Veiligheidsanalyse

[Typ hier] Veiligheidsanalyse

Inhoudsopgave

Pag 1. Woord vooraf…………………………………………………………………………………………………………..3 2. Prioriteiten ……………………………………………………………………………………………………………. 5 3. Evaluatie integraal veiligheidsbeleid 2019-2022……………………………………………………………. 7 4. Sociale veiligheid……………………………………………………………………………………………………..9 4.1 Cijfers 4.2. Cijfermatige duiding 4.3. Huidige aanpak 5. Fysieke veiligheid…………………………………………………………………………………………………..15 5.1 Cijfers 5.2. Cijfermatige duiding 5.3. Huidige aanpak 6. Ondermijnende criminaliteit………………………………………………………………………………….21 6.1 Cijfers 6.2. Cijfermatige duiding 6.3. Huidige aanpak 7. Digitale veiligheid………………………………………………………………………………………………….24 7.1 Cijfers 7.2. Cijfermatige duiding 7.3. Huidige aanpak 8. Overzicht prioriteiten…………………………………………………………………………………………….26 9. Bronvermelding……………………………………………………………………………………………………..27

2

1. Woord vooraf Inleiding Deze rapportage bevat de uitkomsten van de veiligheidsanalyse ter voorbereiding op het nieuwe integraal veiligheidsbeleid (IVP) 2024-2027 van de gemeente Doesburg. Het is gebruikelijk om kort stil te staan en te evalueren hoe het de afgelopen jaren is gegaan. Deze veiligheidsanalyse is uitgevoerd in het 4e kwartaal van 2022 en het 1e kwartaal van 2023. Deze analyse vormt de basis voor het nieuwe vast te stellen integrale veiligheidsbeleid. Binnen de kaders van het nieuwe veiligheidsbeleid worden er tweejaarlijkse uitvoeringsprogramma’s uitgewerkt. Opbouw van de analyse In deze analyse wordt er eerst kort teruggekeken naar de periode van het vorige veiligheidsbeleid 2019-2022. Vervolgens wordt er stil gestaan bij de 4 hoofdthema’s van de veiligheidsanalyse. Elk thema wordt in een apart hoofdstuk behandeld en heeft de volgende opbouw:   

Cijferweergave Cijfermatige duiding Beschrijving huidige aanpak

Tot slot eindigt de rapportage met prioriteiten die worden meegenomen in het nieuwe veiligheidsbeleid. Verantwoording Het beeld in de rapportage wordt geschetst aan de hand van cijfers, gesprekken en veiligheidssessies met interne- en externe veiligheidspartners over de diverse veiligheidsonderwerpen. Er vindt een kwantitatieve analyse plaats (op cijfers) en een kwalitatieve analyse (door de gesprekken en de weergave van de huidige aanpak).

Cijfers De input van cijfers komt voornamelijk uit de veiligheidsmonitor die in 2021 in Doesburg is uitgevoerd. De veiligheidsmonitor is een tweejaarlijks terugkerend bevolkingsonderzoek naar veiligheid, leefbaarheid en slachtofferschap. In totaal hebben 444 van de 1512 geselecteerde inwoners de vragenlijst volledig ingevuld, daarnaast hebben 35 inwoners deelgenomen aan de landelijke veiligheidsmonitor, deze zijn toegevoegd aan het respondentenbestand. Er is een totale respons van 29,4 %. Het landelijke percentage is 31,1 %. Naast de veiligheidsmonitor worden er ook politiecijfers weergegeven in de analyse, de zogenaamde VNG-cijfers. Een kleine kanttekening die hierbij moet worden gemaakt is dat de cijfers relatief laag zijn in Doesburg, omdat Doesburg een kleine stad is. Hierdoor kan een kleine stijging of daling in de cijfers, een grote invloed hebben op de procentuele stijging/ daling.

Intern- en externe veiligheidspartners Binnen de gemeente en daarbuiten zijn er veel mensen bezig met het thema veiligheid. Het is belangrijk voor de analyse dat al deze informatie wordt verzameld en deze partners kunnen meedenken en informatie kunnen aanleveren. Om deze informatie te verzamelen zijn er voor enkele thema’s veiligheidssessies gehouden. In deze sessie kon iedereen informatie aanleveren (zoals bijvoorbeeld beleidsstukken en notities) en werden er processen beschreven. Onderwerpen waarbij minder partners betrokken waren, zijn er gesprekken gevoerd met betrokkenen om het beeld zo helder mogelijk te krijgen.

3

Wettelijk kader Het maken van een integraal veiligheidsbeleid wordt genoemd in de politiewet, artikel 38b. Daarin staat dat de gemeenteraad ten minste 1x in de vier jaar de doelen vast stelt die de gemeente op het gebied van veiligheid nastreeft door de handhaving van de openbare orde en de hulpverlening van de politie. Het doel is om de kaders voor de komende vier jaar te schetsen en de prioriteiten weer te geven. Coronapandemie Vanaf januari 2020 speelt de coronapandemie in Nederland. Momenteel lijkt deze voorbij te zijn. Deze pandemie heeft een enorme invloed gehad op ons land, maatschappij en ook in Doesburg. Het is bijvoorbeeld van invloed geweest op politiecijfers ( denk aan minder woninginbraken, maar meer digitale criminaliteit). De gemeente Doesburg heeft op een andere manier moeten werken en ook de partners. Bepaalde werkwijzen zijn daarom langere tijd anders geweest en bepaalde projecten zijn hierdoor minder van de grond gekomen.

4

2. Prioriteiten Voor het maken van nieuw beleid is het belangrijk om te bekijken welke thema’s zijn opgenomen in andere beleidsdocumenten. Daarbij gaat het om lokale en landelijke beleidsstukken. Lokaal In het coalitieakkoord 2022-2026 van de gemeente Doesburg zijn de volgende punten benoemd die te maken hebben met het thema veiligheid: 

  

De verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt. De coalitie wil in het verlengde hiervan daar waar dat mogelijk is binnen de bebouwde kom een maximale snelheid ingevoerd zien van 30 kilometer per uur. De mogelijkheden hiertoe wil de coalitie nader onderzocht zien in de vorm van een inventarisatie van de wegencategorieën en een verkeerscirculatieplan. Ook willen we veiligere oversteekplaatsen. Kinderen moeten onbezorgd buiten kunnen spelen in een natuurlijke omgeving die goed onderhouden is. De coalitie wil een bruisende, levendige Binnenstad en wil in dit kader dat de bestaande evenementen worden behouden en optimaal vanuit de gemeente worden ondersteund. Basis op orde: Een zelfstandige gemeente van de omvang van Doesburg vraagt om een sterke ambtelijke organisatie, waarbinnen duidelijke keuzes gemaakt zijn over de reikwijdte en omvang van het takenpakket. Het is onontkoombaar dat daar ook investeringen mee gemoeid zijn.

Prioriteiten die het lokale politieteam noemt (IJsselwaarden) zijn:     

Overlastgevende /criminele jeugd; Middelengebruik (alcohol en drugs); Verwarde personen; Digitale criminaliteit; Ondermijning.

Landelijk

Politieprioriteiten (landelijk) voor 2024-2027:    

Ondermijning/georganiseerde criminaliteit; Cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit (incl. online seksueel kindermisbruik); Verbinding met de samenleving/ maatschappelijke onrust/ polarisatie; Mensenhandel.

Onderwerpen vanuit VNG (landelijk) voor het lokale veiligheidsbeleid:     

Veilige woon-en leefomgeving; Bedrijvigheid en veiligheid; Jeugd en veiligheid; Fysieke veiligheid; Integriteit en veiligheid.

Hiernaast is het belangrijk om bewust te zijn van de verschuiving van criminaliteit. In het verleden was het veiligheidsbeleid voornamelijk gericht op twee hoofdcomponenten, namelijk sociale en fysieke veiligheid. Echter zijn er, door de digitalisering van de samenleving, nieuwe veiligheidsvraagstukken bijgekomen, omtrent digitale veiligheid. Deze ontwikkelingen vragen om een uitbreiding van onze aanpak. Daarom zal digitale veiligheid ook een plek innemen in het veiligheidsbeleid van Doesburg.

