Programmabegroting 2024-2027
Tekst van het document
Programmabegroting 2024-2027
Pagina 1 van 85
Inhoudsopgave Inhoudsopgave ............................................................................................................................................................2 Welkom ........................................................................................................................................................................3 Voorwoord ................................................................................................................................................................3 Inleiding ....................................................................................................................................................................4 Financieel perspectief ..............................................................................................................................................6 Bestuurlijke structuur................................................................................................................................................8 Programma 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat ...........................................................10 Programma 2 Verbindende en versterkende sociale aanpak ....................................................................................16 Programma 3 Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie
...........................................................................21 Programma 4 Bestuur en organisatie ........................................................................................................................24 Overzicht algemene dekkingsmiddelen .....................................................................................................................28 Paragrafen .................................................................................................................................................................30 Paragraaf A - Lokale heffingen...............................................................................................................................30 Paragraaf B - Weerstandsvermogen en risicobeheersing......................................................................................36 Paragraaf C - Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................................41 Paragraaf D - Financiering .....................................................................................................................................47 Paragraaf E - Bedrijfsvoering .................................................................................................................................50 Paragraaf F - Verbonden
partijen...........................................................................................................................52 Paragraaf G - Grondbeleid .....................................................................................................................................58 Paragraaf H - Wet Open Overheid .........................................................................................................................64 Financiële begroting...................................................................................................................................................65 Overzicht lasten en baten en toelichting ................................................................................................................65 Gehanteerde algemene technische uitgangspunten..............................................................................................69 Uiteenzetting financiële positie...............................................................................................................................71 Meerjarenraming 2025-2027 ..................................................................................................................................74 Bijlagen
......................................................................................................................................................................77 Lasten en baten per taakveld .................................................................................................................................77 BBV beleidsindicatoren in extern perspectief.........................................................................................................81 Meegenomen voorstellen vanuit de kadernota 2024 .............................................................................................83
Pagina 2 van 85
Welkom
Voorwoord Voorwoord Beste gemeenteraad van Doesburg, De tweede begroting, gebaseerd op het coalitieakkoord “Doesburg op weg naar de toekomst” ligt voor u. De begroting is opgezet langs de drie pijlers van de toekomstvisie: “evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat”, “verbindende en versterkende sociale aanpak”, “kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie”. In deze begroting vindt u de vertaling van de keuzes die gemaakt zijn in de kadernota. Er zitten geen nieuwe beleidsvoorstellen meer in deze begroting, zoals het eigenlijk ook hoort. We gaan volop aan de slag met de uitvoering van het collegeprogramma. Zoals u kunt lezen, is de begroting voor de aankomende twee jaren voor structurele uitgaven nog positief. De laatste twee jaren komen we negatief uit. Dit is het zogenaamde “ravijnjaar” waar volop over gesproken en gedebatteerd wordt met het Rijk. De VNG heeft gemeente geadviseerd om de tekorten ook zichtbaar te maken voor de Provincie en het Rijk. Ook de gemeente Doesburg heeft hier gehoor aan gegeven. Dit baart ons wel wat zorgen voor de toekomst. Als er vanuit het Rijk geen extra maatregelen worden getroffen om dit ravijnjaar te overbruggen, zal het voor onze gemeente een flinke klus worden om tot een sluitende begroting te komen, om niet te zeggen onmogelijk. We volgen nagezet de ontwikkelingen na de verkiezingen.
De komende twee jaren kunnen we in elk geval nog flink aan de slag in onze mooie stad.
de secretaris,
de burgemeester,
Peter Werkman
Loes van der Meijs
Pagina 3 van 85
Inleiding Inleiding Voor u ligt de programmabegroting 2024-2027. De programmabegroting geeft op hoofdlijnen de gemeentelijke activiteiten weer o.a. in termen van programmadoelen en bijbehorende maatregelen vanuit het collegeprogramma 2022-2026. De programmabegroting is opgesteld op basis van het tot en met de kadernota 2024 vastgestelde beleid en de bij de kadernota vastgestelde uitgangspunten. De uitvoering van de programmabegroting is opgedragen aan het college van B&W. Het college van B&W informeert de gemeenteraad via de integrale voortgangsrapportage omtrent de uitvoering van de programmabegroting. Na afloop van het begrotingsjaar vindt verantwoording plaats middels de jaarrekening en het jaarverslag.
Het programmaplan De programmabegroting bevat o.a. een programmaplan. Het programmaplan bevat de te realiseren programma’s (een programma is een samenhangende verzameling van producten, activiteiten en geldmiddelen die zijn gericht op het bereiken van vooraf bepaalde maatschappelijke effecten, waaraan idealiter indicatoren gekoppeld kunnen worden), zoals die door de Raad zijn vastgesteld alsmede een overzicht van de beschikbare algemene dekkingsmiddelen en het bedrag voor onvoorziene uitgaven. Het in deze begroting opgenomen programmaplan bevat de navolgende programma’s: 1. Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat 2. Verbindende en versterkende sociale aanpak 3. Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie 4. Bestuur en organisatie Deze programma’s zijn in het programmaplan verder uitgewerkt. Hierbij staan de navolgende drie zogenaamde “W–vragen” centraal: •
Wat willen we bereiken? Bij de beantwoording van deze vraag gaat het om de beoogde maatschappelijke effecten van het gemeentelijke beleid. Een beoogd maatschappelijk effect zou bijvoorbeeld kunnen zijn “Een veilig gevoel voor alle inwoners van de gemeente Doesburg”.
•
Wat gaan we daarvoor doen? Nadat de te bereiken maatschappelijke effecten zijn benoemd, wordt bij dit onderdeel vervolgens uiteengezet wat in het begrotingsjaar gedaan moet worden om de beoogde maatschappelijke effecten (op termijn) te kunnen realiseren.
•
Wat mag het kosten? Bij de beantwoording van deze vraag geeft de Raad aan wat de uitvoering van het betreffende programma mag kosten.
De paragrafen Naast een programmaplan bevat de programmabegroting ook een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. In deze paragrafen zijn de beleidslijnen vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten, alsmede de beleidslijnen die worden gehanteerd ten aanzien van de lokale heffingen, zoals de onroerende zaakbelastingen en
Pagina 4 van 85
de afvalstoffenheffingen. In het betreffende onderdeel van deze programmabegroting komen achtereenvolgens de navolgende (verplichte) paragrafen aan de orde •
A - Lokale heffingen
•
B - Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
•
C - Onderhoud Kapitaalgoederen
•
D - Financiering
•
E - Bedrijfsvoering
•
F - Verbonden partijen
•
G - Grondbeleid
•
H - Wet Open Overheid
Financiële begroting In dit onderdeel van deze programmabegroting wordt aan de hand van de ramingen per programma, de beschikbare algemene dekkingsmiddelen, het beschikbare bedrag voor onvoorziene uitgaven en de geraamde toevoegingen en onttrekkingen aan reserves het begrotingsresultaat inzichtelijk gemaakt. Belangrijke afwijkingen worden van een toelichting voorzien en u vindt een overzicht met de geraamde incidentele baten en lasten. Ook bevat dit hoofdstuk van de programmabegroting een uiteenzetting van en een toelichting op de financiële positie van de gemeente Doesburg. Aandacht wordt o.a. geschonken aan de algemene financiële uitgangspunten, de (meerjarige) budgettaire positie, de investeringen en de omvang van de reserves en de voorzieningen.
BBV beleidsindicatoren Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de begroting zijn gemeenten verplicht om de effecten van beleid toe te lichten aan de hand van een op Rijksniveau vastgestelde set aan beleidsindicatoren. In dit boekwerk zijn deze verplichte indicatoren opgenomen in de Bijlage van het boekwerk. Door de indicatoren (en daarmee de ontwikkeling ervan) op deze wijze te presenteren, ontstaat er een overzichtelijk beeld van de cijfers. Het doel van deze indicatoren is dat de beleidsresultaten van de gemeenten onderling vergelijkbaarder worden.
