Rapportage inwonersconsultatie Doesburg verdieping fusiepartners - Citisens

26-05-2025

GEMEENTE DOESBURG

Inwonersconsultatie

De toekomst van Doesburg Onderzoeksteam Eva van Malsen

De gemeenteraad van Doesburg heeft besloten tot een verdieping van informatie over mogelijke fusiepartners van Doesburg. Om inwoners bij de voorbereiding van de besluitvorming te betrekken, heeft Citisens in mei 2025 een inwonersconsultatie uitgezet onder de inwoners van Doesburg. Door middel van deze inwonersconsultatie komen we te weten wat Doesburgers belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg, bijvoorbeeld op het gebied van wonen, contact met de gemeente, toerisme en duurzaamheid. In deze rapportage vindt u de resultaten van de inwonersconsultatie.

1.

Inhoudsopgave – In deze rapportage Inhoudsopgave – In deze rapportage

2

Aanleiding onderzoek

3

De toekomst van Doesburg 629 respondenten

3 3

Belangrijkste resultaten

4

Voorzieningen hebben de hoogste prioriteit

4

Resultaten inwonersconsultatie

5

Belang per thema Voorzieningen Economische ontwikkeling Ruimtelijke ontwikkeling Sociaal domein Nabijheid Rangorde van thema’s Zorgen en wensen opties herindeling Herindeling met Bronckhorst Herindeling met Liemers Herindeling met Rheden

5 5 6 8 10 11 13 16 16 17 18

Onderzoeksverantwoording

20

Verspreiding Betrouwbaarheid en representativiteit Analyse open vragen

20 20 21

2.

Aanleiding onderzoek Hoofdstuk 1 De toekomst van Doesburg Op 20 februari heeft de gemeenteraad van Doesburg tot een verdieping besloten waarin informatie over mogelijke fusiepartners van Doesburg wordt opgehaald, samengevat, naast elkaar gezet en van context voorzien voor de gemeenteraad en het college van Doesburg. Dit zal resulteren in een notitie die door de gemeenteraad benut kan worden in (voorbereiding van) de besluitvorming over het toekomstscenario in juli 2025. Deze verdieping wordt uitgevoerd door onderzoeks- en adviesbureau Necker. Een belangrijk onderdeel van dit proces is het bevragen van inwoners over hun wensen met betrekking tot de toekomst van Doesburg. Om inwoners bij de voorbereiding van de besluitvorming te betrekken, is er in mei 2025 een inwonersconsultatie gehouden voor alle Doesburgers. Deze inwonersconsultatie is uitgevoerd door onderzoeksbureau Citisens. De centrale vragen binnen de inwonersconsultatie waren: Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? En waar heeft u het liefst dat de gemeente zich voor inzet? Daarnaast kregen invullers de mogelijkheid om voor drie opties van herindeling hun belangrijkste wensen en zorgen te uiten. Het onderzoek was in te vullen van 5 mei tot en met 19 mei 2025 via www.toekomstvandoesburg.nl. De vragenlijst heeft onderzoeksbureau Citisens opgesteld in samenwerking met gemeente Doesburg.

Om aandacht te vragen voor het onderzoek werd er een uitgebreide mix aan online en offline middelen ingezet, waaronder online advertenties via Meta (Facebook en Instagram) en DPG Media (AD.nl, NU.nl en regionale titels), berichten op de sociale mediakanalen van de gemeente, een 0800-nummer en papieren vragenlijst en een ansichtkaart in de bus (verspreid met de lokale krant). Ook werd het onderzoek onder de aandacht gebracht tijdens een roadshow met de gemeenteraad van Doesburg.

629 respondenten In totaal hebben 629 inwoners de vragenlijst ingevuld. Hun antwoorden vormen de basis voor de resultaten die in dit rapport worden beschreven. Dubbele invullers en invullers van buiten de gemeente hebben we via verschillende verificatiemethoden uit de resultaten gefilterd. De resultaten zijn gewogen op de betrokkenheidsprofielen van Citisens1. Verdere toelichting op het aantal respondenten en de analyse leest u in de onderzoeksverantwoording.

1 Onderzoeksbureau Citisens ontwikkelde een eigen segmentatiemodel: de betrokkenheidsprofielen. Deze profielen combineren

sociaal-demografische kenmerken met data over de betrokkenheid van inwoners bij hun eigen leefomgeving, hun vertrouwen in instituties, hun politiek zelfvertrouwen, participatiegedrag en communicatievoorkeuren. Meer informatie over de betrokkenheidsprofielen vindt u in de bijlage van dit rapport en op www.citisens.nl/tools/betrokkenheidsprofielen.

3.

Belangrijkste resultaten Hoofdstuk 2 Voorzieningen hebben de hoogste prioriteit Inwoners vinden het behoud van voorzieningen het meest belangrijk voor de toekomst van Doesburg. Inwoners noemen het behoud van zorglocaties het vaakst. Ook zien inwoners het behoud van zorglocaties als de belangrijkste voorziening waar de gemeente zich voor moet inzetten. Daarnaast ervaren inwoners sportplekken en verenigingen als een belangrijke voorziening.

Woningbouw is belangrijk, vooral diversiteit en spreiding Op de tweede plek staat het thema woningen. Inwoners hechten veel waarde aan voldoende woningen voor verschillende doelgroepen (zoals jongeren en ouderen) en een goede spreiding van verschillende woningen over buurten en wijken. Ook blijkt dat een relatief kleine groep veel prioriteit geeft aan meer woningbouw binnen de stad.