5

Als er wordt gekeken naar de prioriteiten vanuit de politie landelijk en lokaal en vanuit VNG, komen we tot de volgende veiligheidsthema’s met sub onderwerpen:    

Sociale veiligheid Verwarde personen, jeugd en huiselijk geweld/kindermishandeling. Fysieke veiligheid HIC(high impact crimes), verkeersveiligheid, brandveiligheid, veilig uitgaan en evenementen, winkelveiligheid, bedrijventerreinen en rampenbestrijding en crisisbeheersing. Digitale veiligheid Digitale criminaliteit, informatieveiligheid en cyberincidenten/cybercrisis. Ondermijnende criminaliteit Radicalisering en polarisatie, georganiseerde (ondermijnende) criminaliteit, veilige publieke taak en ambtelijke en bestuurlijke integriteit.

Relevante wetgeving Daarnaast zijn er een aantal wetgevingstrajecten die van invloed kunnen zijn op het thema veiligheid binnen de gemeente Doesburg. Op het moment dat deze wetgeving daadwerkelijk landelijk is vastgesteld, zal er worden gekeken hoe dit lokaal wordt verankerd.

6

3. Evaluatie integraal veiligheidsbeleid 2019-2022 In het integrale veiligheidsbeleid 2019-2022 zijn er per veiligheidsthema doelstellingen benoemd. In dit hoofdstuk wordt er per veiligheidsthema beschreven in hoeverre deze doelstellingen zijn behaald. Veilige woon en leefomgeving Doelstelling:

‘De inwoners waarderen de mate van leefbaarheid en veiligheid in 2022 met het rapportcijfer 7,5’ In de veiligheidsmonitor 2021 geeft men leefbaarheid een 7,7 en veiligheid een 7,6. De doelstelling uit 2021 is dus behaald. Bedrijvigheid en veiligheid Doelstelling:

‘In 2019 en 2020 evenementen met in-en externe partners verder professionaliseren en uitvoering geven aan het evenementenbeleid 2017. Vanaf 2021 is dit ‘going concern’ ‘ In 2019 hebben we als gemeente gemerkt dat veel organisaties de regelgeving rondom evenementen en het werven van vrijwilligers als zwaar hebben ervaren. Om organisatoren te ondersteunen zijn de volgende acties opgepakt: -

Organiseren bak en braadavond; door wijziging van de wetgeving was er onduidelijkheid ontstaan over de mogelijkheden om tijdens evenementen te bakken en te braden. Evenementenproeverij/vrijwilligersmarkt georganiseerd in de Gasthuiskerk. Doel was om organisaties bijeen te brengen zodat zij kennis kunnen uitwisselen, elkaar kunnen leren kennen en uiteraard nieuwe vrijwilligers kunnen werven. De avond was een succes; alle organisaties hebben nieuwe vrijwilligers kunnen werven. Ondersteuning geboden bij het aanvragen van een vergunning voor een evenement. Er zijn vooroverleggen gevoerd met de juiste mensen aan tafel. Deze vooroverleggen hebben vooral als doel om knelpunten tijdig te signaleren en organisaties verder te helpen met het te organiseren evenement. De grote evenementen zijn ook allemaal geëvalueerd. Daarnaast denken we mee met nieuwe initiatieven en brengen we ze in contact met mogelijke partijen om mee samen te werken. Ondersteuning geboden bij het opstellen van veiligheidsplannen voor de grote evenementen. Hiervoor heeft de gemeente een extern adviseur ingehuurd. De grote evenementen hebben nu een toekomstbestendig veiligheidsplan. Ook is het evenementenbeleid in 2019 geëvalueerd en zijn een aantal verbetervoorstellen gedaan welke in januari 2020 zijn vastgesteld door de raad.

Een van de onderwerpen is het voor 3 jaar beschikbaar stellen van budget voor het aanstellen van een veiligheidscoördinator voor de grote evenementen. Vanwege de corona pandemie is hier nog onvoldoende uitvoering aan gegeven. Een actualisatie van het evenementenbeleid staat voor het 4e kwartaal 2023 op de planning. Jeugd en veiligheid 1e doelstelling:

‘Door de uitvoering van de aanpak van overlastgevende jeugd en de samenwerking met de ketenpartners komt het aantal meldingen jeugdoverlast niet boven de 64 meldingen in 2022. De overlastbeleving van inwoners over jeugd daalt naar minder dan 30 % in 2022’ Politiecijfers

Melding overlast jeugd

2018 39

2019 46

2020 59

2021 89

2022 105

7

Veiligheidsmonitor Rondhangende jongeren komt in buurt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van rondhangende jongeren

% ja % veel

2018 32,8 % 3,9 %

2021 35,6 % 5,5 %

Zoals uit de cijfers blijkt zijn de cijfers ‘melding overlast jeugd’ van de politie gestegen. Deze stijging is voornamelijk te zien in 2021 en 2022. Hiernaast blijkt ook uit de veiligheidsmonitor dat inwoners van Doesburg meer overlast ervaren van rondhangende jongeren dan in 2018. Deze doelstelling is dus niet behaald. 2e doelstelling:

‘Het alcohol- en drugsgebruik onder jongeren in Doesburg ligt in 2022 gelijk of lager aan het alcoholen drugsgebruik van jongeren uit de regio (cijfers GGD)’ In 2021 heeft de GGD de corona gezondheidsmonitor uitgebracht voor Doesburg. Hieruit blijkt dat Doesburg op het gebied van alcohol gebruik ongeveer hetzelfde scoren als de regio en op het gebied van drugs (hasj/wiet) iets hoger. Er is geen meting geweest op het gebied van harddrugs. Integriteit en veiligheid 1e doelstelling:

‘We blijven zicht houden op de ondermijning in onze gemeente en bestrijden deze door een integrale aanpak, het vergroten van bewustwording en normbesef’ De gemeente Doesburg heeft de laatste jaren meegedaan met diverse ondermijningsprojecten, zoals Ariadne en Theseus. Hiernaast neemt de gemeente deel aan een ondermijningsoverleg, samen met de gemeenten Rheden en Rozendaal. In het voorjaar 2022 heeft het RIEC een weerbaarheidsscan uitgevoerd in Doesburg. Hieruit blijkt dat er nog op diverse punten winst val te behalen, o.a. de bewustwording van dit thema. In het hoofdstuk ondermijnende criminaliteit wordt hier verderop ingegaan. Daarnaast is de APV in 2020 verder aangescherpt om ondermijnende activiteiten beter te kunnen aanpakken. 2e doelstelling:

‘Hennepteelt en handel in soft en/of harddrugs wordt niet geaccepteerd. We bestrijden deze met een integrale aanpak op basis van het Hennepconvenant Oost-Nederland en de beleidsregel artikel 13B Opiumwet van de gemeente Doesburg. Daarnaast zetten we in op preventie door het ontwikkelen van communicatiemiddelen.’ De afgelopen jaren heeft de gemeente gebruik gemaakt van deze wetgeving en zijn er woningen/inrichtingen gesloten of is er een bestuurlijke waarschuwing geweest. Daarnaast is er incidenteel aandacht besteed aan dit thema door de gemeente door middel van communicatie in de krant/social media. 3e doelstelling:

‘Polarisatie en radicalisering binnen onze gemeente zoveel mogelijk terug dringen door te investeren in vroegsignalering’ De repressieve kant wordt opgepakt door het veiligheidshuis en deze aanpak is effectief. Voor een preventieve aanpak /vroegsignalering zijn er in 2019 2 bijeenkomsten georganiseerd. Een bestuurlijke bijeenkomst samen met Rheden en Rozendaal en een training voor sleutelfiguren zoals jongerenwerkers, maatschappelijk werk, consulenten Zorg en Inkomen en boa’s. Daarnaast is het ook goed om op te merken dat er geen inwoners in het veiligheidshuis zijn besproken de afgelopen jaren in het kader van radicalisering.

