Z/25/058261 - D/25/181407 - Toelichting
Tekst van het document
Peilstok realisatie bezuinigingen Onderstaand wordt een toelichting gegeven op de voorgenomen bezuinigingen die mogelijk niet, niet op het voorgestelde moment of niet volledig gerealiseerd worden. Gerealiseerd Per april 2025 zijn 12 voorstellen inmiddels geëffectueerd. Deze zijn in onderstaande tabel opgenomen. Het leidt tot een besparing van € 1.101.000 in 2026 e.v. Nr.
Maatregelen 2025-2028
1
Rehabilitatie wegen budget verlagen
75.000
75.000
75.000
75.000
3
Parkeerheffingen
50.000
50.000
50.000
50.000
4
Openbaar groen
40.000
50.000
50.000
50.000
6
Was- en strijk service
115.000
140.000
140.000
140.000
100.000
100.000
100.000
100.000
25.000
25.000
25.000
25.000
50.000
50.000
50.000
50.000
7 10 11
Beëindigen collectieve zorgverzekering Verschuiven WMO vervoer Avan naar Plusbus Lagere storting egalisatiereserve Buig
2025
2026
2027
2028
15
Module WgSW MGR
128.000
128.000
128.000
128.000
18
Verlagen budget toeristische subsidies en stimuleringsbijdragen
25.000
25.000
25.000
25.000
21
Inzet AR
22
Representatie en promotie budget verlagen
10.000
10.000
10.000
10.000
26
Verlagen frictiebudget
75.000
75.000
75.000
75.000
27
OZB met 10% verhogen
240.000
240.000
240.000
240.000
28
Volume toename OZB
50.000
50.000
50.000
50.000
29
Dividend
83.000
83.000
83.000
83.000
1.066.000
1.101.000
1.101.000
1.101.000
Totaal
pm
Voor alle voorstellen die de status gerealiseerd hebben, geldt dat in de begroting 2025 het budget conform het voorstel is aangepast. Dan geldt nog steeds, zoals gebruikelijk bij de begroting, dat de realisatie afgewacht moet worden. Op basis van de informatie die we nu hebben is geen aanleiding te verwachten dat de ramingen niet gerealiseerd worden.
Ten aanzien van de was- en strijkservice wordt een kanttekening gemaakt. Op basis van de indicaties lijkt de nieuwe aanpak succesvol. Desondanks is het nog onzeker of de besparing uiteindelijk volledig wordt gerealiseerd. Dit voorbehoud wordt ingegeven doordat meerdere cliënten op de wachtlijst staan voor zorg. Bij de aanbieders was onvoldoende capaciteit beschikbaar om deze te verlenen. Het risico bestaat dat de mensen van de wachtlijst doorschuiven naar de zorgverlening en daardoor de kosten niet of minder afnemen. Ten aanzien van Openbaar groen kan nog worden gemeld dat bij de Kadernota aanvraag van 2025 abusievelijk geen rekening was gehouden met het feit dat het budget groen met ingang van 2025 al met € 50.000 werd verlaagd. De opgave tot minder uitgaven is daarom niet € 50.000 structureel, maar € 100.000 structureel. Het college heeft een maatregelenpakket vastgesteld op 7 april 2025. Dit pakket bestaat uit efficiencymaatregelen en het verlagen van het onderhoudsniveau zonder aan kapitaalvernietiging te doen. In bovenstaande tabel is ook de inzet AR opgenomen. Deze is voor de volledigheid opgenomen. Tot op dit moment is deze mogelijkheid nog niet benut. Bijstellingen/heroverweging Op basis van inventarisatie kan worden vastgesteld dat voor twee maatregelen geldt dat deze niet of niet volledig in 2026 gerealiseerd kunnen worden.
Voor de voorstellen geldt dat in de Kadernota 2026 voorstellen worden gedaan. De toelichtingen zijn afkomstig uit de Kadernota 2026. Nr.
Ma a t re g e le n 2 0 2 5 - 2 0 2 8
2
Uitbreiden betaald parkeren
30
Nullijn subsidies
Totaal
2025
2026
2027
2028
158.800
236.800
236.800
35.000
35.000
35.000
35.000
35.000
193.800
271.800
271.800
Uitbreiden betaald parkeren Op 7 november 2024 heeft de gemeenteraad de Programmabegroting 2025-2028 vastgesteld. Daarin staat het volgende bezuinigingsvoorstel opgenomen: uitbreiden betaald parkeren (nr. 2). Invoering van deze maatregel stond gepland per 1 juli 2025. Tevens heeft de gemeenteraad op 7 november 2024 de motie ‘betaald parkeren’ aangenomen, waarin het college wordt opgeroepen om: 1. te onderzoeken of het financieel mogelijk is of wordt om de beoogde uitbreiding van betaald parkeren een of meerdere kalenderjaren uit te stellen; 2. een mogelijke oplossing voor het einde van 2024 met de Raad te delen.