Behoud van het historisch karakter is speerpunt binnen economische ontwikkeling Binnen het thema economische ontwikkeling vinden inwoners vooral dat het historische karakter van Doesburg beschermd moet blijven. Dit onderwerp scoort zowel in keuze als rangschikking het hoogst. Andere belangrijke aspecten zijn ruimte voor evenementen en activiteiten voor jongeren.

Identiteit, bereikbaarheid en voorzieningen belangrijkste thema’s voor herindeling Bij alle opties voor herindeling (Bronckhorst, De Liemers en Rheden) komen de thema’s identiteit, bereikbaarheid en voorzieningen het vaakst naar voren. Invullers willen graag dat Doesburg haar eigen Achterhoekse identiteit kan behouden. Ook willen invullers dat het voorzieningenniveau behouden of verbeterd wordt en dat er specifiek ruimte is voor een eigen gemeentelijk loket in Doesburg. Bereikbaarheid wordt het vaakst benoemd in het kader van openbaar vervoer. Voor invullers is het een speerpunt dat inwoners gemakkelijk bij voorzieningen en hun werk kunnen komen.

4.

Resultaten inwonersconsultatie Hoofdstuk 3 Dit hoofdstuk biedt inzicht in hoe de inwoners van gemeente Doesburg denken over de toekomst van Doesburg. Door de routing in de vragenlijst zijn niet alle vragen aan iedere deelnemer gesteld. Daarom vermelden we bij elke vraag hoeveel mensen deze hebben beantwoord. Als dit aantal lager is dan het totale aantal invullers, is aangegeven aan welke groep de vraag is gesteld. Bij vragen met minder dan 100 invullers rapporteren we hele getallen in plaats van percentages. Vanwege afronding tellen de percentages soms niet precies op tot 100%. Bij meerkeuzevragen kan het totaal van de percentages juist hoger dan 100% zijn. De categorie 'Weet ik niet / geen mening' is alleen toegevoegd als dit waardevolle extra inzichten oplevert.

Belang per thema Aan invullers zijn de volgende thema’s voorgelegd: • Voorzieningen, zoals zorglocaties en sportplekken; • Economische ontwikkeling: ontwikkeling op het gebied van werk, inkomen en bedrijven; • Ruimtelijke ontwikkeling: hoe de ruimte gebruikt wordt (bijvoorbeeld voor woningen); • Sociaal domein: hulp, ondersteuning en zorg; • Nabijheid: hoe dichtbij of bereikbaar de gemeente is. Binnen elk thema konden invullers aangeven welke specifieke onderwerpen zij belangrijk vinden. Vervolgens werd hen gevraagd deze gekozen onderwerpen te rangschikken op belang. Hierdoor krijgen we niet alleen inzicht in welke onderwerpen vaak als belangrijk worden genoemd, maar ook welke onderwerpen volgens de invullers het meeste gewicht verdienen.

Voorzieningen Ten eerste kregen invullers een aantal onderwerpen binnen het thema voorzieningen te zien. Zij konden kiezen welke onderwerpen zij belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg. Uit de resultaten blijkt dat invullers alle genoemde onderwerpen belangrijk vinden, maar dat invullers het het meest belangrijk vinden dat zorglocaties in Doesburg blijven (88%), gevolgd door dat verenigingen en vrijwilligers in Doesburg blijven (84%) en dat sportplekken in Doesburg blijven (81%).

5.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? Meerkeuze vraag (n = 629) Dat zorglocaties in Doesburg blijven

88%

Dat verenigingen en vrijwilligers in Doesburg blijven

84%

Dat sportplekken in Doesburg blijven

81%

Dat het zwembad in Doesburg blijft

74%

Dat de bibliotheek in Doesburg blijft

69%

Weet ik niet / geen mening

1%

Daarna is aan de invullers gevraagd om de door hen gekozen onderwerpen te rangschikken, op basis van waar zij vinden dat de gemeente zich het meest voor zou moeten inzetten. Hieruit blijkt dat de aanwezigheid van zorglocaties in Doesburg niet alleen het vaakst gekozen wordt van de onderwerpen binnen het thema voorzieningen, maar ook veruit het meest door invullers op nummer één gezet wordt (56%). Zij zijn van mening dat de gemeente zich dus het meest zou moeten inzetten om ervoor te zorgen dat de zorglocaties in Doesburg blijven. Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, waar wilt u liever dat de gemeente zich voor inzet? Rangorde vraag, alleen eerder gekozen onderwerpen worden getoond Rang 1

Rang 3+

Dat zorglocaties in Doesburg blijven (n=555)

56%

Dat verenigingen en vrijwilligers in Doesburg blijven (n=526)

16%

Dat sportplekken in Doesburg blijven (n=510)

12%

Dat het zwembad in Doesburg blijft (n=466)

17%

Dat de bibliotheek in Doesburg blijft (n=434)

13%

18%

30%

26%

22%

19% Rang 2

21%

51%

5%

3%

58%

4%

55%

6%

64%

4% Geen mening

Economische ontwikkeling Ten tweede kregen invullers een aantal onderwerpen binnen het thema economische ontwikkeling te zien. Het gedeelte over economische ontwikkeling ging over hoe Doesburg zich ontwikkelt op het

6.