Pagina 5 van 85
Financieel perspectief Inleiding In het financieel perspectief wordt inzicht gegeven in de ontwikkeling van het begrotingssaldo na de kadernota 2024. De begroting is gebaseerd op de uitgangspunten uit de kadernota 2024. In tegenstelling tot voorgaande jaren hanteren we niet meer de begrippen formeel en materieel saldo maar sluiten we aan op de begrippen die ook in het BBV gebruikelijk zijn. Baten en lasten die zich maximaal drie jaar voordoen worden als incidenteel aangemerkt.
Eindresultaat primaire begroting 2024-2027 Begrotingssaldo van de primaire begroting 2024-2027
2024
2025
2026
2027
481.161
609.971
-1.282.115
-1.234.115
-1.030.550
-769.391
-77.776
-36.461
-549.389
-159.420
-1.359.891
-1.270.576
Algemene uitkering
1.534.546
1.452.166
524.318
386.232
Personeelslasten
Begrotingssaldo (voor kadernota 2024) Mutatie kadernota Begrotingssaldo na Kadernota 2024 Mutaties:
-1.144.310
-1.144.310
-1.144.310
-1.144.309
Algemene prijsstijgingen
-377.679
-385.416
-400.351
-400.351
Kapitaallasten
-78.360
-52.906
98.100
149.755
Belastingen
128.495
128.495
128.495
128.495
Overige mutaties
48.587
49.537
41.824
18.708
Totaal mutaties
111.279
47.566
-751.924
-861.470
Begrotingssaldo
-438.110
-111.854
-2.111.815
-2.132.046
Waarvan incidenteel
-496.200
-183.000
-40.000
0
58.090
71.146
-2.071.815
-2.132.046
Structureel begrotingssaldo
Financiële samenvatting primaire begroting In de kadernota 2024 is het financieel perspectief geactualiseerd voor de meerjarenraming 2024 - 2027 n.a.v. de beleidsvoorstellen. In deze begroting zijn ook de meicirculaire en de overige uitgangspunten uit de kadernota verwerkt, zoals de loon en prijsindexatie, verhoging belastingopbrengsten. Daarnaast zijn enkele aanpassingen doorgevoerd in de begroting. Hieronder volgt een toelichting op de mutaties t.o.v. de kadernota 2024. Algemene uitkering: De meicirculaire laat een positief beeld zijn t.o.v. de meicirculaire 2022. Dit is met name het gevolg van de stijging van het accres vanwege hogere loon en prijsontwikkelingen. Personeelskosten: De lonen zijn met 5,2% verhoogt t.o.v. 2023 conform de uitgangspunten bij de kadernota. Daarnaast is er een correctie over 2023 doorgevoerd. Bij het opstellen van de begroting is loonsom niet juist geïndexeerd. In plaats van 6,9% zoals opgenomen in de kadernota 2023 is maar met 1,2% gerekend. Indexatie prijzen: Voor diverse posten in de begroting is de algemene prijsstijging van 3,9% verwerkt.
Pagina 6 van 85
Kapitaallasten: De afschrijvingslasten zijn geactualiseerd inclusief de dekking uit de reserves. Door vertraging in de uitvoering gaan de afschrijvingslasten later in. Daar staat tegenover dat de raming van de onttrekking aan de reserve dekking kapitaalslasten in 2024 en 2025 te hoog was. Belastingen: De OZB opbrengst en parkeerheffingen zijn verhoogd conform het percentage uit de kadernota 2024. Overige mutaties: Dit betreffen vooral technische correcties en autonome ontwikkelingen zoals bv. het lager ramen van de dividend opbrengsten met € 48.000. Bij de programma's wordt een toelichting gegeven op de afwijking tussen de begroting 2024 en 2023.
Algemene reserve De Algemene reserve is primair ingesteld om incidentele tegenvallers op te vangen die niet binnen de lopende begroting kunnen worden opgelost. Rekening houdende met de door de gemeenteraad vastgestelde mutaties is de stand van de algemene reserve in meerjarenperspectief als volgt:
Algemene Reserve
2023
2024
2025
2026
2027
Beginstand
4.491
5.309
4.871
4.760
2.648
Resultaat jaarrekening 2022
1.263
Begrotingssaldi 2023-2027
-445
-438
-111
-2.112
-2.132
Eindstand
5.309
4.871
4.760
2.648
516
bedragen * € 1.000
Pagina 7 van 85
Bestuurlijke structuur Bestuurlijke structuur Gemeenteraad Stadspartij Doesburg (5 zetels) • Dhr. A.P.E. (Appie) van der Beek (fractievoorzitter) • Dhr. D.J.C.A.M. (David) van Sommeren • Mevr. N.R.M. (Nicolette) Vree • Dhr. G.A. (Gerard) Albers • Dhr. R. (Rob) Kiburg PvdA/GroenLinks (3 zetels) • Mevr. M.E.C.S. (Marlies) de Groot (fractievoorzitter) • Dhr. B.T. (Bart) Bauhuis • Mevr. E. (Els) Meester SP (2 zetels) • Mevr. N.L.E. (Nicole) Hammink (fractievoorzitter) • Mevr. H. (Heidy)Melissen D66 (2 zetels) • Dhr. H.R. (Henk) Westra (fractievoorzitter) • Mevr. R.A. (Rabia) Tekin VVD (2 zetels) • Dhr. W.G. Eenstroom (fractievoorzitter) • Dhr. H.W. (Hendrik) Vels CDA (1 zetel) • Dhr. W.T. (Wim) Robbertsen (fractievoorzitter) College van burgemeester en wethouders 2022-2026 De samenstelling en portefeuilleverdeling van het college van burgemeester en wethouders is als volgt: Burgemeester Loes van der Meijs • Pijler 4 Bestuur en organisatie Taakvelden: - Bestuur - Overhead • Burgerzaken • Openbare orde en veiligheid • Crisisbeheersing en brandweer Wethouder Birgit van Veldhuizen, stadspartij Doesburg (1 FTE) • Pijler 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat Taakvelden: - Parkeerbelasting - Verkeer en vervoer - Parkeren Pagina 8 van 85
- Economische havens en waterwegen - Openbaar vervoer - Sportbeleid en activering - Sportaccommodaties - Media - Openbaar groen en (openlucht) recreatie - Riolering - Afval - Milieubeheer - Begraafplaatsen en crematoria - Ruimtelijke ordening - Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) - Wonen en bouwen • Financiën • Gemeentelijk vastgoed Vacature (VVD) (1 FTE) • Pijler 2 Verbindende en versterkende sociale aanpak Taakvelden: - Openbaar basisonderwijs - Onderwijshuisvesting - Onderwijsbeleid en leerlingenzaken - Wijkteams - Inkomensregelingen - Begeleide participatie - Arbeidsparticipatie - Maatwerkvoorzieningen (WMO) - Maatwerkdienstverlening 18+ - Maatwerkdienstverlening 18- Geëscaleerde zorg 18+ - Geëscaleerde zorg 18- Volksgezondheid Wethouder Stan Hillenaar, CDA (0,5 FTE) • Pijler 3 Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie Taakvelden: - Recreatieve havens - Economische ontwikkeling - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Economische promotie - Cultuurpresentatie, -productie en -participatie - Musea - Cultureel erfgoed • Samenkracht en burgerparticipatie
Pagina 9 van 85
Programma 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat Korte beschrijving Doesburg is woongemeente die door demografische ontwikkelingen, wensen van de bewoners en klimaatverandering continue met veranderingen te maken heeft. Veranderingen die van invloed zijn op o.a. de woningbouwbehoefte, de openbare ruimte en het voorzieningenniveau. De komende jaren worden gewerkt aan aantrekkelijke en evenwichtige woonlocaties en een voorzieningenniveau die aansluiten bij de huidige en toekomstige behoefte van onze (vergrijzende) inwoners. Ouderen, alsook kwetsbare inwoners met lichamelijke, verstandelijke of psychische beperkingen dienen zoveel mogelijk in hun eigen leefomgeving te kunnen blijven wonen en zelfredzaam te zijn. Door het grote ‘gat’ tussen een hoog aantal sociale huurwoningen en dure koopwoningen wordt bij (her)ontwikkeling stevig op het middensegment ingezet. We willen vooral ook woningen realiseren voor starters en jonge gezinnen. De komende jaren gaan we ook bepalen hoe wij hier met de openbare ruimte om willen gaan. Een prettige en veilige leefomgeving bevordert een gezonde leefstijl en maakt het mogelijk dat mensen voorzieningen kunnen bereiken en elkaar kunnen ontmoeten.
