Raadsvoorstel - Voorstel zienswijze ontwerpbegroting 2026 VGGM

Adviesnota raad – openbaar Onderwerp

Raadsvoorstel: Voorstel zienswijze ontwerpbegroting 2026 VGGM

Zaakdossier

Z/25/057360 - D/25/180906

Portefeuillehouder

Burgemeester A.C. Hofland

Raadsprogramma

1. Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en leefklimaat

Datum collegebesluit

13 mei 2025

Afdeling

Toerisme en Economie

Functie

Adviseur Openbare Orde en Veiligheid

Voorstel Inhoudelijk beslispunt 1. In te stemmen met de voorgestelde zienswijze omtrent de ontwerpbegroting 2026 Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM); 2. In te stemmen met de resultaatbestemming van 2024. Financieel beslispunt

Procedureel beslispunt

Juridische grondslag n.v.t.

Pagina 1 van 6

Inleiding Het dagelijks bestuur van een gemeenschappelijke regeling moet – op grond van de wet gemeenschappelijke regelingen – de ontwerpbegroting voor een zienswijze aan de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten aanbieden. De gemeenteraden kunnen hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen bij het dagelijks bestuur. De VGGM heeft verzocht om voor 2 juli 2025 een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting. Voorzien is dat het algemeen bestuur van de VGGM op 10 september 2025 de begroting voor 2026 vaststelt. Indien de begroting 2026 op basis van de besluitvorming over de besparingen gewijzigd wordt, zal begin september de gewijzigde begroting 2026 als ontwerp voor zienswijze worden voorgelegd aan de gemeenteraden. Doel / meetbaar effect Door een zienswijze te geven, heeft de gemeenteraad de mogelijkheid om invloed te hebben op de financiën, de taken en de te behalen doelstellingen van de VGGM. Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting is grotendeels in lijn met de Kaderbrief Ten opzichte van de Kaderbrief bevat de ontwerpbegroting één nieuwe ontwikkeling. In de Kaderbrief was de implementatie van een nieuw kinddossier opgenomen. Er was nog geen bedrag aan gekoppeld. Voor de implementatie van het digitaal kinddossier binnen de GGD is in de ontwerpbegroting een bedrag van € 1 miljoen opgenomen.

Voor het overige is de ontwerpbegroting in lijn met de eerdere Kaderbrief. De ontvangen zienswijzen op de Kaderbrief hebben niet geleid tot aanpassing van de beleidsmatige en financiële kaders voor 2026. De belangrijkste ontwikkelingen die van invloed zijn op de inwonerbijdrage zijn: Ik, wij brandweer Veranderingen in de arbeidsmarkt, zoals arbeidskrapte en vergrijzing, en ontwikkelingen in onze samenleving hebben impact op de rol van de VGGM als werkgever. Dit vraagt meer aandacht voor de fysieke en mentale gezondheid van de brandweermedewerkers. Ook zijn extra inspanningen nodig om medewerkers te vinden en te binden. De VGGM sluit daarom aan bij de landelijke aanpak op dit thema. De VGGM gaat in eigen huis binnen dit thema verder met het programma ‘Ik, wij, samen de brandweer’ voor goed werkgeverschap en een sociaal veilig werkklimaat. Dit programma kost € 150.000 per jaar en omvat de onderwerpen: sociale veiligheid, team collegiale opvang, nazorg, preventie PTSS en incidentregistratie. Nu niet zwanger Vanaf 2025 werken we met één regionale begroting en één stuurgroep voor het programma Nu Niet Zwanger (NNZ). Dat is een programma waarin professionals worden getraind om het thema kinderwens mee te nemen in hun reguliere hulpverlening voor mensen in kwetsbare omstandigheden. Vanaf 2026 is het programma NNZ opgenomen in de inwonerbijdrage voor €

Pagina 2 van 6

332.000 per jaar. Dit past bij de wens vanuit het bestuur om tot meer collectiviteit te komen. Voorheen verliep de financiering via maatwerkoffertes van jeugdgezondheidszorg. Voor de gemeenten verloopt deze verhoging dus budgettair neutraal. Digitaal kinddossier Het contract voor de applicatie voor het digitale kinddossier binnen de Jeugdgezondheidszorg verloopt in 2026. In 2025 start een aanbesteding. De invoering van een nieuw systeem vraagt om veel aanpassingen, trainingen en mogelijk een tijdelijke verhoging van de administratieve lasten voor medewerkers. Voor deze implementatie zijn incidenteel extra financiële middelen ter hoogte van € 1 miljoen nodig. Versterking bedrijfsvoering Voor het programma Samen beter bedrijfsvoeren van de VGGM is voor 2026 een versterking van € 0,5 miljoen opgenomen. Aanvankelijk was er een bedrag van € 1 miljoen opgenomen, maar vanwege de besparingen is dit bijgesteld. De extra investering is nodig in de robuustheid van de systemen, het beschrijven van de processen, het versterken van het management en de wijze van samenwerken om toekomstige risico’s het hoofd te kunnen bieden.

