raadsadviesnota Verstedelijkingsstrategie (onderzoeksagenda gebiedsuitwerkingen

Adviesnota raad – openbaar Onderwerp Zaakdossier

Verstedelijkingsstrategie Groene Metropoolregio (onderzoeksagenda gebiedsuitwerkingen) Z/22/027459 - D/22/089310

Portefeuillehouder

Wethouder B. van Veldhuizen

Raadsprogramma

3. Wonen, werken en recreëren in Doesburg

Datum collegebesluit

30 augustus 2022

Opsteller

Antoon van Buren

E-mail

antoon.van.buren@doesburg.nl

Team

Strategie Beleid en Projecten

Telefoonnummer (0313) 48 13 65

Voorstel Inhoudelijk beslispunten 1. Het ‘Wijzigingsdocument Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel I) vast te stellen. 2. De ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-A) met daarin het hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B) als basis voor de verdere uitwerking van de gebiedsuitwerkingen en het te sluiten akkoord vast te stellen. Financieel beslispunt -Procedureel beslispunt -Juridische grondslag n.v.t.

Pagina 1 van 6

Inleiding Eind 2021 hebt u en alle andere gemeenteraden van de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen en Regio Foodvalley het eerste deel van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley vastgesteld. Ook Provinciale Staten van Gelderland en Utrecht stemden hiermee in. In overleg met het Rijk werd dit eerste deel ook vastgesteld als inhoudelijke basis voor verdere samenwerking (tussen het Rijk, de provincies, de waterschappen, de regio’s en de gemeenten). Bij de behandeling van het eerste deel (in gemeenteraden en staten) werden vragen gesteld en, moties en amendementen ingediend. In het ‘Wijzigingsdocument Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Bijlage 1) is deze input gerangschikt en van een behandeladvies voorzien. Na vaststelling van dit wijzigingsdocument worden de wijzigingen in het eerste deel (het ‘Verstedelijkingsconcept’) verwerkt. Het werken met de op hoofdlijnen geformuleerde strategie vraagt om inzoomen. Dit concretiseren vindt plaats in acht verschillende deelgebieden.

Als eerste stap in deze gebiedsuitwerkingen zijn nu opgavebeschrijvingen opgesteld: de ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ bevat de onderzoeksagenda’s per deelgebied (Deel II-A) én het hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B); een beschrijving van het vervolgproces waarin samen wordt gewerkt aan de uitvoering van de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley. Doel / meetbaar effect De Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley beschrijft - met als leidend motto ‘Meer landschap, meer stad’ - welke voorwaarden en principes nodig zijn om de groei te accommoderen en tegelijkertijd de groene leefkwaliteit te versterken. Dit vraagt om een nauwe samenwerking tussen alle overheden: regio(gemeenten), waterschappen, provincies en Rijk, maatschappelijke partners en het bedrijfsleven. Argumenten 1.1. Het Wijzigingsdocument laat zien hoe wordt omgegaan met eerdere raadsvragen, moties en amendementen In het najaar van 2021 kwamen diverse vragen, moties en amendementen aan de orde bij de behandeling van het verstedelijkingsconcept (‘Deel I’). In het wijzigingsdocument is de input gerangschikt en van een behandeladvies voorzien. In sommige gevallen leidt dit tot voorgestelde veranderingen in ‘Deel I’. 2.1.

Onderzoeksagenda’s gebiedsuitwerkingen geven richting De onderzoeksagenda’s geven per deelgebied inzicht in de positionering, de integrale onderzoeksvraag en de kernopgaven (gerelateerd aan de bouwstenen leefomgeving, mobiliteit, economie en wonen) met mogelijke oplossingsrichtingen. De (al in Deel I) vastgestelde ontwerpprincipes zijn hier getest en uitgewerkt. De opgavebeschrijvingen sluiten af met een onderzoekagenda. De hier opgenomen kwesties zijn agenderend voor de regionale samenwerking.

Pagina 2 van 6

Dit zijn de zaken waar partijen in een deelgebied op korte en lange termijn samen aan willen werken. Ook zijn ze een belangrijke houvast voor het omgevingsbeleid. 2.2. Onderzoeksagenda’s Gebiedsuitwerkingen zijn gebiedsgerichte input voor het verstedelijkingsprogramma Naast de ambities in individuele gebieden zijn er ook hoofdlijnen te onderscheiden. We noemen dit de kernopgaven die voor (grote delen van) de regio’s randvoorwaardelijk zijn om de benodigde groei te kunnen accommoderen (op de in Deel I van de Verstedelijkingsstrategie beschreven wijze). Het gaat dan bijvoorbeeld om: •

De opwaardering van de (inter)nationale A12/spoor-corridor vanuit de Randstad naar Duitsland als aorta voor de bereikbaarheid en ontsluiting van de regio.

