2023-78 Septembercirculaire gemeentefonds 2023.pdf

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

Onderwerp: Portefeuillehouder: Datum:

Septembercirculaire gemeentefonds 2023 Wethouder Bulten 24 oktober 2023

Kennis te nemen van De uitkomsten van de Septembercirculaire 2023 gemeentefonds. Context Meestal verschijnen er jaarlijks drie circulaires over het gemeentefonds. In mei, september en december. De Meicirculaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van de rijksoverheid, de Septembercirculaire de vertaling van de Miljoenennota, de Decembercirculaire rondt op basis van de Najaarsnota het uitkeringsjaar zoveel mogelijk af. De uitkomsten van deze Septembercirculaire zijn berekend ten opzichte van de berekende uitkering gemeentefonds uit de Meicirculaire 2023 aangevuld met aanmelding 14. Verwerking rijksbijdrage jeugd cf. richtlijn provincie en aanmelding 36. Ramen algemene uitkering/OZB op groei woningen en inwoners onderdeel algemene uitkering uit de begroting 2024. Kernboodschap 1.1 Met deze raadsmededeling informeren wij u over de belangrijkste uitkomsten van de Septembercirculaire 2023. Ten opzichte van Meicirculaire wijzigt het resultaat voor de gemeente Doetinchem als volgt:

Tabel algemene mutaties septembercirculaire 2023 t.o.v. meicirculaire 2023 bedragen x € 1.000

Omschrijving 1 Accres 2 Loon- en prijsontwikkelingen 3 Volumedeel accres 4 Plafond BCF 5 Financieringssystematiek deel BCF 6 Hoeveelheidsverschillen 7 Ontwikkeling uitkeringsbasis 8 Stelpost jeugdzorg 9 Overig inclusief afronding Totaal septembercirculaire 2023 gemeentefonds

2023 0 0 0 1.196 0 1.317 -494 0 -9 2.010

2024 1.443 -1.443 0 0 0 666 -298 0 -54 314

2025 1.226 -1.226 0 0 0 688 -297 0 -41 350

2026 1.121 -1.121 0 0 0 668 -290 -301 -60 17

2027 3.491 -1.160 -2.331 0 -254 712 -390 -325 -23 -280

We zien een wat forsere positieve ontwikkeling in het lopende jaar 2023. De consequenties hiervan zullen we meenemen in de eindwijziging 2023 en vanaf 2024 is er ten opzichte van de begroting 2024 een gering effect. Dit effect zal voor jaarschijf 2024 worden meegenomen in de 1e bestuurlijke monitor 2024 en voor de overige jaren in de begroting 2025. Per onderdeel uit bovenstaande tabel volgt vanaf de volgende pagina een toelichting:

Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 1 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

1. Accres: De loon- en prijsontwikkeling in het accres wordt bijgesteld met een gecombineerde index op basis van de CPB-indices voor de loonvoet sector overheid, de prijsontwikkeling materiele overheidsconsumptie (IMOC) en de prijsontwikkeling bruto overheidsinvesteringen (IBOI). Hierbij wordt een verdeling van 60/20/20 tussen loon, consumptie en investeringen aangehouden: de gecombineerde index. In de Voorjaarsnota 2023 is besloten om het gemeentefonds vanaf 2027 te indexeren op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp). Uitgangspunt is dat het gemeentefonds meerjarig de ontwikkeling van het nominaal bruto binnenlands product volgt. De volumeontwikkeling van de fondsen wordt gebaseerd op een 8-jaars (t-9 t/m t-2) historisch gemiddelde van de ontwikkeling van het bbp, waardoor het gemeentefonds minder schommelt. 2. Loon- en prijsontwikkelingen: Zoals gebruikelijk wordt het deel voor loon- en prijsontwikkelingen binnen het accres toegevoegd aan de stelpost voor nominale ontwikkelingen binnen onze begroting. 3. Volumedeel accres: Omdat de volumeontwikkeling van het accres vanaf 2027 alleen wordt gebaseerd op het bbp en er onvoldoende rekening is gehouden met de ontwikkelingen van de lonen wordt het volledige bedrag van het accres (zie hiervoor punt 1) vanaf 2027 voorshands toegevoegd aan een stelpost volumedeel accres gemeentefonds in onze begroting. 4.

