2024-95 Inkoopstrategie jeugdhulp Wmo en wonen voor nieuwe inkoopprocedure en contracten per 1 januari 2026.pdf

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2024-95)

Onderwerp: Portefeuillehouder: Datum:

Inkoopstrategie jeugdhulp, Wmo en -wonen voor nieuwe inkoopprocedure en contracten per 1 januari 2026 wethouder Hummelink en wethouder Wiersma-De Faria 26 november 2024

Kennis te nemen van 1. De vastgestelde inkoopstrategie jeugdhulp, Wmo en -wonen voor een nieuwe inkoopprocedure en af te sluiten contracten per 1 januari 2026. Hiervoor hebben we expliciet de volgende beslispunten vastgesteld: a) De segmentatie en perceelindeling b) Voor alle percelen de SAS-procedure toe te passen voor de inkoopprocedure c) Inspanningsgerichte bekostiging als bekostigingsmethode voor alle percelen te hanteren d) De voorlopige tarieven e) De looptijd van de contracten, zoals opgenomen in de inkoopstrategie, per segment f) Binnen de looptijd van het contract voor Wmo Wonen en Wonen gericht op zelfstandigheid te onderzoeken of taakgerichte bekostiging voor deze segmenten op termijn haalbaar is 2. Na de vaststelling van de inkoopstrategie door de colleges van B&W van de 8 Achterhoekse gemeenten volgt de publicatie van de aanbestedingen. Context Eind januari 2024 namen de Achterhoekse gemeenten het besluit om de huidige contracten voor Wmo/Jeugdhulp niet te verlengen. Dit betekent dat er inmiddels een nieuwe inkoopprocedure is gestart om ervoor te zorgen dat er vanaf 1 januari 2026 nieuwe contracten kunnen ingaan. Op 10 september 2024 hebben we de aangescherpte en geactualiseerde uitgangspunten voor dit nieuwe inkooptraject vastgesteld.

Hierover bent u geïnformeerd via raadsmededeling “Geactualiseerde uitgangspunten nieuwe inkoopprocedure jeugdhulp en Wmo” (2024-74). Kernboodschap De colleges van de Achterhoekse gemeenten zien de komende aanbestedingen als kans om de volgende stap te zetten op weg naar optimale hulp en ondersteuning voor inwoners in de Achterhoek. Ook wel transformatie genoemd. Inkoop is slechts één van de instrumenten die kan bijdragen aan de transformatie en het realiseren van financiële beheersbaarheid. Belangrijker zijn de instrumenten zoals de gemeentelijke verordeningen en beleidsregels (de kaders die bepalen wat er onder de reikwijdte van de wetten valt), de inrichting van de gemeentelijke toegangen (zij bepalen wie er toegang krijgt tot geïndiceerde zorg), de inrichting van het contract- en accountmanagement (waaronder de dialoog met de aanbieders) en het toezicht (voor monitoring van de uitvoering van de contracten). Deze middelen spelen vooral een rol wanneer de noodzaak van geïndiceerde zorg is gebleken. Daarbij speelt preventie in het sociaal domein een cruciale rol in het verminderen van de (stijging van de) vraag naar geïndiceerde zorg. Door dit te versterken en hierin te investeren (zowel in tijd als in middelen), kan de druk op geïndiceerde zorg worden verminderd en kunnen mensen sneller en effectiever worden geholpen.

Documentnummer: 1755120 / 1855556 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327

Pagina 1 van 4

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2024-95)

Inkoopstrategie In de inkoopstrategie zijn de geleerde lessen tijdens de vorige inkoop en de huidige contractperiode verwerkt. Ook nemen we met de komende aanbesteding een voorschot op de wijzigingen die eraan komen in de jeugdhulp (in het kader van een wetswijziging en de Hervormingsagenda Jeugd). Deze aanstaande wetswijziging bepaalt dat een deel van de specialistische jeugdhulp voortaan verplicht regionaal moet worden ingekocht. Daar zijn de gemeenten met de komende aanbesteding op voorbereid. Veel blijft echter ook hetzelfde. We borduren voort op het ingezette beleid gebaseerd op de eerder vastgestelde visie en uitgangspunten. Voor de nieuwe inkoopstrategie is daarom gebruik gemaakt van onderdelen van de vorige aanbestedingsdocumenten. De volgende punten zijn in de nieuwe inkoopstrategie verwerkt, gericht op de noodzakelijke aanpassingen op basis van de geleerde lessen en de geactualiseerde uitgangspunten: Dialoog met aanbieders Op 3 juli, 11 september en 16 oktober 2024 zijn marktconsultaties gehouden. Geïnteresseerde aanbieders hebben de gelegenheid gehad mee te denken en input te leveren op de segmentatie en perceelindeling, de productbeschrijvingen, de programma’s van eisen en de tarievenopbouw.

