22.3 Briefschrijver, bijlage zienswijze derde transformator

ZIENSWIJZE DERDE TRANSFORMATOR Ontwerpprojectbesluit en ontwerpvergunningen — derde transformator Hoogspanningsstation Doetinchem-Langerak (deelproject 1) Indieners: (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) en kinderen (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Langerak (gemeente (geanonimiseerd) Datum: Langerak , 2 maart 2026 Aan: Gedeputeerde Staten van Gelderland T. a. v. ‘Ontwerpprojectbesluit derde transformator hoogspanningsstation bij Doetinchem” Betreft: Zienswijze op het ontwerpprojectbesluit en de ontwerpvergunningen — derde transformator hoogspanningsstation bij Doetinchem” “Ontwerpprojectbesluit Zaaknummer: 2025-015816 1. Inleiding en belanghebbendheid Hierbij dienen wij , familie (geanonimiseerd) en familie (geanonimiseerd) ON. onze zienswijze in op het NN ontwerpprojectbesluit en de ontwerpvergunningen voor de plaatsing van een derde transformator bij het hoogspanningsstation Doetinchem-Langerak (deelproject 1). Wij wonen als familie aan de (g(eagnoeniamisneeordn)imiseer(d)geanonimiseerd) Langerak. Onze boerderij is al meer dan 100 jaar Nn inde familie en is generaties lang opgebouwd en onderhouden. Deze plek is niet alleen ons huis , maar ook het levenswerk van onze familie. Wij werken in de directe omgeving en hebben hier ons sociale netwerk en ons dagelijks leven opgebouwd.

Juist omdat wij hier wonen , werken en leven , ondervinden wij rechtstreeks de gevolgen van het hoogspanningsstation. Dat geldt met name voor (toon- en laagfrequent) transformatorgeluid en de effecten in de avond- en nachtperiode. Door de directe nabijheid zijn wij belanghebbenden. Wij | benadrukken | dat | wij | niet | tegen | de | plaatsing | van | een | derde | transformator | als | zodanig | zijn. Ons | kernpunt | is dat | het | bevoegd | gezag | verplicht | is het | woon- | en | leefklimaat | en | de | gezondheid van | omwonenden | te | beschermen | en | dat | de | geluidhinder | , | en | ook | lichthinder | , | niet | mag | toenemen als | gevolg | van | dit | project. 2. | Zorgvuldigheid | en | participatie: | gelijke | informatievoorziening | aan | omwonenden Geconstateerd | is dat | informatie | over | de | verwachte | (toekomstige) | geluidsruimte | in | januari | niet breed | is gedeeld | met | direct | omwonenden | , | terwijl | reeds | zienswijzen | over | geluidhinder | waren ingediend. | Wij | achten | het | zorgvuldig | en | redelijk | dat | relevante | informatie | over | (voorgenomen) normstelling | en | geluidruimte | voortaan | actief | en | gelijktijdig | met | alle | direct | omwonenden | wordt gedeeld | , | zodat | iedereen | op | basis | van | dezelfde | en | volledige | informatie | kan | reageren.

| Dit | sluit | aan bij | het | uitgangspunt | dat | participatie | zorgvuldig | en | controleerbaar | wordt | ingericht | , | zoals | bedoeld in artikel | 16. 55 | Omgevingswet. 3. | Kernbezwaar: | normaanpassing | verschuift | bescherming | van | omwonenden Uit | de | stukken | blijkt | dat | voor | onze | woning | (geanonimiseerd) BEN | wordt | voorgesteld | de | vergunde waarde | voor | de | dagperiode | te | verhogen | van | 40 | dB(A) | naar | 41 | dB(A) | , | terwijl | avond | en | nacht | 40 dB(A) | blijven | (maatwerkvoorschrift | 41/40/40). Wij | maken | bezwaar | tegen | deze | oplossingsrichting. | Normen | en | voorschriften | bestaan | om omwonenden | te | beschermen. | Wanneer | , | zodra | een | uitbreiding | knelt | met | bestaande | normen | , | de norm | wordt | verruimd | via | maatwerk | , | verschuift | de | bescherming | van | omwonenden | en | wordt | de norm | aangepast | aan | het | project | in plaats | van | andersom. | Dat | achten | wij | niet | aanvaardbaar. Wij | verzoeken | u | daarom | om | de | normverruiming | deugdelijk | te | motiveren | , | mede | in | het | licht | van een | zorgvuldige | voorbereiding | , | een | evenwichtige | belangenafweging | en | de | bescherming | van | het woon- | en | leefklimaat.