Plafond BTW-Compensatiefonds (BCF): Jaarlijks wordt bij de Septembercirculaire een inschatting gemaakt van de declaraties door gemeenten bij het BTW Compensatie Fonds (BCF). Door een verwachte onderschrijding ten opzichte van het plafond wordt voor 2023 nu een voorschot verstrekt. 5. Financieringssystematiek deel BCF: In de Meicirculaire 2023 is het bedrag van de nieuwe financierings-systematiek structureel gemaakt vanaf 2027. Hierbij was aangekondigd dat in september een deel van dit bedrag wordt afgestort in het BTW-compensatiefonds. Voor 2027 is deze korting nu verwerkt. 6. Hoeveelheidsverschillen: De hoeveelheden van de verdeelmaatstaven zijn geactualiseerd aan de hand van het rekenmodel van het Ministerie van BZK bij de septembercirculaire gemeentefonds 2023. Voor de groei van het aantal inwoners, woningen (inclusief WOZ-waarden) is gerekend met de aantallen zoals wij die hebben opgenomen ionze begroting. Het rekenen met een groei op de eenheden van de verdeelmaatstaven leidt tot een nadelig effect op de ontwikkeling van de uitkeringsbasis (zie toelichting hieronder punt 7).

Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 2 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

7. Ontwikkeling uitkeringsbasis: De algemene uitkering wordt op rijksniveau berekend op basis van de landelijke ontwikkeling van de verdeelmaatstaven zoals WOZ-waarden en aantallen bijstandsontvangers, inwoners, leerlingen, woningen, bedrijfsvestigingen, etc. Stijgen landelijk gezien bijvoorbeeld de aantallen inwoners en woningen en zouden de bedragen per inwoner en woning niet aangepast worden, dan zou er in totaal grotere algemene uitkering door het rijk uitgekeerd worden dan er beschikbaar is in het gemeentefonds. Dit kan niet, dus om dit verschil te overbruggen wordt de uitkeringsfactor aangepast. De uitkeringsbasis stijgt vooral als gevolg van ontwikkeling van het aantal bijstandsontvangers, inwoners 75+ met drempel, regionale en landelijke centrumfunctie, leerlingen voortgezet onderwijs Echter de ontwikkeling van de belastingcapaciteit (WOZ-waarden) zie ook punt 5 leidt tot een verlaging van de uitkeringsfactor. Per saldo ontwikkelt zich de uitkeringsbasis negatief. 8. Stelpost jeugdzorg: Het bedrag is in deze Septembercirculaire geactualiseerd door een aanpassing van de uitvoering van de Hervormingsagenda door het ministerie van VWS. In de meicirculaire was hiervoor nog geen effect / bedrag opgenomen. Ten opzichte van de opgenomen stelpost in de begroting heeft dit een negatief effect. 9.

Overig inclusief afronding: Betreft onder meer aanpassing ven de verdeelreserve, een uitname ten behoeve van mutaties in de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds en afrondingen. 1.2 In de circulaire zijn ook weer taakmutaties opgenomen. In de Septembercirculaire 2023 meldt het rijk ook weer een aantal mutaties op specifieke activiteiten. Deze leiden tot bijstelling in het gemeentefonds voor de gemeente Doetinchem. Voor de in deze raadsmededeling gepresenteerde ontwikkeling van het gemeentefonds wordt er gemakshalve vanuit gegaan dat de mutaties op deze specifieke activiteiten één op één worden door vertaald naar de budgetten voor deze activiteit. De gevolgen hiervan voor het financieel resultaat van onze begroting zijn per saldo 0. Bij de eindwijziging 2023 (jaarschijf 2023), de 1e Bestuurlijke Monitor 2024 (jaarschijf 2024) en de begroting 2025 (jaarschijven vanaf 2025) zal per taakmutatie worden afgewogen of de betreffende taakmutatie moet worden doorgegeven aan het betreffende product op het beleidsveld of ten gunste kan komen van de algemene middelen. In de volgende tabel worden de mutaties op specifieke activiteiten weergegeven.

Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 3 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

Tabel taakmutaties septembercirculaire 2023 t.o.v. meicirculaire 2023 bedragen x € 1.000

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13

Omschrijving Wsw inclusief Bonus Beschut Werk Wmo beschermd wonen Maatschappelijke opvang en OGGz Bijzondere bijstand en vroegsignalering Hulpmiddelen thuis laten staan Rijksvaccinatieprogramma Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg Aanpak laaggeletterdheid Regionale doelgroepen specifieke aanpak Begeleiding jongeren naar werk Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III) Regionale Energie Strategieën Veilig wonen Totaal

2023 120 60 168 0 1 0 0 0 68 0 6 0 7 430

2024 112 -75 168 173 1 14 172 -9 0 262 7 304 7 1.136

2025 104 0 168 0 2 15 104 0 0 0 7 304 7 711

2026 99 0 168 0 2 13 0 0 0 0 7 304 7 600

De afwijkingen worden kort toegelicht. 1. Wsw inclusief Bonus Beschut Werk: Betreft een compensatie Wet Minimum Loon (WML) Wsw. 2. Wmo beschermd wonen: Betreft loon- en prijsbijstelling 2023. 3. Maatschappelijke opvang en OGGz: Betreft een ophoging van de bedragen 2023 t/m 2027 met middelen AWBZ. 4. Bijzondere bijstand en vroegsignalering: Het kabinet stelt voor de jaren 2022 tot en met 2024 een bedrag beschikbaar om een stapeling van sociale en maatschappelijke problemen als gevolg van de hoge inflatie te voorkomen. Tot en met 2023 waren hiervoor al bedragen beschikbaar gesteld in het gemeentefonds. Voor 2024 wordt nu ook bedrag via het gemeentefonds aan gemeenten beschikbaar gesteld. 5. Hulpmiddelen thuis laten staan: De motie Westerveld (GroenLinks) en Bikker (Christen-Unie) verzoekt de regering om met betrokken partijen landelijke afspraken te maken over het behoud van hulpmiddelen thuis voor cliënten die verhuizen naar een instelling in de zin van de Wet langdurige zorg (Wlz) en aangeven thuis te willen logeren. Naar aanleiding van deze motie heeft het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) bestuurlijke afspraken gemaakt betrokken partijen. Onderdeel van deze bestuurlijke afspraken is dat de hulpmiddelen die vanuit de Wmo zijn verstrekt thuis blijven staan en gemeenten de financiering daarvan voortzetten. 6.

Rijksvaccinatieprogramma: Vanaf december 2019 krijgen zwangere vrouwen maternale kinkhoestvaccinatie aangeboden door de Rijksoverheid. Vanaf 1 januari 2024 wordt de uitvoering van deze maternale kinkhoestvaccinatie formeel overgedragen aan de gemeenten. Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 4 van 6

