2025-75 Bijlage 1 Evaluatie jongenwerk en vervolgstappen richting nieuwe opdracht.pdf

Oktober 2025

Evaluatie jongerenwerk

Sa

! en

, n g e ewo i e o r on g do en m

Inhoudsopgave 1. Aanleiding

4

2. Jongerenwerk in Doetinchem 2.1 De kracht van jongerenwerk 2.2 Geschiedenis 2.3 Experimenteerruimte 2.4 Huidige situatie

5 5 5 6 6

3. Evaluatie 3.1 Uitkomsten evaluatie – vier conclusies

8 8

4. Vervolg

10

3

1. Aanleiding De basis voor de huidige invulling van het jongerenwerk is de notitie Inrichting jongerenwerk in Doetinchem. Een inventarisatie van huidige werkzaamheden (2019). Deze notitie is inmiddels verouderd en ingehaald door actuele ontwikkelingen. In de gemeentebegroting 2025 is daarom als actie opgenomen dat de huidige inrichting van het jongerenwerk, nu deels ondergebracht bij JC Doetinchem (onderdeel van Amphion Cultuurbedrijf) en deels bij Buurtplein, moet worden geëvalueerd. Samen groeien, gewoon doen De gemeenteraad heeft in 2024 het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen vastgesteld. Samen groeien, gewoon doen betekent voor ons het gewone leven centraal stellen en doen wat nodig is. We kiezen voor een samenhangende aanpak. Dat vraagt om een integrale aanpak over de domeinen heen. We werken aan vier sociale opgaven: 1. Bestaanszekerheid als basis onder een sociaal en veerkrachtig Doetinchem; 2. Verstevigen sociale basis in buurten en wijken; 3. Kansrijk opgroeien en een leven lang leren; 4. Gezond en gelukkig leven. In de Uitvoeringsagenda 2025-2026 Samen groeien, gewoon doen1 hebben we de vier sociale opgaven uitgewerkt in concrete acties en activiteiten. In het onderdeel Kansrijk opgroeien en een leven lang leren is opgenomen dat we de huidige inrichting van het jongerenwerk evalueren.

Raadsmededeling 2025-49, Uitvoeringsagenda’s integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen 1

4

2. Jongerenwerk in Doetinchem 2.1 De kracht van jongerenwerk Jongerenwerk is een belangrijke schakel in de ondersteuning van jongeren op weg naar volwassenheid. Door dicht bij hen te staan en actief aanwezig te zijn in hun leefwereld, bieden jongerenwerkers laagdrempelige begeleiding die écht verschil maakt. Jongerenwerkers doen dit door contact te maken, te signaleren, te motiveren, op te voeden en te activeren. Zij zijn actief in de leefwereld van jongeren: op straat, op scholen, ontmoetingsplekken en online. De jongerenwerkers begeleiden jongeren in hun ontwikkeling door middel van voorlichting en advies, collectieve en individuele ondersteuning, het faciliteren van ontmoeting tussen jongeren en waar nodig verwijzen naar andere hulp. Daarbij werken ze samen met diverse partners zoals ouders, scholen, zorg- en hulpverleners, lokale partijen en politie. Jongerenwerk creëert een veilige plek waar jongeren zichzelf kunnen zijn. Zij zijn er voor jongeren die te maken krijgen met problemen in de thuissituatie, pestgedrag, angst of depressie. Maar ook voor jongeren in de wijken, dorpen en op straat die op zoek zijn naar contact en activiteiten samen met anderen. Jongerenwerkers onderscheiden zich door hun beschikbaarheid en aanwezigheid bij jongeren. Ze weten een vertrouwensband op te bouwen en hebben een scherp oog om de talenten van jongeren te zien.

Ze vervullen een belangrijke verbindende rol. Zij zijn de smeerolie tussen een jongere en de hulpverlener of leerplichtambtenaar, tussen de wijkagent en jongeren op straat, tussen zorgprofessionals en de realiteit van jongeren thuis en tussen systeem- en leefwerelden. De kracht zit in subtiele contactmomenten, geduldig opgebouwde relaties, slimme verbindingen en interventies die op het juiste moment ingezet worden. Dat is wat jongerenwerk zo waardevol en krachtig maakt. 2.2 Geschiedenis In het najaar van 2017 heeft de evaluatie vijf jaar jongerencentrum (JC) plaatsgevonden. De overall conclusie op basis van die evaluatie was dat het jongerencentrum een belangrijke preventieve voorziening is voor de doelgroep 12-20 jaar. De uitkomsten van de evaluatie waren destijds geen aanleiding om het jongerencentrum anders te positioneren. Aan het Cultuurbedrijf in oprichting is daarom destijds de opdracht gegeven het jongerencentrum op te nemen als product. Daarbij is een aantal uitgangspunten meegegeven. Onder andere het aanbrengen van een scheiding tussen een voorliggende (basis)voorziening, universele preventie, bij het jongerencentrum en selectieve/ geïndiceerde preventie bij Buurtplein.

