2021-10 Voortgang aanpak coronacrisis.pdf

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Onderwerp: Portefeuillehouder: Datum:

Voortgang aanpak coronacrisis gemeente Doetinchem Het college 26 januari 2021

Kennis te nemen van De voortgang van onze werkzaamheden en de ondersteuning hierbij van het Rijk en provincie om de impact van de coronacrisis te beperken. Context De coronacrisis heeft sinds maart grote invloed op het leven van Doetinchemmers. Onze inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en ook de gemeente ervaren dagelijks directe en indirecte gevolgen van de crisis, zowel waar het gaat om hun gezondheid, hun mogelijkheden om te werken of te leren en de sociale activiteiten. Het verdere verloop van de crisis is helaas onduidelijk en de middellange maatschappelijke en economische gevolgen zijn lastig in te schatten. Wij houden op verschillende manieren nauw contact met zoveel mogelijk mensen van jong tot oud, ondernemers en instellingen in onze gemeente. Over de effecten die zij ervaren van de maatregelen en het perspectief voor hun toekomst. Omdat we in deze uitzonderlijke tijd niet alles van te voren kunnen overzien, vraagt dit van een ieder en ook van ons de nodige flexibiliteit. Hierbij anticiperen wij zo goed mogelijk op ontwikkelingen en handelen zo snel als mogelijk.

Deze raadsmededeling is een vervolg op hetgeen we u in raadsmededeling 2020-31 (Voortgang maatregelen coronacrisis) van 25 maart, raadsmededeling 2020-48 (Voortgang van de Coronacrisis in Doetinchem) van 28 april en raadsmededeling 2020-118 (Actualisatie Corona-risicoanalyse oktober 2020) van 27 oktober hebben medegedeeld. Daarnaast bent u via de reguliere bestuurlijke monitor, de Kadernota en Begroting 2021 op de hoogte gehouden van de (financiële) voortgang en consequenties van de corona-aanpak. Het overzicht is zo compleet en geactualiseerd mogelijk ( tot en met 18 januari 2021) en geeft informatie over de Doetinchemse situatie. Ook gaat het in op toezeggingen naar aanleiding van de door u gestelde vragen bij de informatieve bespreking van de Actualisatie van corona-risicoanalyse oktober 2020. In deze raadsmededeling leest u per begrotingsprogramma wat wij als gemeente met de ondersteuning hierbij van het Rijk en de provincie doen om de consequenties van de coronacrisis te beteugelen. Deze raadsmededeling biedt een overzicht op hoofdlijnen. Kernboodschap Doetinchem kent tijdens de tweede coronagolf een hoge besmettingsgraad. De situatie in onze regio is vanaf oktober 2020 zorgelijk tot zeer zorgelijk. Het beeld is dat alle organisaties er op dit moment in slagen mensen in een kwetsbare positie goed en snel te helpen.

Maar we zien ook dat alle vitale functies door de duur van de crisis zwaar onder druk komen te staan. Onderstaand gaan we in op de huidige situatie per begrotingsprogramma.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 1 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Doetinchem centrumstad Economie Veel van onze ondernemers worden hard getroffen; de horeca, onze binnenstad en ook overige bedrijven in onze stad. Gelukkig ontvangen wij ook signalen van bedrijven die het goed (blijven) doen en niet afhankelijk zijn van Rijksregelingen. Binnenstad De horeca en de detailhandel in de binnenstad staan onder druk. Via het binnenstadbedrijf is er een tweewekelijkse bestuurlijke afstemming met deze groep ondernemers. We ondersteunen de ondernemers waar mogelijk. Denk hierbij o.a. aan het verruimen van de laad-los tijden voor bezorgdiensten in het voetgangersgebied. Faillissementen/schuldregelingen De steunmaatregelen van het Rijk (NOW, TOZO, TOGS, MKB borgstelling) lijken voor onze ondernemers doeltreffend. Op basis van de tot en met het tweede kwartaal 2020 beschikbare CBS data ten opzichte van dezelfde periode in 2019 zien we ondanks de coronacrisis in 2020een lager aantal faillissementen. Dit geldt ook voor de overige Achterhoekse gemeenten. Naast het inzicht in het totaal van de faillissementen heeft uw raad gevraagd naar specifiek de faillissementen in de horeca. Er zijn vanuit de horeca in de binnenstad van Doetinchem (nog) geen signalen van faillissementen. Parkeren Zoals aangegeven in de vorige actualisatie van de corona risicoanalyse verwachten we over de tweede helft van 2020 minder inkomsten op het parkeerproduct.

