.135
Saldo mutaties in de reserves
-
367
367
-953
-24.586
-24.538
-21.591
-24.028
(bedragen x € 1.000)
Het resultaat van programma 1
12
1.3 Programma - Sociale en veerkrachtige samenleving
Voor dit programma waren voor 2025 de volgende doelstellingen geformuleerd: 1. Bestaanszekerheid als basis onder een sociaal en veerkrachtig Doetinchem; 2. Verstevigen sociale basis in buurten en wijken; 3. Kansrijk opgroeien en een leven lang leren; 4. Gezond en gelukkig leven. Wat wilden we bereiken? A. Bestaanszekerheid als basis onder een sociaal en veerkrachtig Doetinchem In 2025 maakten we met elkaar werk van werk en van bestaanszekerheid. Alle inwoners konden rekenen op passende ondersteuning voor het behouden of verkrijgen van een stabiele basis, gericht op meedoen aan de samenleving. We hebben belangrijke stappen gezet met het project ‘Vroegsignalering in de wijk, grip op onbegrip’. Zo is afgelopen jaar onder andere de verbindingsofficier gestart, waarmee we inzetten op een preventieve aanpak en interventies voor mensen met onbegrepen gedrag. Ook in 2025 hebben de Rondkomers laten zien dat zij binnen het domein van bestaanszekerheid een belangrijke spil vormen. Door partijen met elkaar te verbinden ontstaan waardevolle projecten waarin veel verschillende organisaties samenwerken aan hetzelfde doel. Daar zijn mooie voorbeelden van, zoals de inspiratiebijeenkomst bestaanszekerheid, de Wijkaanpak De Hoop en de kerstactie voor mensen met een laag inkomen, die samen met ondernemers van het Simonsplein is opgezet.
Wat hebben we daarvoor gedaan? A1 Het Doetinchemse doorbraakteam In 2025 zijn we gestart met de Doetinchemse Doorbraakaanpak. Een brede afvaardiging van professionals van Buurtplein, Laborijn, Sité, Bureau voor Financiële Ondersteuning (BvFO) en Beleid Maatschappij, heeft deelgenomen aan het trainingsprogramma over de doorbraakmethode. We hebben de Doetinchemse Doorbraaktafel opgestart. Deze tafel is er voor situaties waarin inwoners of professionals vastlopen in de systeemwereld. Samen doorbreken we dit geheel en zoeken we buiten de gebaande paden naar oplossingen. We hebben verder veel tijd gestoken in het creëren van de noodzakelijke randvoorwaarden, communicatie en samenwerkingsafspraken. Eind 2025 is de eerste casuïstiek besproken aan de Doetinchemse Doorbraaktafel. A2 We helpen inwoners aan betaald werk en als dat (nog) niet lukt bieden we ondersteuning bij ontwikkelstappen om te participeren in de samenleving Laborijn heeft er in 2025 opnieuw voor gezorgd dat inwoners inkomenszekerheid hebben via een dienstverband sociale werkvoorziening, een dienstverband cao Aan de Slag, een Participatiewet-uitkering of het verstrekken van een loonkostensubsidie waarmee inwoners bij reguliere werkgevers aan het werk zijn. Aan inwoners bij wie dat nog niet lukt heeft Laborijn ondersteuning geboden om ontwikkelstappen te zetten.
Er zijn minder inwoners afhankelijk van een uitkering, het aantal huishoudens met een uitkering is licht gedaald. In 2025 zijn er op landelijk niveau afspraken gemaakt voor de cao Aan de slag, maar voor 2026 moeten de partijen weer opnieuw aan de onderhandelingstafel. De grilligheid van deze cao zet de bestaanszekersheid voor deze groep werkenden onder druk. Door de afbouw van de Sociale Werkvoorziening en de doelgroepen die instromen in de Participatiewet staat Laborijn voor grote uitdagingen. Laborijn heeft zich in 2025 ingezet voor de doorontwikkeling van een toekomstbestendig sociaal ontwikkelbedrijf. Eén van de belangrijke bijdragen hieraan is de start van de nieuwbouw voor Laborijn. Een open gebouw dat voor iedereen een passende plek biedt.