gebied van werk, inkomen en bedrijven. Hieronder vallen banen en ondernemerschap, duurzaamheid en toerisme en recreatie. Invullers konden kiezen welke onderwerpen zij belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg. Uit de resultaten blijkt dat invullers het vooral belangrijk vinden dat het historisch karakter beschermd wordt (82%), dat er ruimte is voor organisatoren om evenementen te organiseren in Doesburg (60%) en dat er genoeg leuke dingen te doen zijn voor jonge Doesburgers (59%). Daarnaast zijn er ook voorkeuren te zien op verschillende dilemma’s. Iets meer invullers vinden het belangrijk dat er meer banen in Doesburg komen (41%) dan dat er betere bereikbaarheid is van banen buiten Doesburg (38%). Ook zien we dat invullers een grotere voorkeur hebben voor de stijging van toerisme (31%) dan voor de daling van toerisme (7%). Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? Meerkeuze vraag (n = 629) Bescherming van het historisch karakter Ruimte voor organisatoren van evenementen in Doesburg Genoeg leuke dingen te doen voor jonge Doesburgers

82% 60% 59%

Genoeg banen voor jonge Doesburgers

49%

Meer banen in Doesburg zelf

41%

Betere bereikbaarheid van banen buiten Doesburg

38%

Minder regels komen voor ondernemers

33%

Stijging van toerisme

31%

Opwekken van duurzame energie in Doesburg

31%

Aanmoedigen van duurzaam ondernemen

31%

Daling van toerisme

7%

Weet ik niet / geen mening

1%

Daarna is ook hier aan de invullers gevraagd om de door hen gekozen onderwerpen te rangschikken, op basis van waar zij vinden dat de gemeente zich het meest voor zou moeten inzetten. Hieruit blijkt dat de bescherming van het historisch karakter niet alleen het vaakst gekozen wordt van de onderwerpen binnen het thema economische ontwikkeling, maar ook veruit het meest door invullers op nummer een gezet wordt (52%). Zij zijn van mening dat de gemeente zich dus het meest zou moeten inzetten om ervoor te zorgen dat het historisch karakter van Doesburg beschermd blijft.

7.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, waar wilt u liever dat de gemeente zich voor inzet? Rangorde vraag Rang 1

Rang 3+

Bescherming van het historisch karakter (n=516)

52%

18%

28%

2%

Ruimte voor organisatoren van evenementen in Doesburg (n=378)

12%

Genoeg leuke dingen te doen voor jonge Doesburgers (n=374)

13%

16%

65%

6%

Genoeg banen voor jonge Doesburgers (n=308)

13%

21%

60%

6%

Meer banen in Doesburg zelf (n=257)

17%

58%

5%

Betere bereikbaarheid van banen buiten Doesburg (n=239)

18%

Minder regels komen voor ondernemers (n=208)

16%

Stijging van toerisme (n=193) Opwekken van duurzame energie in Doesburg (n=193) Aanmoedigen van duurzaam ondernemen (n=192) Daling van toerisme (n=44)

9% 17% 10% 18%

27%

20%

53%

23% 17% 18%

56% 62% 67%

18% 23% 18% Rang 2

8%

3% 5% 5%

62%

4%

64%

2%

57%

7% Geen mening

Ruimtelijke ontwikkeling Ten derde kregen invullers een aantal onderwerpen binnen het thema ruimtelijke ontwikkeling te zien. Het gedeelte over ruimtelijke ontwikkeling gaat over hoe de ruimte in Doesburg gebruikt wordt, bijvoorbeeld voor woningen en hoe duurzaam die zijn. Invullers konden kiezen welke onderwerpen zij belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg. Uit de resultaten blijkt dat invullers het vooral belangrijk vinden dat er woningen zijn voor verschillende groepen mensen in Doesburg, zoals ouderen en jongeren (71%), dat verschillende soorten woningen goed verspreid worden over de wijken en buurten binnen Doesburg (70%) en dat woningen energiezuiniger worden (57%). Daarnaast zien we dat er een sterkere voorkeur is voor meer woningen aan de rand van de stad Doesburg (49%), dan binnen de stad Doesburg (30%).

8.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? Meerkeuze vraag (n = 629) Woningen voor verschillende groepen mensen in Doesburg

71%

Goede verspreiding van verschillende soorten woningen over de wijken en buurten

70%

Het energiezuiniger maken van woningen

57%

Meer woningen aan de rand van de stad Doesburg

49%

Meer woningen binnen de stad Doesburg

30%

Weet ik niet / geen mening

4%

Vervolgens is weer aan invullers gevraagd om de door hen gekozen onderwerpen te rangschikken, op basis van waar zij vinden dat de gemeente zich het meest voor zou moeten inzetten. Hier zie je een minder duidelijk beeld dan bij eerdergenoemde thema’s. We zien dat invullers het vaakst kiezen voor het onderwerp ‘woningen voor verschillende groepen mensen in Doesburg’ als belangrijk, en dat 41% van hen dit ook de belangrijkste prioriteit vindt voor de gemeente. Echter zien we ook dat ‘meer woningen binnen de stad Doesburg’ het minst vaak wordt gekozen, maar wel door 35% van deze kiezers als grootste prioriteit wordt gerangschikt. Dit duidt erop dat er een relatief kleine groep invullers is die zich in hoge mate bekommert over meer woningen binnen de stad Doesburg. Dit zouden bijvoorbeeld mogelijk woningzoekers kunnen zijn. Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, waar wilt u liever dat de gemeente zich voor inzet? Rangorde vraag

Woningen voor verschillende groepen mensen in Doesburg (n=444)

Rang 3+

Rang 1 41%

Goede verspreiding van verschillende soorten woningen over de wijken en buurten (n=441)

32%

Het energiezuiniger maken van woningen (n=357)

27%

Meer woningen aan de rand van de stad Doesburg (n=310)

30%

Meer woningen binnen de stad Doesburg (n=186)

35%

28%

34%

26%

28%

27% Rang 2

27%

28%

4%

6%

42%

5%

36%

6%

31%

7%

Geen mening

9.