We zorgen dus voor een veilig wegennet en fietsnetwerk, waar niet te hard gereden mag worden, we zorgen ervoor dat iedere wijk een toegankelijke ontmoetingsruimte in de buitenruimte heeft waar bewoners kunnen samenkomen om te ontmoeten, verblijven en te bewegen. Ook een vitale binnenstad en een toekomstbestendig en betaalbaar voorzieningenniveau zijn essentieel voor de leefbaarheid en financiële gezondheid van de stad. Naast een goede parkeercapaciteit in voor onze bewoners en bedrijven moet ook voorzien zijn in voldoende (centrale) parkeercapaciteit voor de bezoeker. Zowel per auto, per bus als per fiets.
Pagina 10 van 85
Wat willen we bereiken? L 1.1 Doesburg moet aantrekkelijk blijven voor jongeren, starters en gezinnen. We willen meer betaalbare koop- en huurwoningen met name voor deze doelgroepen.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.1 We realiseren 200 extra woningen. M 1.1 We realiseren mogelijkheden voor innovatieve nieuwe woonvormen. M 1.1 We stellen een woningbouwstrategie per wijk op, waarbij met een hoge prioriteit tegelijkertijd de inrichting van de woonomgeving wordt meegenomen.
Wat willen we bereiken? L 1.2 De verkeersveiligheid is een belangrijk aandachtspunt. We willen in het verlengde hiervan daar waar dat mogelijk is binnen de bebouwde kom een maximale snelheid ingevoerd zien van 30 kilometer per uur.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.2 We creëren veiligere oversteekplaatsen. M 1.2 We komen met een inventarisatie van de wegencategoriën. M 1.2 We komen met een verkleerscirculatieplan.
Wat willen we bereiken? L 1.3 We willen een uitbreiding van het aantal beschikbare parkeerplaatsen en we willen ook hiervoor de mogelijkheden nader onderzocht hebben.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.3 We doen onderzoek naar de haalbaarheid van het realiseren van een (kostendekkende) gecentraliseerde parkeervoorziening(en) voor bezoekers van onze binnenstad. M 1.3 We gaan kijken naar additionele parkeermogelijkheden buiten de singels voor zowel permanent als tijdelijk gebruik bij evenementen. M 1.3 We gaan nadrukkelijk kijken naar de mogelijkheden tot ondergronds en/of meerlaags parkeren eventueel in combinatie met het bouwen van woningen.
Wat willen we bereiken? L 1.4 We willen een kwaliteitsimpuls van het groen en de openbare ruimte in de wijken.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.4 We gaan bevorderen dat inwoners zich verantwoordelijk voelen voor hun eigen wijk en dat wijkbewoners bijvoorbeeld zelf het groenonderhoud voor hun rekening nemen. M 1.4 We zorgen ervoor dat iedere wijk een toegankelijke ontmoetingsruimte in de buitenruimte heeft waar bewoners kunnen samenkomen. Een plek die uitnodigt tot ontmoeten, verbljven en bewegen.
Pagina 11 van 85
Wat willen we bereiken? L 1.5 We willen nog dit jaar (2023) de financiële, juridische en ruimtelijke haalbaarheid onderzocht zien om de sporthal Beumerskamp in een multifunctionele vorm toe te voegen aan het zwembad.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.5 We schakelen een externe deskundige in om het onderzoek (zwembad/sporthal) te doen en ons te voorzien van verdere advisering voor besluitvorming.
Wat willen we bereiken? L 1.6 De speeltuinen in Doesburg verdienen de aankomende jaren meer aandacht en we willen dat speeltuinen versneld worden opgewaardeerd in het verlengde van het eerder vastgestelde beleidsplan spelen en bewegen.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.6 We geven uitvoering aan het eerder vastgestelde beleidsplan "Spelen en bewegen" door middel van het opwaarderen van de speeltuinen.
Wat willen we bereiken? L 1.7 De energietransitie is ook in onze gemeente een belangrijk thema. We willen nadrukkelijk onze inwoners, bedrijven en instellingen en initiatieven vanuit de samenleving zo goed mogelijk ondersteunen en faciliteren.
Wat gaan we daarvoor doen? M 1.7 We geven uitvoering aan het al vastgestelde projectplan "Doesburg Energieneutraal 2030" met de daarin opgenomen werklijnen. M 1.7 We stellen een klimaatadaptatiestrategie vast voor de openbare ruimte en particuliere tuinen.
Pagina 12 van 85
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.2 Burgerzaken
306.172
299.038
389.989
389.989
389.989
389.989
1.247.811
693.756
832.920
832.920
832.920
832.920
271.234
277.026
442.420
442.420
442.420
442.420
1.117.937
1.268.438
1.558.713
1.760.171
1.774.171
1.774.171
67.457
168.841
98.323
98.323
85.138
85.138
524
2.056
2.056
2.056
2.056
2.056
5.1 Sportbeleid en activering
349.171
266.111
243.636
248.636
248.636
248.636
5.2 Sportaccommodaties
655.639
722.509
643.280
649.280
649.280
649.280
1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren 2.5 Openbaar vervoer
5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 7.2 Riolering 7.3 Afval
240.215
240.890
240.186
240.186
240.186
240.186
1.201.908
1.087.466
907.861
941.118
941.118
941.118
744.820
702.266
971.859
977.858
975.290
954.931
1.111.438
1.234.232
1.386.468
1.386.468
1.386.468
1.386.468
7.4 Milieubeheer
802.226
1.626.577
373.899
373.899
273.899
273.899
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
147.257
144.383
97.286
97.286
97.286
97.287
8.1 Ruimtelijke ordening
496.875
430.615
355.527
309.360
309.360
309.360
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
1.458.636
3.227
12.163
12.163
12.163
12.163
412.941
949.953
757.073
772.073
872.859
872.859
10.632.260
10.117.384
9.313.659
9.534.206
9.533.239
9.512.881
8.3 Wonen en bouwen Totaal Lasten
Pagina 13 van 85
Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Baten 0.2 Burgerzaken
157.835
139.917
139.917
139.917
139.917
139.917
0.63 Parkeerbelasting
492.339
569.226
593.048
593.048
593.048
593.048
1.1 Crisisbeheersing en brandweer
976.466
7.838
7.838
7.838
7.838
7.838
3.453
15.213
10.057
10.057
10.057
10.057
172.598
42.965
33.330
33.330
33.330
33.330
1.2 Openbare orde en veiligheid 2.1 Verkeer en vervoer 2.2 Parkeren
0
0
0
0
0
0
2.4 Economische havens en waterwegen
0
149
149
149
149
149
5.1 Sportbeleid en activering
100.999
8.334
83.334
83.334
83.334
83.334
5.2 Sportaccommodaties
144.234
66.719
61.131
61.131
61.131
61.131
0
11.540
0
0
0
0
407
3.633
3.633
133
133
133
7.2 Riolering
1.176.201
1.302.527
1.486.855
1.506.180
1.503.612
1.483.253
7.3 Afval
1.894.072
1.875.006
1.878.946
1.878.946
1.878.946
1.878.946
7.4 Milieubeheer
56.231
277.144
0
0
0
0
7.5 Begraafplaatsen en crematoria
71.601
68.781
75.781
75.781
75.781
75.781
5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie
8.1 Ruimtelijke ordening
238.152
847
847
847
847
847
8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
1.848.061
3.964
3.964
3.964
3.964
3.964
213.149
367.341
367.341
367.341
367.341
367.341
8.3 Wonen en bouwen Totaal Baten
7.545.796
4.761.144
4.746.171
4.761.996
4.759.428
4.739.069
Resultaat
-3.086.463
-5.356.240
-4.567.488
-4.772.210
-4.773.811
-4.773.812
Mutatie reserves horende bij dit programma Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.10 Mutaties reserves
0
691.067
691.067
691.067
691.067
691.067
0.10 Mutaties reserves
0
100.541
352.158
520.567
621.352
621.352
Resultaat
0
-590.526
-338.909
-170.500
-69.715
-69.715
Baten