De verwachting is dat door het aanscherpen van de beperkende maatregelen; waaronder het sluiten van de horeca en de lockdown met de sluiting van de niet-essentiële winkels in de decembermaand, de parkeertarieven en de naheffingen voor de tweede helft van het jaar met € 385.000 zullen achtergebleven. Bij de Jaarrekening 2020 weten we het precies. In samenhang met het punt openbare orde en veiligheid /handhaving is het aantal uitgeschreven naheffingsaanslagen voor betaald parkeren in 2020 1654 stuks lager dan in 2019. Openbare orde en veiligheid / handhaving Vanaf medio maart 2020 houden we (via de BOA’s bij Buha) toezicht op de handhaving van de opeenvolgende Noodverordening COVID-19 van de VNOG. Vanaf 1 december geldt de Tijdelijke wet maatregelen COVID-19 (Twm) waarop we handhaven. Als gevolg van het afnemende parkeervolume nemen ook de controles op het parkeren af. Deze uren worden nu ingezet ten behoeve van de controle op de naleving van de Covid-19 richtlijnen. Controles bestaan uit veelvuldig/regelmatig toezicht op de speerpunten van de Noodverordening en nu dus de Twm alsmede informatieve en handhavende gesprekken. Warenmarkt De warenmarkt is goed bezocht en daardoor een belangrijk aandachtspunt. Tijdens elke markt wordt toezicht gehouden op de hygiëne- en afstandsmaatregelen die van kracht zijn.

De onderlinge samenwerking en afstemming tussen de marktkooplui en marktmeester verloopt goed.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 2 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Afhankelijk van de duur van de beperkende maatregel in 2021, waarbij het niet is toegestaan voor de non-food om deel te nemen aan de markt, zal dit een negatief effect hebben op de inkomsten uit de marktgelden. Sterke samenleving Onderwijs en opvang Met het ingaan van de tweede lockdown zijn de scholen voor basis-, voorgezet, middelbar en hoger beroepsonderwijs, met uitzondering van de examenklassen en praktijklessen, wederom gesloten. Net zo als tijdens de eerste golf is er intensief contact met de schoolbesturen en de kinderopvangorganisaties om de opvang te organiseren voor kinderen met ouders in cruciale beroepen of met een kwetsbare thuissituatie. Ook in Doetinchem herkennen we de landelijke tendens dat er in deze lockdown meer gebruik gemaakt wordt van de noodopvang. Bij de septembercirculaire zijn ter compensatie van de kosten (€ 73.000) voor de noodopvang van kinderen van ouders met een cruciaal beroep middelen ter beschikking gesteld. Cultuur en culturele instellingen Na een periode van beperkte openstelling hebben de culturele instellingen hun deuren weer moeten sluiten. Dit heeft voor het merendeel van de instellingen grote financiële consequenties. Op de bibliotheek heeft het een beperktere impact. Door haar creatieve manier van werken heeft zij er voor gezorgd dat bewoners boeken kunnen blijven lenen.

Als gemeente staan we in nauw contact met onze culturele instellingen en worden we op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen. In 2021 zal er ook rekening gehouden moeten worden met een nadelig resultaat. De prognoses hiervoor worden op dit moment gemaakt. Net als in 2020 worden er ook voor 2021 vanuit het Rijk middelen beschikbaar gesteld om de culturele infrastructuur te ondersteunen. Voor de gemeente Doetinchem gaat het om een bedrag van € 500.000. Dit bedrag is meegenomen in de decembercirculaire 2020. Vanuit de culturele sector wordt door grote en kleine organisaties al een beroep gedaan op deze steun. Als gemeente brengen we deze steunvragen in kaart om deze middelen zo goed en eerlijk mogelijk snel in te kunnen zetten. Daarnaast zijn we, als regio Achterhoek, met de provincie Gelderland in gesprek over de financiële ondersteuning die vanuit de Provincie nodig is voor het in stand houden van de culturele infrastructuur en de podiumkunsten. Sport Op dit moment is er voor het beoefenen van sport weinig ruimte. Sinds de strenge lockdown van 15 december is het sporten in binnenruimtes niet toegestaan. Sporten in de buitenruimte is onder voorwaarden voor volwassenen mogelijk. Voor topsport en de jeugd onder de achttien jaar gelden uitzonderingen.