Sociaal domein In het vierde gedeelte werd er aan invullers een aantal onderwerpen binnen het thema sociaal domein getoond. Met sociaal domein wordt hulp en ondersteuning voor mensen die dat nodig hebben bedoeld. Ook gaat het over zorg en het contact tussen mensen in de buurt. Invullers konden hier ook weer kiezen welke onderwerpen zij belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg. Uit de resultaten blijkt dat invullers het vooral belangrijk vinden dat er hulp en ondersteuning voor Doesburgers beschikbaar is vanuit de gemeente, bijvoorbeeld door jeugdhulp of Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) (78%). Daarnaast vinden zij het belangrijk voor de toekomst van Doesburg dat er minder langere wachtrijen in de zorg zullen zijn (72%) en dat er goede ondersteuning voor vrijwilligers is (57%). Meer ontmoetingsplekken voor inwoners wordt het minst vaak gekozen (44%). Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? Meerkeuze vraag (n = 629) Hulp en ondersteuning voor Doesburgers vanuit de gemeente

78%

Minder lange wachtrijen in de zorg

72%

Goede ondersteuning voor vrijwilligers

57%

Meer ontmoetingsplekken voor inwoners

44%

Weet ik niet / geen mening

4%

Daarna is ook hier aan de invullers gevraagd om de door hen gekozen onderwerpen binnen het thema sociaal domein te rangschikken, op basis van waar zij vinden dat de gemeente zich het meest voor zou moeten inzetten. We zien hier dat de twee meest gekozen opties, ‘hulp en ondersteuning voor Doesburgers vanuit de gemeente’ en ‘minder lange wachtrijen in de zorg’, ook het vaakst geprioriteerd worden door invullers. Bijna de helft van de invullers (48%) vindt dat de gemeente zich in de toekomst het meest moet inzetten voor deze twee onderwerpen.

10.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, waar wilt u liever dat de gemeente zich voor inzet? Rangorde vraag

Rang 1

Rang 3+

Hulp en ondersteuning voor Doesburgers vanuit de gemeente (n=493)

48%

34%

13%

4%

Minder lange wachtrijen in de zorg (n=452)

48%

32%

15%

5%

Goede ondersteuning voor vrijwilligers (n=360)

Meer ontmoetingsplekken voor inwoners (n=275)

16%

32%

23%

24% Rang 2

49%

4%

46%

7% Geen mening

Nabijheid Als laatste werd er een aantal vragen gesteld over nabijheid. Met nabijheid wordt bedoeld hoe dichtbij of bereikbaar de gemeente voor invullers is. Bijvoorbeeld in de vorm van dienstverlening, contact met het lokaal bestuur, betrokken zijn bij de gemeente, maar ook bereikbaarheid met de auto of het openbaar vervoer. Invullers konden aangeven welke onderwerpen zij belangrijk vinden voor de toekomst van Doesburg. Fysieke bereikbaarheid werd vaak als belangrijk gezien; vooral bereikbaarheid met het openbaar vervoer (80%) en in mindere mate bereikbaarheid met de auto (53%). Ook dienstverlening via een gemeentelijk loket (66%) en meedenken en meedoen met plannen van de gemeente (participatie) (52%) scoorden hoog. Opvallend is dat makkelijk contact met bestuurders (38%) en met raadsleden (25%) relatief weinig gekozen werden als belangrijk in de toekomst. Ook zien we dat digitale dienstverlening (40%) minder belangrijk blijkt dan dienstverlening via een gemeentelijk loket (66%).

11.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, wat vindt u dan belangrijk? Meerkeuze vraag (n = 629) Goede bereikbaarheid met openbaar vervoer

80%

Dienstverlening

66%

Goede bereikbaarheid met de auto

53%

Meedenken en meedoen met plannen

52%

Meedenken via een stadsraad of wijkraad

45%

Digitale dienstverlening

40%

Makkelijk contact met bestuurders

38%

Makkelijk contact met raadsleden

25%

Weet ik niet / geen mening

3%

Vervolgens is weer aan invullers gevraagd om de door hen gekozen onderwerpen te rangschikken, op basis van waar zij vinden dat de gemeente zich het meest voor zou moeten inzetten. Hier zie je een duidelijk beeld: de onderwerpen die het vaakst gekozen zijn, krijgen ook de meeste prioriteit. Zo wordt goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer het vaakst door invullers als nummer één prioriteit gerangschikt (37%).

12.

Als u naar de toekomst van Doesburg kijkt, waar wilt u liever dat de gemeente zich voor inzet? Rangorde vraag

Rang 3+

Rang 1 Goede bereikbaarheid met openbaar vervoer (n=506)

37%

Dienstverlening (n=414)

26%

28%

33%

23%

4%

44%

4%

Goede bereikbaarheid met de auto (n=336)

22%

28%

46%

4%

Meedenken en meedoen met plannen (n=324)

24%

21%

53%

2%

Meedenken via een stadsraad of wijkraad (n=282)

19%

21%

56%

4%

Digitale dienstverlening (n=253)

19%

21%

59%

1%

Makkelijk contact met bestuurders (n=236)

8%

16%

71%

4%

Makkelijk contact met raadsleden (n=158)

8%

13%

74%

5%

Rang 2

Geen mening

Rangorde van thema’s Om een algemeen beeld te creëren over waar volgens invullers de prioriteit als gemeente zou moeten liggen, is aan invullers gevraagd of zij de eerdergenoemde thema’s zouden kunnen rangschikken. Aan hen werd gevraagd vijf thema’s te kiezen. Aan de verschillende thema’s is een rangscore gegeven. Dit is een gegeven score, waarmee rekening wordt gehouden met het aantal invullers dat het onderwerp kiest, en het aantal keer dat het onderwerp op rang 1, rang 2 of rang 3 of hoger wordt gezet2. Er is een duidelijke rangschikking aangebracht door invullers. Zo zien we dat voorzieningen de hoogste rangschikking krijgt, gevolgd door woningen, bereikbaarheid en vervoer, ondersteuning en zorg, en economische ontwikkeling.