Toelichting op budgetafwijkingen In deze toelichting wordt het verschil verklaard op hoofdlijnen tussen de gewijzigde begroting 2023 en de primaire begroting 2024. Het geraamde resultaat van baten en lasten op dit programma is in 2024 € 758.752 beter dan de gewijzigde begroting in 2023. Voor een goed vergelijk moeten de incidentele posten in de gewijzigde begroting 2023 eerst geëlimineerd worden. In de gewijzigde begroting is een bedrag van € 1.647.000 aan incidentele middelen. Dit zijn posten uit de kadernota en/of begroting 2023, de overgehevelde middelen bij de IBB 2022 en de resultaatbestemming jaarrekening 2022. Na eliminatie van deze posten is het verschil van € 858.000 nadelig. Dit verschil kan o.a. als volgt verklaard worden: Pagina 14 van 85
Lasten: De voorstellen uit de Kadernota 2024 zijn verwerkt, € 388.000 De Personeelslasten zijn aangepast door actualisatie van de toerekening aan taakvelden en i.v.m. de verwachte cao-ontwikkeling, € 303.000 De prijzen zijn geïndexeerd € 196.000 De kapitaalslasten zijn gestegen t.o.v. 2023, € 84.000 doordat in de begroting 2024 rekening is gehouden met de afschrijvingslasten van o.a. de reconstructie Zomerweg en de herinrichting gebied rond PeGe woningen. Baten Hogere parkeerheffingen (tarieven zijn geïndexeerd), € 23.000 De specifieke uitkering voor de combinatie functionarissen is geraamd (de middelen kregen wij voorheen uit het gemeentefonds), € 75.000
Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de begroting zijn gemeenten verplicht om de effecten van beleid toe te lichten aan de hand van een op Rijksniveau vastgestelde set aan beleidsindicatoren. In dit boekwerk zijn deze verplichte indicatoren opgenomen in de bijlage "beleidsindicatoren in perspectief". Door de indicatoren (en daarmee de ontwikkeling ervan) op deze wijze te presenteren, ontstaat er een overzichtelijk beeld van de cijfers. Het doel van deze indicatoren is dat de beleidsresultaten van de gemeenten onderling vergelijkbaarder worden.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan de doelstellingen van het programma 1 Evenwichtig en leeftijdsbestendig woon- en vestigingsklimaat. Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland Midden Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) Groene metropool regio Arnhem - Nijmegen Euregio Rhijn-Waal Circulus-Berkel B.V. In de paragraaf Verbonden partijen vindt u een overzicht met toelichting van alle verbonden partijen waarmee Doesburg banden is aangegaan ter behartiging van bepaalde publieke belangen.
Pagina 15 van 85
Programma 2 Verbindende en versterkende sociale aanpak Korte beschrijving Eén van de drie pijlers van de Toekomstvisie Doesburg is een meer verbindende en versterkende sociale aanpak gericht op het verbeteren van de positie, draagkracht en vitaliteit van Doesburgse inwoners. Dat is dan ook als leidraad genomen voor de komende jaren. Een nieuwe koers in het sociaal domein moet leiden tot meer sociale cohesie in de wijken en dus meer betrokkenheid van de inwoners bij elkaar, meer participatie van inwoners met meer inclusie, minder eenzaamheid, tijdige aanpak van (het ontstaan van) armoede- en schuldenproblematiek en een afname van het gebruik van zorgvoorzieningen. De belangrijkste speerpunten voor de komende collegeperiode zijn: •
Het versterken van de sociale basis van Doesburg, o.a. door te zorgen voor voldoende ontmoetingsmogelijkheden in de wijken, zowel binnen als buiten. Voor het slagen van de transformatie in het sociaal domein zullen we de focus meer gaan leggen op het collectieve en het zelforganiserende vermogen van onze inwoners, naast de individuele zorg en ondersteuning voor de mensen die dat echt nodig hebben. We willen dat buurtgericht gaan doen omdat dat de beste schaal is voor het versterken van de onderlinge relaties. Het vrijwilligerswerk kan hieraan ondersteunend zijn. Op deze manier kan eenzaamheid worden tegengegaan.
•
Blijven inzetten op preventie en vroegsignalering, zodat problemen voorkomen of op tijd gesignaleerd worden. Vaak beginnen problemen in de jeugd en worden ze van generatie op generatie overgedragen. Een kansrijke start in de eerste levensfase van een kind, goed onderwijs en een helpende hand bij beginnende problematiek (zoals verlies van inkomen of werk, opvoedingsvraagstukken, huisvestingsproblematiek) kan erger voorkomen en tegelijk inzet van kostbare voorzieningen uit Participatiewet, WMO en Jeugdwet verminderen. Een goede samenwerking tussen de verschillende organisaties die actief zijn in Doesburg en het zelforganiserende vermogen is daarbij cruciaal.
•
Zorgen voor bestaanszekerheid. Bestaanszekerheid is een basisbehoefte en daarom het fundament van de samenleving. Pas als er perspectief is op het gebied van basale levensbehoeften, komen mensen uit de overlevingsmodus en kan er gestart worden met de opbouw en het benutten van kansen. Wij willen armoede bestrijden en doen dit bij voorkeur door mensen (met een bijstandsuitkering) aan het werk te helpen. Door de huidige krapte op de arbeidsmarkt zien wij (nieuwe) kansen voor inwoners die nog niet werkfit zijn. Deze groep kan, voor zover mogelijk, gestimuleerd worden vrijwilligerswerk te doen en/of al dan niet met extra begeleiding naar regulier werk of dagbesteding toegeleid worden. Ook het aanpakken van multiproblematiek in gezinnen door het bieden van maatwerk is hierbij belangrijk.
•
Uitgaan van positieve gezondheid, waarbij niet de ziekte of de beperkingen van iemand centraal staan, maar de behoefte en de mogelijkheden van mensen uitgangspunt zijn. Positieve gezondheid verbindt het sociale domein met het fysieke domein door veel aandacht te schenken aan de woonomgeving, openbare ruimte, groen in de wijk, wandelroutes, sport- en speelmogelijkheden, toevallige ontmoetingen, (wijk)activiteiten, leefstijl, mobiliteit, technologie.
Pagina 16 van 85
Wat willen we bereiken? L 2.1 We werken voortvarend aan de "Notitie Koers verleggen" en de daarin vastgelegde actielijnen, waarbij koersverlegging, preventie, ontschotting, gebruikmaking van de kracht van de samenleving en inclusie belangrijke uitgangspunten zijn. Het gaat hierbij om de "Notitie Koers verleggen. Een nieuwe route in het sociaal domein."
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.1 Inventariseren en ordenen van voorliggende initiatieven ter bestrijding armoede. M 2.1 We blijven inzetten op preventie en vroegsignalering. M 2.1 We gaan de sociale basis versterken. M 2.1 We stimuleren positieve gezondheid. M 2.1 We zorgen voor bestaanszekerheid.
Wat willen we bereiken? L 2.2 Eenzaamheid is een groeiend probleem en moet ook in Doesburg stevig worden aangepakt.
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.2 Onderzoek naar versterken bestaande ontmoettingsplekken en mogelijkheden Dagbesteding als algemene voorziening. M 2.2 We organiseren een conferentie met inwoners en deskundigen over eenzaamheid.
Wat willen we bereiken? L 2.3 Wij willen dat vrijwilligers goed worden ondersteund en dat verenigingen beter bij elkaar worden gebracht. We willen de bestaande vrijwilligerssteunpunten beter ondersteunen en opwaarderen en een centraal informatiepunt inrichten.
