Raadsinformatienota Motie Van stank naar dank

Informatienota raad – openbaar Onderwerp

Motie Van stank naar dank

Zaakdossier

Z/25/058629 - D/25/182357

Portefeuillehouder

Wethouder B. van Veldhuizen

Raadsprogramma

1. Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en leefklimaat

Datum collegebesluit

16 september 2025

Afdeling

Leefomgeving, Toerisme en Economie

Functie

Beheerder Milieu en Duurzaamheid

Kennis nemen van 1. De kosten en het verwachte effect van het frequenter inzamelen van groente-, fruit- en tuinafval in de zomermaanden. 2. Maatregelen die effectief bijdragen aan het voorkomen of verminderen van geur- en ongedierteoverlast in GFT-minicontainers in de zomermaanden. Inleiding Op 30 januari 2025 is de motie “Van stank naar dank” door de raad aangenomen. Hierin verzoekt de raad het college om met oplossingen te komen voor geur- en ongedierte overlast die in de zomermaanden door groente-, fruit- en tuinafval/etensresten in GFT-minicontainers ontstaat. Aanleiding voor de motie waren door de raad ontvangen signalen van inwoners over geur- en ongedierte overlast in de zomermaanden in de GFT-minicontainers. In deze raadsinformatienota brengen we in kaart wat het kost om GFT in de zomermaanden vaker in te zamelen en welk effect we hiervan kunnen verwachten. Daarnaast noemen we maatregelen die effectief bijdragen aan het voorkomen of verminderen van geur- en ongedierteoverlast in GFT-minicontainers in de zomermaanden. In verband met beperkte ambtelijke capaciteit en afhankelijkheid van informatie van Circulus, is het ons helaas niet gelukt om, zoals in de motie gevraagd, nog voor de zomer een reactie op de motie te geven. Hiervoor bieden wij onze welgemeende excuses aan.

Samenvatting Op 30 januari 2025 is door PvdA/Groen Links en VVD de motie “Van stank voor dank” ingediend waarin het college verzocht wordt: •

Inwoners aan te moedigen om groente-, fruit- en tuinafval/etensresten goed te scheiden;

•

zo snel als mogelijk, bij voorkeur voor juli 2025, met oplossingen te komen voor stank- en ongedierte overlast door groencontainers (GFT-minicontainers) in de zomermaanden, waarbij het vaker ledigen van de groencontainer als oplossing genoemd wordt;

• de oplossingen inclusief kosten en besparingen aan de raad terug te koppelen. De motie is door de raad aangenomen met 8 stemmen voor en 6 stemmen tegen.

Pagina 1 van 6

Naar aanleiding van de motie hebben we aan onze afvalinzamelaar Circulus gevraagd welke kosten verbonden zijn aan het verhogen van de inzamelfrequentie van groente-, fruit- en tuinafval/etensresten (GFT/E) in de zomermaanden en het realiseren van extra inzamelvoorzieningen, en welke effecten deze maatregelen zullen hebben (zie bijlage voor extra toelichting). Daarnaast hebben we aan Circulus gevraagd om ons te adviseren over andere (eventueel aanvullende) maatregelen om overlast tegen te gaan en goed scheidingsgedrag te stimuleren. Kosten en effect aanpassing Inzamelfrequentie: Inzamelfrequentie

Extra kosten

Effect

1

Wekelijkse inzameling van GFT €33.000 per jaar (ca €6,50 Overlast (door etensresten) kan al (minicontainer) in de per aansluiting per jaar) na 1-2 dagen ontstaan. Alsnog zomerperiode meerdere dagen per week overlast. Circulus geeft daarbij aan dat deze inzamelfrequentie naar verwachting ook niet haalbaar is qua planning i.v.m. de krappe bezetting in de zomerperiode.

2

Tweewekelijkse inzameling van €20.000 per jaar GFT (minicontainer) in de zomerperiode

Overlast (door etensresten) kan al na 1-2 dagen ontstaan. Alsnog meer dan anderhalve week overlast.

3

Aanpassen inzamelfrequentie €12.000 per jaar (GFT-minicontainer) in zomeren winterperiode; winter 1x per 4 weken, zomer 1x per 2 weken.

