03-04-2025 Presentatie Programma economie Doetinchem.pdf
Tekst van het document
Programma Economie Doetinchem Gemeenteraad 3 april 2025
Inhoud 1. Aanleiding 2. Doetinchem nu – Ontwikkelingen en uitdagingen 3. Aandachtspunten en kansen voor sterke ontwikkeling
© Buck Consultants International, 2025
1
1
Aanleiding Waarom een “Programma Economie”? •
Een toekomstbeeld voor Doetinchem ontwikkelen waar we gezamenlijk naartoe kunnen werken: de schaalsprong van Doetinchem naar 70.000 inwoners.
•
De sterke en zwakke punten van de economie benoemen en hierop inzetten.
•
Concrete acties om het economisch programma op zowel korte als lange termijn te realiseren.
•
Uitwerking Economische uitgangspunten uit Omgevingsvisie 2023
•
In afstemming met woonopgave en gebiedsopgaven en andere opgaven.
© Buck Consultants International, 2025
vastgesteld 2023
2
Proces: gesprekken en discussies intern en extern
Intern:
Extern:
Aanstaand:
•
College B&W
•
Graafschap College
•
IG&D
•
Gemeenteraad
•
Slingeland ziekenhuis
•
Innovatiehub Doetinchem
•
Programmateam Spoorzone
•
Ondernemerssessie
•
8RHK ambassadeurs
•
Interne sessie afstemming wonen, landelijk gebied, circulaire economie, etc.
© Buck Consultants International, 2025
3
2
Doetinchem nu – Ontwikkelingen en uitdagingen Een regio met veel ouderen
Bevolkingsgroei en prognose Doetinchem, PBL/CBS
•
Autonoom “gaat het niet goed“ – impuls bevolkingsgroei is nodig 80.000
•
•
Doetinchem is in staat om bewoners van elders aan te trekken
Let daarbij wel op de leeftijdssamenstelling van de bevolking
Groeiambitie Gemeente 70.000
60.000
Prognose PBL 50.000
Bron: CBS (2023) 40.000
Inwoners naar leeftijd 30.000
6.895
Jonger dan 12 jaar 20.000
18 tot 25 jaar
5.014
17.041 20.531
50 tot 75 jaar 0 201 5
5.767
75 jaar en ouder 202 0
Bron: CBS (2023)
© Buck Consultants International, 2025
3.947
25 tot 50 jaar
10.000
De ambitie om te groeien naar 70.000 inwoners belangrijk.
12 tot 18 jaar
202 5
203 0
203 5
204 0
0
5.000
10.000 15.000 20.000 25.000
Bron: Achterhoek Monitor (2024)
4
Hoog en middelbaar opgeleiden groeien, laagopgeleiden blijven gelijk: de verwachte daling van de beroepsbevolking is het grootste zorgpunt Beroepsbevolking per onderwijsniveau (x 1.000)
Opleidingsniveau (2014-2023) •
Prognose beroepsbevolking gemeente Doetinchem
40
11.000 hoogopgeleiden (+ 22%) 34.410
•
15.000 middelbaar opgeleiden (+ 7%)
•
7.000 laagopgeleiden (+/- 0%)
35
32.050
- 7% geprognosticeerd 30
25
Prognose beroepsbevolking •
Tot 2040 - 7%
•
Minder dan in de Achterhoek (-10%), maar nog steeds een forse daling
+ 22%
Onderw ijsniveau hoog
20
15
Onderw ijsniveau m iddelbaa r
+ 7%
10
5
+/- 0%
Onderw ijsniveau laag 0 201 4
201 5
201 6
201 7
201 8
201 9
202 0
202 1
202 2
Bron: Bureau Economisch Onderzoek, provincie Gelderland o.b.v. EBB/CBS/CPB gegevens (2024)
© Buck Consultants International, 2025
202 3
202 5
203 0
203 5
204 0
Bron: CBS (2024)
5
Van ‘banen, banen, banen’ naar ‘beroepsbevolking, beroepsbevolking, beroepsbevolking’! 80.000
•
Ambitie: groei naar 70.000 inwoners. Pas hierbij op voor ‘het paard van Troje’: de groei van inwoners staat niet gelijk aan groei beroepsbevolking
70.000
+ 10.800 + 6.500
60.000
- 1.500 50.000
•
Bevolkingsgroei moet ook leiden tot groei van de beroepsbevolking. Om de economie sterk en vitaal te houden en sociale voorzieningen overeind te kunnen houden.