Sportbedrijf Doetinchem, Buha (buitensportvelden) en gemeente hebben contact met sportverenigingen om inzichtelijk te krijgen hoe verenigingen ervoor staan (financieel en organisatorisch) en welk aanbod zij hun leden op dit moment bieden. Sportverenigingen worden gestimuleerd om activiteiten voor de jeugd zoveel mogelijk door te laten gaan. De verplichte sluiting van de binnensport en de zwembaden heeft grote financiële gevolgen voor Sportbedrijf Doetinchem. De inkomsten uit verhuur en entreegelden van Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 3 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

zwembad Rozengaarde drogen op. In de tweede bestuurlijke monitor 2020 zijn deze risico’s opgenomen. Ook in 2021 zal rekening gehouden moeten worden met een nadelig resultaat (over in ieder geval de eerste maanden). De Rijksoverheid heeft bekend gemaakt dat voor de periode oktober tot en met december 2020 opnieuw budget is vrijgemaakt voor twee steunmaatregelen, te weten: - Tegemoetkoming amateursportorganisaties (TASO); - Tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties (TVS). Daarnaast is ook bekend geworden dat het Rijk € 100 miljoen beschikbaar stelt voor de instandhouding van zwembaden en ijsbanen. Deze uitkering heeft in eerste instantie betrekking op de periode 1 maart t/m 31 december 2020. De verwachting is dat in maart 2021 meer duidelijkheid komt over de inhoud van deze regelingen en dat de regelingen tegen die tijd opengesteld zullen worden. Evenementen Evenementen zijn verboden zo lang de strenge lockdown geldt (in ieder geval tot 9 februari 2021). In de tweede bestuurlijke monitor 2020 is aangegeven dat de subsidieverstrekkingen op evenementen een voordeel opleveren (omdat er in 2020 nu eenmaal veel minder evenementen zijn gehouden), maar dat de legesopbrengsten achterblijven. Afhankelijk van de duur van de beperkende maatregelen als gevolg van de coronacrisis zal dit ook in 2021 een effect hebben.

Zorg en Ondersteuning, Buurtplein Vanuit onze verantwoordelijkheid en betrokkenheid richting inwoners is de locatie Bergzicht van Buurtplein elke ochtend open voor inloop. Zowel op de wijkcentra als op Bergzicht vinden binnen ook daar geldende maatregelen en extra hygiëne / afstandsmaatregelen nog steeds ook afspraken met cliënten plaats. De laatste maanden melden vooral de Jeugd en gezinswerkers (JGW-ers) toenemende problematiek in gezinnen. Dit is een beeld dat ook landelijk wordt herkend. De laatste maanden is veel extra ingezet op overlastgevende jongerengroepen, vooral in de wijken Overstegen en De Huet. Het Jongerencentrum in de Gruitpoort heeft daarom tijdens de kerstvakantie gezorgd voor de opvang voor jongeren. Daarnaast is een extra stedelijk jongerenwerker gestart bij het JIT. Ook is er aandacht voor het risico van vereenzaming. Niet alleen via het netwerk van de buurtcoaches, maar ook door vrijwillige inzet vanuit de samenleving. Een voorbeeld hiervan zijn de activiteiten vanuit Lang Leve de Kunst en Noaberschap voor thuiswonenden ouderen die, met inachtneming van de corona richtlijnen, worden gecontinueerd. Websitebezoekers van Buurtplein kunnen rechtstreeks (indien gewenst anoniem) drie keer per week chatten met een buurtcoach tussen 15.00 en 16.00 uur. Het tijdstip in de middag is vooral gericht op jongeren/jongvolwassenen.

Hier wordt in toenemende mate gebruik van gemaakt. Sociaal Domein en compensatieregeling Corona heeft ook impact op organisaties in het sociaal domein en de zorg en ondersteuning voor onze inwoners. Continuïteit van zorg en ondersteuning blijft een belangrijk aandachtspunt. Uitgangspunt is dat dit gebeurt op de reguliere wijze waar mogelijk en op alternatieve wijze waar nodig. Hierover staan wij in goed contact met de zorgaanbieders en verschillende organisaties in het sociaal domein. Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 4 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Ook in tijden van corona loopt de reguliere ondersteuning en (maatwerk)zorg door. Corona vraagt veel van organisaties en het kan bijvoorbeeld noodzakelijk zijn om de zorg op een andere passende wijze in te richten. Om in de eerste fase van de coronacrisis in 2020 zoveel als mogelijk de (financiële) onzekerheid voor de continuïteit weg te nemen gold er tot juli 2020 een compensatieregeling voor Wmo- en Jeugdhulpaanbieders om bestaande afspraken en bijbehorende bekostiging te borgen. Een voorschot op deze middelen ad €185.000 is verkregen bij de meicirculaire en verwerkt in de tweede bestuurlijke monitor. In opdracht van de ministeries van Volksgezondheid Welzijn en Sport, Financiën, Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten is een onderzoek naar de omvang van de totale meerkosten in het sociaal domein uitgevoerd. Op basis van dit onderzoek is bij de decembercirculaire 2020 een aanvullend bedrag beschikbaar gesteld. Participatiewet Er is op dit moment sprake van een gestage toename in het aantal bijstandsaanvragen. Het aantal Doetinchemmers met een uitkering participatiewet (1233 eind december 2020) is ongeveer 2% hoger dan een jaar geleden. Dit betreft het saldo, maar er is nog altijd sprake van flinke in- en uitstroom.