Overgang CAO VVT Specifiek voor de jeugdgezondheidszorg zijn binnen de VGGM voor dezelfde taken twee verschillende arbeidsvoorwaarden van toepassing, namelijk de CAO Verpleeg-, Verzorgingshuizen, Thuiszorg en Jeugdgezondheidszorg (VVT) en de AVGGM (CAO Veiligheidsregio). Deze situatie is in 2017 ontstaan na de overdracht van taken voor de jeugdgezondheidszorg 0-4 van STMG en Icare aan de VGGM. In 2024 is besloten om toe te werken naar het vrijwillig onderbrengen van alle medewerkers in AVGGM. De financiële gevolgen zijn afhankelijk van het aantal medewerkers dat vrijwillig overstapt naar AVGGM. Als alle medewerkers op termijn zijn doorgegroeid naar de eindperiodiek van de AVGGM, bedraagt het risico maximaal tussen de € 0,7 en € 0,9 miljoen per jaar. Bij overdracht van de taken van STMG en Icare aan VGGM is in 2017 een bestemmingsreserve van € 0,9 miljoen gevormd voor dit risico. Met deze bestemmingsreserve kan een vrijwillige overgang in 2024 en 2025 naar verwachting worden afgedekt. Daarna zijn er structurele consequenties à € 0,9 miljoen voor het kader 2026 en verder. Het algemeen bestuur heeft, in het kader van de besparingsopgave, besloten dat de dekking gezocht moet worden binnen de begroting van VGGM. 2.1 Het voorstel voor de resultaatbestemming 2024 voldoet aan gemaakte afspraken Het positieve resultaat over 2024 bedraagt € 4 miljoen.

De VGGM stelt voor € 1,5 miljoen in de algemene reserve te stoppen en € 2,5 miljoen terug te laten vloeien naar de gemeenten. Dit voldoet aan de gemaakte afspraken, want met het vaststellen van de nota weerstandsvermogen en risicobeheersing heeft het bestuur van de VGGM de ambitie uitgesproken om de algemene reserve minimaal naar het niveau van € 3,0 miljoen te verhogen. Met de toevoeging van deze € 1,5 miljoen komt de algemene reserve op € 2,953 miljoen.

Pagina 3 van 6

Kanttekeningen 1.1 Wij hebben geen concrete reactie gehad op de zienswijze op de Kaderbrief. In de aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting wordt gesteld dat die brief een voorstel bevat vanuit het dagelijks bestuur over hoe opvolging gegeven wordt aan de ontvangen zienswijzen op de Kaderbrief. Dat voorstel voor de opvolging ontbreekt echter. Voor een goed begrip van de financiën en meer specifiek van de nu voorgelegde ontwerpbegroting van de VGGM is een reactie op de eerdere zienswijze wel van belang. Een goede reactie op de eerdere zienswijze kan bovendien voorkomen dat we dezelfde vragen opnieuw moeten stellen bij de huidige zienswijzeronde. 1.2 De kosten voor het kinddossier worden niet onderbouwd. In de Kaderbrief had de VGGM al opgenomen dat voor de implementatie van een nieuw kinddossier tijdelijk extra financiële middelen nodig zijn. In de ontwerpbegroting wordt hiervoor nu € 1 miljoen opgevoerd. Waar dit bedrag op is gebaseerd, wordt niet toegelicht. In de zienswijze van de raad wordt hiernaar gevraagd. 1.3 Meer besparingen dan 2% zijn nog niet meegenomen in de ontwerpbegroting. De VGGM heeft op verzoek van het algemeen bestuur in 2024 een proces in gang gezet om te komen tot besparingen. Dat heeft in eerste instantie geleid tot een incidentele besparing van 2% over 2025 en 2026.