8

4. Sociale veiligheid Onder sociale veiligheid wordt verstaan: de mate waarin mensen beschermd zijn, of zich beschermd voelen tegen gevaar dat veroorzaakt wordt door of dreigt van de kant van menselijk handelen. Sociale veiligheid gaat kort gezegd over de ondersteuning van ‘veilig samenleven’. Als gemeente ondersteunen we het veilig samenleven in Doesburg door onder andere in te zetten op de verbinding tussen veiligheid en zorg, maar ook op het voorkomen en aanpakken van overlast (jeugd, drugs etc.) en huiselijk geweld. Ook wordt er ingezet op het bevorderen van de sociale cohesie en de leefbaarheid. Sociale cohesie en leefbaarheid dragen bij aan een veilige leefomgeving. 4.1 Cijfers Veiligheidsmonitor 2021

Rapportcijfer leefbaarheid in de woonbuurt

7,7

Schaalscore sociale cohesie

Gemiddeld rapportcijfer Indicator 0-10

Een of meer vormen van sociale overlast komen voor Ervaart zelf overlast van een of meer vormen van sociale overlast Drugsgebruik komt in buurt wel eens voor

% ja % ervaart veel overlast % ja

56,4% 9,6% 18,5%

Ervaart zelf veel overlast van drugsgebruik

% veel

2,1%

Drugshandel komt in buurt wel eens voor

% ja

24,3%

Ervaart zelf veel overlast van drugshandel

% veel

2,4%

Overlast door verwarde personen komt in buurt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van verwarde personen

% ja % veel

14,3% 1,9%

Overlast door buurtbewoners komt in buurt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van buurtbewoners

% ja % veel

17,3% 2,7%

Lastig vallen van mensen op straat komt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van lastig vallen van mensen op straat Rondhangende jongeren komt in buurt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van rondhangende jongeren

% ja % veel % ja % veel

2,8% 0,4% 35,6% 5,5%

6,6

Politiecijfers Overlast door verward/overspannen persoon Burenruzie Overlast i.v.m. alcohol/drugs Sociale wijkproblematiek Geluidshinder Melding overlast jeugd Vandalisme/Baldadigheid

2019

2020

2021

2022

88 41 15 52 72 46 1

74 64 11 42 97 59 4

67 30 19 77 140 89 1

86 52 22 91 102 105 1

9

Cijfers Buurbemiddeling

Aantal verwijzingen

2021 17

2020 14

2019 15

Soort klacht (er kunnen meerdere zijn in één zaak) Geluidsoverlast Pesten/treiteren/schelden/roddelen /lastig vallen/verstoorde relatie Overlast dieren Tuin/buiten problemen Bedreiging/intimidatie Stankoverlast Overlast kinderen Vernielingen Parkeerproblemen Rommel/troep Overig

2021 10 4

2020 5 6

2019 5 8

2 8 3 1 2 0 2 2 1

2 3 1 3 0 1 0 0 1

0 4 1 1 1 0 2 0 0

Cijfers Halt Doorverwijzing politie Doorverwijzing leerplichtambtenaar Doorverwijzing Boa Doorverwijzing totaal

2019 2

2020 0

2021 0

2022 4

0

1

1

0

0 2

0 1

0 1

2 6

4.2 Cijfermatige duiding Ten opzichte van de veiligheidsmonitor die in 2018 is gehouden is het rapportcijfer over de leefbaarheid in de buurt verbetert, namelijk van een 7,3 naar een 7,7. Ook is de sociale cohesie verbetert van een 6,2 naar een 6,6. Overlast In Doesburg zegt ruim de helft (56%) van de inwoners een of meer vormen van sociale overlast te ervaren. 1 op de 10 inwoners heeft veel last van sociale overlast. Doesburg verschilt hierin niet wezenlijk van de referentiegebieden. De grootste overlast in de sociale sfeer komt van rondhangende jongeren. Ruim een derde (36%) van de mensen geeft aan overlast hiervan te ervaren en 6 procent zegt veel overlast te ervaren. Het lastigvallen van mensen op straat wordt in het kader van sociale overlast het minst vaak genoemd. De totale sociale overlast in de wijken verschilt niet significant met Doesburg als geheel. Wel zijn er enkele verschillen op basis van specifieke sociale overlastvormen. In De Ooi ervaart men in verhouding tot Doesburg vaker overlast van drugshandel in de buurt, ook lijkt jeugdoverlast hier wat meer voor te komen (geen significant verschil). Top 3 van sociale overlast in Doesburg: 1. Rondhangende jongeren (36 %) 2. Drugshandel (24%)

10

3. Drugsgebruik (19%) Als er een vergelijking wordt gemaakt tussen de veiligheidsmonitor van 2018 en 2021 heeft men nu meer last van jongeren dan in 2018. De grootste overlast in de sociale sfeer komt van rondhangende jongeren. Ruim een derde (36%) van de mensen geeft aan overlast hiervan te ervaren en 6 procent zegt veel overlast te ervaren. De overlast van rondhangende jongeren is in de wijk de Ooij het hoogst. Als er naar de politiecijfers wordt gekeken is er ook een stijging te zien in het aantal meldingen overlast jeugd. Als een jeugdige een delict pleegt, kan er worden gekozen om deze jeugdige naar bureau Halt te sturen. Bij jeugdigen onder de 16 jaar gebeurt dit alleen als ouders hier toestemming voor geven. De jeugdige krijgt dan de kans om zijn fout goed te maken en zal geen strafblad krijgen als hij/zij zich aan de afspraken houdt. Het wordt gestimuleerd dat er vaker wordt doorverwezen naar halt dan de zaak strafrechtelijk te laten afdoen door de politie en het OM. Er is een stijging te zien in het aantal doorverwijzing, dit is dus een positieve ontwikkeling. Burengerucht Als er wordt gekeken naar de cijfers van de doorverwijzingen van buurtbemiddeling en de cijfers hoeveel overlast men heeft van zijn buurtgenoten zien we dat deze overlast is afgenomen. 4 jaar geleden was het cijfer ‘ervaart zelf veel overlast van buurtbewoners’ 5,5 % ten opzichte van 2,7 % in 2021.

Drugsoverlast Uit de politiecijfers blijkt dat er in 2021 en 2022 iets meer overlast is geweest door alcohol/drugs ten opzichte van de 3 jaren ervoor. Het is echter niet een significant verschil. Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat men minder last heeft van drugshandel/drugsgebruik dan 4 jaar geleden. Personen met verward gedrag Uit de politiecijfers blijkt dat de overlast van verwarde/overspannen personen is toegenomen ten opzichte van 4 jaar geleden. Zo waren de cijfers ‘overlast verwarde personen’ in de periode 20142017 gemiddeld 28 per jaar. Ten opzichte van die jaren is er een duidelijke stijging te zien. De gemeente en zijn netwerkpartners merken ook een duidelijke stijging in personen met verward gedrag en er zijn steeds meer complexe casussen, waarbij er ook sprake is van een veiligheidsrisico of onrust in een buurt. Daarnaast is het landelijk is het ook bekend dat dit een probleem is die steeds meer voorkomt. Psychiatrische patiënten worden tegenwoordig langer thuis behandeld en niet meer zo snel opgenomen in een GGZ-instelling. Regelmatig heeft dit tot gevolg dat een buurt overlast ervaart van deze persoon. 4.3 Huidige aanpak Overlast aanpak en personen met verward- en/of onbegrepen gedrag In Doesburg zijn er diverse overleggen en manieren van aanpak voor personen met verward gedrag. Afhankelijk van de complexiteit van de overlast wordt er gekozen voor een aanpak.

Hieronder is een weergave van de diverse aanpakken en overleggen die er zijn in Doesburg. Over het algemeen kan men zeggen dat de gemeente Doesburg een actieve opstelling heeft waar het gaat om het bestrijden van de overlast in de wijk. De gemeentelijke aanpak van overlast kan als “ad hoc, integraal en persoonlijk” worden getypeerd. Bij overlast of buurtproblemen wordt er samengewerkt tussen gemeente, wijkagent, jongerenwerkers en woningcorporatie (Woonservice

11

IJsselland). Gezamenlijk wordt het probleem beoordeeld en op basis hiervan nemen de verschillende partners maatregelen om de burenoverlast tegen te gaan. De lijnen zijn kort en in de praktijk worden de casussen met elkaar kort via de telefoon of live afgestemd, iedereen weet elkaar te vinden. Er zijn verschillende overleggen en aanpakken, dit is afhankelijk van de complexiteit van het probleem.

Overlast in de buurt Bij eenvoudige problematiek tussen buren wordt buurtbemiddeling ingeschakeld. Via de inzet van vrijwilligers wordt getracht om bij (dreigende) conflicten de partijen weer in gesprek te brengen en zo samen tot een oplossing te komen. Buurtbemiddeling wordt begeleid door Rijnstad en gesubsidieerd door de gemeente. Bij laagdrempelige problematiek wordt ook vaak gezien dat de wijkagent een bemiddelende rol speelt.