Wanneer wij de landelijke ontwikkeling van het bijstandsvolume vergelijken met de gerealiseerde ontwikkeling van Laborijn, dan zien wij wel dat de ontwikkeling bij Laborijn sinds het derde kwartaal weer wat positiever is dan landelijk. In financiële zin is in verband met deze landelijke toename het budget BUIG wat we krijgen van het Rijk in september naar boven bijgesteld, waardoor de verwachting is dat er in 2020 geen grote nadelen zullen ontstaan. In 2021 wordt een nog grotere toename in het aantal bijstandsaanvragen verwacht. De op 12 januari aangekondigde verlenging van de lockdown heeft naar verwachting ook economisch een doorwerking. In 2021 wordt een hoger aantal aanvragen in het kader van de Bijstand voor zelfstandigen (Bbz) verwacht (na de TOZO 4 die tot 1 juli 2021 loopt). De financiële consequenties hangen samen met de bijstelling van het macrobudget 2021. Met betrekking tot de detachering in het kader van de Sociale werkvoorziening (SW) houdt Laborijn vooralsnog vast aan de planning van het herstelplan (in twee jaar tijd weer naar 80% gedetacheerd). Om dat resultaat eind 2022 te realiseren moet Laborijn eind dit jaar groeien richting de 72%. Eventuele verstoringen of vertragingen verwacht Laborijn op te kunnen vangen met de landelijke compensatieregeling.

Tozo Zelfstandig ondernemers die als gevolg van het coronavirus in de problemen zijn gekomen kunnen sinds maart bij Laborijn een aanvraag indienen met betrekking tot de maatregelen inkomensondersteuning levensonderhoud en een lening voor bedrijfskapitaal. Deze twee vormen van ondersteuning vallen onder de ‘Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers’ (Tozo). In totaal heeft Doetinchem in het kader van deze tijdelijke overbruggingsregeling, ruim € 9 miljoen van het Rijk ontvangen voor de uitvoering van de regeling. Sinds 1 oktober geldt de Tozo 3. Een belangrijke aanvulling binnen de regeling, in vergelijking met Tozo 1 en 2, is dat er fors meer aandacht is voor het ondersteunen van de aanvrager. Laborijn heeft deze dienstverlening in november al grotendeels ingericht.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 5 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Ondernemers die Tozo 3 aanvragen kunnen in het aanvraagproces direct aangeven of ze behoefte hebben aan extra ondersteuning. Inzet op werk Er zijn op dit moment diverse regionale projecten die gericht zijn op het stimuleren van werkenden en werkgevers op het gebied van werkbehoud en mobiliteit. In de memo Regionale projecten arbeidsmarkt Achterhoek is dit toegelicht. Dit betreft o.a. het Achterhoeks fonds voor talentontwikkeling, de Rode Loper aanpak voor jongeren en de Doetinchemse agenda Perspectief op werk. In 2021 ontvangt de arbeidsmarktregio Achterhoek van het Rijk extra middelen voor het inrichten van een mobiliteitsteam voor de begeleiding van werk naar werk. Werkgevers (NOW 3) met problemen, die zich melden bij het UWV, worden doorgeleid naar het Werkgeversservicepunt (WSP). Dit betreft met name midden- en kleinbedrijven. Inwoners met financiële ondersteuning De financiële ondersteuning vanuit Bureau voor Financiële Ondersteuning (BvFO) wordt gecontinueerd. De intakes en afspraken worden (telefonisch en digitaal) opgepakt. We blijven extra inzetten op het onder de aandacht brengen van onze dienstverlening omdat we verwachten dat meer inwoners in de financiële problemen komen. Dit doen we als gemeente in nauwe samenwerking met Laborijn en het project Rondkomers. Het maakt niet uit waar inwoners zich melden. We ondersteunen ze altijd.