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.3 Het opstellen van een uitvoeringsplan stimulering vrijwilligersinzet en versterking vrijwilligerspunt
Pagina 17 van 85
Wat willen we bereiken? L 2.4 Iedereen kan meedoen. Op maat gemaakt werk ook voor mensen die in de bijstand zitten kan een goed middel zijn om mensen te activeren en meer zingeving aan hun leven te geven. We willen een positieve en meer creatieve invulling.
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.4 Meer inwoners hebben passende dagbesteding qua arbeidsmatige-, maatschappelijke- of sociale inzet (tegenprestatie). M 2.4 Opstarten van DWOB (Doesburgs Werk- en Ontwikkel Bedrijf). M 2.4 We werken bij interne vacatures actief aan inclusie en regelen waar nodig goede begeleiding.
Wat willen we bereiken? L 2.5 We willen graag dat meerjarige contracten afgesloten worden met maatschappelijke organisaties. Dit bevordert de continuïteit.
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.5 We brengen in kaart welke kortdurende contracten we hebben en we bezien of we deze contracten een meerjarig karakter kunnen geven.
Wat willen we bereiken? L 2.6 We willen voldoende studiewerkplekken voor studenten. We willen voldoende flexibele studieplekken realiseren waar iedereen terecht kan, bijvoorbeeld op het stadhuis.
Wat gaan we daarvoor doen? M 2.6 We realiseren 4 studieplekken.
Pagina 18 van 85
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 4.1 Openbaar basisonderwijs
569
600
47.410
47.410
47.410
47.410
4.2 Onderwijshuisvesting
179.390
156.670
150.942
150.942
147.530
147.530
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
1.209.987
768.769
666.959
716.959
760.959
760.959
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
993.975
1.137.496
928.804
928.804
908.117
908.117
6.2 Wijkteams
670.556
719.010
1.201.145
1.140.145
1.140.145
1.140.145
6.3 Inkomensregelingen
6.794.796
6.207.047
5.601.970
5.601.970
5.601.970
5.601.970
6.4 Begeleide participatie
1.427.146
1.685.335
1.774.610
1.744.660
1.762.323
1.762.323
6.5 Arbeidsparticipatie
894.323
965.439
833.767
750.478
750.478
750.478
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
531.093
561.229
691.732
710.732
731.732
731.732
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
3.114.133
3.622.819
3.722.587
3.500.737
3.500.737
3.500.737
6.72 Maatwerkdienstverlening 18-
5.594.771
5.169.764
5.771.843
5.434.680
5.456.140
5.456.140
6.81 Geëscaleerde zorg 18+
65.341
103.344
168.015
168.015
168.015
168.015
6.82 Geëscaleerde zorg 18-
24.070
28.070
106.755
106.755
106.755
106.755
7.1 Volksgezondheid
380.340
428.884
575.793
544.093
544.093
544.093
21.880.491
21.554.476
22.242.332
21.546.380
21.626.404
21.626.404
4.2 Onderwijshuisvesting
11.277
11.300
11.300
11.300
11.300
11.300
4.3 Onderwijsbeleid en leerlingenzaken
568.393
30.000
5.000
5.000
5.000
5.000
68
0
0
0
0
0
6.3 Inkomensregelingen
3.789.637
4.369.979
4.389.979
4.389.979
4.389.979
4.389.979
6.5 Arbeidsparticipatie
196.497
180.978
67.093
11.000
11.000
11.000
6.6 Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-2.642
8.296
17.340
17.340
17.340
17.340
6.71 Maatwerkdienstverlening 18+
120.459
352.664
331.850
110.000
110.000
110.000
4.683.690
4.953.217
4.822.562
4.544.619
4.544.619
4.544.619
-17.196.801
-16.601.259
-17.419.770
-17.001.761
-17.081.785
-17.081.785
Totaal Lasten Baten
6.1 Samenkracht en burgerparticipatie
Totaal Baten Resultaat
Pagina 19 van 85
Mutatie reserves horende bij dit programma Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.10 Mutaties reserves
0
132.145
132.145
132.145
132.145
132.145
0.10 Mutaties reserves
0
0
135.979
135.979
132.567
132.567
Resultaat
0
-132.145
3.834
3.834
422
422
Baten
Toelichting op budgetafwijkingen In deze toelichting wordt het verschil verklaard op hoofdlijnen tussen de gewijzigde begroting 2023 en de primaire begroting 2024. Het geraamde resultaat van baten en lasten op dit programma is in 2024 bijna € 1.298.000 nadeliger dan de gewijzigde begroting in 2023. Voor een goed vergelijk moeten de incidentele posten in de gewijzigde begroting 2023 eerst geëlimineerd worden. In de gewijzigde begroting is een bedrag van € 385.000 aan incidentele middelen opgenomen. Dit zijn posten uit de kadernota en/of begroting 2023 en de resultaatbestemming jaarrekening 2022. Na eliminatie van deze posten is het verschil van € 1.204.000 nadelig. Dit verschil kan als volgt verklaard worden: De voorstellen uit de Kadernota 2024 zijn verwerkt, € 179.000 De Personeelslasten zijn aangepast door actualisatie van de toerekening aan taakvelden en i.v.m. de verwachte cao-ontwikkeling, € 531.000 De prijzen zijn geïndexeerd € 550.000 In verband met de verhuizing naar het stadskantoor vallen de lasten (€ 164.000) voor de Linie vrij vanaf mei. Daar staat tegenover dat de baten van € 114.000 uit verhuur en de vergoeding voor de servicekosten ook wegvallen.
Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de begroting zijn gemeenten verplicht om de effecten van beleid toe te lichten aan de hand van een op Rijksniveau vastgestelde set aan beleidsindicatoren. In dit boekwerk zijn deze verplichte indicatoren opgenomen in de bijlage "beleidsindicatoren in perspectief". Door de indicatoren (en daarmee de ontwikkeling ervan) op deze wijze te presenteren, ontstaat er een overzichtelijk beeld van de cijfers. Het doel van deze indicatoren is dat de beleidsresultaten van de gemeenten onderling vergelijkbaarder worden.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan de doelstellingen van het programma 2 Verbindende en versterkende sociale aanpak: Veiligheid- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) voor het onderdeel zorg Bedrijfsvoeringsorganisatie Doelgroepenvervoer Regio Arnhem-Nijmegen (DRAN) Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Sociaal Domein Centraal-Gelderland (MGR) In de paragraaf Verbonden partijen vindt u een overzicht met toelichting van alle verbonden partijen waarmee Doesburg banden is aangegaan ter behartiging van bepaalde publieke belangen. Pagina 20 van 85
Programma 3 Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie Korte beschrijving Kwaliteitstoerisme en toegankelijke natuurrecreatie zijn één van de drie pijlers waarop we de komende jaren volop inzetten. Toerisme en recreatie willen we op een kwalitatieve manier verder ontwikkelen, in balans met de leefomgeving, economie, cultuur en natuur. Dit doen we door middel van het opstellen van een toeristische visie met uitvoeringsprogramma en een economische visie met uitvoeringsplan. De binnenstad moet een evenwichtig aanbod van voorzieningen hebben om bruisend en levendig te kunnen zijn en blijven. We willen daarom leegstand zoveel mogelijk voorkomen door een goede bezetting van winkelpanden in stand te houden.
Wat willen we bereiken? L 3.1 We willen een bruisende, levendige Binnenstad en we willen in dit kader dat de bestaande evenementen worden behouden en optimaal vanuit de gemeente worden ondersteund.
Wat gaan we daarvoor doen? M 3.1 Toeristen betalen mee aan de voorzieningen. M 3.1 We realiseren een goede ondersteuning voor de vrijwilligers die zich inzetten op toeristisch vlak. M 3.1 We stellen een toeristische visie 2023 - 2028 op. M 3.1 We stellen een uitvoeringsprogramma vanuit de toeristische visie op. M 3.1 We verbeteren de bewegwijzering voor toeristen.
