01_Bijlage 1 Gebiedsvisie Hagen, een deeluitwerking van de omgevingsvisie.pdf

Gebiedsvisie Hagen

Legenda Groene corridor

Groene wijk

Zachte groene stadsrand

Wandelpaden

Versterken cultuurlandschap

Zachte bosrand

Versterken bestaande laan

Verbindingszone kruidenrijke akkers

Ecologische verbinding

10.

Woonerven\Kans voor verbeterde inpassing woonerf Kans voor uitbreiding woonerf

Bestaande lanen

Bestaand bosgebied

Terugbrengen steilrand

Zonnepark

Zachte stadsrand

Kasteel de Kelder

Bron: Google Earth

Inleiding

Biodiversiteit

De stad Doetinchem is ontstaan op rivierduinen, opgestoven in het dal van de Oer

De verschillen in het landschap, droog en nat, arm of voedselrijk, zuur of juist

Rijn. De combinatie van vruchtbare natte riviergronden met de hogere plekken om

kalkrijk, trekken verschillende planten en dieren. Daarom is juist de overgangszone

op te wonen was ideaal. Doetinchem ontleent ook tegenwoordig nog zijn kwaliteit

van de Kruisbergsche bossen, Landgoed Hagen naar het IJsseldal zo belangrijk voor

aan de nabijheid van de rivier en de aantrekkelijke bossen op de rivierduinen. Aan de

de biodiversiteit. Voor het voortbestaan van soorten is het belangrijk dat ze kunnen

buitenranden van de stad is die landschappelijke context nog het beste te zien.

migreren. Dat doen ze tussen vergelijkbare leefgebieden: zo migreren kamsalamanders

Aan de westflank van Doetinchem, bij Landgoed Hagen en de Kruisbergse bossen,

van poel naar poel. Verbindingen parallel langs de rivierduinen/hoogtelijnen zijn

spelen een aantal ontwikkelingen die vragen om een duidelijke sturing in het gebied

dus belangrijk voor de uitwisseling van populaties. Daarnaast is de verbinding tussen

zodat deze kwaliteiten en karakteristieken behouden blijven. Deze gebiedsvisie geeft een

leef- en jachtgebied belangrijk. Zo vliegen vleermuizen langs de laanstructuur van

integrale ruimtelijke basis voor de gewenste ontwikkeling in het gebied. Het geeft inzicht

2e Loolaan naar de insectenrijke natte weilanden rond de IJssel. In dit geval dwars op

en richting aan de afwegingen die hier spelen en kan als zodanig gebruikt worden bij

de hoogtelijnen. Door dit soort natuurlijke verbindingen ruimte te geven worden de

toetsing en kaders stellen.

ecosystemen versterkt. Door deze verbindingen ook bewust ver de stad in te voeren komen eekhoorns en vlinders ook voor in de woonwijken. Tevens leveren deze groene structuren een belangrijke bijdrage aan klimaatopgaven als hittestress en waterberging. Het Gelders Natuurnetwerk (GNN) valt samen met de Kruisbergsche bossen en delen van Landgoed Hagen. Aan de flanken van deze GNN liggen veel Gelderse ontwikkelzones (GO) die als buffer fungeren en bewust ingericht kunnen worden om het systeem te versterken.

Cultuurhistorie Het gebied rond de Kruisberg is al eeuwen in agrarisch gebruik. Het samenhangend Bron: flickr.com

systeem van vochtige graslanden langs de rivier, gemeenschappelijke heidegronden op het rivierduin en de akkers op de flank bracht een rijk en gevarieerd landschap voort. Het landgoed Hagen vormde daarin de spil. Natuur, landbouw én sociaal maatschappelijke

Landschapsstructuur De opgestoven zandkoppen van het rivierduin zijn in de loop der eeuwen begroeid geraakt met bossen en heide. Op deze woeste gronden liet men schapen grazen en plantte men bos voor het hout. Op de meest vruchtbare gronden werden kleine

functies waren verbonden in een dynamische samenhang. De afgelopen decennia

2.

hebben nieuwe ontwikkelingen zich losgekoppeld van de landschappelijke logica,

Op de flank van het rivierduin worden zowel visueel als ecologisch verbindingen

Met de huidige klimaatopgaven zal groen in de stad een steeds belangrijkere functie

De herontwikkeling van het zorgcomplex Den Ooiman biedt kansen om een aantrekkelijke

Hier en daar kunnen nieuwe erven toegevoegd worden, mits deze door een groene

gewoon omdat het kon. Door de oude structuren weer aan te zetten, wordt de

hersteld. Door het terugbrengen van kruidenrijke akkers en soortenrijke steilranden en

vervullen. Denk aan waterberging en verkoeling, maar ook fijnstofafvang en CO2-

groene setting te creëren met woon- en zorgblokken daarin gegroepeerd. Daarmee wordt

erfsetting bijdragen aan het verzachten van bestaande rafelranden. Ook goed geplaatste

samenhang van het cultuurhistorisch landschap weer logisch en beleefbaar.

bermen profiteren vlinders, bijen, kleine zoogdieren en vogels zoals de patrijs van het

binding wordt steeds belangrijker voor een aangenaam stadsklimaat. De eerder

een zachte stadsrand gevormd.

boomgroepen, hakhoutsingels en erfbeplanting zijn middelen om de visuele kwaliteit te

voedselaanbod en schuilglegenheid. Het herstellen van enkele lange zichtlijnen versterkt

genoemde Kelderlaan en de Hietlandlaan zijn potentieel groene verbindingen vanuit

de beleving van dit landschap. Meer ruimte voor brede boszomen verzacht de vaak

de stad. Wandelaars en hardlopers krijgen daarmee direct toegang tot de Kruisbergse

scherpe overgang van bos naar akkers en biedt veel meerwaarde voor planten en dieren.

bossen. Omgekeerd brengt het de natuur ver de stad in. Door de begraafplaats en de

akkertjes ontgonnen, omgeven door een wal met hakhout. Door het op- en uitstuiven van het zand ontstonden droge zandige stuifduinen. In de lemige laagten daartussen

5.