Eenvoudige problematiek Naast buurtbemiddeling heeft de gemeente Doesburg op de Linie ‘de vraagbaak’ zitten. Inwoners van Doesburg kunnen hier terecht voor allerlei vragen op het gebied van wonen, zorg, welzijn, werk en inkomen. De vraagbaak is telefonisch bereikbaar voor inwoners. De vraagbaak wordt bezet door WMO consulenten. Laagdrempelige problematiek of vragen worden hier behandeld. Relatief simpele casussen waarbij inwoners zorg behoeven, worden hier opgepakt. Vragen vanuit professionals landen ook regelmatig bij de vraagbaak en worden behandeld binnen de vraagbaak. De Vraagbaak moet als startpunt worden gezien. De medewerkers van de Vraagbaak kennen de sociale kaart binnen Doesburg goed en weten hoe zij het beste kunnen doorverwijzen.

Complexe problematiek Er is in Doesburg een groep mensen met (ernstig) risicogedrag en een opeenstapeling van problemen. Passende ondersteuning en maatregelen zijn nodig om hen volwaardig te laten deelnemen aan de maatschappij. Ook staat de veiligheid van deze mensen, hun omgeving en de samenleving voorop. Voor een veilig en inclusief Doesburg is een goede samenwerking tussen het zorg- en veiligheidsdomein van belang. Gemeente Doesburg en de ketenpartners (politie, jongerenwerk, GGnet, bemoeizorg, woningbouw, leerplicht, welzijn en onderwijs) zien dat de complexiteit, waar sprake is van gestapelde zorgvragen groeit. Het gaat om casuïstiek waarbij sprake is van een veiligheidsrisico, kans op recidief en/of risico op maatschappelijke onrust. Hiernaast is er een transformatie gaande van beschermd wonen naar beschermd thuis. Dit houdt in dat mensen met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in wijken wonen met ondersteuning aan huis, vanuit een toegankelijk palet aan lokale voorzieningen. We zien dat we in Doesburg veel kunnen en veel willen ook in tijden van schaarste in middelen en menskracht. We zien ook dat we niet altijd aan kunnen sluiten bij (regionale/landelijke) ontwikkelingen omdat we klein zijn, waardoor we soms lijken te worden ingehaald door de werkelijkheid waardoor we niet altijd mee kunnen komen.

In september 2021 zijn in Doesburg een senior en een junior adviseur Zorg en Veiligheid aangenomen om het proces te verbeteren en professionaliseren. Momenteel wordt er op onderstaande wijze gewerkt bij een casus met complexe problematiek: Op het moment dat een casus complexer is komen er ergens signalen hierover binnen. Het wisselt waar deze signalen binnen komen, bijvoorbeeld via de politie, buurtbewoners, vanuit de vraagbaak of vanuit het landelijk nummer personen met verwarde personen etc. Als deze signalen bij de gemeente bekent zijn, wordt er vanuit een WMO consulent een MDO georganiseerd of wordt er zorgbemiddeling aangeboden. Als er een jeugdige betrokken is in de casus, wordt het jeugdteam betrokken. Hiernaast kan het ook zo zijn dat er iemand van de zorg en veiligheidspartners een urgentie ziet in de casus en deze casus inbrengt in het zorgnetwerkoverleg. (In het zorgnetwerkoverleg zitten de volgende partners: GGnet, RIBW, Politie, Iriszorg, woonservice IJsselland, maatschappelijk werk en gemeente(adviseur zorg en veiligheid en WMO consulent). Er worden casussen besproken en globale afspraken gemaakt.

12

Er zijn situaties waarin er zorgelijke signalen zijn over inwoners. De eerste insteek is om in het vrijwillige kader outreachend contact te zoeken met de inwoner en hulp aan te bieden, zoals bemoeizorg van de RIBW AVV doet. Er worden eerst diverse pogingen gedaan tot contact. Wanneer een inwoner niet meewerkt en er zijn in de omgeving genoeg zorgelijke signalen door netwerkpartners kan VGGM worden geraadpleegd. Samen wordt er overwogen om over te gaan tot het doen van een zorgmachtiging (WVGGZ). Bij een zorgmachtiging krijgt iemand verplicht hulp. Hierbij wordt er gewogen of er voldaan wordt aan een aantal criteria, die noodzakelijk zijn om te bepalen of het zinvol is om de route van de zorgmachtiging in gang te gaan zetten. De VGGM voert de Wvggz uit voor de gemeente Doesburg. Hiernaast kan het ook zo zijn dat Veilig Thuis wordt ingeschakeld, bij een onveilige gezinssituatie. Veilig Thuis is het advies- en meldpunt voor (vermoedens van) huiselijk geweld en/of kindermishandeling. Zij proberen samen met betrokken partijen te werken aan een veilige thuissituatie. Als er een veilig thuis melding wordt gedaan, wordt deze doorgegeven aan de lokale aandachtsfunctionaris geweld en kindermishandeling of ze komen binnen bij het vraagbaakloket. Deze meldingen worden opgepakt en soms worden ze ook besproken bij het zorgnetwerkoverleg.

Een andere manier van opschalen is de inzet van het veiligheidshuis. Wanneer reguliere inzet van partners binnen de eigen keten (zorg of straf) niet meer werkt zoeken de ketenpartners de samenwerking. Dit om complexe problematiek zoveel mogelijk te beperken of zelfs voor te zijn. Het Veiligheidshuis Regio Arnhem is een netwerksamenwerking tussen straf- en zorgpartners en gemeenten. Daarin komen zij tot een keten overstijgende persoonsgerichte aanpak van complexe problematiek. Deze aanpak is erop gericht om de persoon het best mogelijke perspectief te bieden en criminaliteit, recidive en maatschappelijke uitval te voorkomen en te verminderen. Tegelijkertijd bestrijden ze zo ernstige overlast en criminaliteit en dragen ze bij aan de veiligheid(sbeleving). Jeugd (Groepen) jongeren die overlast veroorzaken of criminele activiteiten uitvoeren kunnen een negatieve invloed uitoefenen op het woonplezier en de veiligheidsbeleving van onze inwoners. Hoewel deze jongeren veel overlast en ook criminaliteit kunnen veroorzaken, zijn zij naast dader, vaak ook slachtoffer. Deze jongeren zijn vaak kwetsbaar door problemen thuis, op school of mogelijk door gedrags-of verslavingsproblemen. Er zijn in Doesburg veel zorgen rondom het alcohol- en drugsgebruik van de jongeren. Partners in de gemeente Doesburg( jongerenwerk, politie, Boa’s en het jeugdteam) omschrijven de problematiek als ernstig.

Er zijn gevallen bekend waarbij jonge kinderen (soms al vanaf 12 jaar) drugs gebruiken. Dit gebeurt ook op de middelbare scholen. Er wordt veel geblowd. Daarnaast wordt er veel gebruik gemaakt van sterk verslavende en constant ontwikkelende drugs zoals mephedrone (4-MMC), een amfetamine-achtige stof (ook wel ‘miauw miauw’ genoemd). Er zijn een aantal jongeren die niet meer in beeld zijn. Deze groep gaat niet meer naar school maar heeft ook geen opleiding om te volgen. Deze problematiek vraagt om een integrale aanpak met een goede verbinding tussen het sociaal en veiligheidsdomein. De aanpak focust zich op preventie, zorg en repressie. Hieronder een weergave van de huidige aanpak, deze aanpak richt zich op individuen, groepen en jongeren in een onveilige thuissituatie.

Aanpak (overlastgevende) jeugdgroepen Door de digitalisering is het steeds lastiger om duidelijke jeugdgroepen aan te wijzen. Jeugd heeft voornamelijk contact met elkaar via online platforums. De groepen jeugd worden momenteel besproken in een overleg waarbij diverse partners aansluiten: politie, jongerenwerkers, boa’s en de leerplichtambtenaar. Dit overleg vindt fysiek elke 6 weken plaats, maar er is ook tussendoor veel contact met elkaar. Iedereen kan signalen inbrengen en gezamenlijk wordt er gekeken naar een aanpak. Probleem waar men tegenaan loopt is dat er geen convenant is, waardoor er moeilijk informatie kan worden gedeeld met elkaar.

Aanpak overlastgevende/ criminele jeugd Naast het overleg waarin criminele/ overlastgevende jeugdgroepen worden besproken, zijn er ook individuen waar zorgen om zijn. Er lijkt een stijging te zijn van drugsgebruik en wapenbezit onder

13

jongeren. Signalen over deze individuen bereiken de leerplichtambtenaar en de politie. Zij brengen deze signalen in bij het jeugdteam. Bij het jeugdteam sluiten diverse partners aan. Doordat er verschillende expertise in het jeugdteam aanwezig is, kan er snel een goede analyse van de problematiek gemaakt worden en zo snel mogelijk passende hulp ingezet worden. Als specialistische hulp nodig is, geeft het jeugdteam een bindend advies hierover aan de gemeente.