Vanaf 1 februari 2021 gaan we de Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijke Kosten (TONK) uitvoeren. Deze regeling is voor mensen die door omstandigheden in ernstige financiële problemen dreigen te komen en geen gebruik kunnen maken van de bestaande steunmaatregelen. Toename aantal mensen dat met een hulpaanvraag aanklopt Vanaf september 2020 zien we een stijging van het aantal mensen dat zich met een hulpvraag meldt. Ten opzichte van het aantal aanmeldingen schulddienstverlening in 2019 zitten we op het moment van het opstellen van deze actualisatie (december’20) op een stijging van ruim 15%. Het is moeilijk vast te stellen of deze stijging alleen te relateren is aan het coronavirus. Dit geldt ook voor de extra 40 intakes op de schuldsaneringen die BvFO in 2020 meer heeft gehad dan in 2019. Voor 2021 wordt wel een toename van het aantal mensen met een (financiële) hulpvraag verwacht. Veranderende leefomgeving Vergunningen De aanvragen bouwvergunning, kappen, standplaatsen blijven tot nu binnenkomen op het niveau van voor de coronacrisis. Ook de grotere ruimtelijke initiatieven blijven binnenkomen. Voor 2020 wordt geen direct effect verwacht op woningbouw en grondexploitaties en vooralsnog wordt dit ook niet voor 2021 verwacht. Begraven In deze bijzondere periode is het juist belangrijk om de nabestaanden een extra hand te bieden tijdens een uitvaart.

De medewerkers van BUHA zoeken de mogelijkheden van wat juist nu wel kan, vanzelfsprekend binnen de regels van het RIVM. Een extra detail, een extra gebaar, maakt zeker nu, een wereld van verschil voor nabestaanden. Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 6 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

De begrafenissen in Doetinchem worden uitgevoerd binnen de corona-protocollen. Er is voldoende capaciteit om begrafenissen goed te laten verlopen. Afval inzameling De huis aan huis inzameling loopt goed. Als gevolg van corona en de daarmee samenhangende thuissituatie wordt er meer restafval aangeboden. In tegenstelling tot 2019, toen er ca 44.000 bezoekers kwamen op het meldpunt zijn dit er in 2020 ca 58.000. Dit heeft een impact op de kosten en opbrengsten. Organisatie en financiën Bestuur Vanaf het begin van de coronacrisis hebben wij gestreefd naar open staan voor alle signalen uit de samenleving, aanspreekbaar zijn en zichtbaarheid in de samenleving. Onder meer door filmpjes op social media, de campagne “Daar doe ik het voor” en ook door het steken van een hart onder de riem bij bijvoorbeeld het ziekenhuispersoneel en verzorgingshuizen. Aan deze vormen van ondersteuning van de samenleving zijn kosten verbonden. Daarnaast is voor uw raad en ons college het vanuit huis vergaderen de nieuwe norm. Om dit te kunnen faciliteren zijn hier vanaf het moment dat er coronabeperkende maatregelen zijn genomen kosten voor gemaakt. De verwachting is dat de totale bestuurlijke kosten als gevolg van corona met ongeveer € 35.000 zijn toegenomen.

Facilitaire kosten Op facilitaire diensten worden als gevolg van corona ten opzichte van het gemelde in de bestuurlijke monitor nog enkele nadelen, maar ook voordelen verwacht (per saldo naar verwachting € 100.000). Hierbij moet gedacht worden aan minder BHV-trainingen, maar ook lagere lasten op het bedrijfsrestaurant, de koffieautomaten, werkplek- en vergaderservice, consumpties en evenementen. Corona en thuiswerken Binnen dit programma zien we dat facilitering van het thuiswerken tot extra uitgaven leidt. In de tweede helft van 2020 is de vraag om facilitering toegenomen. Thuiswerken werd de norm en dat heeft gemaakt dat er een vraag kwam naar goede faciliteiten voor het thuiswerken. Verwacht wordt dat na de corona-pandemie het thuiswerken om meerdere redenen (deels) zal blijven. Er wordt onderzocht wat dit op langere termijn kan betekenen voor de gemeentelijke huisvesting. Zo wordt onderzocht wat huisvestingsbehoefte is en of een minder groot aanbod een optie is om een deel van de kosten te dekken. Dienstverlening Ons klantcontactcentrum staat via telefoon en webcare (Facebook en Twitter) mensen te woord over al hun vragen rondom de corona-aanpak. Daarnaast is de meest relevante informatie te vinden op de website, met goede doorverwijzingen naar de websites van Rijksoverheid en GGD. De campagne van de Rijksoverheid wordt ook via onze gemeentelijke kanalen actief verspreid.