De komende maanden wordt in de bestuursvergaderingen van de VGGM de uitwerking besproken van scenario’s om te komen tot structurele besparingen. De gemaakte keuzes worden verwerkt in een gewijzigde begroting 2026 en/of in de kaderbrief 2027. Gelet op het ravijnjaar en de financiële onzekerheid in de toekomst zijn wij er voorstander van om de 2% besparingen structureel door te voeren. Nieuwe investeringen moeten ook met ombuigingen in de begroting passen. Dat willen wij in de zienswijze door de raad benadrukken. 1.4. Het draagvlak voor 2% besparingen is onzeker. Niet alle deelnemende gemeenten in de VGGM neemt genoegen met 2% besparingen. De bereidheid om akkoord te gaan met de 2% besparing verschilt sterk bij de verschillende gemeenten. Enerzijds ervaren gemeenten een enorme financiële druk waardoor extra besparingen nodig zijn. Anderzijds hebben de recente grote branden, zoals een heidebrand bij Ede en de stadsbrand in het centrum van Arnhem, het draagvlak voor verdere besparingen niet groter gemaakt. Bovendien is er sprake van wettelijke taken. Financiën Ontwerpbegroting VGGM 2026 De ontwerpbegroting 2026 van de VGGM komt € 6,5 miljoen hoger uit dan over 2025. Dit is inclusief een besparing van 2%. Vijf miljoen euro komt door loon-/prijs compensatie en meer inwoners.

De rest van de stijging komt vooral door de implementatie van een nieuw digitaal kinddossier, lokaal aanbod Nu Niet Zwanger (NNZ) en de versterking van de bedrijfsvoering. De benodigde verhogingen van de budgetten op de verschillende programma’s verwerken wij in onze meerjarenbegroting. De bijdrage aan de VGGM over 2026 is als volgt opgebouwd (inclusief de 2% besparing)*:

Pagina 4 van 6

Mutaties (x €1.000)

2025

2026

Brandweer

825

848

Bevolkingszorg

13

13

GGD

282

307

JGZ

137

145

RVP

25

46

Totaal

1.282

1.359

*NB. Aanpassing indexering Na het opstellen van bovenstaande ontwerpbegroting 2026 heeft het Centraal Planbureau definitieve indexcijfers over 2024 gepubliceerd. Deze cijfers wijken sterk af van eerder publicaties. Het DB VRT is van mening om bij besluitvorming over de begroting 2026 in september deze aangepaste cijfers te hanteren. Concreet betekent dit dat de gemeentelijke bijdrage voor 2026 1,3% lager uit zal vallen dan nu opgenomen in de ontwerpbegroting. Positief resultaat 2024 Het overschot bij de VGGM van € 4 miljoen is voor circa € 2,5 miljoen veroorzaakt door lagere kapitaallasten vanwege uitstel van projecten en investeringen (€ 2,2 miljoen) en een hoger renteresultaat (0,3 miljoen). Bij de GGD is een voordeel behaald van € 1,4 miljoen. Dit komt door de toename van de opbrengsten uit maatschappelijke opgaven met tijdelijke financiering van derden (€ 0,3 miljoen), Publieke Gezondheidszorg Asielzoekers (€ 0,4 miljoen), Reizigersvaccinaties (€ 0,3 miljoen) en door aanpassing in de tariefstelling van Forensisch Medische Expertise en Medische Arrestantenzorg (€ 0,2 miljoen). Daarnaast zijn nog overige inkomsten gerealiseerd van € 0,2 miljoen. De toegenomen vragen en activiteiten bij de GGD hebben wel geleid tot een verhoging van de werkdruk en het ziekteverzuim.

Het terug laten vloeien van € 2,5 miljoen naar de gemeenten betekent voor Doesburg een incidenteel voordeel van circa € 38.000. Uitvoering Planning Na instemmen van de raad met de voorgestelde zienswijze, wordt de zienswijze brief verstuurd naar de VGGM. Communicatie Niet van toepassing. Evaluatie Niet van toepassing.

Pagina 5 van 6

Burgerparticipatie Niet van toepassing. Bijlage(n) ➢ Bijlage 1: Zienswijze ➢ ➢

Bijlage 2: Ontwerp Jaarverslag 2024 Bijlage 3: Ontwerpbegroting VGGM 2026

➢

Bijlage 4: Aanbiedingsbrief VGGM

Pagina 6 van 6