| Naar | ons | oordeel | dient | het | uitgangspunt | te | zijn | dat | eerst | maximale | bron- en | overdrachtsmaatregelen | worden | toegepast | (zoals | volledige | omkasting/inpakking | en | effectieve geluidafscherming) | , | en | dat | normverruiming | slechts | aan | de | orde | kan | zijn | als | aantoonbaar | geen redelijkerwijs | mogelijke | maatregelen | beschikbaar | zijn. 4. | Ervaring | uit | het | verleden: | isolatie | was | noodzakelijk | om | hinder | acceptabel | te | krijgen In 2014 | zijn | de | twee | bestaande | transformatoren | pas | na | een | langdurig | traject | met | de | ODA | en omwonenden | geïsoleerd. | Pas | na | isolatie | is de | geluidsbelasting | weer | acceptabel | geworden | voor meerdere | woningen | in de | omgeving | , | waaronder | aan | de | Nederbergweg | en | de | Henk | Luesinkweg te | Langerak. Deze | ervaring | is relevant | , | omdat | zij laat | zien | dat | transformatorgeluid | in de | praktijk | ernstig hinderlijk | kan | zijn | en | dat | effectieve | maatregelen | (zoals | isolatie/inpakking) | noodzakelijk | zijn | om het | woon- | en | leefklimaat | te | beschermen. | Het | is daarom | niet | te | rechtvaardigen | dat | nu | wordt gekozen voor het verruimen van normen in plaats van het borgen van de huidige , acceptabele situatie. 5.

Gezondheid en nachtrust: tonaal en laagfrequent geluid is extra belastend Het betreft hier niet “gewoon” omgevingsgeluid , maar tonaal en laagfrequent transformatorgeluid. Dit type geluid wordt in de praktijk als bijzonder storend ervaren , juist in de avond en nacht wanneer de omgeving stiller is. Voor omwonenden op korte afstand , zonder tussenliggende bebouwing , wordt deze hinder niet gefilterd door afstand of afscherming. De zorg is concreet en direct: als het geluid toeneemt , wordt onze nachtrust verstoord. Slaapproblemen hebben ernstige gevolgen voor gezondheid , belastbaarheid en dagelijks functioneren. De bescherming van gezondheid en een aanvaardbaar woon- en leefklimaat moet daarom zwaarwegend worden meegewogen. Van belang is dat normstelling bedoeld is ter bescherming van omwonenden. Wanneer een uitbreiding niet binnen bestaande beschermingswaarden past en vervolgens de norm wordt verruimd , verschuift die bescherming. Ook indien “op papier” aan (aangepaste) waarden kan worden voldaan , dient inzichtelijk te worden gemaakt hoe het bevoegd gezag de feitelijke hinder en de gezondheidsbelangen van direct omwonenden heeft gewogen en op welke wijze wordt geborgd dat het geluid in de praktijk acceptabel blijft , met name in de avond- en nachtperiode. 6.