2 Rangordescore: voor elk thema is een rangordescore berekend door de top 3-rangschikkingen te wegen. Rang 1 kreeg 3 punten,

Rang 2 kreeg 2 punten, en Rang 3 of lager kreeg 1 punt. Antwoorden die invullers niet hebben gerangschikt of waarbij invullers “Weet ik niet / geen mening” kozen, kregen 0 punten. De uiteindelijke score geeft een gewogen indicatie van het belang van elk thema.

13.

Welke vijf thema’s vindt u het belangrijkst voor de toekomst van Doesburg? Rangorde vraag, berekende rangscore (n=629) Voorzieningen

761

Woningen

739

Bereikbaarheid en vervoer

642

Ondersteuning en zorg

626

Economische ontwikkeling

464

Dienstverlening

367

Verenigingsleven en vrijwilligers

339

Duurzaamheid

246

Participatie

238

Lokaal bestuur

190

Contact tussen inwoners

188

Na de rangorde vraag is aan invullers de mogelijkheid geboden om hun top vijf verder uit te leggen. De vijf meest gekozen thema’s (voorzieningen, woningen, bereikbaarheid en vervoer, ondersteuning en zorg, en economische ontwikkeling) worden ook het vaakst toegelicht. Er wordt relatief vaak door invullers benoemd dat deze thema’s met elkaar in verbinding staan en dat het een niet zonder het ander kan bestaan. Het meest gekozen thema, voorzieningen, wordt voornamelijk gekozen omdat voorzieningen de leefbaarheid in Doesburg vergroten. Daarnaast zorgen voorzieningen voor meer levendigheid en aantrekkelijkheid, bijvoorbeeld voor jonge inwoners. Invullers benoemen een breed scala aan voorzieningen, zoals winkels, bibliotheek, een markt en bakkerijen. Bij het thema woningen geven invullers vooral aan dat er behoefte is aan goedkope woningen voor verschillende doelgroepen, met name voor jongeren. Goedkope starterswoningen zouden ervoor zorgen dat jonge Doesburgers in Doesburg kunnen blijven. Op deze manier kan vergrijzing tegen worden gegaan, aldus de invullers. Bij de toelichtingen van bereikbaarheid en vervoer gaat het hoofdzakelijk over openbaar vervoer. Zo geven invullers aan de buslijnen in Doesburg ondermaats te vinden. Bereikbaarheid is volgens invullers vooral belangrijk, zodat inwoners gemakkelijk naar hun werk of voorzieningen kunnen komen.

Ook maken enkele invullers zich zorgen over de parkeergelegenheid in Doesburg. Ondersteuning en zorg wordt vaak in de top vijf gezet, omdat invullers aangeven dat dit belangrijk is voor oudere en zorgbehoevende inwoners. Dit relateren invullers in sommige open antwoorden ook aan vergrijzing in Doesburg. Als laatste wordt de keuze voor economische ontwikkeling verder toegelicht. Economische ontwikkeling wordt in de breedste zin gekozen als belangrijk thema, omdat een sterke lokale economie ervoor zorgt dat er meer geïnvesteerd kan worden in een van de eerdergenoemde thema’s. Invullers zijn van mening dat sterke economische ontwikkeling de basis is voor verbetering. Ook benoemen invullers het vergroten van de werkgelegenheid in Doesburg. Dit kan ervoor zorgen dat er meer (jonge) Doesburgers in de stad blijven.

14.

Kunt u uitleggen waarom u deze top vijf heeft gekozen? Open vraag (n=220) Thema Voorzieningen

Aantal keer benoemd 104

Woningen

69

Bereikbaarheid en vervoer

47

Ondersteuning en zorg Economische ontwikkeling

38 29

Sub thema Verbeteren leefbaarheid Levendigheid en sfeer Aantrekkelijk voor (potentiële) inwoners Goedkope woningen Woningen voor jongeren Openbaar vervoer Parkeergelegenheid Aandacht voor ouderen en hulpbehoevenden Investering in o.a. woningen en voorzieningen Meer werkgelegenheid

Aan invullers is daarnaast gevraagd welke thema’s zij nog missen in het bovenstaande rijtje. Meerdere invullers maken gebruik van deze vraag om eerdergenoemde thema’s te herhalen, of kracht bij te zetten door middel van voorbeelden. Toch noemen zij ook een aantal nieuwe thema’s. Drie thema’s die vaker voorbij komen zijn veiligheid en overlast (34 keer benoemd), groenvoorziening (28 keer benoemd) en jeugd (27 keer benoemd). Bij het aanvullende thema veiligheid en overlast worden voorbeelden genoemd van mogelijke verbeteringen, onder andere op het gebied van verkeersveiligheid en parkeren. Enkele invullers geven ook aan last te hebben van luchtvervuiling of afval. Ook sociale veiligheid wordt genoemd. Binnen sociale veiligheid spreken enkele invullers zich uit over asielopvang. Om veiligheid te verbeteren stellen invullers voor om extra handhaving en controle in te zetten. Het thema groenvoorziening wordt breed uitgelegd. Zo geven invullers aan dat ze meer behoefte hebben aan parken en groen. Sommige invullers uiten ook hun ontevreden over de huidige groenvoorzieningen. Er zijn ook invullers die aangeven de groenvoorziening belangrijk te vinden in het kader van klimaatadaptatie en biodiversiteit. Invullers die ‘jeugd’ als een aanvullend thema benoemen, geven vooral aan dat Doesburg aantrekkelijker moet worden voor jongeren.