Aan deze motie is voldaan middels het raadsbesluit ‘Septembercirculaire 2024’ van 19 december 2024 waarin besloten is om: - Instemmen met het voorstel om in afwachting van het nader onderzoek in 2025 naar betaald parkeren, de maatregel uitbreiden betaald parkeren uit te stellen en te streven naar invoering betaald parkeren in 2026. Hiermee is de beoogde bezuiniging opgeschoven naar 01-01-2026. Vanwege capaciteitsgebrek en prioriteringen, is het niet haalbaar gebleken de werkzaamheden ten behoeve van deze bezuinigingsmaatregel (tijdig en zorgvuldig) op te starten. Gestreefd wordt naar een invoering per 01-01-2027, waarvoor de voorbereidingen eind 2025 worden opgestart. Gevolg is dat de beoogde bezuiniging (opnieuw) opgeschoven wordt met 1 jaar (naar 0101-2027). Ten behoeve van de realisatie van deze bezuinigingsmaatregel wordt ingeschat dat een eenmalige investering van circa € 50.000 is benodigd. Dit is exclusief de eerder in de begroting meegenomen kosten voor het digitaliseren van het parkeervergunningensysteem (voorwaarde). Hiervoor is een apart voorstel voor de kadernota uitgewerkt. Middels deze bijstelling wordt derhalve een projectkrediet gevraagd van € 50.000 voor het project ‘uitbreiden betaald parkeren’ in 2026 (exclusief de benodigde digitalisering van het parkeervergunningensysteem).
Nullijn subsidies Als bezuinigingsmaatregel wordt de nullijn op subsidies toegepast. Beoogd werd om hiermee jaarlijks € 35.000 te bezuinigen. Dit bedrag wordt niet gehaald. Ook de komende jaren niet. Bij een aantal subsidies gaat het om feitelijk uitbesteed werk, met name bij het Sociaal Domein (denk bijv. aan Caleidoz). Bij dergelijke subsidies kan de nullijn niet worden toegepast. De totale mogelijkheden voor deze bezuinigingsmaatregelen komt neer op een bedrag van € 22.500. Verzoek om het bedrag van € 35.000 aan te passen naar € 22.500. In uitvoering In onderstaande tabel zijn de voorstellen opgenomen die in uitvoering zijn. De voorstellen worden navolgend kort toegelicht. Op basis van de huidige inzichten stellen we vast: -
dat nieuwbouw sporthal grote invloed kan hebben op realiseren bezuiniging de kostendekkendheid van de leges en heffing mogelijkheden biedt om de opbrengsten te verhogen. Hieraan moet verdere uitwerking worden gegeven. de besparing op de kosten van de wethouders aan het volgende college is en nu dus niet gerealiseerd gaat worden.
Nr. 5 8 9 12 13 14
Ma a t re g e le n 2 0 2 5 - 2 0 2 8 Sluiten / beperken subsidie sporthal Beumerskamp / zwembad Herijking overige minimaregelingen Samenredzaamheid leerlingenvervoer
2025
2026
2027
2028
0
200.000
250.000
250.000
50.000
50.000
50.000
50.000
15.000
30.000
30.000
30.000
50.000
50.000
50.000
50.000
100.000
100.000
100.000
170.000
360.000
360.000
360.000
Vermindering applicaties zorg WMO geïndiceerde zorg (per saldo) m.n. ambulante begeleiding Invoeren hervormingsafgenda Jeugd (per saldo)
16
Jeugdteam
50.000
50.000
50.000
50.000
17
Verlagen budget mantelzorgcompliment
17.500
17.500
17.500
17.500
19
Afstoten stadhuis
315.000
315.000
315.000
20
Besparen op formatie
280.000
280.000
280.000
280.000
23
Automatisering
50.000
50.000
50.000
50.000
24
Schrappen 0,5 Fte wethouders volgende zittingsperiode
25.000
50.000
50.000
25
Groene Metropool
50.000
50.000
50.000
50.000
100.000
100.000
100.000
100.000
pm
pm
pm
pm
832.500
1.677.500
1.752.500
1.752.500
31
32
Kosten projectleiders doorbelasten aan de investeringskredieten Kostentoerekening en kostendekkendheid leges en heffingen
Totaal
Voor de voorstellen herijking minimaregelingen, vermindering applicaties zorg, WMOgeïndiceerd zorg m.n. ambulante zorg, invoeren hervormingsagenda jeugd, jeugdteam, verlagen mantelzorgcompliment en groene metropool geldt, dat ze in uitvoering zijn. De verwachting is dat deze normaal gesproken gerealiseerd gaan worden in 2026. Deze worden navolgend verder niet toegelicht. Dat geldt ook voor het verminderen van het aantal fte wethouders, omdat dit aan het nieuwe college is. Voor het voorstel automatisering worden nog aanvullende maatregelen gezocht om te komen tot de volledige bezuiniging. Onzekerheden / risico’s In de bezuinigingen is een voorstel opgenomen dat beoogt € 250.000 te besparen op de sportaccommodaties. Het gaat hierbij concreet om het zwembad, de (nieuw te bouwen) sporthal en de gymzaal Wilgenstraat. In het najaar wordt duidelijk wat de nieuwbouw