13
A3 We helpen nieuwkomers om te participeren, te integreren en te begeleiden naar werk Laborijn heeft in 2025 de Wet Inburgering 2021 uitgevoerd. Alle inburgeraars volgen een voor hen passend inburgeringstraject op maat waarbij dualiteit (een combinatie van participatie en taalonderwijs) het uitgangspunt is. In 2025 is Laborijn gestart met de pilot voor oudkomers. Er zijn 144 inwoners gesproken en inmiddels volgen 71 inwoners een traject. Het project loopt nog door in 2026. De regionale pilot snelle start voor asielzoekers is ook van start gegaan waarbij duidelijk is geworden dat er nog flinke obstakels zijn (regelgeving, onbekendheid bij werkgevers), waardoor plaatsing van asielzoekers bij werkgevers achterbleef bij de verwachting. Inmiddels zijn de voorwaarden verruimd naar werkgevers buiten de tekortsectoren en is motivatie en taalkennis bij kandidaten leidend waardoor komend jaar betere resultaten worden verwacht. A4 We voeren als centrumgemeente de regie op het versterken van de samenwerking in de arbeidsmarktregio (Regionaal Werkcentrum) Het regionaal Werkcentrum Achterhoek is op 13 juni 2025 officieel van start gegaan. Werkzoekenden, werkenden en werkgevers zijn bij het Werkcentrum Achterhoek aan het juiste adres voor informatie en dienstverlening op het gebied van werk, scholing en loopbaan.
Het Werkcentrum is de toegangspoort voor iedereen die op zoek is naar een (leer)baan of begeleiding van talentontwikkeling. Ook werkgevers kunnen terecht om talent te ontdekken, te ontwikkelen en te behouden. De samenwerking in de Arbeidsmarktregio Achterhoek is officieel bekrachtigd door het afsluiten van een convenant voor het nieuwe Regionaal Beraad. Hiermee zetten gemeenten, onderwijs, werkgeversorganisaties, vakbonden, UWV en de samenwerkingsorganisatie Beroepsonderwijs Bedrijfsleven een belangrijke stap in hun gezamenlijke aanpak van arbeidsmarktvraagstukken. A5 Inclusieve arbeidsmarkt en een Leven Lang Ontwikkelen In 2025 is het strategische Programma Leven Lang Ontwikkelen vastgesteld om richting en samenhang te bieden aan alle initiatieven rond leren en ontwikkelen in de regio. Het doel is om inwoners, ondernemers en werkgevers te ondersteunen bij blijvende ontwikkeling, wendbaarheid en inzetbaarheid. Vervolgens is een strategische agenda opgesteld met zeven prioriteiten. Eén van de prioriteiten is bijvoorbeeld een inclusieve basis; een toegankelijk en vraaggestuurd ontwikkelaanbod voor iedereen, met speciale aandacht voor ongekend talent. Het aantal inwoners en werkgever dat een beroep doet op het Achterhoeks Talentenfonds Opijver blijft groeien.
Sinds de start van Opijver hebben 4.500 inwoners één of meerdere gesprekken gevoerd met adviseurs over hun persoonlijke ontwikkeling en wens tot om- of bijscholing. Daarnaast zijn met 500 bedrijven gesprekken gevoerd over de ontwikkeling van medewerkers. Er zijn 2.740 vouchers verstrekt (cijfers oktober 2025). A6 We benutten onbenut arbeidspotentieel oftewel we benutten onbekend talent In 2025 is gewerkt aan de realisering van het Werkcentrum Achterhoek. De eerste tijdelijke pop-up store van het Werkcentrum Achterhoek is gestart in Doetinchem en heeft de inwoners van Doetinchem de gelegenheid gegeven kennis te maken met de gidsen en loopbaanadviseurs van het Werkcentrum Achterhoek. De campagne 'Onverwachte Hoek' heeft eveneens in 2025 plaatsgevonden, bedoeld om mensen te interesseren voor een baan in en om Doetinchem. De campagne 'Daar maken we werk van' was succesvol maar is in het voorjaar van 2025 on hold gezet: de overgang van het
14
Regionaal Mobiliteitsteam naar het Regionaal Werkcentrum vraagt om hernieuwde aandacht en een andere uitvoering van deze activiteiten. A7 We begeleiden jongeren van school naar duurzaam werk In 2025 hebben we als centrumgemeente Doetinchem in samenwerking met de regiogemeenten en overige partners intensief voorbereidingen getroffen voor de per 2026 in werking tredende wet Van School naar Duurzaam Werk. Belangrijkste hiervoor was de opstelling van een regionaal programma dat als basis dient voor de subsidieaanvraag in het kader van deze wet bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Volgens de regeling is deze subsidieaanvraag tijdig ingediend door de contactschool het Graafschap College met contactgemeente/centrumgemeente Doetinchem als medeondertekenaar. De activiteiten in het kader van het Actieplan Achterhoekse jongeren hebben ook in 2025 plaatsgevonden en worden nu afgerond en geborgd in 2026. A8 We kiezen voor de brede benadering van dakloosheid Begin 2025 is de Achterhoekse visie Nationaal Actieplan dak- en thuislozen vastgesteld. We gaven uitvoering aan de actiepunten uit het actieplan. De Achterhoekse gemeenten werken samen aan lokale crisis- en tussenvoorzieningen. In 2025 werkten we aan de bestuursopdracht voor toekomstbestendige huisvesting dak- en thuisloze mensen.