Overlast (door etensresten) kan al na 1-2 dagen ontstaan. Alsnog meer dan anderhalve week overlast.

Kosten en effect aanpassing inzamelvoorzieningen Aanbod GF-zuilen

Extra kosten

Effect

4

GF-zuilen in het buitengebied plaatsen aanvullend op het huidige aanbod

€2400 per zuil per jaar.

Geen winst verwacht.

5

Bestaande GF-zuilen ook voor Naar verwachting nemen de Etensresten hoeven niet in de grondgebonden woningen met inzamelkosten toe omdat de GFT-minicontainer en kunnen in tuin beschikbaar stellen, GF-zuilen eerder vol raken de GF-zuil toch gescheiden aanvullend op de GFTen vaker geleegd moeten aangeboden worden. Mogelijk minicontainer, om etensresten worden. De uiteindelijke kan geuroverlast door apart in te zamelen. GFTkosten zijn afhankelijk van etensresten in de GFTminicontainer blijft noodzakelijk meerdere factoren, zoals de

Pagina 2 van 6

i.v.m. tuinafval. GF-zuilen zijn niet geschikt voor tuinafval.

toename in het gebruik van minicontainer voorkomen of de zuilen en de efficiëntie beperkt worden. van de inzamelroutes. We hebben op dit moment 36 GF-zuilen in Doesburg. Met het huidige gebruik zijn de ledigingskosten €1200,- per zuil per jaar (totaal €43200).

Om een antwoord te kunnen geven op de vraag welke maatregelen in Doesburg effectief kunnen bijdragen aan het voorkomen of verminderen van geur- en ongedierteoverlast in GFTminicontainers in de zomermaanden, hebben we de volgende afwegingen gemaakt: Hoe groot is het probleem? Aanleiding voor de motie waren door de raad ontvangen signalen dat inwoners van Doesburg in de zomermaanden geur- en ongedierteoverlast in hun GFT-minicontainer ervaren. Om tot een passende aanpak van dit probleem te komen, is het belangrijk dat we eerst inzichtelijk maken hoe groot dit probleem feitelijk is. Uit eerder onderzoek blijkt dat meer dan 80% van de huishoudens geen stankoverlast door GFT-minicontainers ervaart (klanttevredenheidsonderzoek 2021). Slechts 20% van de inwoners doet dit wel. Het gaat dus om een relatief klein deel van de huishoudens. De inwoners die wel aangeven last te hebben van stank of ongedierte, ervaren dit begrijpelijkerwijze als zeer storend. Circulus verwacht dat het aantal inwoners dat significante geuroverlast in de zomermaanden ervaart nog steeds betrekkelijk klein is. Om een actueel beeld hiervan te krijgen registreert Circulus in de maanden juni, juli en augustus 2025 het aantal meldingen en klachten dat hierover bij hun Klant Contact Centrum (KCC) binnenkomt.

Hoe ontstaat overlast en wat helpt? Voor een effectieve aanpak van geur- en ongedierteoverlast is het belangrijk om te weten hoe deze ontstaat. Een van de hoofdoorzaken van overlast in de zomermaanden is het niet op de juiste manier aanbieden van organisch afval. Wanneer inwoners bijvoorbeeld etensresten onverpakt in de GFT-minicontainer aanbieden, ontstaat er al na 1-2 dagen overlast. Ook wanneer tuinafval nat aangeboden wordt, ontstaat er snel overlast doordat dit gaat broeien en schimmelen. Het vaker legen van de GFT-minicontainer biedt hiervoor geen oplossing. Tegelijkertijd brengt deze maatregel wel extra kosten met zich mee. Zelfs wanneer we de inzamelfrequentie zouden verhogen naar 1 keer per week, blijven er bij verkeerd aanbiedgedrag nog steeds 4-5 “overlastdagen” over. Het effect is slechts het verkorten van de overlastperiode, niet het wegnemen van overlast. Hier geldt het principe dat voorkomen beter is dan genezen. De meest effectieve manier om overlast tegen te gaan, is voorkomen dat deze ‘überhaupt ontstaat. Het loont dus om te investeren in preventieve maatregelen. Door inwoners goed te informeren over hoe geur- en ongedierte overlast ontstaat en met welke gedragsaanpassingen je dit kunt voorkomen, geven we hun zelf de regie in handen om overlast tegen te gaan.