Pas het ontwerp aan , niet de norm: maatregelen vóór normverruiming Niet zorgvuldig en niet evenwichtig wordt geacht om de route “normverruiming via maatwerk” te kiezen , terwijl er reële mogelijkheden zijn om de derde transformator zodanig in te passen dat aan de bestaande beschermingswaarden kan worden voldaan. Verzocht wordt dat de derde transformator zó wordt uitgevoerd dat: • De transformator volledig wordt ingepakt/geïsoleerd (met aantoonbare effectiviteit) , en • geluidsschermen/voorzieningen zó worden gedimensioneerd en gepositioneerd dat geen toename optreedt bij woningen. 6a. Verlichting en lichthinder: bewaken en borgen In het verleden hebben wij hinder ondervonden van de verlichting van het hoogspanningsstation , doordat licht in de avond en nacht bij ons naar binnen kon schijnen. Naar aanleiding daarvan is de verlichting destijds aangepast , waarmee de hinder is verminderd. Deze ervaring laat zien dat lichthinder in de praktijk kan optreden en dat maatregelen nodig zijn om het woon- en leefklimaat te beschermen. Juist daarom achten wij het noodzakelijk dat bij de plaatsing en ingebruikname van de derde transformator expliciet wordt geborgd dat (werk)verlichting , terreinverlichting en eventuele calamiteitenverlichting niet opnieuw tot lichthinder leidt bij onze woning en op ons erf.

Dit dient niet alleen als intentie te worden uitgesproken , maar ook controleerbaar en handhaafbaar te worden vastgelegd. Wij verzoeken u daarom om voorschriften op te nemen waarin wordt vastgelegd dat verlichting zodanig wordt ontworpen , gericht en afgeschermd dat geen directe lichtinstraling in onze woning en tuin plaatsvindt (met name in de avond- en nachtperiode). Tevens verzoeken wij dat monitoring plaatsvindt en dat bij klachten binnen een vastgestelde termijn onderzoek wordt gedaan en zo nodig direct wordt bijgestuurd (bijvoorbeeld door afscherming , andere uitrichting van armaturen , dimmen of tijdschakeling). 7. Deugdelijke motivering en onderliggende stukken: controleerbaarheid Verzocht wordt om alle onderliggende uitgangspunten en stukken die ten grondslag liggen aan de (voorgenomen) geluidvoorschriften volledig openbaar te maken , waaronder de uitgangspunten van het akoestisch onderzoek en het zonebeheermodel. Specifiek wordt verzocht om inzicht in bronvermogens , bedrijfsduur , tonaliteitsbeoordeling , rekeninstellingen , meteorologische uitgangspunten en de exacte reken- en meetpunten. Alleen bij volledige transparantie kan worden gecontroleerd of de gehanteerde aannames representatief zijn voor de feitelijke situatie ter plaatse en of normverruiming daadwerkelijk noodzakelijk is. 8.

Borging , controle en handhaving: metingen op eigen perceel (tuin/gevel) Doorslaggevend is dat afspraken niet alleen worden toegezegd , maar ook juridisch afdwingbaar worden vastgelegd , met controle en handhaving. Verzocht wordt dat , vóór definitieve besluitvorming , de volgende verplichtingen als voorschrift worden opgenomen: 1. Nulmeting (huidige situatie). Een nulmeting van het transformatorgeluid (incl. tonaal en laagfrequent karakter) vóór plaatsing/inbedrijfname van de derde transformator. 2. Metingen na plaatsing en ingebruikname. Verplichte geluidsmetingen na plaatsing en ingebruikname van de derde transformator , op meerdere momenten , zodanig dat avond- en nachtperioden representatief worden meegenomen. 3. Meetlocatie bij de woning: tuin/gevel. Metingen dienen plaats te vinden bij de woning , specifiek in de tuin en/of aan de gevel (meetpunten op het perceel) , omdat dit de plek is waar hinder daadwerkelijk wordt ervaren en waar het woon- en leefklimaat moet worden beschermd. Metingen uitsluitend op afstand , op modelpunten of alleen op andere referentiepunten zijn onvoldoende. 4. Meet- en beoordelingskader. Metingen dienen plaats te vinden volgens geldende normen en richtlijnen , met expliciete beoordeling van tonaliteit en laagfrequent karakter , inclusief rapportage over de gehanteerde methode en correcties. 5. Transparantie | en | onafhankelijkheid.