•

Het verbeteren van het samenhangende regionale mobiliteitsnetwerk met aandacht voor HOVverbindingen, mobiliteitshubs, snelfietspaden, binnenstedelijke mobiliteitsopgaven FoodvalleyZuid (inclusief spoor Ede-Barneveld), Arnhem en Nijmegen (inclusief gebiedsaanpak N325/A325).

•

Het verkennen van mogelijke versterking en uitbreiding van de ecologische kwaliteit en recreatieve waarde van natuur in het kader van het Deltaprogramma, programma Klimaatadaptatie, programma natuurherstel en het NPLG.

•

Het realiseren van 5.000 hectare extra groen in en om de stad in landschapszones door middel van een zogenaamd groen-blauw-raamwerk.

Via de onderzoeksagenda’s in de deelgebieden én de bovenstaande randvoorwaarden werken we verder aan de gebiedsuitwerkingen en het Verstedelijkingsakkoord. Voor een deel bevat dit akkoord naar verwachting concrete afspraken over te realiseren ontwikkelingen, maar ook procesafspraken over wat verder moet worden uitgewerkt, de onderlinge samenwerking en de organisatie van de uitvoering. Het streven is om de hoofdlijnen met het Rijk af te spreken in het BO-MIRT1 van november 2022. 2.3. Verstedelijkingsstrategie helpt Omgevingsvisies: als input of bij uitvoering Als regio’s laten we zien hoe we bijdragen aan nationale doelen. Tegelijkertijd helpt de Verstedelijkingsstrategie bij het realiseren van onze eigen ambities (zie hiervoor 2.4). Door ons te concentreren op het schaalniveau van de gecombineerde regio en tegelijkertijd goed in- en uit te zoomen naar lokaal en (sub)regionaal niveau, komen we tot relevante input voor lokale ontwikkelingen. Zo kunnen we een verbinding maken met bijvoorbeeld onze lokale Omgevingsvisies en daarvoor een extra stimulans geven. Omdat onder andere woningmarkt, economie en mobiliteit (boven)regionaal zijn, biedt de Verstedelijkingsstrategie op dat schaalniveau input voor het opstellen van komende of te actualiseren Omgevingsvisies of draagt juist bij aan uitvoering van recent vastgestelde Omgevingsvisies.

Door de regionale Verstedelijkingsstrategie te (blijven) verbinden met lokale Omgevingsvisies wordt ook de betrokkenheid van gemeenteraden en Provinciale Staten in hun kaderstellende rol versterkt.

1

Bestuurlijk Overleg Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport

Pagina 3 van 6

2.4 Verstedelijkingsstrategie staat ten dienste van de Doesburgse woningbouwambities In de in juni 2021 door u vastgestelde toekomstvisie: “Doesburg Duidelijk Duurzaam Door” met een horizon tot 2040 hebt u als ambitie vastgelegd om in Doesburg tot een meer evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat te komen. De grote behoefte aan woningen, zoals verwoord in de verstedelijkingsstrategie, vraagt van gemeenten om méér woningen te bouwen dan alleen nodig en gewenst voor lokale behoefte. En dat biedt ons kansen om woningen toe te voegen voor jonge gezinnen en starters, om daarmee iets meer balans te brengen in de Doesburgse woningvoorraad; iets meer, omdat het aantal toe te voegen woningen naar verwachting zich zal beperken tot enkele honderden op een totaal van nu afgerond 5400 woningen. De toe te voegen woningen zullen gefaseerd worden gebouwd op beschikbare inbreidings-, uitbreidings-, en herstructureringslocaties, waarover wij graag met u in het kader van de nieuwe woon(zorg)visie, het gesprek aangaan. Los van de geringe bijdrage die wij als gemeente kunnen leveren in de totale (woning)bouwopgave2, willen wij benadrukken dat het wel belangrijk is om de ontwikkelingen in de regio, en in het bijzonder in De Liemers actief te blijven volgen, en hierin -zeker waar het Doesburgs belang in het geding is- een stem te laten horen.