Circulus geeft gedurende het hele zomerseizoen op haar website en in het kwartaalbericht in de huis-aan-huiskrant voorlichting over het ontstaan van overlast en praktische tips om overlast te voorkomen. Zie: Voorjaarstips - Frisse

Pagina 3 van 6

bak? Zo doe je dat | Circulus. Gedragsgerichte communicatieprogramma’s zijn al opgenomen in de DVO die we met Circulus hebben afgesloten. We hoeven hiervoor dus geen extra financiële investeringen te doen. Onze eigen communicatieafdeling sluit direct aan bij de campagnes van Circulus. Wij brengen deze onderwerpen via onze eigen communicatielijnen nogmaals actief voor het voetlicht. Afval scheiden vinden we belangrijk In Doesburg willen we inwoners stimuleren om hun afval zo veel mogelijk gescheiden aan te bieden. De voorzieningen voor het gescheiden aanbieden van groente-, fruit-, tuinafval en etensresten (GFT en E) zijn in onze gemeente zeer goed. Elk huishouden beschikt over een eigen GFT-minicontainer of kan gebruikmaken van een GF-zuil in de buurt. Daarnaast kunnen grotere hoeveelheden GFT-afval naar het recycleplein gebracht worden. Alle inwoners kunnen hun GFT en E afval dus gemakkelijk gescheiden aanbieden. Hierbij is het goed om te weten dat we groente-, fruit-, tuinafval en etensresten als één afvalstroom inzamelen. Beide afvalsoorten worden gezamenlijk verwerkt en hoeven dus niet apart van elkaar aangeboden te worden. Ook voor het stimuleren van goed scheidingsgedrag geldt dat we met goede communicatie de meeste winst kunnen behalen. Onze infrastructuur is goed ingericht op afvalscheiding.

Inwoners maken echter zelf de keuze of ze GFT/E afval wel of niet gescheiden aanbieden. Doormiddel van goede voorlichting en jaarlijkse acties, zoals het gratis aanbieden van tuincompost, blijven we inwoners informeren over het nut en de noodzaak van het gescheiden aanbieden van groenafval en attenderen op de voorzieningen die we hiervoor hebben. GFT en E geschieden aanbieden in de zomermaanden? Eerder hebben we benoemd dat het aanbieden van niet verpakte etensresten in de GFTminicontainer in de zomermaanden een van de hoofdoorzaken van overlast is. Een effectieve maatregel hiertegen is onze inwoners erover te informeren dat ze etensresten in de zomermaanden beter niet (onverpakt) in de GFT-minicontainer kunnen aanbieden. Een alternatief zou kunnen zijn dat ze etensresten gedurende deze maanden in een gesloten zak bij het restafval aanbieden. Kanttekening hierbij is dat inwoners etensresten een aantal maanden per jaar niet geschieden (kunnen) aanbieden. Omdat we als gemeente de juiste boodschap willen blijven uitstralen en afvalscheiding willen blijven situmieren, is het wenselijk dat we inwoners gedurende de zomermaanden de mogelijkheid bieden om hun etensresten, via een andere weg dan de GFTminicontainer, wel gescheiden aan te bieden. Onze bestaande GF-zuilen kunnen hierin een oplossing bieden.

Als we hiervoor kiezen is het is aan te bevelen dit in eerste instantie bij wijze van proef voor de periode van 1 jaar te doen. Inwoners die gedurende de zomerperiode hun etensresten niet in de GFT-minicontainer willen aanbieden, maar deze ook niet bij het restafval willen doen, kunnen zich dan bij Circulus aanmelden voor het gebruik van de GF-zuilen. De GFzuilen worden daarmee ook toegankelijk voor huishoudens met eigen tuin. Voorwaarde hierbij is wel dat huishoudens die zich aanmelden voor de GF-zuilen de eigen GFT-minicontainer houden. De GF-zuil is namelijk niet geschikt voor tuinafval.