Zoals door meer goedkope starterswoningen, voorzieningen en leuke evenementen voor jongeren. Zijn er andere thema’s die u nog mist? Open vraag (n=233) Thema Veiligheid en overlast

Aantal keer benoemd 34

Groenvoorziening

28

Jeugd

27

Sub thema Verkeersveiligheid Sociale veiligheid Afval Goedkope woningen Woningen voor jongeren Aantrekkelijkheid voor jeugd Parkeergelegenheid

15.

Zorgen en wensen opties herindeling De gemeente Doesburg onderzoekt drie opties van gemeenten voor herindeling: Bronckhorst (1), Duiven, Westervoort en Zevenaar (De Liemers;2), en Rheden (3). Bij iedere optie van herindeling is aan invullers gevraagd wat hun belangrijkste zorgen en wensen zijn. Bij deze open vragen is een topic-analyse gedaan. Dit betekent dat bij iedere optie staat weergegeven welk en hoe vaak een bepaald thema is gekozen. Deze thema’s zijn vervolgens weer onderverdeeld in sub thema’s. Tekstueel wordt meer duiding gegeven bij deze (sub) thema’s.

Herindeling met Bronckhorst Belangrijkste wensen Als eerste is aan invullers de optie voorgelegd dat gemeente Doesburg samengaat met gemeente Bronckhorst. 89 invullers geven een antwoord gerelateerd aan voorzieningen. Bij hen is de belangrijkste wens in dit scenario dat de voorzieningen behouden worden en dat deze goed bereikbaar zijn voor Doesburgers. Specifiek wordt het gemeentelijk loket vaker genoemd, maar ook wordt er onder andere gesproken over sportvoorzieningen en het zwembad. Door 86 invullers wordt een antwoord gegeven gerelateerd aan identiteit of historisch karakter. Zij geven aan dat ze het belangrijk vinden dat het historisch karakter behouden wordt. Het historisch karakter wordt vaak in verband gelegd met de Doesburgse identiteit. Sommige invullers zijn van mening dat Bronckhorst om die reden goed bij Doesburg zou passen; de twee gemeenten zouden een soortelijke Achterhoekse identiteit, historische geschiedenis en sfeer kennen. Dit biedt ook kansen op het gebied van gezamenlijk toerisme. Daarnaast is samenwerking ook een thema wat vaker benoemd wordt, namelijk door 83 invullers. Invullers zijn van mening dat Bronckhorst een goede optie zou zijn om mee samen te werken, voornamelijk op het gebied van toerisme. Op deze manier zou Doesburg ook een belangrijke plek binnen de Achterhoek kunnen worden.

Als Doesburg samen gaat met Bronckhorst, wat is dan uw belangrijkste wens? Open vraag (n=407) Thema Voorzieningen

Aantal keer benoemd 89

Identiteit / historisch karakter

86

Samenwerking (in de Achterhoek)

83

Sub thema Voorzieningenniveau Bereikbaarheid Gemeentelijk loket Achterhoekse identiteit Historisch karakter Dorpse sfeer Kansen voor toerisme Samenwerking op gebied van toerisme Samenwerking op gebied van bestuur

Belangrijkste zorgen Als het gaat om de zorgen die invullers ervaren bij de optie om samen te gaan met Bronckhorst, zien we dat identiteit niet alleen een wens, maar ook meteen een zorg is. 67 invullers geven aan antwoord gerelateerd aan identiteit. Invullers geven aan dat ze de ‘plattelandsgemeente’ Bronckhorst niet bij Doesburg zou passen. Zij noemen hierbij de stadse problemen waar Doesburg mee kampt, maar ook de stadscultuur die niet bij gemeente Bronckhorst zou passen. Daarnaast zou gemeente Bronckhorst te

16.

groot zijn en te veel dorpen bevatten, waardoor de identiteit van Doesburg het risico loopt om op de achtergrond te verdwijnen. Een andere duidelijke zorg is de bereikbaarheid. Dit thema wordt door 62 invullers toegelicht. Volgens invullers zorgt de grootte van gemeente Bronckhorst ervoor dat er te grote afstanden gaan ontstaan, vooral op het gebied van dienstverlening (het gemeentelijk loket) en zorg ontvangen. Ook geven invullers aan dat Bronckhorst slecht te bereiken is met het openbaar vervoer. Sommige invullers benoemen bereikbaarheid ook in de trant van bereikbaarheid van het lokaal bestuur. Volgens hen zou contact met bestuurders of raadsleden lastiger worden. Gerelateerd aan zorgen over bereikbaarheid zijn zorgen over (het behoud van) voorzieningen. 37 invullers uiten hun zorgen over de bereikbaarheid van deze voorzieningen en het voorzieningenniveau in Bronckhorst. Ook hier worden weer zorgen geuit over het verdwijnen van een gemeentelijk loket in Doesburg of het verdwijnen van bijvoorbeeld het zwembad. Als Doesburg samen gaat met Bronckhorst, wat is dan uw belangrijkste zorg? Open vraag (n=341) Thema Identiteit