Betrokkenheid van de lokale teams toegang Kwaliteitsmedewerkers maken in dit inkooptraject onderdeel uit van de werkgroepen en denken vanuit het uitvoeringsperspectief aan de voorkant mee. Daarnaast zijn de medewerkers toegang (of een vertegenwoordiging van deze groep) specifiek meegenomen bij bijvoorbeeld het meelezen met de productbeschrijvingen. Ook zijn er diverse werksessies geweest, met een afvaardiging van consulenten van gemeenten ter informatie en consultatie. Daarnaast vormden de financials van alle gemeenten een werkgroep bekostiging en zijn lokale inkopers betrokken bij dit traject. De juristen worden betrokken bij de contractering. Fijnmazige segmentatie De segmentatie zoals gehanteerd bij de vorige aanbesteding, sluit niet altijd goed aan op de markt en cliëntbehoefte. Daarnaast verliep de vorige aanbesteding in twee fasen. Hierdoor vielen in de eerste fase (selectie) al aanbieders af die in de 2e fase (gunning) nodig bleken voor een dekkend landschap. In het ‘brede’ segment leek sprake van een dekkend zorglandschap, maar uiteindelijk werden niet alle ‘niches’ afgedekt, zoals bijvoorbeeld verslavingszorg. De nu voorgestelde segmentatie is fijnmaziger. Homogene segmenten en producten die beter aansluiten op hoe de markt georganiseerd is en op de ondersteuningsbehoefte van de cliënt.

In de nieuwe procedure worden selectie en gunning tegelijkertijd doorlopen in plaats van in 2 fasen na elkaar. Dit zorgt ervoor dat de aanbestedingen meer één geheel zijn en logischer volgordelijk op elkaar aansluiten. Geografische indeling in percelen Anders dan in de vorige aanbesteding is er nu niet voor gekozen dat aanbieders de hele regio kunnen bedienen (al dan niet in combinatie of via hoofd- en onderaannemerschap). In de vorige aanbesteding besloten sommige kleine aanbieders door deze vereiste niet mee te doen. Andere aanbieders gaven aan alle gemeenten te kunnen bedienen, waardoor het landschap op papier dekkend leek. Maar in de praktijk werd dit voor de ambulante segmenten en de jeugd-GGZ niet volledig waargemaakt. Vooral aan de randen Documentnummer: 1755120 / 1855556 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327

Pagina 2 van 4

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2024-95)

van de regio. Om dit te voorkomen, is in deze nieuwe aanbesteding bij sommige ambulante dienstverlening gekozen voor een geografische indeling per gemeente. Hierdoor wordt de aanbesteding toegankelijker voor kleine lokale ondernemers. Bijkomend voordeel is dat beter aangesloten kan worden op samenwerking met- en in de sociale basis. Aanpassing bekostigingssystematiek Tijdens de vorige aanbesteding moesten aanbieders zelf (gemiddelde) tarieven/plekprijzen opgeven. Dat bleek in combinatie met de generieke segmenten erg lastig. Ook heeft het geleid tot grote verschillen in tarieven voor dezelfde dienstverlening, waardoor samenwerking (en uiteindelijk transformatie) bemoeilijkt werd. Daarnaast brengt de jaarlijkse herijking financiële risico’s en onvoorspelbaarheid met zich mee, zowel voor aanbieders als voor gemeenten. De bekostiging vindt op basis van de nieuwe inkoopstrategie plaats op basis van inspanning (PXQ). De tarieven zijn tot stand gekomen op basis van onafhankelijk advies van een extern bureau en in samenspraak met de markt. Daarnaast worden de afspraken over indexatie in de overeenkomst vastgelegd. Dit geeft duidelijkheid aan de voorkant. Reële tarieven De Algemene Maatregel van Bestuur bij de Wmo (AMvB reële tarieven), verplicht gemeenten om bij de professionele ondersteuning in het sociaal domein reële tarieven te hanteren.

Op 1 juli 2024 is een AMvB bij de Jeugdwet ingevoerd. In de AMvB is een lijst opgenomen van kostprijselementen op basis waarvan de gemeente het tarief dient te bepalen (zie hiervoor het hoofdstuk Bekostigingsmethodiek in de inkoopstrategie). De AMvB bepaalt niet wat de tarieven moeten zijn. Wel stelt de AMvB de eis dat de tarieven een goede verhouding hebben tussen de prijs voor de levering van een voorziening en de kwaliteitseisen van diezelfde voorziening, in een betreffende gemeente en/of regio. Beperken administratieve lasten voor de aanbestedingsprocedure Er is gekozen voor ‘aanbesteden via de SAS (Sociale en Andere Specifieke diensten) procedure’ als inkoopinstrument. Bij deze methode ligt de administratieve last lager dan andere procedures. Dit is een vereenvoudigde en door gemeenten grotendeels zelf in te richten aanbestedingsprocedure. Zo is er veel ruimte voor dialoog met de markt, hoeven gemeenten zich niet te houden aan de Europese standaardtermijnen en zijn de regels met betrekking tot de gunningscriteria versoepeld. Zodra de aanbestedingen echter gepubliceerd zijn is het niet toegestaan met aanbieders te praten over de aanbesteding, totdat er definitief gegund is. Ook het penvoerdersschap bij één gemeente (Doetinchem) draagt bij aan een lagere (administratieve) last voor aanbieders, doordat er in de aanbestedingsprocedure één aanspreekpunt is.