Zo komen langs de A12 en het spoor grote nieuwe woonlocaties en bedrijventerreinen, en dat heeft dan weer gevolgen voor de bereikbaarheid, en zeker ook voor de bereikbaarheid van Doesburg met zijn beperkte OVvoorzieningen. Het verkeersaanbod zal door een verdichting van wonen en werken toenemen en dat vraagt heel concreet om een verbreding van de A12, en ten gevolge daarvan ook om een goede aansluiting van bijvoorbeeld de N348 op de A12. De aandacht die er zou moeten komen voor verkeersknooppunt Velperbroek (A12-N348) is opgenomen in de Onderzoeksagenda Gebieds-uitwerkingen.3 Voor het behoud van een goede verkeersdoorstroming op Velperbroek en andere mobiliteitsvraagstukken zijn uiteindelijk Provincie en het Rijk aan zet om hierin te faciliteren en investeren. Kanttekeningen 1.1 Een verstedelijkingsstrategie is geen verstedelijkingsvisie De Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley schetst een zogenaamd ‘adaptief ontwikkelpad’. We bedoelen daarmee dat de Verstedelijkingsstrategie ook inzicht geeft in welke keuzes op een later moment worden genomen. We gaan een langjarige samenwerking aan en voor veel mogelijke oplossingsrichtingen of maatregelen is nader onderzoek nodig. Daarmee staat dus nu nog niet alles vast en is er nog flexibiliteit. Als kader hanteren we daarbij het perspectief en de ontwerpprincipes uit het Verstedelijkingsconcept (‘Deel I’).

Zo geven we de langjarige samenwerking met het Rijk vorm.

2

3

In de Groene Metropoolregio gaat het tot 2040 om circa 100.000 extra woningen, voor de regio Arnhem Nijmegen om circa 60.000, en voor de Liemerse gemeenten om ettelijke duizenden, voornamelijk te bouwen langs spoor en A12 in de kernen Zevenaar, Duiven, Westervoort en Didam Zie hiervoor van de Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen onder andere bladzijde 55 van de Liemerse kaart over mobiliteit.

Pagina 4 van 6

1.2 De vastgestelde verstedelijkingsstrategie komt niet in de plaats van lokaal beleid Wij benadrukken dat de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley geen juridische status heeft, zoals een bestemmingsplan of een omgevingsvisie. Rijk, provincies, waterschappen en gemeenten zijn tot een verstedelijkingsstrategie gekomen met als enig doel de groei van de twee betrokken regio’s in goede banen te leiden. Dit gebeurt onder andere door integraal te werken aan de vier bouwstenen: leefomgeving (‘meer landschap’), bereikbaarheid, economie en wonen (‘meer stad’). Hierbij worden de ontwerpprincipes gehanteerd waarover eerder overeenstemming is bereikt, daarbij verwijzend naar het door u op 25 november 2001 genomen raadsbesluit (agendapunt 5.2). Financiën Dit voorstel heeft geen financiële consequenties. Als uit de Verstedelijkingsstrategie financiële consequenties volgen, vindt hierover aparte besluitvorming plaats. Uitvoering Planning ✓

✓

Nadat de ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ door gemeenteraden en Provinciale Staten is vastgesteld, worden deze gebiedsuitwerkingen, samen met de provincies Gelderland en Utrecht in 2023 verder uitgewerkt in programmatische keuzes en investeringen. De uitgewerkte programmatische keuzes en investeringen moeten leiden tot een goede basis voor het zogenoemde ‘ruimtelijke arrangement’ dat de provincies Gelderland en Utrecht in oktober 2023 aan het Rijk moeten aanbieden. De provincies hebben immers van het Rijk de opdracht gekregen een “ruimtelijke puzzel” te maken, waarin de opgaven voor wonen, natuur, energie, landbouw en economie per gebied in samenhang in kaart moeten worden gebracht. De Verstedelijkingsstrategie4 in het algemeen en de gebiedsuitwerkingen in het bijzonder bieden genoeg aanknopingspunten voor de ruimtelijke puzzel in de Groene Metropoolregio Arnhem Nijmegen en de Regio Foodvalley. Daarbij wordt samen met provincies en ministeries verkend welke verbinding met andere programma’s nodig is.

Communicatie -Evaluatie --

4

Door het Rijk zijn de Verstedelijkingsstrategiegebieden in Nederland ‘hernoemd’ tot Novexgebieden. Dit zijn (onder andere) de voormalige gebieden met een Verstedelijkingsstrategie, waarin verschillende programma’s van het Rijk samenkomen. Novex staat voor: Nationale omgevingsvisie extra.

Pagina 5 van 6

Bijlage(n) 1. Wijzigingsdocument Verstedelijkingsconcept Arnhem Nijmegen Foodvalley (betrekking hebbend op het al eerder door gemeenteraden en Provinciale Staten vastgestelde Deel I en hoe om te gaan met vragen, moties en amendementen die tijdens de vaststelling zijn gesteld en ingediend); 2. De ‘Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-A, pagina 1-90) met daarin het hoofdstuk ‘Werken met de Verstedelijkingsstrategie Arnhem Nijmegen Foodvalley’ (Deel II-B, pagina 92-98). *** *** Voor de bijlage (66 MB) klik op deze hyperlink: Onderzoeksagenda Gebiedsuitwerkingen

Pagina 6 van 6