Aantal keer benoemd 67

Bereikbaarheid

62

Voorzieningen

37

Sub thema Plattelandsgemeente vs stad Doesburgse identiteit verdwijnt Dienstverlening Bereikbaarheid openbaar vervoer Bereikbaarheid bestuur Voorzieningenniveau Bereikbaarheid voorzieningen

Herindeling met Liemers Belangrijkste wensen Als tweede is aan invullers de optie voorgelegd dat gemeente Doesburg samengaat met gemeenten Duiven, Westervoort en Zevenaar (De Liemers). Wat als eerste bij belangrijke wensen naar boven komt is het behoud van de identiteit van Doesburg, specifiek de Achterhoekse identiteit. Wel wordt duidelijk dat de identiteit van Doesburg voor sommige invullers onverenigbaar is met de identiteit van De Liemers. Volgens hen hoort Doesburg bij de Achterhoek. 74 invullers geven een antwoord gerelateerd aan identiteit. Ook bij deze optie is het behoud van en de bereikbaarheid van voorzieningen weer een belangrijke wens. 61 invullers geven een antwoord gerelateerd aan voorzieningen. Specifiek worden het bijvoorbeeld sportvoorzieningen en zorg benoemd. Ook het gemeenteloket en dienstverlening komen meerdere keren naar voren. Invullers vinden het van belang dat Doesburg een eigen loket behoudt. Bereikbaarheid is ook een belangrijke wens bij het scenario dat Doesburg samen zou gaan met Duiven, Westervoort en Zevenaar. 59 invullers geven een antwoord gerelateerd aan bereikbaarheid. Invullers spreken zich vooral uit over de wens om het openbaar vervoer te verbeteren. Volgens hen is vooral de bereikbaarheid per bus onvoldoende.

17.

Als Doesburg samen gaat met Duiven, Westervoort en Zevenaar (De Liemers), wat is dan uw belangrijkste wens? Open vraag (n=418) Thema Identiteit Voorzieningen / dienstverlening Bereikbaarheid

Aantal keer benoemd 74 61 59

Sub thema Achterhoekse identiteit Voorzieningenniveau Gemeentelijk loket / dienstverlening Openbaar vervoer

Belangrijkste zorgen Wanneer er gevraagd wordt naar de belangrijkste zorg bij herindeling met De Liemers, zien we dat eerdergenoemde wensen ook vaak in de vorm van zorgen worden herhaald. Ook hier komen zorgen over het voorzieningenniveau en de bereikbaarheid van voorzieningen naar boven. Dit geldt voor 48 invullers. Daarnaast maken invullers zich zorgen of de Doesburgse identiteit wel blijft bestaan als er gefuseerd wordt met een grote gemeente. Meerdere malen wordt aangekaart dat Doesburg mogelijk ondergesneeuwd zou kunnen worden, zowel op gebied van voorzieningen als identiteit. 45 invullers geven een antwoord gerelateerd aan identiteit. Invullers maken zich ook zorgen over de huidige situatie in Duiven, Westervoort en Zevenaar. Zo geven invullers aan dat de financiële situaties in Westervoort en Zevenaar te wensen over laten. Dit zou een negatieve invloed kunnen hebben op Doesburg. Ook benoemen invullers de bestuurscultuur in Zevenaar. Deze ervaren zij als negatief, bijvoorbeeld door mediaberichten. 26 invullers geven een antwoord gerelateerd aan de financiële situatie in Westervoort en Zevenaar, en 24 invullers geven een antwoord gerelateerd aan de bestuurscultuur in Zevenaar. Als Doesburg samen gaat met Duiven, Westervoort en Zevenaar (De Liemers), wat is dan uw belangrijkste zorg? Open vraag (n=380) Thema Voorzieningen

Aantal keer benoemd 48

Identiteit Financiële situatie Bestuurscultuur

45 26 24

Sub thema Voorzieningenniveau Bereikbaarheid Fusie met grote gemeente Financiële situatie Westervoort en Zevenaar Bestuurscultuur Zevenaar

Herindeling met Rheden Belangrijkste wensen Als derde is aan invullers de optie voorgelegd dat gemeente Doesburg samengaat met gemeente Rheden. Ook bij deze optie is aan invullers gevraagd wat hun belangrijkste wensen zijn. Hierbij komt het thema identiteit ook weer duidelijk naar voren, namelijk bij 50 invullers. Invullers zijn vooral van mening dat Doesburg bij samenvoeging met Rheden het eigen Achterhoekse karakter moet behouden. Voor sommige invullers is de IJssel, die tussen Doesburg en Rheden in ligt, hier een obstakel voor. Andere invullers geven juist aan dat het een kracht is dat Doesburg en Rheden beiden in het IJsselgebied liggen.

18.

Bij de laatst gegeven optie voor herindeling benoemen invullers weer het behouden van eigen voorzieningen als een belangrijke wens. Voor 50 invullers geldt dat zij een antwoord geven gerelateerd aan voorzieningen. In het bijzonder wordt het gemeentelijk loket hier vaker genoemd. Volgens invullers is het nodig om goed samen te werken met Rheden om dit voorzieningenniveau te behouden. Bereikbaarheid is bij deze optie ook weer een terugkerend thema. Echter wordt de bereikbaarheid, in tegenstelling tot bij herindeling met De Liemers, in dit geval als kracht gezien. Volgens invullers is Rheden goed bereikbaar, ook via het openbaar vervoer. Voornamelijk het treinstation wordt als een pluspunt ervaren. 40 invullers geven een antwoord gerelateerd aan de bereikbaarheid. Als Doesburg samen gaat met Rheden, wat is dan uw belangrijkste wens? Open vraag (n=403) Thema Identiteit