Onveilige gezinssituatie Een jeugdige kan zich ook in een onveilige gezinssituatie bevinden. Hierbij valt te denken aan huiselijk geweld, of bijvoorbeeld verwaarlozing. Iedereen die zich zorgen maakt om de veiligheid van een jeugdige kan een veilig thuis melding doen. De gemeente Doesburg is aangesloten bij Veilig Thuis Gelderland Midden. De grootste melder bij Veilig Thuis is de politie. Maar ook de lokale teams, zoals het Jeugdteam Doesburg, zijn belangrijke melders. Zowel Veilig Thuis als de gemeente of lokale teams kunnen een ‘verzoek tot onderzoek’ doen bij de Raad voor de Kinderbescherming. Pas als zo’n verzoek is gedaan doet de Raad voor de Kinderbescherming een onderzoek naar de opvoedingssituatie van minderjarigen. De uitkomst kan zijn dat aan de rechter wordt gevraagd om een maatregel op te leggen. Een jeugdbeschermingsmaatregel wordt dus altijd door de rechter uitgesproken. Dat gebeurt als een gezonde en veilige ontwikkeling van een kind of jeugdige wordt bedreigd en vrijwillige hulp niet of onvoldoende helpt. Een maatregel is een beperking of een beëindiging van het gezag van de ouder(s). De ondertoezichtstelling is de meest voorkomende maatregel.

Preventie Het voorkomen van problematiek is het beste voor iedereen. Daarom is het belangrijk dat de gemeente aandacht besteed aan preventie en vroegsignalering. Er is een breed scala van middelen die hiervoor wordt ingezet, zoals CJIG op de basisschool, een kansrijke start etc. Er is ook een Doesburgs sport- en beweegakkoord en Doesburgs Leefstijlakkoord vastgesteld. Vóór 30 juni 2023 komt er op beide akkoorden een herijking en zal er één vitaliteitsakkoord gevormd worden.

Jongerenproject In september 2022 is er een innovatief jongerenproject als pilot gestart, deze duurde een half jaar. Door diverse partijen en partners in Doesburg is geconstateerd dat een groep jongeren met diverse problematiek (schoolverzuim, alcohol- en drugsgebruik, drugs-dealen, overlast) te laat in beeld komt en voor een deel dreigt af te glijden naar criminaliteit. Het huidige jongerenwerk heeft te weinig capaciteit om hier adequaat op in te kunnen spelen. De initiatiefnemer van het jongerenproject is zelf woonachtig in Doesburg, kent een deel van deze groep jongeren en heeft een groot netwerk in Doesburg dat ingezet kan worden om jongeren te begeleiden naar werk, scholing, activiteiten of hulpverlening. Het project is succesvol gebleken en zal worden voorgezet voor een jaar(tot augustus 2024).

Repressie Als een jeugdige een delict pleegt, kan er worden gekozen om deze jeugdige naar bureau Halt te sturen. Dit gebeurt alleen als de ouders hier ook toestemming voor geven. Doorverwijzingen vinden plaats door de politie of door de leerplichtambtenaar. Zoals hierboven is weergegeven is er een stijging te zien in de doorverwijzingen, de route is bekend bij politie en de leerplichtambtenaar.

14

5. Fysieke veiligheid Fysieke veiligheid is de mate waarin mensen beschermd zijn of zich beschermd voelen tegen ongevallen of leed. Daarnaast gaat het om de leefbaarheid in Doesburg. Het is belangrijk dat deze op pijl wordt gehouden of wordt verbeterd. Dit onderwerp heeft de volgende subonderwerpen: verkeersveiligheid, brandveiligheid, HIC (high impact crimes), verkeersveiligheid, brandveiligheid, veilig uitgaan en evenementen, winkelveiligheid, bedrijventerreinen, rampenbestrijding en crisisbeheersing. 5.1. Cijfers Cijfers veiligheidsmonitor 2021 Een of meer vormen van verkeersoverlast komen voor

% ja

78,9%

Ervaart zelf overlast van een of meer vormen van verkeersoverlast

% ervaart veel overlast

28,7%

Te hard rijden komt in buurt wel eens voor

% ja

65,7%

Ervaart zelf veel overlast van te hard rijden

% veel

21,0%

Agressief gedrag in het verkeer komt in buurt wel eens voor

% ja

30,9%

Ervaart zelf veel overlast van agressief verkeersgedrag

% veel

7,8%

Parkeerproblemen komen in buurt wel eens voor

% ja

52,9%

Ervaart zelf veel overlast van parkeerproblemen

% veel

15,6%

Slachtofferschap totaal (excl. online criminaliteit)

% ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer delicten per 100 inwoners % ja, slachtoffer

13,4 % 24,1 5,3 % 9,2 1,4% 1,7 4,9 % 7,2 0,1% 0,4 4,3% 7,5 1,3% 2,1 1,5% 1,8 0,0% 1,5 1,1% 1,5 0,0% 0,0 0,0% 0,0 0,2% 0,2 1,5 %

Slachtofferschap geweldsdelicten totaal Persoonlijk slachtofferschap mishandeling Persoonlijk slachtofferschap bedreiging Persoonlijk slachtoffer seksueel geweld Slachtofferschap vermogensdelicten totaal Slachtofferschap (poging) tot inbraak Slachtofferschap fietsdiefstal van fietsen die u zelf veel gebruikte Slachtofferschap diefstal uit auto Slachtofferschap diefstal vanaf auto Slachtofferschap autodiefstal Slachtofferschap diefstal ander motorvoertuig Slachtofferschap (poging tot) zakkenrollerij/beroving Slachtofferschap overige diefstal

15

Hinder van horecagelegenheden komt in buurt wel eens voor Ervaart zelf veel overlast van hinder van horecagelegenheden

delicten per 100 inwoners

1,9

% ja % veel

5,1% 1,1%

Cijfers Politie Verkeersongeval met letsel Verkeersongeval met dodelijke afloop Parkeerproblemen Rijden onder invloed, alcohol Rijden onder invloed, drugs Rijden zonder rijbewijs Diefstal/inbraak woning Diefstal/inbraak box/garage/schuur/tuinhuis Diefstal uit/vanuit motorvoertuigen Diefstal van motorvoertuig Diefstal van brom-,snor-,fietsen Openlijke geweldpleging Bedreiging Mishandeling Winkeldiefstal Zakkenrollerij Diefstal/inbraak in bedrijven/kantoren Geluidshinder horeca Geluidshinder evenement

2019

2020

2021

2022

3 0 22 6 1 6 4 0 14 4 38 1 7 18 9 1 5 5 1

5 0 14 5 1 14 6 3 7 3 18 1 12 9 11 1 3 2 0

2 1 21 7 2 32 7 0 17 1 10 0 8 11 14 1 2 1 0

3 0 11 5 6 6 5 0 24 6 11 1 9 15 4 0 3 5 0

Cijfers brandweer Aantal incidenten per jaar Brand(gebouw, natuur, wegvervoer, container, gerucht, nacontrole, specifiek) Brand OMS(rookmelding, handmelder, brandmelder, sprinkler, PAC) Dienstverlening(bijv. liftopsluiting, dier in problemen) Leefmilieu(wateroverlast, stormschade etc) Ongeval (binnen, weg, spoor, water, buiten) Gezondheid (reanimatie, onwel) Verkeer Veiligheid en openbare orde Totaal

2018 17

2019 16

2020 14

2021 13

8

4

2

6

12 10 9 5 1

13 13 3 16 2

22 15 6 11

20 19 7 19

62

67

70

1 85

16

5.2. Cijfermatige duiding Verkeersveiligheid Vanuit de politiecijfers blijkt dat het aantal verkeersongevallen met letsel er gemiddeld genomen 3 per jaar waren. In 2020 was er een kleine uitschieter, maar de andere jaren was het onder de 4. In de jaren hiervoor lag het aantal altijd iets hoger. Er is dus een daling te zien. Als de cijfers uit de veiligheidsmonitor worden vergeleken met de veiligheidsmonitor uit 2018 is er in 2021 iets meer overlast van te hard rijden en agressief gedrag in het verkeer. De cijfers van parkeerproblemen wisselen wat per jaar. Meldingen hiervan komen ook bij de boa’s terecht. Uit de veiligheidsmonitor blijkt dat er minder inwoners last hebben van parkeerproblemen. Verder blijkt nog uit de politiecijfers dat er elk jaar enkele personen worden betrapt op het rijden onder invloed van alcohol en/of drugs. Daarnaast is er een wisselend beeld te zien over de personen die rijden zonder rijbewijs. Er was voornamelijk een grote uitschieter in 2021. Brandveiligheid Er is een stijgende lijn te zien in het aantal meldingen. De stijging is voornamelijk te wijten aan de onderwerpen leefmilieu en gezondheid. De brandweer ondersteunt (net als de politie) steeds vaker de ambulance bij reanimaties. Alle drie de diensten worden opgeroepen, zodat het slachtoffer zo snel mogelijk hulp krijgt.

