Raadsvoorstel Watertakenplan Olburgen 2023-2027

Adviesnota raad – openbaar Onderwerp

Watertakenplan Olburgen 2023-2027

Zaakdossier

Z/23/033357 - D/23/107901

Portefeuillehouder

Wethouder B. van Veldhuizen

Raadsprogramma

1. Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en leefklimaat

Datum collegebesluit

25 april 2023

Opsteller

André Kersten

E-mail

Andre.Kersten@doesburg.nl

Team

Leefomgeving

Telefoonnummer (0313) 48 14 51

Voorstel Inhoudelijk beslispunt 1.1 Het nieuwe Watertakenplan Olburgen 2023-2027 (WTPO 2023-2027) vast te stellen. Financieel beslispunt 2.1 De wijzigingen voor de begroting 2023 mee te nemen bij de IBB 2023 en de gevolgen voor 2024 e.v. in de primitieve begroting 2024-2027, dekking hiervoor is opgenomen in het plan en loopt via de voorziening riolering. Procedureel beslispunt 1.2 De “Visie op water” in te brengen bij de procedure actualisatie van de omgevingsvisie en het omgevingsplan. 1.3 Vooruitlopend daarop of tot het einde van de looptijd van het nieuwe watertakenplan voor die onderdelen die niet zijn opgenomen in het nieuwe plan, het oude Watertakenplan (WTPO 20182022) te handhaven. (Het uitvoeringsprogramma en kostendekkingsplan zijn wel geactualiseerd en opgenomen in het nieuwe plan.) 3.1 Te overwegen om de heffingsmethodiek in de nabije toekomst te herzien. Juridische grondslag Het voldoen aan de wettelijke verplichting van het hebben van een vastgesteld watertakenplan.

Pagina 1 van 6

Inleiding Gemeenten en waterschappen hebben wettelijke zorgtaken voor water en riolering. Bronckhorst, Doesburg, Rheden en Waterschap Rijn en IJssel hebben een gezamenlijk watertakenplan Olburgen gemaakt. Het nieuwe plan heeft een andere opzet dan het eind 2022 verlopen WTPO 2018-2022. Het sluit aan bij de van de nog in werking te treden Omgevingswet, de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Met de beoogde inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt de plicht voor een gemeentelijk watertakenplan. Gemeenten en waterschap houden wel de zorgtaken voor water, riolering en zuivering. Beleid en plannen blijven nodig, maar deze “Visie op water” hoeft niet meer apart vastgesteld te worden. Dit wordt ingebracht bij de eerstvolgende actualisatie van de ‘nieuwe documenten’ van de Omgevingswet. Voor gemeenten zijn dat de omgevingsvisie, het omgevingsplan en de programma’s. Het waterschap heeft het waterbeheerprogramma en de waterschap verordening. Het programma met bijbehorend kostendekkingsplan (KDP) is opgenomen in het nieuwe watertakenplan. Met het vaststellen van het nieuwe watertakenplan herzien we waar nodig de geplande investeringen en beschouwen het tarief van de rioolheffing van 2024 en verder. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet is het noodzakelijk het oude watertakenplan en daarmee het juridisch kader, voor die onderdelen te handhaven.

Doel/ meetbaar effect Met het nieuwe watertakenplan geven wij invulling aan onze wettelijke zorgtaken voor riolering en water. Daarbij heeft de gemeente Doesburg de ambitie om in 2050 Klimaatbestendig te zijn. Het uitstellen van de ingangsdatum van de Omgevingswet noodzaakt ons het oude watertakenplan op onderdelen te handhaven. Het op de lange termijn betaalbaar houden van de rioolheffing is een belangrijk uitgangspunt voor het nieuwe plan. Het Watertakenplan sluit aan bij de drie speerpunten uit de toekomstvisie en geeft invulling aan het collegeprogramma. Argumenten 1.1 Het huidige Watertakenplan is eind 2022 verlopen. Het huidige Watertakenplan Olburgen en de daaraan gekoppelde kosten hebben een looptijd tot en met 2022, waardoor actualisatie nodig is. Met het nieuwe watertakenplan geven we invulling aan de volgende doelen uit de toekomstsvisie en het coalitieakkoord: - een gezonde en prettige leefomgeving - het voorkomen van risico’s voor de volksgezondheid - het leveren van goede dienstverlening aan inwoners en bedrijven - het leveren van een “loket” voor vragen, meldingen en vergunningen.