| Vastleggen | wie | meet, | volgens | welk | meetprotocol, | en | dat meetrapportages | volledig | en tijdig | met | omwonenden | worden | gedeeld. 6. Herstelplicht | en | handhaving. | Bij overschrijding | van | vergunde | waarden | of | bij aantoonbare, structurele | hinder | dient | TenneT | verplicht | aanvullende | maatregelen | te treffen | (bijv. extra omkasting/schermen/bronmaatregelen) | binnen | een | vastgestelde | termijn, | met | handhavend optreden | door | het | bevoegd | gezag | indien | maatregelen | uitblijven. 9. Voorwaardelijke | ingebruikname Verzocht | wordt | als voorschrift | op | te nemen | dat | de | derde | transformator | pas | (volledig) | in gebruik mag | worden | genomen | nadat | uit metingen | op | het | perceel | (tuin/gevel) | blijkt | dat | aan | de ongewijzigde | grenswaarden | wordt | voldaan. | Indien | dit | niet | het | geval | is, dienen | aanvullende maatregelen | verplicht | te worden | getroffen | vóór | ingebruikname. 10.

| Conclusie | en | verzoek Gelet | op | het | voorgaande | wordt | verzocht | om: e | Het | ontwerpprojectbesluit | en | de | ontwerpvergunningen | zodanig | aan | te passen | dat | verruiming van | de | geluidruimte | niet | wordt | toegestaan | (waaronder | het | verhogen | naar | 41/40/40 | voor mn e | als uitgangspunt | vast | te | leggen | dat | de plaatsing | van | de | derde | transformator | niet | mag | leiden tot toename | van | geluidhinder | bij bestaande | woningen; e | te kiezen | voor | bron- | en | overdrachtsmaatregelen | (isolatie/inpakking | en | effectieve | schermen) zodanig | dat | aan | de | bestaande | beschermingswaarden | kan | worden | voldaan; e | de | naleving | controleerbaar | en afdwingbaar | te | borgen | met | nulmeting, | metingen | op | het perceel | (tuin/gevel) | na | ingebruikname, | transparantie | over | uitgangspunten, | herstelplicht | en handhaving; e | verlichting/lichtmasten | zodanig | te borgen | dat | geen | lichthinder | (lichtinstraling) | bij woning | en tuin | ontstaat, | met | monitoring | en | herstel | bij klachten; e | de | informatievoorziening | richting | omwonenden | aantoonbaar | zorgvuldig | en | controleerbaar | in te richten | (art. | 16.55 | Omgevingswet).

Wij | verzoeken | u bovendien | om | geen | onomkeerbare | vervolgstappen | te zetten | en | geen | definitieve besluitvorming | te | laten | plaatsvinden, | zolang | bovenstaande | punten | niet | zorgvuldig | zijn onderzocht, | inzichtelijk | zijn gemaakt | en | aantoonbaar | zijn meegewogen. Wij | verzoeken | tevens | om | schriftelijke | terugkoppeling | op | de | in deze | zienswijze | genoemde | punten, met | verwijzing | naar | waar | deze | worden | verwerkt | in het | definitieve | projectbesluit, | de | definitieve vergunningen | en/of | bijbehorende | voorschriften. Indien | het | bevoegd | gezag | niet | expliciet | en | inzichtelijk | motiveert | waarom | verruiming | van | de geluidruimte | (waaronder | het | verhogen | naar | 41/40/40 | voor | (geanonimiseerd) | noodzakelijk | en aanvaardbaar zou zijn , terwijl reële mogelijkheden bestaan om met (bron- en overdrachts)maatregelen de bestaande beschermingswaarden te handhaven , achten wij een besluit onvoldoende zorgvuldig voorbereid en onvoldoende draagkrachtig gemotiveerd , en daarmee in strijd met artikelen 3:2 , 3:4 en 3:46 van de Algemene wet bestuursrecht. Hoogachtend , (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) en kinderen (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) Langerak