Wat willen we bereiken? L 3.2 Om een goed ondernemersklimaat te stimuleren, bedrijven te behouden en leegstand te voorkomen zal er actiever worden ingezet op acquisitie en een ondersteunende rol vanuit de gemeente.
Wat gaan we daarvoor doen? M 3.2 We komen met een voorstel voor de opvolging van de SCBD. M 3.2 We maken de inzet van een retailmakelaar mogelijk. M 3.2 We stellen een economische visie op.
Wat willen we bereiken? L 3.3 De VVV dient in Doesburg te worden behouden en vanuit de gemeente te worden ondersteund.
Wat gaan we daarvoor doen? M 3.3 De rol en de ondersteuning van de VVV betrekken we bij het opstellen van de toeristische visie.
Pagina 21 van 85
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 2.3 Recreatieve havens
105.432
116.856
87.584
87.584
87.584
87.584
3.1 Economische ontwikkeling
159.082
227.154
293.451
233.451
233.451
233.451
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
12.368
13.372
4.473
4.473
4.473
4.473
3.4 Economische promotie
203.317
451.212
368.869
271.869
271.869
231.869
5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie
67.784
53.040
28.328
28.328
28.328
28.328
5.4 Musea
167.689
187.839
129.665
99.361
99.361
99.361
5.5 Cultureel erfgoed
195.504
267.243
189.740
195.740
195.740
195.740
Totaal Lasten
911.176
1.316.716
1.102.110
920.806
920.806
880.806
2.3 Recreatieve havens
57.183
114.246
114.246
114.246
114.246
114.246
3.1 Economische ontwikkeling
10.000
52.110
0
0
0
0
3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
6.674
7.828
5.828
5.828
5.828
5.828
3.4 Economische promotie
321.798
429.910
429.910
429.910
429.910
429.910
5.4 Musea
21.451
20.725
6.840
0
0
0
5.5 Cultureel erfgoed
23.954
30.348
30.348
30.348
30.348
30.348
Totaal Baten
441.061
655.167
587.172
580.332
580.332
580.332
Resultaat
-470.115
-661.549
-514.938
-340.474
-340.474
-300.474
Baten
Toelichting op budgetafwijkingen In deze toelichting wordt het verschil verklaard op hoofdlijnen tussen de gewijzigde begroting 2023 en de primaire begroting 2024. Het geraamde resultaat van baten en lasten op dit programma in is in 2024 € 170.000 positiever dan de gewijzigde begroting in 2023. Voor een goed vergelijk moeten de incidentele posten in de gewijzigde begroting 2023 eerst geëlimineerd worden. In de gewijzigde begroting 2023 is een bedrag van € 269.000 aan incidentele middelen opgenomen. Dit zijn posten uit de kadernota en/of begroting 2023 en de overgehevelde middelen bij de IBB 2022. Na eliminatie van deze posten is het verschil van € 122.000 nadelig. Dit verschil kan als volgt verklaard worden: De voorstellen uit de Kadernota 2024 zijn verwerkt, € 201.000 Lagere personeelslasten door actualisatie van de toerekening aan taakvelden en i.v.m. de verwachte caoontwikkeling, € 38.000 Pagina 22 van 85
De prijzen zijn geïndexeerd, € 19.000 In verband met de verhuizing naar het stadskantoor vallen de lasten (€ 62.000) voor de Nieuwstraat vrij vanaf mei. Daar staat tegenover dat de baten van € 14.000 uit verhuur en de vergoeding voor de servicekosten ook wegvallen. Overige verschillen per saldo € 12.000.
Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de begroting zijn gemeenten verplicht om de effecten van beleid toe te lichten aan de hand van een op Rijksniveau vastgestelde set aan beleidsindicatoren. In dit boekwerk zijn deze verplichte indicatoren opgenomen in de bijlage "beleidsindicatoren in perspectief". Door de indicatoren (en daarmee de ontwikkeling ervan) op deze wijze te presenteren, ontstaat er een overzichtelijk beeld van de cijfers. Het doel van deze indicatoren is dat de beleidsresultaten van de gemeenten onderling vergelijkbaarder worden.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan de doelstellingen van het programma Programma 3 Kwaliteitstoerisme en toerisme en toegankelijke natuurrecreatie: Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg In de paragraaf Verbonden partijen vindt u een overzicht met toelichting van alle verbonden partijen waarmee Doesburg banden is aangegaan ter behartiging van bepaalde publieke belangen.
Pagina 23 van 85
Programma 4 Bestuur en organisatie Korte beschrijving Vanuit de bedrijfsvoering van de gemeente Doesburg zijn we voortdurend bezig om samen met de collega’s resultaten te boeken voor de stad, zijn inwoners, bedrijven en instellingen. Met de focus op de onderwerpen uit de Toekomstvisie, de steeds toenemende hoeveelheid taken en rollen en de complexiteit ervan in combinatie met een steeds krapper wordende arbeidsmarkt willen we een sterke, gerichte samenwerking met collega’s in de regio realiseren. We willen ons verbinden aan een partner waar we vanuit vertrouwen mee samenwerken en elkaar versterken. Om dit waar te kunnen maken, werkt Bedrijfsvoering aan drie hoofdthema’s in de komende periode: •
het versterken van de ambtelijke organisatie;
•
aantrekkelijk werkgeverschap;
•
beheer en processen op orde.
Wat willen we bereiken? L 4.1 We willen de bestuurlijke zelfstandigheid van Doesburg behouden.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.1 We gaan vol inzetten op de realisering van onze toekomstvisie.
Wat willen we bereiken? L 4.2 We brengen de basis op orde.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.2 Er komt een meerjaren begroting van I&A. M 4.2 We maken een planning voor de versaasing en het verbeteren van de veiligheid en bijbehorende kosten inzichtelijk. M 4.2 We verhogen het opleidingsbudget en begeleidingsbudget. M 4.2 We verminderen de kwetsbaarheid van de organisatie door het aanstellen van een projectleider om het gastheer model vorm te geven.
Wat willen we bereiken? L 4.3 We willen een adequate ambtelijke huisvesting realiseren gekoppeld aan de toekomstplannen voor de ontwikkeling van de ambtelijke organisatie.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.3 We zorgen voor besluitvorming en over adequate huisvesting voor het ambtelijke apparaat en de realisatie ervan.
Pagina 24 van 85
Wat willen we bereiken? L 4.4 We willen ruimte binnen de bestaande begroting creëren.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.4 Om ruimte binnen de bestaande begroting te creëren gaan we de inkomsten- en uitgavenkant doorlichten, mede in relatie tot de toekomstvisie. M 4.4 We brengen onze verplichte en autonome begrotingsposten concreter in beeld. M 4.4 We zorgen voor een materieel sluitende (meerjaren)begroting.
Wat willen we bereiken? L 4.5 We willen kritisch kijken naar ons voorzieningenniveau in relatie tot onze toekomstvisie. Er zullen scherpere keuzes gemaakt moeten worden in welke voorzieningen wel passen en welke niet.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.5 Geactualiseerde subsidieverordening met passages over maatschappelijke doelen. M 4.5 Onderzoek over welke voorzieningen tot het basisvoorzieningenniveau binnen onze gemeente behoren en welke door de voorzieningen in de regio vervuld worden. M 4.5 We gaan het jeugd- en jongerenwerk volgens de huidige inzichten vormgegeven, waarbij bekeken zal worden of een zelfstandig jongerencentrum nog bij deze vraag past. We willen kijken naar een beter alternatief. M 4.5 We willen analoog aan het recycleplein kijken of onze voorzieningen regionaal beter kunnen worden benut, waardoor wellicht ook financiële voordelen ontstaan voor de exploitatie ervan.
Wat willen we bereiken? L 4.6 We willen de inwoners en bedrijven en maatschappelijke organisaties meer dan voorheen een stevige positie geven in de beleidsontwikkeling en uitvoering.