Het realiseren van de tijdelijke huisvesting in het pand 'Bergzicht' ging van start. We werkten aan het realiseren van een toekomstbestendige opvanglocatie voor dag- en nachtopvang voor en dak- en thuisloze mensen. A9 We blijven inzetten op Vroegsignalering en hebben extra aandacht voor uitstroom en nazorg Iedere maand benaderden we huishoudens met betalingsachterstanden en bieden we op verschillende manieren onze hulp aan. BvFO werkt in een vroeg stadium samen met Buurtplein en Sité Woondiensten om woningontruimingen te voorkomen. Dankzij deze gezamenlijke inzet kunnen we grotere problemen voor zijn en inwoners tijdig ondersteunen. Binnen de schuldhulpverlening beschikken we over de juiste instrumenten om samen met inwoners betere en meer passende plannen te maken. We zien dat het perspectief dat we bieden een positief effect heeft op de uitstroomtrajecten. Daardoor slagen we er steeds beter in om inwoners te begeleiden naar (maximale) financiële zelfredzaamheid. Onze aanpak dient inmiddels als voorbeeld voor veel andere gemeenten. A10 Regionaal inkooptraject Jeugdhulp en Wmo Om te blijven sturen op onze doelen voor de transformatie van de zorg en om grip te houden op de uitgaven voor maatwerkvoorzieningen Wmo en individuele voorzieningen Jeugdhulp, werkten we aan de voorbereidingen van nieuwe regionale contracten met zorgaanbieders.
Deze contracten zijn tot stand gekomen op basis van een groot inkooptraject. Gemeente Doetinchem is hiervoor opgetreden als penvoerder van de in totaal zeven Europese aanbestedingen en een vijftal onderhandse aanbestedingen. Daarbinnen zijn de nieuwe contractpartijen voor jeugdhulp en Wmo per 2026 geselecteerd. De raamovereenkomsten hebben verschillende looptijden, maar met opties tot verlengingen gericht op meerjarige contractafspraken. We hebben dit grote traject succesvol afgerond, binnen de afgesproken inhoudelijke en financiële kaders.
15
Wat wilden we bereiken? B. We versterken de sociale basis in wijken en dorpen Door de sociale basis te versterken, bouwen we aan veerkrachtige en open gemeenschappen met sterke sociale netwerken die tegen een stootje kunnen. Met de vaststelling van de Visie op wonen en zorg en met projecten die bestaande voorzieningen voor kwetsbare inwoners versterken, bouwden we aan een gedegen fundament onder de sociale basis. In 2025 stelde u de nota 'Hulp bij het huishouden: De basis op orde' vast. Met dit nieuwe beleid houden we de hulp toegankelijk en beschikbaar voor inwoners die dit écht nodig hebben. De opdracht aan Buurtplein is volledig vernieuwd en in lijn gebracht met het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 'Samen groeien gewoon doen' en de opgaven vanuit diverse (landelijke) akkoorden en programma's. Met een opdracht voor vier jaar (2025-2028) hebben we een belangrijke basis voor de komende jaren. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1 We maken meerjarenafspraken met subsidiepartners voor het in stand houden van algemene voorzieningen Met het oog op een duurzame samenwerkingsrelatie verkenden we in 2025 meerjarenafspraken met de algemene voorzieningen van de Stadskamer en Zorgboerderij Slangenburg. Deze voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de sociale basis, die de afgelopen jaren is versterkt door nauwe samenwerking tussen lokale organisaties en initiatieven.
Tegelijkertijd hebben we behoefte aan meer grip op uitgaven, resultaten en samenwerking, zodat de sociale basis toekomstbestendig blijft, effectief blijft functioneren en bijdraagt aan onze beleidsdoelstellingen. Om dat te bereiken koppelen we eerst onze inhoudelijke beleidsdoelen steviger aan de subsidieverlening, voordat er meerjarenafspraken worden gemaakt. B2 We zetten in op de uitvoering van de doorontwikkeling van de cliëntondersteuning In 2025 is het project ‘Versterking onafhankelijke cliëntondersteuning in Doetinchem’ gestart, een samenwerking tussen gemeente Doetinchem, Movisie en Adviespunt Zorgbelang. Met dit project vergroten we de bekendheid van onafhankelijke cliëntondersteuning en maken we toegang tot deze hulp laagdrempeliger. We investeerden in de samenwerking en bekendheid tussen Adviespunt Zorgbelang met zorgaanbieders en informele netwerken. B3 Wij versterken en verduurzamen de huidige lokale aanpak van eenzaamheid We versterkten onze lokale aanpak van eenzaamheid door nieuwe projecten uit te voeren. Een mooi voorbeeld hiervan is 'de Kunstnaobers' in wijkcentrum Tirol. Buurtplein en Amphion Cultuurbedrijf slaan hier de handen ineen met een wekelijkse inloop vol culturele activiteiten. Het landelijk actieprogramma ‘Eén tegen Eenzaamheid’ liep af, we hopen in de toekomst aan te sluiten bij een eventueel vervolg van dit programma.