High impact crimes Als er wordt gekeken naar de veiligheidsmonitor dan valt het op dat 13,4 % van de Doesburgers slachtoffer is geweest van een delict (exclusief cybercrime). Dit is toegenomen ten opzichte van 4 jaar geleden, toen was het namelijk 11,2 %. Als er wordt gekeken naar de politiecijfers lijkt er een daling gaande te zijn. Een verklaring zou kunnen zijn dat niet iedereen aangifte doet, want je zou verwachten dat de politiecijfers ook hoger zouden zijn als je dit vergelijkt met de veiligheidsmonitor. Alle politiecijfers zijn beduidend lager dan 4 jaar geleden. Het is een landelijke trend dat er een verschuiving gaande is van klassieke delicten (zoals woninginbraak, fietsendiefstal etc.) naar digitale delicten. Criminelen kunnen vaak op een gemakkelijkere manier, met minder risico, meer geld buit maken. Hiernaast heeft de coronapandemie die de afgelopen jaren heeft gespeeld invloed gehad op de politiecijfers. In deze periodes waren inwoners meer thuis en is er een landelijke trend te zien dat er bijvoorbeeld minder inbraken zijn gepleegd. In het aantal geweldsdelicten is ook een daling te zien ten opzichte van 4 jaar geleden. Veilig uitgaan en evenementen Uit de cijfers van de veiligheidsmonitor blijkt dat 5,1 % weleens hinder heeft van horecagelegenheden. In de veiligheidsmonitor van 2018 was dit nog 9,7 %. Er is dus een duidelijke daling te zien.

Uit de politiecijfers blijkt dat er in 2018 nog veel meldingen waren over geluidsoverlast in de horeca. De jaren erna is er een duidelijke daling te zien, met in 2022 weer een stijging. Waarschijnlijk heeft dit te maken met de coronapandemie. Er zijn weinig cijfers te vinden over overlast door evenementen. Er is eenmalig een politiemelding geweest in 2019 hierover.

17

Winkelveiligheid Het aantal winkeldiefstallen laat een erg wisselend beeld zien de laatste jaren. In 2021 is het aantal het hoogte ten opzichte van de jaren ervoor. Er is geen duidelijke verklaring voor te geven. Bedrijventerreinen Er is een daling waar te nemen over de afgelopen jaren wat betreft het aantal inbraken in bedrijven/kantoren. Deze daling zou ook te maken kunnen hebben met de verschuiving naar digitale criminaliteit. 5.3. Huidige aanpak Verkeersveiligheid Op dit moment wordt er voor de gemeente Doesburg een Wegencategoriseringsplan opgesteld. Hierbij worden de wegen ingedeeld bij de juiste wegencategorie en wordt daaraan een gewenste inrichting gekoppeld. Deze moeten er voor gaan zorgen dat de wegen (waar nodig) veiliger worden voor alle weggebruikers. Ze dienen bijvoorbeeld zodanig te zijn ingericht dat men ook niet harder kan rijden dan de ingestelde maximumsnelheid. Parallel hieraan is de gemeente bezig met het opstellen van een Mobiliteitsplan/Mobiliteitsagenda. Hierin wordt onder andere beschreven welke visie wij hebben op verkeersveiligheid (zoals het werken aan veilige voetgangersoversteekplaatsen). Daarnaast sluit de gemeente aan bij verkeersveiligheidscampagnes zoals MONO, BOB, snelheid en fietsverlichting Brandveiligheid

Historische binnenstad Doesburg heeft een historische binnenstad, dit brengt grotere risico’s met zich mee i.v.m. de brandveiligheid. Dit heeft met name te maken met het wonen boven winkels. Een brandwerend plafond tussen een winkel en woning is bijvoorbeeld belangrijk en hier is aandacht voor, als er een verbouwing/wijziging is bij een pand.

Brandweerpost De vrijwilligers van de post Doesburg zijn belangrijk voor Doesburg. De gemeente ondersteunt hen dus waar dat nodig en mogelijk is. Het aantal vrijwilligers is aan de lage kant, structurele aandacht voor werving is nodig. De lokale post heeft hier een voortrekkersrol in en wordt ondersteund door VGGM. De gemeente wil hier de brandweer in ondersteunen als dat nodig is.

Bewustwordingscampagnes De gemeente sluit regelmatig aan bij bewustwordingscampagnes van VGGM in het kader van brandveiligheid. Dit wil de gemeente graag blijven doen. HIC (high impact crimes)

Integrale aanpak woninginbraken De gemeente heeft de afgelopen jaren ingezet op het verstrekken van gratis preventieadviezen aan inwoners door een preventieadviseur. Dit blijven wij ook voortzetten. Daarnaast wordt er structureel gecommuniceerd door de gemeente en politie over woninginbraken. De communicatie bestaat uit voornamelijk uit preventieadvies voor inwoners.

Geweld Als de politie een melding krijgt een mishandeling of een bedreiging in een gezinssituatie wordt er altijd een veilig thuis melding gemaakt. Daarnaast worden geweldsmisdrijven met prioriteit opgepakt door de politie.

18

Integraal toezicht en handhaving Samen met de gemeente Rheden en Rozendaal heeft Doesburg boa’s en toezichthouders in dienst. Zij zijn samen met de wijkagent het gezicht van de wijk en de ogen en oren van de gemeente. Via een dienstverleningsovereenkomst zijn er afspraken gemaakt wat de taken exact zijn. De lijnen zijn kort tussen de politie, boa’s en gemeente. Samen trekken zij op voor een integrale aanpak tegen overlast en criminaliteit in Doesburg. Veilig uitgaan en evenementen

Evenementenbeleid In 2017 is een nieuw evenementenbeleid vastgesteld in Doesburg. In 2018 en 2019 heeft de uitvoering vorm gekregen. Echter heeft de coronapandemie roet in het eten gegooid en heeft dit invloed gehad op de uitvoering. In 2018 en 2019 is er een mooie start gemaakt met de uitvoering, in 2020 en 2021 heeft het nagenoeg stilgelegen. In 2022 is de werkwijze weer opgepakt en wordt er weer uitvoering gegeven aan het beleid. Het beleid is echter alweer een paar jaar oud en het verdient een update. Daarom zal het evenementenbeleid in het vierde kwartaal van 2023 worden geactualiseerd.

Veiligheidsplan/ Pilot veiligheidscoördinator Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het opstellen, uitvoeren en handhaven van het evenementenbeleid en voor het verstrekken van vergunningen. Die laatste verantwoordelijkheid vraagt onder andere van de gemeente dat evenementen in haar gemeente veilig plaatsvinden. Daarnaast vraagt dit ook het 1 en ander van een organisator. De organisator moet een goed veiligheidsplan opstellen voor het evenement, maar ook zorgen dat het evenement veilig verloopt. Er rust een grote verantwoordelijkheid op de schouders van de organisator. In 2019 heeft de gemeente ondersteuning aangeboden voor het opstellen van een veiligheidsplan. Daarnaast is er 3 jaar een pilot geweest met een veiligheidscoördinator. Deze veiligheidscoördinator kan de organisator helpen met het veiligheidsplan, maar is ook tijdens het evenement(deels) aanwezig. Dit is het aanspreekpunt voor de hulpdiensten en diegene die de veiligheidsorganisatie van het evenement aanstuurt. Door corona is deze pilot beperkt uitgevoerd. De ervaringen die er zijn geweest zijn zeer positief bevonden.

Vergunningverlening De gemeente is verantwoordelijk voor de vergunningverlening van horeca en evenementen. Voor horeca is ook de wet Bibob van toepassing en vindt er dus een Bibob toetsing plaats. Bij grote evenementen in Doesburg vinden er diverse vooroverleggen plaats, zodat de vergunning zo compleet mogelijk kan worden aangeleverd door de organisatoren en er rekening is gehouden met de adviezen van de politie, GHOR en brandweer. Na het evenement vindt er ook een evaluatie plaats, zodat de aanbevelingen vanuit de evaluatie kunnen worden meegenomen in het vergunningstraject voor het jaar erop.