Pagina 2 van 6

1.2 en 1.3 Het uitstellen van de ingangsdatum van de Omgevingswet maakt dat wij het oude watertakenplan op onderdelen handhaven Na invoering van de Omgevingswet maken de regels van het watertakenplan onderdeel uit van het Omgevingsplan. Daarmee komt de wettelijke verplichting voor een watertakenplan te vervallen. Het nieuwe watertakenplan sluit aan op de Omgevingswet in de verwachting dat deze al voor 2023 in werking zou zijn. Nu de ingangsdatum van de Omgevingswet opnieuw is uitgesteld, moeten wij de onderdelen uit het geldende watertakenplan, die in het omgevingsplan worden opgenomen, handhaven. Het betreft, naast de visie en de regels, de technische feiten van hoeveelheid rioleringsobjecten, de vervangingstermijnen en alle riooloverstort-locaties. Streefwaardetabel Bij het oude Watertakenplan is een streefwaardentabel voor hinder, overlast en schade vastgesteld. Hiermee is het voor burgers en bedrijven duidelijk dat er risico’s op wateroverlast zijn. Op dit moment is er geen aanleiding de tabel aan te passen (bijlage 3). Wij accepteren dat er gedurende de looptijd van het nieuwe watertakenplan hinder door wateroverlast kan zijn. Met de huidige regenintensiteiten voldoet de tabel, maar in de toekomst kan aanpassen van de streefwaardentabel door klimaatveranderingen noodzakelijk zijn.

Afkoppelambitie Om het risico op wateroverlast bij bedrijven en inwoners te beperken houden wij vast aan de ambitie uit het oude watertakenplan om in 2050 30% van het verhard oppervlak, ten opzichte van de peildatum 1 januari 2018, dat loost op een gemengd rioolstelsel afgekoppeld te hebben. Dat komt overeen met 2,2 ha per jaar. Volgens de KNMI valt er de komende decennia tijdens buien steeds meer water. Zowel de piek als het totaal volume per bui neemt toe. Door het afkoppelen van 30% van het verhard oppervlak daalt tijdens een bui zowel het totaal volume als de piek van het af te voeren afvalwater. 2.1 Het investeringsprogramma is geactualiseerd Wij inspecteren onze riolen periodiek. Hieruit volgt een herzien investeringsprogramma, waarbij geplande renovaties en vervangingen van riolering binnen de bebouwde kom en renovaties van rioolgemalen en de drukriolering in het buitengebied vanuit het oude watertakenplan soms in de tijd naar voren en soms naar achteren zijn geschoven. 3.1 In het plan is uitgegaan van een uiteindelijke heffing per eenheid (huishouden). De huidige systematiek betreft een omrekening naar een bedrag per m3 water in de verordening Riool en worden opgelegd via Vitens. Deze systematiek geeft onzekerheid over de inkomsten en doet onvoldoende recht aan de klimaatopgave. Voorlopig blijft deze werkwijze ongewijzigd.

Bij het vaststellen van de verordening 2024 kan gekeken worden of deze manier van tarifering nog steeds wenselijk is en daarbij kan uw raad worden voorgesteld tot andere wijze van tarifering. Door te kiezen voor een vast tarief rioolheffing sluit dit beter aan bij het watertakenplan en het daarbij behorende kostendekkingsplan. De klimaatverandering en het daardoor veranderende waterverbruik geeft te veel fluctuatie wat berekening van het juiste tarief lastig maakt. Een vast tarief zou realistischer en evenwichtiger zijn en daardoor beter passen bij de huidige tijd.