40.000
+ 3.200
+ 600
30.000
- 1.800 20.000
•
Banengroei afgelopen jaren vast proberen te houden
10.000
0
Inwoners (dooortrekken groei afgelopen 10 jaar) Inwoners (prognose PBL/CBS) Inwoners (ambitie)
Banen (doortrekken groei afgelopen 10 jaar) Banen (EIB behoedzaam) Banen (EIB gunstig)
Bron: CBS (2024), bewerking BCI
© Buck Consultants International, 2025
6
Banen zijn aanzienlijk gegroeid; de grootste sectoren zijn zorg, (maak)industrie en detailhandel en zakelijke dienstverlening Ontwikkeling totaal aantal banen in Doetinchem
Groei van banen •
2014-2024: + 16%
•
In lijn met de groei in de Achterhoek en Nederland (+ 15%)
•
Rol van Doetinchem als “werkgemeente” zal verder toenemen
Aantal banen per sector
38.000
37.500
8.280
Gezond heidszorg
6.364
Industr ie/Delfstoffenwinning
37.000
Detailhand el/a uto hande l
4.532
Zakelijke d ienstverle ning
4.260
36.000
3.315
Ond erwijs
35.000
+ 16% groei 34.000
2.471
Gro oth andel
1.886
Ver voe r, opslag en commu nica tie
Sectoren
•
Gezondheidszorg is groot en belangrijk
32.200
•
Industrie is sterk vertegenwoordigd en groeit
•
Stuwende economie (volgende sheet)
Horeca
1.473
Bou wn ijve rheid
1.385
Overige di enstverlen ing
1.220
Ope nbaar bestuur
1.173
33.000
32.000
31.000
30.000
Nutsbe drijven
523
Financiële instellinge n
324
Lan dbouw/Visser ij
296
29.000 201 4 201 5 201 6 201 7 201 8 201 9 202 0 202 1 202 2 202 3
Bron: PWE Gelderland (2024)
© Buck Consultants International, 2025
0
2.000
4.000
6.000
8.000
10.000
Bron: Lisa (2024)
7
Belangrijke sectoren in de stuwende economie ⚫ Maakindustrie ijzersterk cluster ⚫ Toekomstkansen op basis van macroeconomische en geo-politieke ontwikkelingen ⚫ Doetinchemse Small Giants sterk in Maak, ondernemers ecosysteem Oost-Gelderland in Maak nationaal toonaangevend. ⚫ Kansen voor innovatie en cross-over met Agrofood en ICT.
Toegevoegde waarde industrie Bron: EZ (2024)
© Buck Consultants International, 2025
8
41% van banen op bedrijventerreinen, waarvan één derde op Verheulsweide. Toekomstig tekort aan ruimte! Uitgifte op bedrijventerreinen (ha) 10
Verwachte regionale ruimtevraag tot t/m 2040: 40-110 ha (zie ramingen Stec)
9 8
7 6 5
4 3
2 1 0
2014
2015
A18 Bedrijvenpark Keppelseweg
2016
2017
Akkermansweide Slakweg
2018
2019
De Huet Verheulsweide
2020
2021
Diepenbroek Zuid Wijnbergen
2022
2023
Industrie terrein Wehl
Bron: Provincie Gelderland / IBIS (2024)
Aantal banen op bedrijventerreinen (2023) 0
2.500
5.000
3.196
Wijnbe rgen
2.100 1.749
De Hue t
A18 Be drijvenpar k
1.059
Kep pelseweg
Er is behoefte aan een lokaal en een regionaal bedrijventerrein. © Buck Consultants International, 2025
Akkermanswe ide Industr ie terre in Weh l Diepen broek Zuid
Slakweg
7.500
6.552
Ver heulsweide
323 286 149 22
Bron: PWE / LISA (2024)
9
Het positieve pendelsaldo (+23%) onderstreept de regionale centrumfunctie van Doetinchem en biedt kansen om meer beroepsbevolking aan te trekken. In- en uitgaande pendelstromen Doetinchem
•
Doetinchem heeft een sterk positief pendelsaldo en neemt daarmee centrale positie in binnen de regio.