Op verzoek van de gemeente hebben JC en Buurtplein destijds een onderzoek uitgevoerd naar wie wat doet en of er sprake was van overlap in het jongerenwerk van JC en het outreachend jongerenwerk, JIT, de jeugd- en gezinswerkers en de buurtcoaches van Buurtplein. Dit omdat er sprake is van meerdere vormen van jeugd- en jongerenwerk. In 2019 is de ‘Inrichting jongerenwerk in Doetinchem. Een inventarisatie van huidige werkzaamheden’ opgeleverd. Deze notitie vormde afgelopen jaren de basis voor de uitvoering van het jongerenwerk.

5

2.3 Experimenteerruimte In 2023 heeft de gemeenteraad budget beschikbaar gesteld voor experimenteerruimte bij Buurtplein gericht op voorkomen van problematiek en inzet van (dure) zorg voor jeugd en jongeren. Deze experimenteerruimte is deels ingevuld door het versterken van het stedelijk jongerenwerk bij Buurtplein. Met de extra middelen heeft het jongerenwerk een belangrijke doorontwikkeling doorgemaakt. De aanwezigheid en zichtbaarheid op straat is vergroot, het online jongerenwerk is uitgebreid, de samenwerking tussen Buurtplein en JC is verbeterd en de samenwerking met de scholen in het voortgezet onderwijs (vo) heeft een impuls gehad, zo zijn de jongerenwerkers nu aangehaakt op alle vo-scholen. Gezien de maatschappelijke druk en ontwikkelingen blijft deze extra inzet van jongerenwerk noodzakelijk, dit draagt bij aan het voorkomen van problematiek en inzet van duurdere maatregelen en/of jeugdhulp. Gezien de positieve ervaringen met de impuls voor het jongerenwerk in de afgelopen jaren heeft de gemeenteraad in de gemeentebegroting 2025 besloten om de uitbreiding structureel te borgen. 2.4 Huidige situatie In Doetinchem wordt het jongerenwerk uitgevoerd door Buurtplein en JC Doetinchem (onderdeel van Amphion Cultuurbedrijf).

JC Doetinchem JC is onderdeel van Amphion Cultuurbedrijf en biedt een veelzijdig programma waarin creativiteit, sport en persoonlijke ontwikkeling centraal staan. Het sluit aan bij de interesses en talenten, en creëert een veilige plek waar jongeren elkaar kunnen ontmoeten, maar ook terecht kunnen met vragen. Door jongeren te betrekken bij de invulling van een breed scala aan activiteiten en een waardevolle invulling van hun vrije tijd te bieden, zet JC in op de universele preventie en levert een belangrijke bijdrage in het preventief jongerenwerk. De cultuurcoaches van JC hebben hierin een signalerende rol waarbij signalen gecommuniceerd worden richting de desbetreffende partijen, zoals het stedelijk jongerenwerk, JIT of andere partners. Buurtplein De opdracht aan Buurtplein rondom het jongerenwerk is vastgelegd in de opdrachtovereenkomst gemeente Doetinchem – Buurtplein B.V. De afgelopen jaren was de opdracht aan Buurtplein opgebouwd op basis van kerntaken. Het stedelijk jongerenwerk (SJW) was voorgaande jaren onderdeel van kerntaak 4 - Preventie en (vroeg)signalering en kerntaak 5 Het verzorgen van stedelijke diensten (Uitvoeren van ambulant stedelijk jongerenwerk en verzorgen van integrale aanpak op gebied van straatgroepen - Jeugdinterventieteam - JIT).

Met ingang van 1 januari 2025 werken we op basis van een nieuwe meerjarenopdracht aan Buurtplein met een basisopdracht en vier deelopdrachten langs de lijnen van de sociale opgaven van het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien gewoon doen. De opdracht voor het jongerenwerk is opgenomen onder deelopdracht 3 ‘Kansrijk opgroeien’. De doelgroep van Buurtplein wordt gevormd door zorgmijdende jongeren tussen de 12 en 21 jaar, met uitschieters naar boven en naar beneden. Het merendeel is tussen de 13-16 jaar, die risicovol gedrag vertonen op één of meerdere gebieden en die nog wel beïnvloedbaar zijn door inzet vanuit het jongerenwerk.