19

Winkelveiligheid & bedrijventerreinen

Accountmanager bedrijven De accountmanager bedrijven is de contactpersoon tussen de bedrijven in Doesburg en de gemeente. De lijnen zijn hierdoor kort.

KVO Het grootste industrieterrein in Doesburg, Beinum West en Oost, heeft een KVO (keurmerk veilig ondernemen). Dit is een instrument dat effectief kan zijn om publieke en private partijen samen te laten werken aan veiligheid. In de aanloop naar het KVO is er een onderzoek gedaan naar de veiligheidsbeleving op het bedrijventerrein. Vanuit dit onderzoek zijn enkele aandachtspunten naar voren gekomen. Vanuit deze aandachtspunten is er een plan van aanpak opgesteld door de werkgroep van het KVO.

Winkelgebied Het winkelgebied van Doesburg kenmerkt zich door diverse bijzondere en gespecialiseerde winkels. Het centrum is historisch en is gericht op toeristen. Er is geen groot gevoel van onveiligheid en de incidenten zijn laag. Er vinden elk jaar toch enkele winkeldiefstallen plaats. Als er aangifte wordt gedaan door de ondernemer wordt de aangifte opgepakt door de politie. Rampenbestrijding & Crisisbeheersing Rampen en crises zijn in Doesburg gelukkig niet aan de orde van de dag. Echter moeten we wel goed voorbereid zijn op het moment dat er wel een ramp of crisis plaatsvindt. Dit thema heeft dus aandacht binnen Doesburg en bestaat uit 3 onderdelen: Planvorming: de theoretische basis voor de hele crisisorganisatie. Er zijn lokale draaiboeken beschreven en deze worden actueel gehouden. Opleiden en oefenen: elke functionaris moet goed voorbereid en getraind zijn in zijn rol. Dit betekent dat er regelmatig geoefend moet worden. Vanuit de veiligheidsregio worden er elk jaar diverse opleidingen en cursussen aangeboden. Door de adviseur crisisbeheersing worden deze actief uitgezet bij collega’s die een rol hebben binnen dit proces. Elke jaar is er 1 maal een oefening voor het gemeentelijk beleidsteam(GBT). Geleerde lessen worden meegenomen in de planvorming en eventueel in toekomstige trainingen.

Piket en voorzieningen: als er een ramp of crisis plaatsvindt moeten er mensen beschikbaar zijn en de middelen aanwezig zijn en goed werken. De gemeentesecretaris en communicatieadviseurs draaien mee in regionale piketten. Binnen Doesburg is er een piketrooster van de burgemeester en wethouders, om de bereikbaarheid van het bestuur te garanderen. Het Stadskantoor heeft de nodige voorzieningen om te fungeren als crisiscentrum.

20

6. Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een thema dat de afgelopen jaren een steeds grotere rol heeft ingenomen op zowel de nationale, regionale, als lokale agenda. Bij ondermijnende criminaliteit is er sprake van vermenging van onder- en bovenwereld, doordat plegers van (georganiseerde) criminaliteit gebruik maken van dezelfde legale diensten en voorzieningen als gewone inwoners voor illegale activiteiten, zoals: transportvoorzieningen, financiële en juridische dienstverlening, de vastgoedsector et cetera. Ondermijnende criminaliteit is diep geworteld in de (lokale) samenleving. De combinatie van omvangrijke criminele vermogens en de toegang tot zware geweldsmiddelen stelt criminelen in staat om invloed uit te oefenen op de maatschappij en rechtstaat. Zo ondermijnen zij het gezag van de overheid en vervagen normen en waarden bij bonafide partijen. Hierdoor kan het de veiligheid, leefbaarheid, economie en onze democratie aantasten. Ondermijnende criminaliteit kent veel verschillende uitingsvormen. Voorbeelden zijn drugscriminaliteit, fraude, witwaspraktijken, illegale kamerverhuur en mensenhandel. Hoewel ondermijnende criminaliteit vaak niet zichtbaar is, heeft het wel zichtbare gevolgen. Denk daarbij aan drugsdumpingen, excessief geweld in de openbare ruimte en verwaarlozing van panden.

Het onderwerp ondermijnende criminaliteit is uitgesplitst in 4 deelthema’s: georganiseerde(ondermijnende) criminaliteit, veilige publieke taak, ambtelijke en bestuurlijke integriteit, radicalisering & polarisatie. 6.1. Cijfers Cijfers veiligheidsmonitor 2021

Drugsgebruik komt in buurt wel eens voor

% ja

18,5%

Ervaart zelf veel overlast van drugsgebruik

% veel

2,1%

Drugshandel komt in buurt wel eens voor

% ja

24,3%

Ervaart zelf veel overlast van drugshandel

% veel

2,4%

Tevreden over bevolkingssamenstelling

% (helemaal) eens

68,6%

Heeft zich in de afgelopen 12 maanden gediscrimineerd gevoeld

% ja

9,1%

Persoonlijke weerbaarheid (schaalscore)

indicator 0-10

6,5

Cijfers politie Drugshandel (soft- en harddrugs) Bezit softdrugs Bezit harddrugs Vervaardigen softdrugs(aantreffen hennepkwekerij) Vervaardigen harddrugs(drugslab) Wapenhandel Mensensmokkel Discriminatie Bommelding Terreurdreiging

2019

2020

2021

2022

0 0 2 5 0 0 0 0 0 0

3 1 3 2 0 0 0 0 0 0

0 0 1 0 0 0 0 0 0 0

0 1 2 1 0 0 0 0 0 0

21

Cijfers veiligheidshuis

MDO mensenhandel

2019

2020

2021

0

0

0

6.2 Cijfermatige duiding Ondermijning Als er wordt gekeken naar de cijfers vanuit de veiligheidsmonitor blijkt dat 18,5 % aangeeft dat er weleens drugshandel voorkomt. Als deze cijfers worden vergeleken met de regio, zijn deze in Doesburg hoger. Uit de cijfers bij sociale overlast, blijkt ook dat drugshandel veel genoemd wordt. Als dit wordt vergeleken met de politiecijfers zien we dit niet in terug. Dit betekent dat als er handel plaatsvindt in drugs, de politie dit niet ontdekt heeft. Enkele malen per jaar betrapt de politie mensen op het bezit van soft-of harddrugs. Er zijn geen drugslabs aangetroffen in de gemeente Doesburg en er zijn gemiddeld 2 hennepkwekerijen per jaar. Polarisatie en radicalisering 68,8 % van de Doesburgers is tevreden over de bevolkingssamenstelling, dit is vergelijkbaar met het landelijk gemiddelde. 9,1 % heeft zich gediscrimineerd gevoeld en de persoonlijke weerbaarheid is 6,5. Ook deze cijfers zijn verglijkbaar met het landelijk gemiddelde. Vanuit de politie zijn er 0 meldingen geweest over discriminatie. Het veiligheidshuis heeft een tafel waarbij radicalisering wordt besproken, MDO radicalisering. De cijfers hierbij worden over het gebied Gelderland-Midden bijgehouden en niet per gemeente. Vanuit de netwerkpartners is er geen informatie dat er inwoners zijn die radicaliseren.

Mensenhandel Vanuit de politie en vanuit het veiligheidshuis zijn er cijfermatig geen signalen dat er mensenhandel plaatsvindt. 6.3 Huidige aanpak Georganiseerde(ondermijnende) criminaliteit Om de georganiseerde ondermijnende criminaliteit tegen te gaan zet de gemeente Doesburg diverse instrumenten in. Ondermijning wordt in Doesburg primair belegd bij de afdeling veiligheid.

Ondermijningsoverleg De gemeente Doesburg heeft elke 6 weken een ondermijningsoverleg, samen met de gemeente Rheden & Rozendaal. Daarnaast sluit de politie, het Riec (Regionale Informatie- en Expertise Centra) en de ODRA (omgevingsdienst) aan. Er worden gezamenlijk projecten en controles opgezet. In Doesburg hebben de afgelopen jaren de projecten Ariadne (vakantieparken) en Theseus(bedrijventerreinen) gedraaid. Daarnaast worden er ondermijningssignalen verrijkt en hier worden eventueel acties voor opgezet.