Verbinding op de flank

bleef het regenwater staan en vormden zich zure vennen. Aan de noordoost kant

7.

8.

10.

Herontwikkeling Den Ooiman

Kwaliteitsslag bestaande erven en ontwikkeling nieuwe erven.

verhogen. Daarbij gebruikmakend van bestaande paden en wegen.

Herontwikkeling Slingeland terrein

Deze locatie biedt kansen voor woningbouw in een groene setting. Een groene corridor

10.

door dit gebied verbindt de stad via park Ruimzicht met het landgoed Hagen.

groenperken mee te nemen in een helder ontwerp kan een aantrekkelijke toegangspoort

2.

van de rivierduinen treedt kalkrijker kwelwater uit van diepe grondwaterstromen. Hier

Groene corridors

gemaakt worden tot de Kruisbergse bossen.

liggen waardevolle broekbossen en natte hooilanden. De zuidwestflank daarentegen

7.& 8.

5.

is droger. Zo ontstond een gevarieerd landschap van bossen, lanen, heide en vennen Bron: kasteeldekelder.nl

en daartussen open akkers. De rivierweiden langs de IJssel kenmerken zich door lange weidse doorzichten. De weilanden worden omzoomd door meidoornhagen en populieren singels. Op de Keppelseweg, van oorsprong de "droge voeten lijn" is het

Gemeentelijke Ambitie Door actief te sturen op het versterken van kwaliteiten en bij toekomstige ontwikkelingen

prachtige verloop van deze landschapsensembles heel goed te ervaren. Aan de ene kant de lange doorkijken over de lager gelegen uiterwaarden en aan de andere kant de opgaande flank van het rivierduin, met kruidenrijke akkerpercelen en het bos op de heuvel. Deze overgangszone vormt een stevige buffer tussen de kernen van Doetinchem en Langerak. De reliëfrijke rivierduinen zijn aardkundig waardevol.

respect te hebben voor de structuur van het gebied kan dynamisch meebewogen worden met de behoeften van deze tijd. De volgende maatregelen dragen hieraan bij:

1.

Bron: visie landgoed Hagen 3.

Kelderlaan

11.

Kasteel de Kelder vormt het cultuurhistorische hart van landgoed Hagen, waarbij de

Het landgoed wil zich blijven mee ontwikkelen met de samenleving door hedendaagse

Kelderlaan de ruggengraat is. Door deze imposante laan aan weerszijde meer ruimte te

Bron: Tuinen van Genta

geven krijgt deze aanloop naar het landgoed veel meer allure.

Verbinding Oude IJssel.

9. 6.

3.

Zachte groene stadsranden

Met name de scherpe overgangen tussen bebouwing en buitengebied voelen rommelig

Het landschap tussen Langerak en Doetinchem wordt zo ingericht dat planten en

en niet fraai aan. Dit speelt aan bv. aan de Prins Alexanderstraat en de Bijlsmalaan. Het

dieren optimaal kunnen migreren en hun leefomgeving verbetert. Denk daarbij aan het

bewust aanplanten van een groene boszone langs deze rafelranden biedt ook ecologische

terugbrengen van steilranden, hakhoutsingels, meidoornhagen.

en recreatieve meerwaarde.

1.

Landgoed Hagen

6.

Ommetjes om

functies in te passen binnen de natuurdoelstellingen en het cultuurhistorisch erfgoed. Om het kasteel aan te passen aan de eisen van deze tijd en duurzaam te exploiteren

Een wandelstructuur tussen de Oude IJssel en de Kruisbergse bossen kan samen gaan met het vergroenen en verzachten van de stadsrand. Een stevige groene boszone (zie 6.) langs de Bijlsmalaan en Westermaatweg versterkt ook de ecologische verbindingsfunctie. Een afwisselende lunchwandeling wordt mogelijk als de wandelstructuur aansluit bij de paden door de uiterwaarden en het bedrijventerrein Keppelseweg.

is de bouw van een tweede beuk noodzakelijk. Tegelijk worden elders op het landgoed enkele woonerven ontwikkeld. Door juiste landschappelijke inpassing en gelijktijdig intensieve landbouwpercelen om te vormen naar kruidenrijke akkers ontstaat hier een aantrekkelijke randzone tussen stad en bos. Daarbij worden zichtlijnen gerespecteerd en de natuurlijke potenties van de randzone versterkt.

11.

9.

Bron: mapio.net 4.

Zonnepark Keppelseweg

In het kader van de energietransitie wordt op de flank van het rivierduin een zonnepark ontwikkeld. Het is niet wenselijk de zichtlijnen geheel weg te planten. Robuuste randzones Bron: Barbara Jouvenaar

verzachten het zicht op de panelen en versterken de biodiversiteit.

Bron: wandel.nl

Bron: kasteeldekelder.nl