6

Verbinding met het Jeugdinterventieteam In Doetinchem is sprake van een combinatie en nauwe samenwerking van jongerenwerkers met het jeugdinterventieteam (JIT). Buurtplein heeft de opdracht voor de coördinatie van het JIT. Het JIT is specifiek voor jongeren met problematisch gedrag. Dit kan opgedeeld worden in hinderlijk, overlast gevend of crimineel gedrag. Middelengebruik, verbaal geweld en intimidatie zijn voorbeelden. Dit kan schooluitval of contacten met politie en justitie veroorzaken. Indien de veiligheid in het geding komt zet het JIT in samenwerking met gemeente, politie en veiligheidskamer ook in op repressie. In samenwerking met de politie en andere partners wordt waar nodig de groepsscanmethodiek ingezet.

Een blik op het jongerenwerk in Doetinchem: enkele cijfers en feiten Personele invulling Buurtplein: 4 jongerenwerkers + coördinator SJW / JIT JC: 3 cultuurcoaches + coördinator Huidige doelgroep 12 – 23 jaar (gemiddelde leeftijd 13 – 16 jaar) Jeugdinterventieteam (JIT) Aantal JIT-teams: 3 (Zuid, Oost en Noord) Samenwerkende partijen (niet uitputtend) SportID, Onderwijs, Iriszorg, Rondkomers, Stadskamer, Stadsboerin, Werkraat, SFA Bikepark, cultuurcoaches Amphion Cultuurbedrijf, Laborijn, Politie/wijkagenten, BUHA, HALT, Leren Werkt (leerplicht), ZEG Achterhoek, jeugd- en gezinswerkers, buurtcoaches. Activiteiten en Evenementen (niet uitputtend) - Huiskamer JC: gemiddeld 450 bezoekers per maand - De Grote Overstap: 11 scholen (leerlingen groepen 8 en de ouders) - Maandelijkse tieneravond Gaanderen: gemiddeld 75 deelnemers - Dag van de jonge mantelzorgers: 20 deelnemers - Passies en Talenten: wekelijks 20 deelnemers - Stappen met ouders: 60 deelnemers - Halloweentocht: 500 jongeren - Zaalvoetbaltoernooi: 150 jongeren - Individuele jongerencoaching: 32 jongeren Sociale media: De jongerenwerkers van JC en Buurtplein zijn actief op Facebook, Instagram en Snapchat. Bron: Inventarisaties van de werkzaamheden van JC en Buurtplein, januari 2025.

7

3. Evaluatie In de eerste helft van 2025 zijn de werkzaamheden van JC en Buurtplein geïnventariseerd en evaluatiegesprekken gevoerd met Buurtplein en JC. Ook is gesproken met diverse betrokkenen binnen de gemeente, waaronder de adviseur Veiligheid en Zorg. Er vonden zowel individuele gesprekken plaats met de organisaties als gezamenlijke sessies. 3.1 Uitkomsten evaluatie – vier conclusies Tijdens de evaluatie is een beeld gevormd van de huidige inrichting van het jongerenwerk. Daaruit kwamen vier conclusies naar voren. Deze conclusies worden gedeeld door de betrokken partijen (gemeente, JC (Amphion Cultuurbedrijf) en Buurtplein). 3.1.1 Huidige notitie ‘Inrichting jongerenwerk in Doetinchem. Een inventarisatie van huidige werkzaamheden (2019)’ is verouderd en ingehaald door actuele ontwikkelingen. Tijdens deze gesprekken is onderzocht in hoeverre de genoemde notitie ‘Inrichting jongerenwerk in Doetinchem. Een inventarisatie van huidige werkzaamheden (2019)’ nog actueel is en aansluit bij de praktijk. Hieruit kwam naar voren dat de notitie verouderd is en is ingehaald door actuele ontwikkelingen. Het jongerenwerk is in de breedte actief, het vindt en bereikt jongeren offline en online. Jongeren kunnen hun vaardigheden en talenten ontwikkelen dankzij het jongerenwerk en kunnen door het jongerenwerk gecoacht en ondersteund worden op vele levensgebieden.

3.1.2 In gezamenlijkheid is er veel deskundigheid en expertise in huis, maar verschillende taken/opdrachten zijn bij verschillende organisaties belegd. De stedelijk jongerenwerkers van Buurtplein werken vanuit pedagogisch perspectief, de cultuurcoaches van JC vanuit ontplooiing/cultureel perspectief. De cultuurcoaches van JC hebben ook een zorg- of social work-opleiding, maar gebruiken cultuur als middel in hun werk. Deze verdeling wordt door jongeren als positief ervaren. Deze twee expertises kunnen ook niet los van elkaar worden gezien. Onder jongerenwerk valt zowel het creëren van een veilige plek waar jongeren zichzelf kunnen zijn (JC), als de contacten met zorgmijdende jongeren die risicovol gedrag vertonen op één of meerdere gebieden en die nog wel beïnvloedbaar zijn door inzet vanuit het jongerenwerk (Buurtplein). Goede samenwerking is daarom belangrijk. Waarmee niet gezegd wordt dat er sprake moet zijn van generalisten. Juist de huidige veelzijdigheid van de jongerenwerkers/cultuurcoaches wordt als positief ervaren en zou geborgd moeten worden. 3.1.3 Samenwerking verloopt in de basis goed. Er zijn kansen om de samenwerking te versterken en met elkaars deskundigheid en expertise te benutten, zowel tussen Buurtplein en JC als richting andere partners en organisaties.