Wat gaan we daarvoor doen? M 4.6 We gaan opgavegericht werken. M 4.6 We maken een beleidskader gebaseerd op de participatieladder. M 4.6 We ontwikkelen het werken via participatieve trajecten door.
Pagina 25 van 85
Wat mag het kosten? Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.1 Bestuur
1.040.066
933.154
1.010.669
1.010.669
1.010.669
1.010.669
0.4 Overhead
6.137.680
6.299.168
6.908.392
7.140.543
7.094.175
7.016.320
0.5 Treasury
24.108
3.398
48.196
43.196
38.196
38.196
Totaal Lasten
7.201.854
7.235.720
7.967.257
8.194.408
8.143.040
8.065.185
0.4 Overhead
202.472
52.318
135.529
135.529
135.529
135.529
0.5 Treasury
343.108
269.435
231.623
231.623
231.623
231.623
Totaal Baten
545.580
321.753
367.152
367.152
367.152
367.152
-6.656.274
-6.913.967
-7.600.105
-7.827.256
-7.775.888
-7.698.033
Baten
Resultaat
Mutatie reserves horende bij dit programma Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.10 Mutaties reserves
0
5.104
5.104
5.104
5.104
5.104
0.10 Mutaties reserves
0
2.500
34.304
43.071
42.842
42.842
Resultaat
0
-2.604
29.200
37.967
37.738
37.738
Baten
Toelichting op budgetafwijkingen In deze toelichting wordt het verschil verklaard op hoofdlijnen tussen de gewijzigde begroting 2023 en de primaire begroting 2024. Het geraamde resultaat van baten en lasten op dit programma in is in 2024 € 686.000 (excl. mutaties reserves positiever dan de gewijzigde begroting in 2023. Voor een goed vergelijk moeten de incidentele posten in de gewijzigde begroting 2023 eerst geëlimineerd worden. In de gewijzigde begroting is een bedrag van € 253.000 aan incidentele middelen opgenomen. Dit zijn posten uit de kadernota en/of begroting 2023 en de overgehevelde middelen bij de IBB 2022. Na eliminatie van deze posten is het verschil van € 939.000 nadelig. Dit verschil kan als volgt verklaard worden: De voorstellen uit de Kadernota 2024 zijn verwerkt, € 297.000 De Personeelslasten zijn aangepast door actualisatie van de toerekening aan taakvelden en i.v.m. de verwachte cao-ontwikkeling, € 380.000 De prijzen zijn geïndexeerd, € 115.000
Pagina 26 van 85
Lagere opbrengst dividend, € 47.000 De lasten (€ 233.000) voor het pand aan de Leigraafseweg zijn verwerkt in deze begroting. Daar staan huurbaten tegenover (€ 135.000). De mutaties op de reserves worden m.i.v. de begroting 2024 verantwoord op de programma's waarop ze betrekking hebben.
Beleidsindicatoren Voor het toelichten van de maatschappelijke effecten in de begroting zijn gemeenten verplicht om de effecten van beleid toe te lichten aan de hand van een op Rijksniveau vastgestelde set aan beleidsindicatoren. In dit boekwerk zijn deze verplichte indicatoren opgenomen in de bijlage "beleidsindicatoren in perspectief". Door de indicatoren (en daarmee de ontwikkeling ervan) op deze wijze te presenteren, ontstaat er een overzichtelijk beeld van de cijfers. Het doel van deze indicatoren is dat de beleidsresultaten van de gemeenten onderling vergelijkbaarder worden.
Verbonden partijen De volgende verbonden partijen dragen bij aan de doelstellingen van het programma Programma 4 Bestuur en organisatie: BNG Bank Alliander N.V. Vitens In de paragraaf Verbonden partijen vindt u een overzicht met toelichting van alle verbonden partijen waarmee Doesburg banden is aangegaan ter behartiging van bepaalde publieke belangen.
Pagina 27 van 85
Overzicht algemene dekkingsmiddelen Overzicht algemene dekkingsmiddelen Op basis van artikel 8 van het besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) wordt hieronder een overzicht gegeven van de kosten van overhead en het bedrag dat is opgenomen voor de vennootschapsbelasting dat in de primaire begroting is opgenomen. Overzicht algemene kosten Op basis van art. 8 van het Besluit Begroting & Verantwoording Provincie en gemeenten (BBV) wordt hieronder een overzicht gegeven van de kosten van overhead en het bedrag voor vennootschapsbelasting en onvoorzien dat in de primaire begroting is opgenomen: R2022
B2023
B2024
B2025
B2026
B2027
5.935
6.238
6.773
7.005
6.959
6.881
bedrag heffing vennootschapsbelasting
78
0
0
0
0
0
Onvoorzien
0
15
15
15
15
15
Kosten voor overhead (saldo uitgaven/inkomsten TV 0.4)
(bedragen x € 1.000)
Algemene dekkingsmiddelen Exploitatie
Realisatie 2022
BGR 2023 na wijziging
BGR 2024 na wijziging
BGR 2025 na wijziging
BGR 2026 na wijziging
BGR 2027 na wijziging
Lasten 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen
192.194
167.023
262.277
262.277
262.277
262.277
2.986
5.475
27.077
27.077
27.077
27.077
0.64 Belastingen Overig
86.242
76.560
59.821
59.821
59.821
59.821
0.8 Overige baten en lasten
143.525
652.790
85.000
85.000
45.000
45.000
0.9 Vennootschapsbelasting (VpB)
77.707
0
0
0
0
0
Totaal Lasten
502.653
901.848
434.175
434.175
394.175
394.175
Baten 0.61 OZB woningen
1.793.962
1.814.326
1.896.878
1.896.878
1.896.878
1.896.878
0.62 OZB niet-woningen
458.886
486.193
508.314
508.314
508.314
508.314
0.64 Belastingen Overig
146.239
175.684
157.503
157.503
157.503
157.503
0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
27.137.635
25.855.000
27.841.546
27.830.026
25.723.178
25.585.092
0.8 Overige baten en lasten
134.325
0
0
0
0
0
Totaal Baten
29.671.048
28.331.203
30.404.241
30.392.721
28.285.873
28.147.787
Resultaat
29.168.395
27.429.355
29.970.066
29.958.546
27.891.698
27.753.612
Toelichting op budgetafwijkingen Het verschil tussen 2023 en 2024 bedraagt 2.544.000 en kan als volgt verklaard worden: Hogere algemene uitkering t.o.v. 2023, € 1.987.000 Pagina 28 van 85
Hogere OZB opbrengst, € 105.000 Vrijval stelpost loon- en prijsstijging, € 568.000. Deze stelpost is ingezet ter dekking van de loon- en prijsmutaties op de diverse programma’s. De Personeelslasten zijn aangepast door actualisatie van de toerekening aan taakvelden en i.v.m. de verwachte cao-ontwikkeling € 108.000 Onder de algemene dekkingsmiddelen horen ook het renteresultaat en de dividendbaten. Deze staan echter verantwoord op programma 4 onder taakveld 0.5. Het gaat om een bedrag van € 183.000.
Pagina 29 van 85
Paragrafen
Paragraaf A - Lokale heffingen Paragraaf A | Lokale heffingen Inleiding De lokale heffingen maken een belangrijk deel uit van de inkomsten van de gemeente. De lokale heffingen zijn te onderscheiden in drie typen belastingen. De algemene belastingen, de bestemmingsheffingen en retributies. Na de algemene uitkering uit het gemeentefonds zijn dit de belangrijkste inkomstenbronnen van de gemeente. De opbrengsten van de algemene belastingen komen ten goede aan de algemene middelen van de gemeente. Dit betekent dat de opbrengsten van deze belastingen niet gelabeld zijn maar voor alle gemeentelijke taken en voorzieningen kunnen worden ingezet. De onroerende zaakbelastingen (verder OZB), hondenbelasting en de parkeerbelasting behoren tot deze categorie. Bestemmingsheffingen zijn belastingen waarvan de opbrengsten zijn bestemd voor specifieke voorzieningen met een duidelijk algemeen belang. Onder deze categorie vallen de afvalstoffen- en de rioolheffing. Retributies worden geheven als de gemeente een specifieke dienst verleent. De leges vormen de belangrijkste retributies in de gemeente Doesburg. Voor bestemmingsheffingen en retributies geldt dat er geen winst gemaakt mag worden. De opbrengst mag daarom niet hoger zijn dan de kosten die gemaakt moeten worden om de dienst te verlenen.