Naast deze campagne is de gemeente een aanvullende campagne gestart: “Daar Doe Ik Het Voor”.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 7 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Met deze campagne geven we een stem aan alle mensen die zich goed aan de maatregelen houden en moedigen we mensen aan zich te blijven houden aan de maatregelen door inspirerende voorbeelden van anderen in beeld te brengen. Op basis van een omgevingsbeeld (een monitoringsinstrument) houden we zicht op belangrijke ontwikkelingen en kunnen aanvullende acties nemen indien nodig. Als gevolg van corona zien we een terugloop in de omvang van de dienstverlening in onze gemeentewinkel. We verstrekken minder rijbewijzen en uittreksels uit de basisregistratie personen (BRP). Ook zien we een sterke daling van de registratie niet-ingezetenen (RNI). Daarmee voorzien we dat er minder inkomsten zullen zijn. Ten opzichte van de tweede bestuurlijke monitor worden er voor 2020 geen aanvullende tekorten verwacht. Voor 2021 zal dit afhankelijk zijn van de duur en de omvang van de coronacrisis. Oninbaarheid van de belastingen In aanvulling op de Rijksregelingen (NOW, TOZO, TOGS, MKB borgstelling) is besloten om alle ondernemers tot 1 oktober 2020 uitstel van betaling van de gemeentelijke belastingen te geven. Ook is besloten om de precariorechten dit jaar niet te innen. De evenementenen toeristensector wordt zwaar getroffen. Voor ons als gemeente betekent dit minder opbrengsten vanuit de precario, leges en kermisgelden.

Het uitstellen van de gemeentelijke belastingen tot 1 oktober 2020 heeft de ondernemers ruimte gegeven om in te spelen op de moeilijke omstandigheden. Het brengt voor de gemeente echter ook het risico op minder inkomsten door bijvoorbeeld faillissementen. Op het moment van het schrijven van deze raadsmededeling staan er nog 233 aanslagen open. In relatie tot de nog openstaande aanslagen hebben 146 bedrijven een betalingsregeling getroffen. Bedrijven in de horecabranche hebben een extra uitstel gekregen tot eind januari. Op dit moment zijn er zo’n 74 bedrijven die nog niet hebben betaald en ook geen reactie hebben gegeven. Het openstaand bedrag bij deze bedrijven is € 79.000,-. Deze bedrijven hebben inmiddels een dwangbevel ontvangen voor het betalen van de aanslag. Financiële impact coronacrisis Bovenstaande ontwikkelingen schetsen dat de coronacrisis veel impact heeft op de Doetinchemse samenleving. Niet alleen worden we geacht zoveel mogelijk thuis te werken, zijn samenkomsten niet toegestaan en zijn er hygiënemaatregelen getroffen, ook ondernemers, verenigingen en instellingen hebben het zwaar. Waar de gemeente kan, ondersteunen we zo goed mogelijk. Het Rijk en de provincie (zie tweede bestuurlijke monitor 2020) hebben gemeente Doetinchem op onderdelen gecompenseerd.

In de afgelopen periode hebben we ons beraden en ook op dit moment beraden ons op (financiële) ondersteuningsvragen vanuit de samenleving. De aanvragen zoals verwerkt in de tweede bestuurlijke monitor zijn afgewikkeld. Er is een beperkt aantal nieuwe ondersteuningsvragen binnengekomen de gemeente. Voor dit soort ondersteuningsvragen is een kort-cyclisch aanvraag- en besluitvormingsproces ingericht. Van belang hierbij is dat de uitgaven rechtmatig worden gedaan. Dit betekent dat wanneer dit nodig is een voorstel aan uw raad wordt voorgelegd.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 8 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Rijkscompensatiepakketten De Coronacrisis heeft een behoorlijke financiële impact op de gemeente Doetinchem. Er zijn inmiddels door het Rijk op 28 mei 2020, 31 augustus 2020 en 16 december 2020 steunpakketten voor lokale overheden bekend gemaakt. In de volgende tabel is weergegeven waarvoor de gemeente Doetinchem in de vorm van een algemene uitkering coronacompensatie heeft gekregen. Compensatie Corona totaal via gemeentefonds bedragen x € 1.000

2020: 2020: 1e tranche 2e tranche (2e Best. (Sept. Circ. Mon. 2020) 2020) Omschrijving 1 Lokale culturele voorzieningen 2 Inhaalzorg en meerkosten Jeugdzorg 3 Inhaalzorg en meerkosten WMO 2015 4 Compensatie parkeerbelasting 5 Maatschappelijke opvang 6 Voorschoolse voorziening peuters 7 Wsw 8 Buurt- en dorpshuizen 9 Vrijwilligersorganisaties jeugd 10 Toezicht en handhaving 11 Precariobelasting en markt- en evenementenleges 12 Noodopvang kinderen van ouders met cruciaal beroep 13 Eigen bijdrage Wmo (abonnementstarief) 14 Extra kosten verkiezingen 2020 en 2021 15 Aanvullende pakket re-integratiekosten 16 Impuls re-integratie 17 Gemeentelijk schuldenbeleid 18 Bijzondere bijstand 19 Continuïteit van zorg (COVID 19) 20 Compensatie quarantainekosten TOTAAL t/m 3e pakket Corona via gemeentefonds voor Doetinchem 21 Crisisdienstverlening (regionaal) 22 Beschermd wonen Continuïteit van zorg (regionaal) TOTAAL t/m 3e pakket Corona via gemeentefonds