B4 Wij zetten in op de sociale benadering (van) dementie Met ondersteuning van een ZonMW subsidie hebben we een verkenning uitgevoerd naar de mogelijkheden voor zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende inwoners met dementie. Het doel is om een gedragen plan van aanpak te ontwikkelen voor een verbeterd aanbod van zinvolle dagactiviteiten voor thuiswonende mensen met dementie. In de volgende fase wordt de visie vertaald naar een concreet plan van aanpak.
16
B5 Wij geven uitvoering aan de visie en ambities op het snijvlak van wonen en zorg In januari 2025 hebben we de Visie op wonen en zorg vastgesteld. We werkten aan het 'Achterhoeks Plan van aanpak wonen, welzijn, zorg' waarin we kwamen tot een afsprakenkader voor ouderenhuisvesting en een evenredige verdeling van 'aandachtsgroepen' over de regio. De sociaalmaatschappelijke invalshoek en de blik op (maatschappelijke) voorzieningen namen en nemen we nu regulier mee bij gebiedsontwikkelingen. We organiseerden met de woningcorporaties, Buurtplein en de ouderenzorgorganisaties een bijeenkomst over langer zelfstandig thuis wonen. Met collega's en raadsleden zijn we op werkbezoek geweest in Oss en Lent. Samen met de huisartsenvereniging werkten we aan het project 'Continuïteit huisartsenzorg, voor iedereen een huisarts'. Hierbij is inmiddels ook Menzis aangesloten, zodat we in 2026 een gezamenlijk gedragen en concreet plan op kunnen stellen voor de toekomst van de (huisvesting van de) huisartsenzorg in onze gemeente. B6 We stellen de visie op sportaccommodaties vast In 2025 werkten we aan een nieuw beleidsplan sportaccommodaties en sportieve buitenruimte. Samen met verenigingen, stichtingen en onze partners maakten we de totale opgave inzichtelijk. Dit werken we verder uit en ronden we in 2026 af. Ook hebben we in 2025 werk gemaakt van het renoveren van onze sportparken.
We renoveerden en vernieuwden de atletiekbaan op sportpark Bezelhorst en kunstgrasvelden in Dichteren en Sportpark Zuid. Voor de SaZa Topsporthal is gewerkt aan een toekomstplan voor een toekomstbestendige exploitatie en zijn bij de tweede bestuurlijke monitor incidentele middelen vrijgemaakt om de exploitatie overeind te houden. Voor de uitvoering van het toekomstplan en een structureel gezonde exploitatie ontbreken de benodigde middelen. Besluitvorming over het toekomstplan is voorzien in 2026. Wat wilden we bereiken? C. Kansrijk opgroeien en een leven lang leren Door kansrijk opgroeien en een leven lang leren centraal te stellen, bouwen we aan een Doetinchem waar iedereen zich kan ontwikkelen en mee kan doen. We investeerden in het verkleinen van achterstanden, het versterken van mentale weerbaarheid en het verbeteren van de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Daarnaast zetten we belangrijke stappen in de doorontwikkeling van het jongerenwerk, de regionale samenwerking binnen de taalschool en de implementatie van landelijke kaders zoals de Hervormingsagenda Jeugd. Ook werkten we verder aan toekomstbestendige onderwijshuisvesting, zodat kinderen en jongeren in een eigentijdse leeromgeving kunnen groeien.