De landelijke en niet vrijblijvende contractstandaarden worden gebruikt. Dit met het doel om zo veel mogelijk administratieve druk te verminderen. Mogelijkheden om zorgfraude te beperken worden ingezet Op verschillende wijzen zetten we de mogelijkheden in om zorgfraude te beperken. Dit zijn maatregelen in de aanbesteding voor het sluiten van het contract en maatregelen gedurende de looptijd van het contract. Dit wordt gedaan door bijvoorbeeld uitsluitingsgronden toe te passen, geschiktheidseisen te stellen en een gunningscriterium te hanteren. Documentnummer: 1755120 / 1855556 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327

Pagina 3 van 4

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2024-95)

Deze stappen worden doorlopen om te bepalen welke aanbieders wel en niet in aanmerking komen voor een overeenkomst (zie hoofdstuk ‘Eisen en wensen’ van de inkoopstrategie). Dit zijn gebruikelijke maatregelen in een aanbesteding. Maatregelen tijdens de looptijd van het contract richten zich op werkzaamheden van contract- en leveranciersmanagers en toezicht en handhaving. Bijvoorbeeld het toetsen van de opbrengsten per FTE of gedeclareerde zorgkosten per cliënt, naleving van de geschiktheids- en overige eisen, naleving van het administratieprotocol en het opsporen van afwijkingen in declaratiegedrag. Sturen en monitoren door middel van KPI’s In de nieuwe contracten worden KPI’s opgenomen die aansluiten bij de regionale ontwikkel- en transformatieagenda Sociaal Domein Achterhoek en die recht doen aan de inhoud van het contract. Deze KPI’s worden per aanbieder gemonitord. Het doel is om tijdige en passende zorg te leveren, zonder onnodige verlenging, om de zorgkwaliteit te verhogen, kostenoverschrijdingen te voorkomen en de zorg te normaliseren. Gefaseerd de markt in De aanbestedingen Ambulante jeugdhulp, Jeugdhulp met verblijf, Wmo begeleiding, Wonen en wonen gericht op zelfstandigheid worden gepubliceerd tussen eind november en medio december 2024. Het segment Crisis Jeugdhulp volgt in januari 2025 omdat deze meer tijd vroeg in de voorbereiding.

De aanbesteding Safe Houses wordt gepubliceerd in het eerste kwartaal 2025, omdat we hier niet te maken hebben met aflopende contracten en we daarmee de werklast voor gemeenten en aanbieders verdelen. Vervolg Op basis van de besluitvorming door de colleges van de Achterhoekse gemeenten volgt de formele start van de inkoopprocedure. De penvoerder houdt de overige gemeenten op de hoogte van de voortgang van de vervolgstappen in de aanbestedingsprocedure waar de penvoerende gemeente voor gemandateerd is. De start van de procedure is de publicatie van de aanbestedingsstukken. Deze is gepland vanaf eind november. De gunning is gepland voor begin april waarna de implementatieperiode van start gaat. De ingangsdatum voor de nieuwe contracten is 1 januari 2026. Communicatie De besluitvorming over de inkoopstrategie (en daarmee de start van de aanbesteding voor de nieuwe overeenkomsten per 1 januari 2026) communiceren we op verschillende manieren toegespitst op de verschillende doelgroepen. We maken gebruik van het gebruikelijke aanbestedingskanaal voor aanbieders, een nieuwsbericht op de website van sociaal domein Achterhoek, een persbericht en voor intern betrokkenen en medewerkers van de lokale toegang de gebruikelijke interne gemeentelijke. Zodra de aanbesteding is gestart, gaat een ‘spreekverbod’ in over de aanbestedingen.

Dat houdt in dat gemeenten en aanbieders niet met elkaar in gesprek mogen/ contact mogen hebben over de inkoop maar wel over andere zaken. Een uitzondering hierop is de inlichtingenbijeenkomst. Bijlagen 1. Inkoopstrategie jeugdhulp, Wmo en wonen Sociaal domein Achterhoek. 2. Persbericht.

Documentnummer: 1755120 / 1855556 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327

Pagina 4 van 4