De samenwerking tussen Buurtplein en JC verloopt in de basis goed, tegelijkertijd zijn er zeker kansen om deze te versterken. Een versterkte verbinding en samenwerking draagt bij aan een bredere en meer integrale benadering van jongeren. Het vergroten van de zichtbaarheid biedt mogelijkheden om jongeren beter te bereiken. De cultuurcoaches van JC kunnen bijvoorbeeld buiten (nog) meer zichtbaar worden, bijvoorbeeld op buurt-/wijkniveau. Hetzelfde geldt voor de zichtbaarheid van de stedelijk jongerenwerkers van Buurtplein binnen JC. De ‘straat’ en ‘binnen’ kunnen nog meer met elkaar verbonden worden, zodat meer jongeren bereikt worden. Wat vraagt de jongerencultuur op straat en in de wijk, maar ook welke behoeften leven er bij jongeren om te kunnen ontplooien buiten de gezinssituatie en de omgeving op school. De basishouding moet de verschuiving naar voren zijn, (preventie), waarbij ingespeeld moet worden op de vraag van jongeren. Een integrale benadering waarin cultuur, maar ook sport en andere vrijetijdsactiviteiten

8

als middel worden ingezet, sluit aan bij de leefwereld van jongeren. Samenwerken, het betrekken van elkaars deskundigheid en expertise en van andere lokale partners moet structureel verankerd zijn in de werkwijze. Voorbeelden waarbij deze samenwerking al goed vorm heeft gekregen zijn de huiskamerprojecten binnen het voortgezet onderwijs (bovenbouw Campus en Internationale Schakelklas (ISK) van het Metzo. 3.1.4 Een eigentijdse integrale opdracht op jongerenwerk op basis van het Integraal beleidskader sociaal domein wordt gemist. In 2024 is het Integraal beleidskader sociaal domein 2024-2036 Samen groeien, gewoon doen vastgesteld. Hiermee hebben we onze koers voor het sociaal domein uitgezet. Onze aanpak en inrichting van het jongerenwerk moet in lijn zijn met dit integraal beleidskader sociaal domein. Daarnaast willen we de ervaringen en ontwikkelingen van de afgelopen jaren betrekken en (beter) inspelen op maatschappelijke ontwikkelingen. Behoeften van jongeren veranderen voortdurend, daarom is flexibiliteit belangrijk. Anticiperen op deze behoeften van de jongeren is belangrijk. Een onderdeel dat zeker toegevoegd moet worden aan een nieuwe integrale opdracht is de digitale transformatie.

De digitale leefwereld van jongeren speelt een steeds grotere rol, heeft een grote invloed op het dagelijks leven van jongeren en kan daarom niet meer los gezien worden van de rest van het jongerenwerk.

9

4. Vervolg Gelet op de uitkomsten van de evaluatie, de maatschappelijke ontwikkelingen en onze visie op het sociaal domein, willen we als vervolg op deze evaluatie een nieuwe integrale opdracht van het jongerenwerk in Doetinchem formuleren en uitwerken. Stip op de horizon Er ligt een stevige basis met kansen voor doorontwikkeling voor het jongerenwerk. Op dit moment is de opdracht voor het jongerenwerk belegd bij twee organisaties. Om vanuit de gemeente beter regie te kunnen voeren op de opdracht, de integraliteit en samenwerking te versterken, te sturen op een breder aanbod en het bereik van het jongerenwerk te vergroten, is de stip op de horizon één integrale opdracht bij één opdrachtnemer. Daarnaast sluiten we goed aan bij het Integraal beleidskader sociaal domein 2024 - 2036 Samen groeien, gewoon doen. Hierin richten we ons op preventie, staat het gewone leven centraal. We zetten nadrukkelijk in op de kracht van cultuur, sport en bewegen, als middel om onze doelstellingen op het gebied van jongerenwerk te bereiken. Zorgvuldig traject We gaan voor een zorgvuldig traject. We gebruiken de komende periode om, in samenspraak met Buurtplein en Amphion Cultuurbedrijf en andere samenwerkingspartners, de nieuwe integrale opdracht uit te werken. Ook geven we komende periode vorm aan het nieuwe opdrachtgever-/ opdrachtnemerschap.

We streven ernaar om met ingang van 1 januari 2027 de nieuwe integrale opdracht formeel te beleggen bij één opdrachtnemer.

10

11