2021-30 Laatste besluitvorming voor publicatie regionale aanbesteding Jeugdhulp en Wmo 2022.pdf

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

Onderwerp: Portefeuillehouders: Datum:

Laatste besluitvorming voor publicatie van de regionale aanbesteding Jeugdhulp en Wmo 2022 Wethouder Sluiter en wethouder Langeveld 25 maart 2021

Kennis te nemen van De laatste besluitvorming voor publicatie per 1 april 2021 van de aanbesteding Jeugdhulp en Wmo 2022. Context In de Achterhoek werken gemeenten en zorgaanbieders aan een optimale uitvoering van de Jeugdhulp en Wmo (incl. Wonen). Na de transitie en de eerste transformatiestappen maken we een nieuwe en grote stap om uitvoering te geven aan het realiseren van de transformatie. Een belangrijk onderdeel is de nieuwe wijze van inkoop, die per 1 januari 2022 leidt tot een resultaatgerichte werkwijze. De nieuwe inkoop is hiervoor geen doel op zich maar een instrument om te komen tot een optimale uitvoering van de taken en verantwoordelijkheden om een belangrijke bijdrage te leveren aan de transformatie van het Achterhoekse zorglandschap. De uitgangspunten hiervoor zijn al eerder vastgesteld en zijn gericht op ‘kantelen naar preventie’, ‘resultaat van de zorginzet voorop’, ‘zakelijk partnerschap opdrachtgever en opdrachtnemer’, ‘focus op prestaties van zorgaanbieders en resultaten voor cliënt’, ‘langjarige contracten voor een duurzaam en betaalbaar zorgstelsel in de Achterhoek’ en ‘financiering gekoppeld aan resultaatafspraken. Concreet betekent het meer ruimte voor de aanbieder als professional, die straks niet meer voor iedere bijstelling van zijn dienstverlening een gewijzigde indicatie hoeft aan te vragen.

De aanbieder verbindt zich aan het behalen van een resultaat voor de cliënt en kan daarbij zelf, met de cliënt, bepalen hoe dit het beste gerealiseerd kan worden. Daarbij wordt niet langer beschikt en afgerekend op producten, maar op dienstverlening die voor de cliënt de juiste resultaten oplevert en vooraf gestelde doelen realiseert. De gemeente heeft vanuit de toegangsfunctie de regie op de voortgang van de resultaten, en monitort deze periodiek met de cliënt en de aanbieder. Worden de resultaten behaald? Is de cliënt tevreden? Daarmee ontstaat meer contact in de driehoek cliënt, aanbieder en gemeente. Hierin staat de vraag van de cliënt (nog meer dan voorheen) centraal met een heldere rolverdeling tussen gemeente en zorgaanbieder (gemeente is van het ‘wat”, de zorgaanbieder is van het ‘hoe”). Een flink aantal zaken is al uitgewerkt en in gang gezet. De Achterhoekse colleges hebben in maart 2021 de laatste wezenlijke besluiten genomen, waarna per 1 april a.s. de aanbesteding wordt gepubliceerd. De beoogde gunning is 1 oktober 2021 en per 1 januari 2022 gaan de nieuwe werkwijze en contracten van start. Kernboodschap Met deze raadsmededeling informeren we u over de laatste genomen besluiten gericht op de bekostigingsmodellen, financiële governance en de laatste essentiële uitwerkingen voor publicatie en start van de aanbesteding.

De eerste fase van de aanbesteding is de zogenoemde selectiefase. Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 1 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

Bekostigingsmodellen en financiële governance De colleges van de Achterhoekse gemeenten hebben definitief de bekostigingsmodellen gericht op lumpsumfinanciering vastgesteld voor de nieuwe inkoop vanaf 1 januari 2022. Deze bekostigingsmodellen zijn vastgesteld voor de onderdelen van deze aanbesteding. Voor jeugdhulp zijn dat: Integrale Ambulante Jeugdhulp (IAJ), Gezin- en Woonvormen (GWV) en Hoog Complex met Verblijf (HCV). De onderdelen voor Wmo van deze aanbesteding zijn Ondersteuning, Wonen en Logeren. Overige onderdelen waarvoor de gemeenten een wettelijke verantwoordelijkheid hebben vanuit de Jeugdwet en de Wmo worden op basis van andere inkoop- of subsidieovereenkomsten uitgevoerd en gefinancierd. De keuze voor een lumpsumsystematiek sluit aan op de visie van het Sociaal Domein Achterhoek, en draagt bij aan de het behalen van de transformatiedoelstellingen als meer samenwerking en afschaling van zorg. Deze vorm van bekostiging biedt ruimte voor innovatie en nieuwe initiatieven en draagt bij aan kostenbeheersing en meer inzicht en mogelijkheden om te sturen op de zorguitgaven. De systematiek voor het bepalen van de lumpsum baseren we op het inkoopresultaat minus een percentage ten behoeve van onvoorziene en/of innovatiekosten.