Pagina 3 van 6

Veel besparing op waterverbruik geeft dat we voor de kostendekking op onze riolerings- en klimaatopgaven tekortkomen. De heffingsmaatstaf verbruik drinkwater kiezen gemeenten met name om mensen bewust te maken van de kosten voor watergebruik. Deze maatstaf lijkt wat minder geschikt om als enige maatstaf te gebruiken. De gemeentelijke watertaken bevatten immers niet alleen de afvalwatertaak, maar ook de hemel- en grondwatertaak en klimaatadaptatie. Een groot deel van de rioleringskosten zit ook in de afvoer van hemelwater. Om de heffing alleen te baseren op de hoeveelheid afvalwater, is dan niet wenselijk. Kanttekeningen 1.1 Een nieuw Watertakenplan is onder de Omgevingswet niet verplicht. Onder de nieuwe nog niet in werking getreden Omgevingswet is een watertakenplan (GRP) niet meer verplicht. We moeten als gemeente echter wel een duidelijke onderbouwing kunnen geven voor de rioolheffing en de uitvoeringsplanning. Hiertoe blijft het praktisch een Watertakenplan op te stellen waarin onder meer het (investering)programma en bijbehorend kostendekkingsplan zijn opgenomen. 1.2 Het niet op orde hebben van beleid en regelgeving kan nadelige gevolgen hebben bij de uitvoering van ontwikkellocaties en het niet kunnen voldoen aan de opgave met betrekking tot de klimaatambities. (Wettelijke verplichting).

1.3 Bij het ontbreken van een vastgesteld watertakenplan voldoen we niet aan de wettelijke verplichting tot het hebben van een vastgesteld plan. 2.1 De vastgestelde begroting zou niet meer actueel zijn. 3.1Een eventuele wijziging van de heffingsmethodiek heeft wel gevolgen voor de bedrijfsvoering belastingen. Financiën Alle kosten die gemoeid zijn met de gemeentelijke watertaken zijn opgenomen in het kostendekkingsplan (Zie bijlage 4). Wij hebben het dan over de kosten voor de vervanging, verbetering en renovatie van de riolering en afkoppelkosten en de jaarlijkse beheer- en onderhoudskosten. Gedurende de looptijd van dit plan stijgen de heffingen ten opzichte van 2023 procentueel voor; 2024 met 1,89%, en vervolgens telkens met 2025 met10,90% 2026 met 5,74% 2027 met 3,95% Door gebruik te maken van de voorziening middelen derden beperken we een te sterke stijging van de rioolheffing. (Voorziening ex. artikel 44 lid 2 BBV: voor middelen die specifiek besteed moeten worden. Deze voorziening moet gebruikt worden voor vertraagde kosten waarvoor al wel rioolheffing is ontvangen. Positief realisatieresultaat worden aan deze voorziening gedoteerd, tenzij het efficiëntievoordelen zijn die vrijvallen of aan reserve worden toegevoegd.) Bij de financiële doorrekening van alle kosten is gekeken of het mogelijk is om de rioolheffing over langere tijd zo stabiel mogelijk te houden.

Ze zijn voor de middellange termijn doorberekend. Door te “doteren” wordt voorkomen dat de tarieven over de lange termijn jaarlijks sterk stijgen of dalen. Voorziening ex. artikel 44 lid 1d BBV, voor toekomstige vervangingsinvesteringen. Deze voorziening kan gebruikt worden om vervangingsinvesteringen 'direct te betalen' of activa 'ineens'

Pagina 4 van 6

af te schrijven. NB: In GRP moet worden aangegeven voor welke vervangingsinvesteringen de 'spaarbedragen' bedoeld zijn! Overschotten of tekorten worden verrekend met de voorziening riolering. Uitvoering Planning Uitvoering van de gemeentelijke watertaken vindt plaats zoals opgenomen in het watertakenplan. Communicatie Na besluitvorming wordt een persbericht verstuurd. Evaluatie n.v.t. Burgerparticipatie Zal waar mogelijk plaats vinden bij de uitvoering van de projecten. Meer Informatie Voor meer informatie kunt u contact opnemen met: André Kersten via telefoonnummer: (0313) 481451

Bijlage(n) ➢ Bijlage 1: Watertakenplan Olburgen 2023-2027 ➢ Bijlage 2: Watertakenplan Olburgen 2018-2022 ➢ Bijlage 3: Huidige Streefwaarden risico’s ➢ Bijlage 4: Kostendekkingsplan Watertakenplan 2023-2027 (prijspeil 2022) ➢ Bijlage 5: Persbericht

Pagina 5 van 6

Pagina 6 van 6