Wat hebben we daarvoor gedaan? C1 We versterken de kansen van kinderen met achterstanden in de voor- en vroegschoolse periode door de uitvoering van ons onderwijsachterstandenbeleid Samen met uitvoeringorganisaties voerden we het onderwijsachterstandenbeleid uit met focus op samenwerking. Binnen de doelgroep 0 tot 4 leidde dit tot een professionaliseringsslag van de medewerkers die de groep begeleiden. Ook investeerden we in de versterking van de samenwerking. C2 We werken verder aan de verbeterslag van het Jongerenwerk In 2025 evalueerden we samen met Buurtplein en Amphion Cultuurbedrijf de huidige inrichting van het jongerenwerk. Uit de evaluatie kwam nadrukkelijk naar voren dat de
17
inzet van cultuur, maar ook van sport, onmisbaar zijn. Dit inzicht namen we mee in de doorontwikkeling van het jongerenwerk. C3 We werken samen met het onderwijs en de arbeidsmarkt aan het versterken van Doetinchem als aantrekkelijke onderwijs- en werkgemeente door uitvoering van de Educatieve agenda In samenwerking met vertegenwoordigers uit het onderwijs werkten we in 2025 aan de uitwerking van de thema’s mentale gezondheid/weerbaarheid, nieuwkomers en onderwijs-arbeidsmarkt. Voor het thema mentale gezondheid/weerbaarheid startten we met het onderzoek naar de invulling van een verlengde/rijkere schooldag om elk kind het duwtje in de rug te geven dat nodig is om uit te groeien tot een evenwichtige burger die bij kan dragen aan de maatschappij. Voor het Primair Onderwijs leidde dat tot een meer op elkaar afgestemd gemeentebreed programma voor elke school in samenwerking met gemeentelijke partners op het terrein van sport, cultuur, gezondheid en preventie. Voor het thema nieuwkomers startten we in 2025 in samenwerking met de schoolbesturen, het samenwerkingsverband onderwijs en de regiogemeenten met de regionale taalschool Doetinchem. Voor het thema onderwijs en arbeidsmarkt ontwikkelden vijf zorgorganisaties het initiatief om te komen tot een zorginnovatiehub.
Het Slingeland Ziekenhuis heeft hierbij een trekkende rol op zich genomen, en de HAN en het Graafschap College zijn vanuit het hbo en mbo betrokken. De hub krijgt ook een fysieke plek in het Slingeland ziekenhuis. Vanuit de gemeente hadden we een aanjagende en stimulerende rol. De zorginnovatiehub wordt een broedplaats voor studenten waar ze elkaar ontmoeten en stage-/afstudeeropdrachten kunnen uitwerken voor hun opleiding en zorgorganisaties in Doetinchem en de regio. C4 We implementeren onderdelen van de landelijke Hervormingsagenda Jeugd Samen met Buurtplein gebruikten we in 2025 het Verkenningsinstrument Toegang (VIT), om onze toegangsfunctie en de inrichting van ons lokaal team (Buurtplein) te optimaliseren. Dit deden we op basis van de Hervormingsagenda Jeugd en de landelijke richtlijnen voor het ontwikkelen van Stevige Lokale Teams voor de toegang tot jeugdhulp en Wmo-ondersteuning. Met Buurtplein bereidden we businesscases voor waarmee Buurtplein zelf meer hulp en ondersteuning kan gaan bieden; individueel, collectief en in samenwerking met andere partijen. Hierdoor wordt de inzet van individuele voorzieningen Jeugdhulp en maatwerkvoorzieningen Wmo, waar een indicatie voor nodig is, vermindert en/of wordt voorkomen.
C5 Essentiële functies Jeugdhulp In 2025 startten we met de nieuwe samenwerking op bovenregionaal niveau, tussen gemeenten en zorgaanbieders, waarmee we de hoogspecialistische jeugdhulp transformeren. Met één nieuw, uniform contract voor alle Gelderse gemeenten en een samenwerkingsverband van aanbieders maakten we nieuwe afspraken en werken we met een vernieuwde toeleiding en werkwijze voor weinig voorkomende hulpvragen waarvoor hoogspecialistische expertise nodig is, zoals de gesloten jeugdzorg (essentiële jeugdhulpfuncties). C6 Toekomstscenario jeugd- en gezinsbescherming Samen met de regiogemeenten en de gemeenten binnen de Veiligheidsregio Noord Oost Gelderland zijn de samenwerkingsafspraken tussen Veilig thuis Noord Oost Gelderland (Veilig Thuis) en de lokale teams van de 22 gemeenten herijkt. Deze afspraken sluiten aan bij de uitgangspunten van het landelijke Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Voor ons lokaal team, Buurtplein, betekent dit een verbetering van de samenwerking met Veilig thuis, waardoor gezinnen en huishoudens beter en tijdiger passende ondersteuning krijgen van de juiste professional, waarbij de professionals ook
18
van elkaar leren op basis van casuïstiek. Ook met de Raad voor de Kinderbescherming, de gecertificeerde instellingen voor jeugdbescherming en vrouwenopvangorganisatie Moviera zijn in het kader van het Toekomstscenario verkenningen gedaan om te komen tot betere en meer nabije samenwerkingsafspraken met de lokale teams in onze regio. C7 We geven uitvoering aan de afspraken over Volwasseneducatie en de regionale aanpak basisvaardigheden gericht op een leven lang leren De nieuwe samenwerking rondom de Wet educatie en beroepsonderwijs (Web) is succesvol gestart. 2025 was het eerste jaar van de uitvoering van de nieuwe afspraken op regionaal niveau, tussen onderwijs, bibliotheken en gemeenten. Hierbij is gefocust op het verder versterken van wat we regionaal opgebouwd hebben. C8 Uitvoering IHP Onderwijshuisvesting Eind 2025 is de nieuwe Wilhelminaschool (nieuwe naam 'Bloei') feestelijk geopend. Voor VSO Isselborgh en basisschool Hogenkamp hebben we een locatie voor nieuwbouw gevonden. We hebben het Houtkamp college Ruimtzichtlaan en de basisscholen IJzevoorde, de Haven en de Zonneboom verduurzaamd. We zijn gestart met het vooronderzoek voor renovatie en uitbreiding van basisschool De Pas en ook met de verduurzaming van basisscholen Wis en Wierig en het Kleurrijk. Wat wilden we bereiken? D. Gezond en gelukkig leven Gezondheid is veel meer dan fysieke en mentale gezondheid.