We gaan in de Achterhoek over op een nieuwe werkwijze waarbij het zinvol is een bedrag te reserveren voor onvoorziene kosten, dan wel voor innovatiekosten die samenhangen met of voortvloeien uit de nieuwe werkwijze. Ervaringen elders in het land bevestigen dat dit nodig is. Voor de lumpsumbedragen die we gaan vaststellen per aanbieder hebben we besloten een bandbreedte, zijnde een marge tussen de onderprestatie en bovenprestatie van aanbieders waar geen aanpassing van de afspraken kan plaatsvinden, te hanteren. Hierdoor worden risico’s niet eenzijdig bij de aanbieder gelegd. Dit is vanuit partnerschap passend en uit juridisch oogpunt nodig. Dit betekent dat als de daadwerkelijke leveringen van aanbieders vallen binnen de bandbreedte, het verstrekte lumpsum-bedrag niet wordt aangepast. Wanneer er boven of onder de bandbreedte wordt geleverd wordt het lumpsumbedrag van de aanbieder wel naar boven of beneden bijgesteld. Vanuit de vastgestelde visie(s), uitgangspunten en de effecten voor aanbieders en gemeenten hebben we besloten te kiezen voor een afrekening met de aanbieders op regionaal niveau. Dat wil zeggen een regionale afrekening met de aanbieder gevolgd door een zakelijke afrekening tussen de over -en onderschrijdende gemeenten met een bandbreedte. Dit betekent dat we aan de achterkant als gemeenten met elkaar afrekenen, conform daadwerkelijke leveringen.

Op deze manier blijft de administratieve lastendruk voor de zorgaanbieder zoveel mogelijk beperkt. Om toch ervaring op te doen met een andere wijze van afrekening, wordt door twee gemeenten (Oost Gelre en Winterswijk) een pilot uitgevoerd die maximaal 2 jaar loopt. De ervaringen worden meegenomen in de evaluatie van deze aanbesteding in 2024. Laatste uitwerkingen voor publicatie van de aanbesteding en start van de selectiefase Op basis van de genomen besluiten door de colleges van B&W van de Achterhoekse gemeenten (d.d. 24-11-2020, 02-02-2021, 02-03-2021 en 23-03-2021), volgt de aanbestedingsprocedure. Deze start met de selectiefase. Hiervoor wordt een Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 2 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

selectieleidraad opgesteld. In ons laatste besluit van 23 maart 2021 hebben we de Notitie “Laatste uitwerking regionale inkoop Jeugdhulp en Wmo” vastgesteld (zie bijlage). Op basis van deze notitie hebben we expliciet de volgende besluiten genomen: - De beschrijving van de dienstverlening voor de (sub)segmenten Jeugdhulp en Wmo en daarmee ook de definitieve sub-segmenten Wmo vast te stellen; - De selectiecriteria, de weging en de wijze van beoordeling voor de segmenten Jeugdhulp en Wmo vast te stellen; - De algemene minimumeisen voor alle inschrijvingen vast te stellen; - De aantallen te contracteren partijen (met bandbreedte) per (sub)segment voor Jeugdhulp en Wmo, inclusief de wachtkamer constructie voor dekkend aanbod vast te stellen; - Een bepaling op te nemen in de selectieleidraad om toe te passen bij mogelijke hiaten in het aanbod voor het segment Gezin- en Woonvormen binnen het perceel Jeugdhulp; - De uitgangspunten voor de overgang van cliënten en het cliëntenperspectief vast te stellen; - De uitgangspunten voor Social Return On Investment (SROI) voor deze aanbesteding vast te stellen; - Een gelijke werkwijze te hanteren voor het leveren van vervoer voor de percelen Jeugdhulp en Wmo, waarbij de aanbieder in de selectiefase een keuze maakt; - Het richtinggevende financiële kader voor deze aanbesteding vast te stellen - Het Kwaliteitskader en Beleidsregels Handhaving en