Pagina 4 van 6

Conclusie: Welke maatregelen kunnen in Doesburg effectief bijdragen om geur- en ongedierteoverlast in GFT-minicontainers in de zomermaanden te voorkomen of te verminderen? Uitgaande van de bovenstaande afwegingen concluderen we dat de volgende maatregelen voor Doesburg passend en naar verwachting het meest effectief zijn: • Monitoren hoe groot het probleem is door registratie overlastmeldingen Circulus registreert in de maanden juni, juli en augustus 2025 het aantal geur- en ongediertemeldingen dat bij hun Klant Contact Centrum (KCC) binnenkomt. In het najaar van 2025 hebben we een actueel beeld van het aantal meldingen. Dit herhalen we in 2026. We houden hiermee in beeld hoeveel overlast inwoners feitelijk ervaren. • (Blijven) Inzetten op voorlichting en communicatie Goede voorlichting en communicatie zijn het meest effectief om geur- en ongedierteoverlast tegen te gaan en goed scheidingsgedrag te stimuleren. Circulus verzorgt voor ons gedurende de zomermaanden passende campagnes. Deze zijn opgenomen in het communicatie jaarplan van Circulus. Wij brengen de campagneonderwerpen via onze eigen communicatielijnen nogmaals actief voor het voetlicht. We lichten het advies om in de zomermaanden geen onverpakte etensresten bij het GFT-afval aan te bieden extra uit.

• Bestaande GF-zuilen zijn op aanvraag beschikbaar voor huishoudens met tuin Inwoners die gedurende de zomerperiode hun etensresten niet in de GFT-minicontainer willen aanbieden en deze toch geschieden willen aanbieden, kunnen zich bij Circulus aanmelden voor het gebruik van de GF-zuilen. Omdat er een nieuwe groep gebruikers voor de GF-zuilen ontstaat, bevelen wij aan om deze maatregel in eerste instantie als pilot in te stellen. De maatregel gaat dan in het voorjaar in en in het najaar evalueren we wat het effect en eventuele consequenties hiervan waren. Bij succesvol verloop kan de maatregel voortgezet worden. Wanneer er aanzienlijke knelpunten geconstateerd worden, bekijken we de mogelijkheden opnieuw. Consequenties Het inventariseren van mogelijke maatregelen die bijdragen aan het voorkomen of verminderen van geur- en ongedierteoverlast heeft als zodanig geen consequenties. Als we voor de pilot kiezen om GF-zuilen voor alle huishoudens in Doesburg beschikbaar te maken, ontstaan er naar verwachting extra kosten omdat de bestaande GF-zuilen eerder vol raken en vaker geleegd moeten worden. De hoogte van de kosten hangt uiteindelijk af van het gebruik van de zuilen. Omdat we hier nog geen ervaring mee hebben, kunnen we hiervan op dit moment nog geen redelijke inschatting maken. Daarnaast moeten we er rekening mee houden dat het risico op misbruik van de zuilen toeneemt.

GF-zuilen zijn vanwege de beperkte capaciteit niet geschikt voor tuinafval. Als inwoners hier toch tuinafval in gooien krijgen we mogelijk vaker met verstoppingen, storingen en uiteindelijk ook met nog meer extra kosten te maken.

Pagina 5 van 6

Communicatie Op haar website en in het kwartaalbericht in de huis-aan-huiskrant geeft Circulus reeds voorlichting over hoe overlast door afval ontstaat en praktische tips voor hoe inwoners dit met behulp van eenvoudige gedragsaanpassingen kunnen voorkomen. De campagnes zijn opgenomen in het communicatie jaarplan van Circulus. Onze eigen communicatie collega’s sluiten direct aan bij de campagne van Circulus. Wij brengen deze onderwerpen via onze eigen communicatielijnen nogmaals actief voor het voetlicht. Als we voor de GF-zuilen pilot kiezen, informeren we inwoners aanvullend op de bestaande communicatie over de mogelijkheid om zich aan te melden voor het gebruik van een GF-zuil, ook wanneer zij geen bewoner van een appartement of hoogbouw zijn. .

-Bijlage(n) •

Bijlage 1: Motie “Van stank naar dank”

•

Bijlage 2: Scenario’s aanpak stankoverlast GFT

•

Bijlage 3: Rapportage klanttevredenheidsonderzoek

Pagina 6 van 6