•
Uitgaande pendel: 9.500
•
Inkomende pendel: 15.300 ► Saldo: + 5.800 (+ 23,39%)
Doetinchem blijft aantrekkelijk als werkgemeente voor de (ruime) regio. © Buck Consultants International, 2025
Bron: CBS, 2019. Bewerking: Stec groep
10
Samenvattend beeld
Toekomstig
Huidig
Positief
Negatief
Sterktes
Zwakheden
• • • •
• • • •
Sterke maakindustrie Regionale Aantrekkingskracht Dienstencentrum van de Achterhoek Gevarieerde zorgsector
Relatief oude (beroeps)bevolking Tekort aan arbeidskrachten voor technische beroepen Geen stedelijke woon/werkmilieus voor talent Te veel intern gericht (te weinig regionaal/landelijk)
Kansen
Bedreigingen
• • • •
• • •
Concentratie onderwijs (Graafschap College) Meer ruimte t.o.v. van West- en Midden-NL Regionale verbondenheid tussen partners Ruimte om te bouwen (wonen en werken)
© Buck Consultants International, 2025
Vergrijzing Krimpende (beroeps)bevolking Netcongestie
11
3
Aandachtspunten en kansen voor sterke ontwikkeling
Doetinchem is de groeikern in een regio die vergrijst. Daarom is economische ambitie en succes van Doetinchem belangrijk voor de hele regio Een sterk merk maken – Doetinchem 2040… … is het kloppend hart van de Achterhoek, goed gepositioneerd in Oost-Gelderland/Oost-Nederland (naast 8RHK meer aandacht voor West-Achterhoek/ Liemers en relaties met Arnhem/Nijmegen);
… trekt talent uit Oost-Gelderland aan en probeert talent uit Arnhem/Nijmegen en van elders te verleiden (jonge mensen die ruimte zoeken in de Achterhoek); … geeft (bestaande en nieuwe) bedrijven op toplocaties (juiste vestigingslocaties) de kans om door te groeien.
Daarnaast moet Doetinchem een duidelijke rol innemen als … … koploper in de praktische maakindustrie (metaal en machines); … een zorgcluster dat hoog scoort op kwaliteit en prettige omgeving, en goede relaties met onderwijs en bedrijven; … dienstencentrum van de regio; Binnenstad en Spoorzone trekken de kar. © Buck Consultants International, 2025
12
Zes uitdagingen en kansen voor de economie van Doetinchem
1. Doetinchem moet de ontwikkeling van speerpunten volop ondersteunen: maakindustrie en zorg. 2. Doetinchem moet de juiste woonruimte aanbieden om de beroepsbevolking te laten groeien. 3. Doetinchem moet over werklocaties beschikken die de groei van werkgelegenheid mogelijk te maken. 4. Doetinchem moet talent binden door een sterke verbinding tussen onderwijs en bedrijvigheid en door het verlagen van drempels voor jonge ondernemers. 5. Doetinchem moet haar rol als “kloppend hart van de Achterhoek” invullen. 6. Doetinchem heeft vitale dorpen en stimuleert wijkeconomie.
© Buck Consultants International, 2025
13
Afsluiting
1. Het Economisch Programma wordt integraal opgesteld.
2. Doetinchem moet als sterk merk de kar trekken.
3. We bepalen sterke focussectoren en speerpunten die lokaal, regionaal en landelijk van belang zijn.
4. We werken samen aan een aantrekkelijke gemeente voor wonen, werken en recreëren.
© Buck Consultants International, 2025
14