Het gaat ook over meedoen, zingeving, een fijne woonplek en financiële onafhankelijkheid. Gezondheid zit dus verweven in al het beleid en daarmee in alle opgaven van het integraal beleidskader sociaal domein. Naast de acties uit de uitvoeringsagenda Cultuur ondertekenden de acht Achterhoekse gemeenten in 2025 het Cultuur en Erfgoed Akkoord Achterhoek, met daarin de regionale ambities op gebied van cultuur en erfgoed. Met Bibliotheek West Achterhoek maakten we nieuwe samenwerkingsafspraken voor de komende vier jaar. Ook schreven we in samenwerking met evenementenorganisatoren het nieuwe evenementenbeleid. Deze stelde u, samen met de nieuwe subsidieregeling evenementen, in 2025 vast. Hoogtepunt in 2025 was een fantastische Koningsdag, gevierd in Doetinchem en georganiseerd met vele Doetinchemse en Achterhoekse inwoners. De werkgroep diversiteit en inclusie is belangrijk als klankbord voor ons werk op het gebied van diversiteit, inclusie en toegankelijkheid. Nieuw beleid wordt door hen getoetst en ook intern maakten we stappen met een divers beeldmerk en herkenbare communicatie voor iedere inwoner en in de werving van nieuw personeel. Samen met de GGD NOG werkten we aan het versterken en toekomstbestendig maken van onze GGD, met als doel een robuuste publieke gezondheidszorg.
Daarnaast ronde de GGD het project kengetallen af, waardoor gemeenten een helder overzicht van de inzet van GGD NOG op de belangrijkste regionale speerpunten van het gezondheidsbeleid hebben. Tot slot werkte de GGD ook in 2025 weer verder aan de Doetinchem studie, die als doel heeft om inzicht te geven in ontwikkelingen in leefstijl en gezondheidsproblemen. Wat hebben we daarvoor gedaan? D1 Vitaal ouder worden In 2025 continueerden we de huidige inzet. Er zijn ouderenontmoetingspunten: plekken voor mensen in de leeftijd van 50 jaar en ouder, waar ontmoeting centraal staat en waar mogelijkheid is tot ontspanning en het ondernemen van activiteiten. We stelden de Visie op wonen en zorg vast, waarin veel is opgenomen over ouderen. Ook is in 2025 werkten
19
we verder aan de ketenaanpak Valpreventie, waardoor we nu een sluitende keten hebben. D2 Mantelzorg actualiseren Door Buurtplein is uitvoering gegeven aan de mantelzorgcentrale en de mantelzorgwaardering. Vanuit de Mantelzorgcentrale worden mantelzorgers ondersteund met informatie, advies en een luisterend oor. Ook zijn er in 2025 diverse preventieve en collectieve activiteiten georganiseerd. In 2025 is onder mantelzorgers een enquête uitgezet. De resultaten van deze enquête nemen we mee als input voor de actualisatie van het mantelzorgbeleid. D3 Vrijwilligersbeleid herzien De Vrijwilligerscentrale Doetinchem stimuleert de toegankelijkheid van vrijwilligerswerk voor onze inwoners en de vrijwilligersorganisaties van de gemeente Doetinchem. We troffen voorbereidingen om het vrijwilligersbeleid te herzien. D4 Uitvoering van het plan van aanpak GALA en de vijf ketenaanpakken die het GALA en IZA met elkaar verbinden In 2025 werkten we verder aan de uitvoering van de in 2023 vastgestelde GALA en IZA plannen. De regionale preventie-infrastructuur is nog verder gegroeid en de ketenaanpakken zijn bijna allemaal sluitend. We werkten aan het verbeteren van de samenwerking tussen professionals in het medisch domein en aan het duurzaam beschikbaar maken van de ketenaanpak Kansrijke Start.