Aantal keer benoemd 50

Voorzieningen

50

Bereikbaarheid

40

Sub thema Achterhoekse identiteit Ijsselgebied Voorzieningenniveau Gemeentelijk loket / dienstverlening Openbaar vervoer

Belangrijkste zorgen Alhoewel invullers eerder te spreken waren over het openbaar vervoer binnen en naar Rheden, spelen er ook zorgen. 53 invullers uiten een zorg gerelateerd aan het thema bereikbaarheid. Invullers zijn bijvoorbeeld bang dat de IJssel een te sterke scheiding is tussen de twee gemeentes. Daarbij hoort dat invullers zich zorgen maken over de eventuele bereikbaarheid van een gemeentelijk loket in Rheden, in het bijzonder voor ouderen. De scheiding door de IJssel blijft ook bij andere zorgen doorschemeren. Zo maken invullers zich zorgen over de bereikbaarheid van voorzieningen, maar zijn ze ook bang dat de IJssel een te grote barrière vormt tussen de twee verschillende identiteiten. 38 invullers uiten een zorg gerelateerd aan voorzieningen en 23 invullers uiten een zorg gerelateerd aan identiteit. Als Doesburg samen gaat met Rheden, wat is dan uw belangrijkste zorg? Open vraag (n=318) Thema Bereikbaarheid

Aantal keer benoemd 53

Voorzieningen

38

Identiteit

23

Sub thema Aanwezigheid van de IJssel Bereikbaarheid gemeentelijk loket Voorzieningenniveau Bereikbaarheid voorzieningen Aanwezigheid van de IJssel

19.

Onderzoeksverantwoording Hoofdstuk 4 Verspreiding Het onderzoek was in te vullen van 5 tot en met 19 mei 2025 via www.toekomstvandoesburg.nl. De vragenlijst heeft onderzoeksbureau Citisens opgesteld in samenwerking met gemeente Doesburg. Om aandacht te vragen voor het onderzoek werd er een uitgebreide mix aan online en offline middelen ingezet. Dit betrof online advertenties via Meta (Facebook en Instagram) en DPG Media (AD.nl, NU.nl en regionale titels), berichten op de sociale mediakanalen van de gemeente en een ansichtkaart met QR code die inwoners met de Regiobode (lokale krant) in de bus ontvingen. Er was ook een 0800nummer beschikbaar, waarop inwoners een papieren vragenlijst konden aanvragen. Daarnaast werd het onderzoek onder de aandacht gebracht tijdens een roadshow met de gemeenteraad van Doesburg op 17 mei 2025. Tijdens de roadshow hadden inwoners ook de mogelijkheid om een papieren vragenlijst in te vullen.

Betrouwbaarheid en representativiteit 645 invullers vulden de vragenlijst in. Door middel van verschillende verificatiemethoden werden dubbele invullers en invullers van buiten de gemeente uit de resultaten gefilterd. Dit heeft geleid tot een netto respons van 629 invullers. Voor een gemeente ter grootte van gemeente Doesburg betekent dit dat de resultaten representatief zijn met een betrouwbaarheidsniveau van 99% en een foutmarge van 5%. Dit houdt in dat met 99% zekerheid kan worden gezegd dat het werkelijke percentage met 5% boven of onder de gerapporteerde percentages ligt. De antwoorden van inwoners uit Doesburg zijn gewogen aan de hand van de betrokkenheidsprofielen van Citisens. De betrokkenheidsprofielen van Citisens bevatten een groot aantal socio-economische kenmerken. Wegen aan de hand van deze profielen zorgt dat de resultaten een zo goed mogelijke afspiegeling vormen van de gemeente Doesburg als geheel. Onderstaand figuur geeft een overzicht van de verdeling van de invullers over de profielen (voorgrond), ten opzichte van de verdeling over de gemeente als geheel. Eigenzinnige Lokalen

9%

Bescheiden Grijzen

12%

Alerte Families

18%

Idealistische Globalisten

1%

(Re)actieve Emptynesters

18%

Gehaaste Gezinnen

10%

Stille Overlevers

18%

Ik-gerichte Starters

14% 0%

5%

10%

15%

20%

25%

30%

20.

Figuur: Verdeling van de betrokkenheidsprofielen voor de invullers van dit onderzoek (voorgrond) en de gemeente Doesburg als geheel (achtergrond).

Respons %

Doesburg %

Eigenzinnige Lokalen

9%

11%

Bescheiden Grijzen

12%

15%

Alerte Families

18%

21%

Idealistische Globalisten

1%

1%

(Re)actieve Emptynesters

18%

12%

Gehaaste Gezinnen

10%

6%

Stille Overlevers

18%

28%

Ik-gerichte Starters

14%

8%

Tabel: Verdeling van de betrokkenheidsprofielen, invullers en gemeente Doesburg.

In de tabel hieronder zie je de verdeling van de invullers over vier verschillende leeftijdscategorieën. Respons % 15 tot 30 jaar

6%

30 tot 45 jaar

11%

45 tot 65 jaar

42%

65 jaar en ouder

40%

Onbekend

1%

Tabel: Verdeling van de invullers over de leeftijdscategorieën

Analyse open vragen Om inzicht te krijgen in de thematiek binnen de open antwoorden van de respondenten, is een topicanalyse uitgevoerd. Hierbij zijn de open antwoorden geanalyseerd om terugkerende onderwerpen en patronen te identificeren. De open antwoorden in de enquête zijn geanalyseerd met behulp van een combinatie van de AI-analysetool van Survalyzer en handmatige beoordeling. Op deze manier ontstond een overzicht van de belangrijkste thema’s die in de open antwoorden naar voren kwamen.

21.