206.000 133.000 52.000 420.000 874.000 26.000 413.000

2020: 3e tranche (Dec. Circ. 2020)

201.000

229.000 51.000 24.000 152.000 95.000 73.000 73.000 103.000 123.000

2.124.000

1.001.000

2.124.000

1.001.000

2021: 3e tranche (Dec. Circ. 2020)

Totaal

510.000

917.000 133.000 52.000 420.000 874.000 26.000 642.000 51.000 24.000 152.000 95.000 73.000 73.000 181.000 407.000 152.000 152.000 52.000 89.000 12.000 4.577.000 1.238.000 106.000 5.921.000

78.000 284.000 152.000 102.000 35.000

50.000 17.000 89.000 12.000 291.000 1.161.000 385.000 853.000 106.000 782.000 2.014.000

In totaal heeft het Rijk voor de jaren 2020 en 2021 aan de gemeente Doetinchem voor € 5,9 miljoen aan corona-compensatie verstrekt. Het betreffen algemene middelen, waardoor er over de besteding van de middelen geen verantwoording naar het Rijk hoeft worden afgelegd. Overige subsidies Naast de compensatie van het Rijk voor de gemaakte corona-kosten via de algemene uitkering uit het gemeentefonds en de provinciale ondersteuning komen er ook middelen beschikbaar vanuit het Rijk, die zonder tussenkomst van de gemeente, rechtstreeks aan instellingen in onze gemeente worden vergoed. In de tweede bestuurlijke monitor hebben wij o.a. de verwachting uitgesproken dat er een tegemoetkoming zou komen voor de verhuurders van sportaccommodaties. Recentelijk is bekend geworden dat er een specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving komt. Daarnaast zijn er zoals ook al aangegeven onder de kop sport nog extra steunmaatregelen van het Rijk voor sportverenigingen en instellingen.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 9 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Financiële ontwikkelingen Voorgaand zijn de belangrijkste ontwikkelingen (voor de financiële positie) als gevolg van de coronacrisis beschreven. Bij de jaarrekening 2020 zullen we u in ieder geval nog een aantal overschrijdingen of achterblijvende inkomsten melden als gevolg van de coronacrisis. Voor een aantal van de tekorten zijn we middels de coronacompensatie van het Rijk gecompenseerd en voor een aantal ook niet. Op dit moment schatten we in dat ongeveer voor € 13 miljoen aan extra kosten hebben gemaakt als gevolg van corona. Voor ruim € 9 miljoen zijn dit kosten voor het uitvoeren van de TOZO-regeling. We hebben in deze € 13 miljoen nog geen rekening gehouden met de door de organisatie gemaakte kleine 3.500 (extra) uren als gevolg van corona, waardoor andere werkzaamheden zijn blijven liggen en ook niet met de gemaakte kosten, die vanuit bestaande budgetten zijn gedekt. Dit geldt bijvoorbeeld ook voor de door Buha gemaakte extra uren vanwege op het brengpunt, afvalinzameling en aanpassingen aan binnenstad/accommodaties), de uren van medewerkers bij Buha die op de reservebank hebben gezeten (achtervang bij uitval door ziekte van collega’s) of minder/niet konden worden ingezet (afvalinzameling, groen) en uren die op een andere manier zijn ingezet (handhaving i.v.m. de Noodverordening).

In de meeste gevallen betekent het dat de werkzaamheden verschoven zijn, wat geen hogere kosten in het werk heeft veroorzaakt. Vooruitlopend op jaarrekening, gebaseerd op de in deze raadsmededeling geschetste ontwikkelingen, is de verwachting dat de coronareserve voor de tweede helft van 2020 nog voldoende middelen omvat voor het opvangen van de risico’s in 2020. Bij de jaarrekening zal bekeken moeten worden welke van de gemaakte kosten feitelijke gedekt kunnen worden vanuit de bijdragen van het Rijk en welke niet. Aan de coronareserve worden bij de jaarrekening ook middelen toegevoegd, die Doetinchem als centrumgemeente ontvangt, maar die bedoeld zijn voor de regionale aanpak, zoals de crisisdienstverlening en beschermd wonen. Deze middelen zullen ook regionaal moeten worden ingezet en in 2021 dan ook worden toegevoegd aan het beleidsveld. Onderstaand plaatje geeft een prognose van de coronareserve weer. Dit overzicht geeft wellicht het beeld dat er meer dan voldoende middelen zijn om de risico’s van de coronacrisis op te vangen. Bij de jaarrekening 2020 zullen de corona-uitgaven van de tweede helft 2020 nog ten laste van de reserve moeten worden gebracht. In deze raadsmededeling wordt op onderdelen ook al doorgekeken naar 2021. Het blijft lastig om een goede inschatting van de impact voor de jaren 2021 en verder te maken.