We werkten aan het verstevigen van de ketenaanpak overgewicht bij kinderen en aan het aanbieden van passend aanbod van interventies. Ook richten we een centraal aanmeldpunt in. Door de ketenaanpak Valpreventie, hebben we nu een sluitende keten. D5 Werkagenda van het IZA In 2025 herijkten we de werkagenda van het IZA. Daarnaast werkten we verder aan de regionale preventie-infrastructuur waaronder ook het verder implementeren van de ketenaanpakken. De GGD NOG speelde hierbij een waardevolle rol. Ook schreven we de transformatieplannen voor Mentaal Gezond en Veerkrachtig Ouder worden en dienden we die in. Het transformatieplan Mentaal Gezond is goedgekeurd. Het transformatieplan Veerkrachtig Ouder Worden is niet goedgekeurd, doordat er geen middelen meer beschikbaar waren op het moment van afronden van het plan. Hierover zijn we het gesprek aangegaan met de VNG en VWS. Het transformatieplan Veerkrachtig Ouder Worden heeft wel veel mooie ambities en initiatieven opgeleverd waarmee we binnen IZA in de regio Achterhoek verder kunnen. D6 Uitvoeringsagenda sport en bewegen op stellen In juli 2025 stelden we de nieuwe Visie sport en bewegen vast. Samen met onze partners verankerden we de lange termijn ambities en doelen op gebied van sport en bewegen.
Deze ambities en doelen vertaalden we in nieuwe meerjarenopdrachten met onze verbonden partijen Sport-ID en de stichtingen in Gaanderen en Wehl. In samenwerking met Sport-ID maken we sport en bewegen laagdrempelig toegankelijk voor onze inwoners, in het onderwijs en in de wijk. Met ondersteuning van Sport-ID brachten we het thema veilig sportklimaat onder de aandacht van sportverenigingen.
20
D7 Uitvoeringsagenda op basis van Cultuurvisie De uitvoering van de doelen uit de Cultuurvisie gaat voorspoedig. Cultuureducatie wordt op alle basisscholen en een aantal voortgezet onderwijsscholen in Doetinchem gegeven. In samenwerking met Buurtplein zetten we cultuur in als preventiemiddel en de muziekschool als culturele broedplaats groeit. We brachten alle kunstwerken in de openbare ruimte van Doetinchem in kaart, zodat we deze informatie op internet kunnen ontsluiten, inclusief de achtergrondverhalen bij de kunstwerken. Wat heeft het gekost? Programma 2
Primitieve begroting 2025
Begroting ná wijziging 2025
Realisatie 2025
Realisatie 2024
(bedragen x € 1.000) Baten
40.454
49.799
50.431
52.271
Lasten
175.948
195.702
193.005
185.505
Het totaal saldo van baten en lasten
-135.494
-145.903
-142.574
-133.234
Onttrekkingen aan de reserves
1.018
3.753
3.769
7.045
Toevoegingen aan de reserves
11.155
13.546
14.570
13.492
Saldo mutaties in de reserves
-10.137
-9.793
-10.801
-6.447
-145.631
-155.696
-153.375
-139.681
Het resultaat van programma 2
21
1.4 Programma - Aantrekkelijke, gezonde en duurzame leefomgeving
Voor dit programma waren voor 2025 de volgende doelstellingen geformuleerd: A. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven volgens de Omgevingswet B. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners C. Doetinchem is duurzaam in 2050 D. Doetinchem heeft een vitaal landelijk gebied E. Doetinchem heeft een leefomgeving die schoon, heel en veilig is Wat wilden we bereiken? A. Doetinchem werkt aan complexe ruimtelijke opgaven volgens de Omgevingswet Sinds de invoering van de Omgevingswet in januari 2024 wordt verwacht dat we opgaven met effect op de omgeving op een integrale manier benaderen. De Omgevingswet biedt hiervoor beleidsinstrumenten om meer grip te krijgen op beleidsactualisaties en complexe integrale (gebiedsgerichte) opgaven. Participatie met inwoners en ondernemers is daarbij belangrijk. Tegelijkertijd schakelen we in ruimtelijke processen in de regio, bij de provincie en richting het Rijk. Wat hebben we daarvoor gedaan? A1 Lokaal omgevingsgericht werken In 2025 gingen we verder met het ontwikkelen van onze werkwijze volgens de Omgevingswet. We zitten, net als andere gemeenten en overheden, in een fase van experimenteren en leren. Daarbij hadden en houden wij bijzondere aandacht voor een uniforme werkwijze, participatie en afstemming tussen college en raad.