Naleving Jeugdwet en Wmo 2015 voor deze aanbesteding vast te stellen en deze ook te betrekken bij de wijziging van de verordeningen Jeugdhulp en Wmo in het najaar 2021; - De wijze voor de aanbesteding van de ziekenhuiszorg (onderdeel Jeugdwet) vast te stellen; In bijgaande notitie zijn de hierboven genoemde besluiten inhoudelijk toegelicht. Met deze aanbesteding gaan we inhoudelijk en financieel over naar een andere werkwijze. De doelstellingen die we hebben vastgesteld hiervoor zijn gebaseerd op de gezamenlijke visie en zijn leidend voor het beschrijven van de dienstverlening per segment en subsegment voor de percelen Jeugdhulp en Wmo. Met de beschrijving van de dienstverlening wordt per (sub)segment gedefinieerd wat verwacht wordt van de dienstverlening. Hiermee wordt de huidige werkwijze, gericht op inzet van producten met een prijs per product, losgelaten. Dit is één van de kenmerkende veranderingen die we met deze nieuwe inkoop realiseren. Een andere wezenlijke verandering hebben we hierboven al beschreven en zijn de bekostigingsmodellen en de financiële governance. De financiële effecten van onze besluiten over de bekostigingsmodellen, de financiële governance en het richtinggevende financiële kader voor deze aanbesteding, passen binnen de financiële kaders, die u via de (meerjaren)begroting hebt vastgesteld.

Dit wordt met u als raad gedeeld en/of aan u voorgelegd via de vaste momenten van de P&C cyclus. Een derde belangrijke verandering is het overgaan naar langlopende contracten gericht op duurzaam partnerschap met een beperktere groep aanbieders. Voor de selectie van deze aanbieders zijn selectiecriteria, minimumeisen en randvoorwaarden opgesteld. Allen gebaseerd op de vastgestelde doelstellingen en uitgangspunten voor deze aanbesteding. Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 3 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

Hierbij is voor de selectiecriteria een weging vastgesteld. Per segment is bepaald welk criterium welke weging moet krijgen, passend bij het segment en rekening houdend met het eerder genomen besluit over lokale binding en samenwerkingsbereidheid. We hebben als colleges van de Achterhoekse gemeenten besloten te kiezen voor een minimum aantal zorgaanbieders per segment en sub-segment en een maximum aantal zorgaanbieders per segment en sub-segment. Op deze manier zorgen wij ervoor voor een beheersbaar zorglandschap met een dekkend zorgaanbod. Om dit te borgen, ook gezien de verschillende specialismen, wordt gewerkt met een zogenaamde wachtkamerconstructie. Hiermee kan in de gunningsfase gekozen worden voor het minimum aantal of het maximum aantal aanbieders per (sub)segment. Hierbij is het zo dat aanbieders kunnen inschrijven en geselecteerd kunnen worden voor het leveren van dienstverlening in meerdere (sub)segmenten. Voor bepaalde dienstverlening wordt dit bewust gevraagd en/of worden aanbieders hiertoe gestimuleerd om dit, al dan niet in samenwerking met elkaar, te leveren in het belang van een passend aanbod voor de cliënten. Het ander belangrijk uitgangspunt dat we benadrukken is dat we met deze aanbesteding maximaal willen inzetten op het werken vanuit het perspectief van cliënten en professionals, die veel in contact staan met deze cliënten.

Aan de aanbieders zal gevraagd worden in de gunningsfase hieraan extra aandacht te besteden in hun offerte. Voor de overgangsperiode wordt voorgesteld een zorgvuldige keus te maken zodat er geen cliënten tussen wal en schip vallen. Hierbij zal specifiek aandacht zijn voor cliënten met een huidige indicatie voor een woon-/verblijfsvorm. De uitgangspunten voor de overgangsperiode hebben we vastgesteld, maar om tot een zorgvuldige keus te komen voor het bepalen van een overgangsperiode, is het nodig dit op uitvoerbaarheid te bezien (aan de kant van gemeenten en aanbieders). En de periode voor overgang van cliënten zowel juridisch als financieel te laten uitwerken en doorrekenen. Hiervoor worden twee scenario’s uitgewerkt die tegelijkertijd met de gunningsleidraad worden voorgelegd aan het Poho Sociaal. Tot slot hebben we voor deze aanbesteding het Kwaliteitskader en de beleidsregels Handhaving en Naleving Jeugdwet en Wmo 2015 vastgesteld. Het kwaliteitskader beschrijft wat de gemeenten onder kwaliteit verstaan en op welke wijze de gemeenten verwachten dat de kwaliteitsaspecten in de praktijk toegepast worden. Het kwaliteitskader heeft een inleidend deel waarin beschreven wordt welke kaders en opvattingen van invloed zijn op het begrip Kwaliteit. En er is een hoofdstuk Toetsing, waarin kwaliteit in concreet uitvoerbare handelingen beschreven wordt.