De onzekerheid over het verdere verloop van de crisis is echter groot. Komen er nieuwe beperkende maatregelen of is er ruimte voor versoepeling? We denken, de na de jaarrekening 2020 nog resterende middelen in de coronareserve, nog zeker nodig te hebben.

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 10 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

Prognose reservering Corona

2020

2021

Bedragen x € 1.000,-

Beginstand reservering Corona (op basis van raadsbesluit 1e bestuurlijke monitor 2020)

1.500

0

Uitgaven conform 2e Bestuurlijke Monitor 2020 tlv reservering Corona

-807

0

Tussenstand reservering Corona na de 2e Bestuurlijke Monitor (zie blz 26 2e BM) Toevoeging middelen septembercirculaire aan reservering Corona (op basis van raadsbesluit Technische Begrotingswijziging 2020)

693 1.001

0 0

Tussenstand reservering Corona na de Technische Begrotingswijziging 2020 Verwachte Corona-uitgaven jaarrekening 2020 wordt voorgesteld om deze tlv van de reservering Corona te brengen

1.694 PM

0 0

Toevoeging middelen decembercirculaire 2020 aan reservering Corona (jaarrekening 2020)

291 1.161

Toevoeging middelen decembercirculaire 2021 aan reservering Corona (BM1-21) Verwacht saldo reservering Corona

1.985

1.161

Totaal Verwacht saldo reservering Corona

3.146

Kantekeningen Op het moment van het opstellen van deze raadsmededeling is de jaarafwikkeling 2020 nog niet gereed. De in de teksten gepresenteerde bedragen betreffen dan ook een prognose en zijn dus indicatief. Vervolg De coronacrisis vraagt veel van de Doetinchemse gemeenschap en ook van onze eigen organisatie. We hebben elkaars steun en hulp nodig, ook in 2021. Samen kunnen we veel aan. 2021 en verder Zoals onder de kop financiële ontwikkelingen aangegeven is het op basis van de huidige kennis en inzichten niet eenvoudig een goede inschatting van de impact voor de jaren 2021 en verder te maken. Ook de rol van de Rijksoverheid is voor de consequenties van de coronacrisis op onze financiële positie cruciaal. Indien ook in de komende jaren de gemeenten voor de effecten van de corona-crisis door het Rijk grotendeels gecompenseerd worden, lijken de gevolgen behapbaar. De vraag is echter of het Rijk deze lijn op de langere termijn kan en wil blijven volgen. Ervan uitgaande dat we het komende half jaar nog zeker te maken hebben met gevolgen van de coronacrisis, is de verwachting dat veel van de gemelde coronarisico’s in 2020 zich ook in 2021 zullen manifesteren. Op onderdelen hebben we deze verwachtingen in deze mededeling al beschreven.

Als belangrijkste willen we hier nog even noemen: de verminderde parkeeropbrengsten, de terugloop van marktgelden en kermisgelden, minder huurinkomsten binnensport, tekorten in de culturele en sportsector, afname legesopbrengsten paspoorten en rijbewijzen en de afname RNI-inkomsten. We denken de na de jaarrekening 2020 nog resterende middelen in de coronareserve nog zeker nodig te hebben. Daarnaast zijn er in de begroting 2021 in ieder geval passend bij onze financiële situatie voor 2021 aanvullende maatregelen genomen voor het stimuleren van innovatie en instandhouding van de door corona geraakte voorzieningen. Hiervoor is in 2021 een reservering van € 330.000 op genomen. In de jaarrekening 2020 zullen de contouren duidelijk zijn van de consequenties van de coronacrisis op 2020. Wij zullen uw raad dan ook in de jaarrekening en bij de eerste bestuurlijke monitor informeren over de ontwikkelingen rondom corona en de gevolgen Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 11 van 12

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2021-10)

hiervan voor onze financiële positie. Indien nodig informeren wij u weer over de beleidsmatige en inhoudelijke activiteiten die we als gemeente uitvoeren gedurende deze coronacrisis. Bijlagen -

Documentnummer: 1395344 / 1610925 Inlichtingen bij: N. Berns / P. Blij Telefoonnummer: (0314) 377 485 / 377 106 Pagina 12 van 12