A2 Voorbereiding en onderzoek voor herijking omgevingsvisie Er spelen veel ontwikkelingen die van invloed zijn op de herijking van onze (lokale) omgevingsvisie. Zowel op rijks- als provinciaal niveau werken ze aan herijking van hun omgevingsvisies. Op rijksniveau kwam na de zomer de Ontwerp-Nota Ruimte uit en met de provincie voerden we gesprekken voor de herijking van de provinciale omgevingsvisie (zie A5 en A6). In de regio werkten we met de Achterhoekse gemeenten en het Waterschap aan het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek (zie A4). De effecten van deze plannen kunnen invloed hebben op onze omgevingsvisie en nemen we mee als bouwstenen in onze herijking. We investeerden in deze trajecten actief in onze relaties en brachten onze Doetinchemse ambities onder de aandacht. Daarnaast formuleerden we in onze eerste omgevingsvisie (2023) de ambities hoog over. Daarna werkten we al diverse onderdelen verder uit, zoals de verdere invulling van de spoorzone. Deze puzzelstukjes nemen we mee in ons traject voor herijking van de omgevingsvisie in de nieuwe bestuursperiode. A3 We ontwikkelen samen met inwoners en ondernemers (participatie) We lanceerden het platform denkmeedoetinchem.nl en gebruikten dat voor participatie bij gebiedsontwikkelingen. In november evalueerden we de projecten waar op die manier participatie plaatsvond.
Hoofdlijn daarin was de (h)erkende positieve toegevoegde waarde van participatie in projecten. Het is belangrijk dat de initiatiefnemer de omgeving vanaf het begin betrekt, of we dat nu zelf zijn of een externe partij.
22
A4 In de regio opstellen van Ruimtelijk Perspectief Achterhoek Via de regionale samenwerking in de Achterhoek werkten we mee aan het Ruimtelijk Perspectief Achterhoek. We zijn positief over de ontwikkeling dat er vanuit de regio is nagedacht over de lange termijn voor de ruimtelijke invulling van de regio. De raad is nauw betrokken geweest bij dit regionale traject. In december stelde de Achterhoek Raad het Ruimtelijk Perspectief vast. Dit is één van de bouwstenen bij de herijking van ons lokale beleid, want onze eigen omgevingsvisie is en blijft leidend. A5 Actief bijdragen aan de ‘Gelderse aanpak’ We investeerden in onze relaties met provincie en rijk om onze groeiambities onder de aandacht te brengen. Provincie Gelderland droeg ons bij het rijk voor als potentiële grootschalige woningbouwlocatie. Dat resulteerde in een aanwijzing van het rijk als regionale grootschalige woningbouwlocatie in de Ontwerp-Nota Ruimte. De locatie betreft Doetinchem-stad en bestaat uit de gebiedsontwikkelingen in spoorzone, binnenstad en omliggend gebied. Hiermee borgden we de mogelijkheid om een impuls te geven aan onze stad. Deze aanwijzing door het rijk vertaalde de provincie in haar proces van de provinciale omgevingsvisie en financiële afspraken.
A6 Actief bijdragen aan herijking omgevingsvisie provincie Gelderland De provincie liep vertraging op in haar proces voor het herijken van de provinciale omgevingsvisie. Waar mogelijk droegen we bij om de Doetinchemse ambities te borgen (zie ook A5). Wat wilden we bereiken? B. Doetinchem is een aantrekkelijke woongemeente voor huidige en toekomstige inwoners Om Doetinchem aantrekkelijk te houden voor haar inwoners nu en in de toekomst zetten we in op uitbreiding van geschikte woningen voor elke doelgroep zodat doorstroming op gang kan komen. Ook zetten we in op het verder verduurzamen van de bestaande woningvoorraad. Middels passende voorzieningen per gebied sluiten we aan bij de wensen van de inwoners. Ook treffen we maatregelen tegen klimaatverandering. Wat hebben we daarvoor gedaan? B1 De woningvoorraad groeit met minimaal 350 woningen in 2025 We leverden in 2025 in totaal 325 woningen op. Dit komt nagenoeg overeen met de afspraken uit de regionale woondeal, om 350 woningen op te leveren. In de woningbouwprojecten zagen we dat de kwaliteit van de woonomgeving steeds meer centraal kwam te staan. Bijvoorbeeld door eisen vanuit Toekomstbestendig bouwen en door aandacht in planvorming voor het behoud van bestaande kwaliteiten. B2 Wij ondersteunen verduurzaming van de woningvoorraad met subsidie. We hebben diverse subsidieregelingen lopen.