van de sporthal gaat kosten. Het zwembad is geïnformeerd dat de subsidie met ingang van 2026 met € 130.000 wordt verlaagd. Op dit moment heeft het zwembad bestuur nog geen invulling gegeven aan de wijze waarop deze besparing gerealiseerd dient te worden. Als de kosten voor de sporthal hoger uitvallen dan oorspronkelijk geraamd heeft dit gevolgen voor de realisatie van de bezuinigingen op sportaccommodaties Zelfredzaamheid leerlingenvervoer Op dit moment hebben de diverse maatregelen nog niet geleid tot de beoogde besparing. Door aanpassingen in de uitvoering van de maatregelen wordt verwachting dit alsnog te bereiken met ingang van het schooljaar 2025-2026. Voor 2025 is de besparing gerealiseerd binnen het totaal van de vervoersbudgetten. Verkoop stadhuis Eind juni komt er enig zicht op de (mogelijke) (gedeeltelijke) verkoop van het stadhuis. Tot dat moment is er onzekerheid. Besparen op formatie Op dit moment is de bezuiniging op € 90.000 na gerealiseerd. De verwachting is dat deze ook in 2026 gerealiseerd gaat worden. De keuzemogelijkheden worden duidelijk op het moment dat de keuze voor de herindelingspartner is gemaakt. Het wordt gekoppeld aan het tempo van de fusie. Kosten projectleiders doorbelasten aan investeringskredieten De maatregel heeft een risico in zich. Immers indien er geen projecten zijn, dan kunnen de uren ook niet worden weggeschreven.
Het huidige inzicht is dat de maatregel leidt tot het beoogde effect. Nog nader uit te werken Kostendekkendheid heffingen en leges De kostendekkendheid van heffingen en leges is nu pm geraamd. Op basis van het uitgangspunten 100% kostendekkendheid en rekening houdend met wet- en regelgeving is een indicatie te geven van het voordeel dat hierdoor kan ontstaan in de algemene middelen. Op basis van de raming in de begroting 2025 zou verhoging van de leges voor algemene dienstverlening en leges leefomgeving/omgevingsvergunning indicatief een hoger opbrengst van € 223.100 genereren. Vanzelfsprekend dient de politieke afweging nog wel gemaakt te worden of het ook wenselijk is de lasten te verhogen. Daarnaast geldt dat bijv. grafrechten en marktgelden in de praktijk nauwelijks kostendekkend gerealiseerd kunnen worden. Leges dienstverlening (reisdocumenten, rijbewijs, e.d) zijn gemaximeerd doordat ze door het rijk worden bepaald.
Kostendekkings% Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges alg. dienstverl Leges leefomg/omg verg Leges dienstverlening Lijksbezorgingsrechten Markgeld Parkeertoezicht
R2023
hst 1 hst 2 hst 3
28% 44% 18% 55% 35%
B2024 100% 100% 20% 75% 10% 55% 19% 61%
B2025 100% 100% 21% 72% 20% 59% 23%
Reële ruimte
Ruimte 123.663 99.437 32.939 32.075 4.488 223.100
Naast de kostendekkendheid is het nuttig te kijken naar de wijze waarop de ramingen in de begroting tot stand komen. In onderstaande tabel zijn de realisatie 2024 en de begroting 2024 en begroting 2025 naast elkaar gezet. Hier is te zien dat de realisatie 2024 aanzienlijk hogere ligt dan de raming 2024. In hoeverre de realisatie 2024 structureel is, is onderwerp van onderzoek. In de begroting 2025 liggen de ramingen meer in lijn met de begroting 2024 dan de realisatie 2024.
Totaal baten
R2023
B2024
R2024
Rioolheffing Afvalstoffenheffing Leges alg. dienstverl Leges leefomg/omg verg Leges dienstverlening Lijksbezorgingsrechten Markgeld Parkeerztoezicht Totaal
1.301.883 1.119.134 1.623.704 1.769.483 147.587 139.917 266.096 250.974 355.079 457.039 41.382 21.174 63.616 73.626 75.781 67.648 4.614 4.557 3.679 53.365 516.170 786.751
B2025 B2025 vs B2024 1.411.220 1.758.344 156.535 355.133 41.174 78.231 5.828 552.842
8% 8% 12% 0% 94% 3% 28%