Het kwaliteitskader managet de verwachtingen van de gemeenten jegens de aanbieders en het ondersteunt daarmee de naleving van de overeenkomst. De beleidsregels beschrijven de mogelijke consequenties en handelswijze van de gemeenten wanneer het kwaliteitskader of wettelijke regels van Wmo 2015 of Jeugdwet niet worden nageleefd. In het najaar 2021 worden dit kwaliteitskader en de beleidsregels betrokken bij de wijziging van de verordening(en) Wmo en Jeugdhulp, zodat deze hierin geborgd kunnen worden.

Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 4 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

Vervolg Proces Op basis van de besluitvorming door de Achterhoekse gemeenten gaat het proces van de aanbesteding Jeugdhulp en Wmo 2022 als volgt verder: - 1 april publicatie aanbesteding, - 23 mei sluiting inschrijving selectiefase, - 2 juli publicatie uitkomsten selectiefase en publicatie gunningsleidraad, - 22 augustus sluiting indiening offertes geselecteerde inschrijvers, - 1 oktober beoogde gunning aanbesteding, - 7 oktober ondertekening contracten, - 1 januari 2022 startdatum nieuwe werkwijze en ingangsdatum nieuwe contracten. Waar nodig worden in bovengenoemd tijdspad op onderdelen nog besluiten voorgelegd aan de colleges van B&W van de Achterhoekse gemeenten. We bekijken op die momenten tevens of en hoe we via onze actieve informatieplicht ook u als raad hierover kunnen informeren. Communicatie Contactverbod Op 1 april wordt de selectieleidraad voor de regionale aanbesteding Jeugdhulp en Wmo gepubliceerd. Zorgaanbieders die voornemens zijn om in te schrijven, mogen uitsluitend via Negometrix (systeem dat hiervoor gebruikt wordt) vragen stellen/communiceren over de aanbesteding. Dat betekent dat, wanneer zij contact zoeken met vertegenwoordigers van gemeenten (raadsleden, bestuurders, managers, medewerkers uit het ambtelijk apparaat of medewerkers van de Toegang) het risico lopen te worden uitgesloten van deze aanbesteding.

Het is dan ook van groot belang om dergelijke situaties te vermijden door niet in gesprek te gaan met zorgaanbieders over de aanbesteding, stringente en duidelijke kaders te stellen voor gesprekken die over andere onderwerpen gaan en te vermijden om een voorkeur uit te spreken voor een zorgaanbieder of een mening te geven over de uitkomst van de aanbesteding. Nieuwsbrief en persbericht Via nieuwsbrieven wordt periodiek naar de gecontracteerde zorgaanbieders gecommuniceerd. Gemeenteraden en betrokken medewerkers van de gemeenten ontvangen deze nieuwsbrieven eveneens. Op de website www.sociaaldomeinachterhoek.nl is een inkooppagina voor (professionals van) zorgaanbieders beschikbaar en is een set aan veel gestelde vragen (FAQ’s) gepubliceerd. Op basis van de collegebesluiten van de Achterhoekse gemeenten is een persbericht gemaakt (zie bijlage), die gepubliceerd wordt op www.sociaaldomeinachterhoek.nl. Daarnaast zal op basis van de laatste besluiten voor publicatie en start van de aanbesteding dit persbericht vanuit het Sociaal Domein Achterhoek naar de media worden gestuurd. In het persbericht is opgenomen wat de nieuwe werkwijze in de Achterhoek op hoofdlijnen betekent voor de cliënt. Daarmee maken we eerste stap met de algemene cliëntcommunicatie. De nadere uitwerking van deze communicatie volgt later, omdat de cliëntcommunicatie met name in een latere fase aan de orde komt.

Namelijk wanneer het verhaal verteld kan worden wat de nieuwe werkwijze concreet betekent voor cliënten (richting implementatiefase). Tot slot, werken we, in de lijn van de eerdere

Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 5 van 6

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-30)

informatieplaten, aan een informatieplaat met het totale Achterhoekse model en een filmpje. Bijlagen 1. Notitie laatste uitwerkingen voor publicatie regionale aanbesteding Jeugdhulp en Wmo 2022 2. Persbericht 25 maart 2021

Documentnummer: 1410522 / 1595012 Inlichtingen bij: S. Büter Telefoonnummer: (0314) 377 327 Pagina 6 van 6