Weerbaarheidsscan 2022 In 2022 heeft het RIEC in de gemeente Doesburg een weerbaarheidsscan uitgevoerd. Het doel van deze weerbaarheidsscan was om concrete aanbevelingen te geven aan de gemeente om tot een actieplan te komen, zodat de weerwaarheid van de gemeente wordt vergroot. Deze rapportage is de zomer van 2022 opgeleverd. Aanbevelingen die hieruit naar voren komen zijn: -

Aandacht voor interne bewustwording; Aanpak van ondermijning wordt verankerd in de organisatie;

22

-

Aandacht voor externe bewustwording voor ondermijning, zoals ondernemers, burgers en maatschappelijke partners; Intern meldpunt oprichten; Nieuw bibob beleid op de juiste wijze in de organisatie verankeren; Aandacht voor het thema zorgfraude; Periodiek aandacht voor integriteit.

Bibob beleid De wet Bibob is een preventief bestuurlijk instrument. Het doel van een Bibob-onderzoek is het voorkomen dat de overheid onbewust criminaliteit faciliteert, door bijvoorbeeld het verlenen van een vergunning of het verstrekken van een subsidie aan een malafide ondernemer. Het huidige Bibob beleid stamt uit 2013. Aangezien het Bibob beleid inmiddels verouderd is, wordt er momenteel een voorstel geschreven voor een nieuw beleid, die aansluit bij de meest recente ontwikkelingen en wetswijzigingen. Het is belangrijk dat het nieuwe beleid goed wordt geborgd in de organisatie.

Hennepconvenant en artikel 13b opiumwet In het hennepconvenant hebben verschillende partijen, waaronder politie, Woonservice IJsselland, belastingdienst en gemeente afspraken gemaakt over informatiedeling en de samenwerking bij de aanpak van hennepplantages. Als er een hennepplantage wordt aangetroffen, maakt de politie een hennepmutatie. Als er in een woning of een pand harddrugs worden gevonden, maakt de politie een bestuurlijke rapportage. Met de informatie uit deze rapportages kan de burgemeester op grond van artikel 13b Opiumwet een woning of een pand sluiten of een bestuurlijke waarschuwing geven.

Aanpak mensenhandel / arbeidsuitbuiting (RIEC/veiligheidshuis) Het RIEC en het Veiligheidshuis hebben een aanpak mensenhandel en arbeidsuitbuiting. Als er signalen zijn binnen de gemeente, kan er contact worden gezocht met het veiligheidshuis en komt een gezamenlijke aanpak. Vanaf 2022 moet elke gemeente een beleid hebben op het gebied van mensenhandel, de gemeente Doesburg heeft hier nog geen beleid op. Veilige publieke taak Werknemers met een publieke taak, krijgen regelmatig te maken met agressie en geweld. In Doesburg is er een agressie protocol opgesteld. In dit protocol staat uitgebreid omschreven, hoe te handelen. Ambtelijke & bestuurlijke integriteit Het is belangrijk dat ambtenaren en bestuurders integer zijn. De gemeente Doesburg heeft een gedragscode ambtelijke en bestuurlijke integriteit opgesteld. Hierin zijn richtlijnen opgenomen hoe te handelen bij bepaalde situaties. Daarnaast is dit ook onderdeel van het inwerkprogramma van nieuwe ambtenaren/bestuurders. Naast de gedragscode wordt er bij elke nieuwe ambtenaar(ook ingehuurd personeel) om een VOG (verklaring omtrent gedrag) gevraagd en iedereen moet een geheimhoudingsverklaring tekenen. Radicalisering & polarisatie Gemeente Doesburg is aangesloten bij Antidisciminatievoorziening artikel 1 Gelderland-Midden. Er zijn echter de laatste jaren geen meldingen binnengekomen.

Als er signalen binnenkomen dat er inwoners van Doesburg radicaliseren, wordt de casus opgepakt en kan deze worden ingebracht bij het veiligheidshuis. Er zijn echter geen signalen dat dit speelt in Doesburg.

23

7. Digitale veiligheid De samenleving digitaliseert. Steeds vaker regelen inwoners, ondernemers en publieke instellingen hun zaken en diensten online. De online wereld biedt veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook veiligheidsrisico’s zoals de opkomst van digitale criminaliteit. Digitale criminaliteit bestaat uit cybercrime (criminaliteit met ICT als middel en doelwit) en gedigitaliseerde criminaliteit (ICT wordt gebruikt om ‘traditionele’ vormen van criminaliteit te plegen, zoals bedreiging, diefstal of fraude). De gevolgen van digitale criminaliteit op slachtoffers kunnen groot zijn. Niet alleen in de zin van materiële schade en/of vermogensverlies, maar het schaadt ook het vertrouwen van slachtoffers in bekenden, bedrijven en (overheids-) instellingen waarvan bijvoorbeeld de naam misbruikt wordt bij oplichting. Veel inwoners en bedrijven kunnen onvoldoende meekomen met de snelle technologische en digitale ontwikkelingen en zijn daarom in toenemende mate vatbaar voor criminaliteit. Naast digitale criminaliteit is het ook belangrijk dat wij als gemeente aandacht besteden aan onze informatieveiligheid, ons ‘eigen huis moet op orde zijn’. Gemeenten zijn, net als andere (overheids-)organisaties, kwetsbaar als het gaat om de (digitale) dienstverlening - met name het veilig/beveiligd uitvoeren van deze dienstverlening - en het beheer van persoonsgegevens.

Als de overheid de digitale beveiliging hiervan niet voldoende kan borgen, is het vertrouwen in de overheid in het geding. Ook kan het de fysieke veiligheid van burgers en organisaties in gevaar brengen; bijvoorbeeld als besturingssystemen van sluizen en bruggen gehackt worden. Een verlengde hiervan is dat een gemeente naast voorbereid te zijn op een klassieke ramp (zoals een grote brand of een gaslek) ook voorbereid moet zijn op een cyberincident of -crisis. Digitale veiligheid wordt onderverdeeld in 3 onderwerpen: Digitale criminaliteit Informatieveiligheid Cyberincidenten en crisis 7.1 Cijfers Veiligheidsmonitor 2021 Persoonlijk slachtofferschap online criminaliteit Persoonlijk slachtofferschap online oplichting of fraude totaal Persoonlijk slachtofferschap hacken totaal Persoonlijk slachtofferschap online bedreiging of intimidatie totaal

% ja, slachtoffer % ja, slachtoffer

19,2% 11,7%

% ja, slachtoffer

7,2%

% ja, slachtoffer

2,3%

Politiecijfers De politie geeft de cijfers van cybercriminaliteit weer in een eenheid Oost-Nederland beeld. Uit het document van kwartaal 2 en 3 van 2022 blijkt dat de top 3 van registraties is: -

Aan-en verkoopfraude Fraude bankgegevens/internetbankieren Vriend in nood fraude

7.2. Cijfermatige duiding In de vorige hoofdstukken kon een vergelijking worden gemaakt met de vorige veiligheidsanalyse. Echter werd dit onderwerp toen niet meegenomen, er is dus geen vergelijking te maken. Een vergelijking is wel te maken vanuit de veiligheidsmonitor. De cijfers uit Doesburg worden namelijk vergeleken met de rest van Nederland. Daaruit blijkt dat er in Doesburg meer mensen slachtoffer

24

zijn geworden van online criminaliteit. In Nederland is het gemiddelde 16,9 % en in Doesburg 19,2 %. Als er per categorie wordt vergeleken dan valt op dat er in Doesburg meer personen slachtoffer zijn van online oplichting of fraude, dan in de rest van Nederland, daar is het gemiddelde namelijk 9,7 %. De categorieën hacken en online bedreiging/intimidatie is nagenoeg gelijk met de rest van Nederland. De politiecijfers worden voor de gehele eenheid Oost-Nederland gegenereerd, het is dus niet lokaal te bepalen wat er speelt in Doesburg. 7.3 Huidige aanpak Digitale criminaliteit Op dit moment is er geen gestructureerde aanpak op digitale criminaliteit vanuit de gemeente. Er wordt door communicatie in samenspraak met de afdeling veiligheid incidenteel aandacht besteed aan dit onderwerp via de lokale kanalen. De politie heeft een grote rol in de aanpak van digitale criminaliteit. De aanpak van de politie richt zich op 3 aspecten, dat zijn: voorkomen, verstoren en opsporen. De rol van de gemeente sluit aan bij het voorkomen van digitale criminaliteit, dat betekent dus bewustwording creëren bij inwoners. De gemeente heeft een preventieve taak. Informatieveiligheid De gemeente Doesburg had al een vastgesteld informatieveiligheidsbeleid (2020-2022). Op dit moment is het nieuwe informatieveiligheidsbeleid(2023-2026) in een afrondende fase.