2027 94 0 168 0 2 14 0 0 0 0 7 304 0 589

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

Deze vaccinatie wordt dan toegevoegd aan de opsomming van vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) zoals genoemd in artikel 11, tweede lid, in het Besluit publieke gezondheid. 7. Loon- en prijsbijstelling Jeugdzorg: In deze circulaire worden de middelen voor de loon- en prijsbijstelling 2022 over de reserveringen jeugdzorg toegekend. 8. Aanpak laaggeletterdheid: Betreft een aanpassing 2024 van de decentralisatieuitkering laaggeletterdheid overeenkomstig de bijlage in de Septembercirculaire 2023 gemeentefonds. 9. Regionale doelgroepen specifieke aanpak: Het plan van aanpak 'Statushouders aan het werk' en de hervorming van de arbeidsmarktinfrastructuur van het ministerie van SZW beogen om de doelgroep statushouders en andere kwetsbare doelgroepen extra te ondersteunen om kansen die de arbeidsmarkt biedt te benutten. 10. Begeleiding jongeren naar werk: Met de Aanpak Jeugdwerkloosheid zetten gemeenten, scholen en hun partners zich in om kwetsbare jongeren te ondersteunen naar vervolgonderwijs of werk. De jongeren op wie de Aanpak Jeugdwerkloosheid zich primair richt hebben echter een structurele achterstand op de arbeidsmarkt. Het kabinet heeft derhalve besloten de tijdelijke maatregelen om te zetten in structurele wet- en regelgeving. Voor 2024 is wederom een bedrag toegevoegd aan het gemeentefonds. 11.

Europese richtlijn energieprestatie gebouwen (EPBD III): De algemene uitkering wordt vanaf 2023 structureel verhoogd in verband met de tweede herziening van de Europese richtlijn energieprestatie van gebouwen (EPBD III). De regeling heeft als doel om de energie-efficiëntie van gebouwen te verbeteren. Naar aanleiding van EPBD III is er een verplichting geïntroduceerd voor het documenteren van de energieprestatie van een installatie, voor het installeren van zelfregulerende apparatuur per verblijfsruimte en voor laadinfrastructuur voor elektrische auto’s. Ook zijn de eisen voor de energieprestatie van technische bouwsystemen en de keuring van verwarmingsinstallaties en airconditioningssystemen aangepast. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het toezicht en de handhaving. 12. Regionale Energie Strategieën: Een belangrijke mijlpaal in het Klimaatakkoord op weg naar 2030 is het opstellen, beleidsmatig verankeren en uitvoeren van de Regionale Energie Strategieën (RES). Voor de ondersteuning van dit belangrijke proces zijn door het Rijk middelen t/m 2023 incidenteel beschikbaar gesteld aan de RES-regio’s. Aangezien het RES-traject nog een doorlooptijd kent tot 2030 is er ook voor de komende jaren geld gereserveerd voor de ondersteuning van dit proces. Vanaf 2024 wordt er nu structureel geld beschikbaar gesteld.

Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 5 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2023-78)

13. Veilig wonen: De veiligheid van decentrale bestuurders is een vereiste voor het goed functioneren van het openbaar bestuur. Per 1 oktober 2023 wordt de werkgeversverantwoordelijkheid voor hun veiligheid daarom geëxpliciteerd met een wijziging van de Regeling rechtspositie decentrale politieke ambtsdragers. Vanuit het programma Weerbaar Bestuur wordt hier een tegemoetkoming tegenover gesteld voor 2023-2026. 1.3 Conform de gebruikelijke systematiek is in de begroting de Meicirculaire het uitgangspunt en betrekken we de uitkomsten van de Septembercirculaire niet bij de samenstelling van de begroting. Ten tijde van het samenstellen van de begroting 2024 was de Septembercirculaire 2023 nog niet ontvangen, waardoor deze ook niet in de begroting 2024 is verwerkt. Dit is conform de systematiek zoals we deze altijd hanteren. Vervolg De gevolgen van deze circulaire voor 2023 verwerken wij in de eindwijziging 2023. Voor 2024 tot en met 2027 komen deze terug in de 1e bestuurlijke monitor 2024 en de begroting 2025. Bijlage Septembercirculaire gemeentefonds 2023

Documentnummer: 1664893 / 1830178 Inlichtingen bij: B. Veeloo Telefoonnummer: (0314) 377 233

Pagina 6 van 6