Deze paragraaf geeft een toelichting op de lokale heffingen en geeft inzicht in de baten en lasten van de lokale heffingen. Hiermee ontstaat inzicht in de lokale belastingdruk wat van belang is voor de integrale afweging tussen enerzijds beleid en anderzijds inkomsten. Algemeen We kennen een gesloten belastingstelsel. Dit betekent dat een gemeente een belasting alleen kan heffen als de wet daar nadrukkelijk de bevoegdheid toe geeft. Het beleid betreffende de gemeentelijke belastingen is o.a. opgenomen in de volgende documenten: • Landelijke wet- en regelgeving; • Diverse belastingverordeningen; • Watertakenplan Olburgen (WTPO 2023-2027). Onroerende zaakbelastingen Onder de naam ‘onroerende zaakbelastingen’ wordt een gebruikers- en eigenarenbelasting geheven. Voor woningen wordt alleen een eigenarenbelasting geheven. Op basis van de Wet waardering onroerende zaken (Wet WOZ) wordt ieder jaar van elk object de waarde vastgesteld. De waarde vormt de grondslag voor de berekening van de OZB aanslagen. Ontwikkelingen in de waarde als gevolg van de jaarlijkse herwaardering worden gecompenseerd via het tarief. De tarieven OZB voor 2024 zijn voorlopig vastgesteld rekening houdend met de marktontwikkeling zoals die op dit moment van schrijven bekend is in Doesburg. De definitieve OZB tarieven worden bepaald op basis van de daadwerkelijke waardeontwikkeling in Doesburg.
Deze definitieve waardeontwikkeling is later dit jaar bekend. Dan kunnen de definitieve tarieven OZB berekend worden. Deze tarieven worden vastgesteld in de raadsvergadering van december 2023. Afvalstoffenheffing De afvalstoffenheffing wordt geheven om de kosten voor het inzamelen en verwerken van huishoudelijk afval te dekken. Deze heffing mag maximaal kostendekkend zijn. In Doesburg is de afvalstoffenheffing gebaseerd op Diftar (gedifferentieerde tarieven). Huishoudens betalen een vast deel en een variabel deel. Het vaste deel is voor alle
Pagina 30 van 85
huishoudens gelijk en moet de vaste kosten dekken. Dit zijn bijvoorbeeld de kosten voor (ondergrondse) containers, het recycleplein en inzamel- en verwerkingskosten. Het variabele deel bestaat uit het aantal keren dat de groene container aan de weg wordt gezet of de afvalzak in de ondergrondse restafvalcontainer wordt gedeponeerd. Vanaf 1 januari 2019 wordt het restafval in een ondergrondse container aangeboden. Dit wordt ook wel 'gespiegeld inzamelen' genoemd. Standaard zijn de ondergrondse restafvalcontainers uitgevoerd met een trommel voor 60 liter afvalzakken. Op 16 locaties verspreid door de stad zijn deze containers uitgevoerd met een trommel voor zowel 60 liter als 30 liter afvalzakken. De oude grijze minicontainer voor restafval kan gebruikt worden om het oud papier (gratis) aan te bieden. Alleen huishoudens in het buitengebied houden de grijze mini-container voor het aanbieden van restafval omdat in het buitengebied geen ondergrondse restafvalcontainers zijn geplaatst. De tarieven voor de grijze minicontainers voor restafval blijven daarom in de belastingverordening staan. Huishoudens in de binnenstad of van hoogbouw kunnen ook een groene minicontainer krijgen voor het GFT (Groente-, Fruit- en Tuinafval). Voorwaarde is dat deze container op eigen terrein wordt geplaatst. Voor GFT kunnen huishoudens uit 2 containerformaten kiezen: 140 liter of 240 liter.
Huishoudens kunnen daarnaast ook gebruik maken van een oranje minicontainer voor PDM (Plastic-, Metaal- en Drankenverpakkingen). Ook deze minicontainer moet op eigen terrein worden geplaatst. Het aanbieden van deze container is gratis. Op het recycleplein aan de Parallelweg Den Helder kan grof huishoudelijk afval tegen betaling worden aangeboden, zoals kapot en/of versleten meubilair, bouw- en sloopafval, gips en hout. Maar liefst 18 afvalstromen kunnen er gratis worden gebracht, zoals snoeiafval tot 500kg, bakolie en frituurvet, harde kunststoffen en piepschuim. Rioolheffing De gemeente kan naast de zorg voor het riool ook voorzieningen bekostigen die het mogelijk maken in te spelen op de zorg voor het hemel- en grondwater binnen de gemeente. Op 25 mei 2023 is het Watertakenplan Olburgen 2023–2027 door de gemeenteraad vastgesteld. In het watertakenplan is bepaald dat wordt gespaard voor investeringen door jaarlijkse toevoeging aan de voorziening vervangingsinvestering en dat overschotten en tekorten worden verrekend met de voorziening egalisatie. Uitgangspunt voor de bepaling van het tarief voor de rioolheffing is 100% kostendekking op grond van het vastgestelde watertakenplan. Vanaf 2025 zou volgens de actuele kostendekkingsberekeningen uit het watertakenplan een tariefstijging nodig zijn van circa 4% per jaar, plus prijscorrectie.
Leges De leges zijn belastingen die de gemeente kan heffen voor het verstrekken van diensten. Er mag geen winst worden gemaakt. Kruissubsidiëring in de legesverordening is wel toegestaan. Onder kruissubsidiëring wordt verstaan: het hoger vaststellen van tarieven van leges voor sommige diensten om daarmee de tarieven voor andere diensten laag te kunnen houden. De tarieven worden conform de uitgangspunten Kadernota 2024 met 4,55% verhoogd. Overzicht lokale heffingen en geraamde inkomsten De lokale heffingen bestaan uit belastingen en rechten. De belastingen dienen ter dekking van de algemene uitgaven van de gemeente en zijn in principe vrij besteedbaar. De rechten dienen ter dekking van de kosten die de gemeente maakt voor individuele dienstverlening aan de burger en zijn dus niet vrij besteedbaar.
Pagina 31 van 85
Omschrijving
Realisatie 2022
Begroting 2023
Begroting 2024
Leges (excl. leges omgevingsvergunning)
203.273
231.604
216.036
Parkeerheffingen
492.339
485.010
539.683
Lig-, haven- en kadegelden
54.254
101.458
101.458
Marktgeld
3.794
6.557
4.557
Afvalstoffenheffing
1.502.072
1.623.704
1.527.644
Rioolheffing
1.129.987
1.301.883
1.315.209
Lijkbezorgingsrechten
71.601
67.247
74.247
Leges omgevingsvergunning
147.551
354.232
354.232
Onroerendezaakbelastingen
2.249.646
2.298.591
2.403.176
51.558
57.348
57.348
Hondenbelasting Precariobelasting
26.442
24.862
24.862
Toeristenbelasting
321.798
408.006
408.006
Roerende-zaakbelastingen
3.202
1.928
2.016
Reclamebelasting
53.239
53.739
53.739
6.310.756
7.016.169
7.082.213
TOTAAL
Lasten- en batenoverzicht van de kostendekkende tarieven Hieronder wordt inzichtelijk gemaakt wat de opbrengsten en lasten zijn geweest voor de belastingen die maximaal kostendekkend mogen zijn. Maximaal kostendekkend wordt getoetst op het niveau van de verordening.
Pagina 32 van 85
Leges / Titel Onderwerp Titel 1
Taakveld
Toe te rekenen Dekking in baten %
Algemene dienstverlening Basisregistratie personen (BRP)
0.2 Burgerzaken
193.242