Minimabeleid 2021 - 2023

Minimabeleid 2021 -2023 Gemeente Doesburg

Meedoen voor iedereen

1

Inhoudsopgave Samenvatting........................................................................................................................................... 4 Voorwoord .............................................................................................................................................. 6 Inleiding ................................................................................................................................................... 7 Hoofdstuk 1. Ontwikkelingen en evaluatie minimabeleid ...................................................................... 9 1.1. Landelijke ontwikkelingen ............................................................................................................ 9 1.2. Lokale ontwikkelingen ................................................................................................................ 11 1.3. Resultaten evaluatie armoedebeleid 2017 -2020....................................................................... 12 Hoofdstuk 2. Visie en uitgangspunten .................................................................................................. 15 2.1. Visie Doesburg ............................................................................................................................ 15 2.2.

Uitgangspunten .......................................................................................................................... 15 Hoofdstuk 3. Doelstellingen .................................................................................................................. 16 3.1. Regelingen en doelgroepen ........................................................................................................ 16 3.2. Doelstelling ................................................................................................................................. 18 3.3. Drie pijlers ................................................................................................................................... 18 Hoofdstuk 4. Preventie.......................................................................................................................... 19 4.1. Communicatie............................................................................................................................. 19 4.2. Eén voorportaal (Vraagbaak) ..................................................................................................... 20 4.3. Samenwerking maatschappelijk veld ......................................................................................... 20 4.4.

Schuldhulpverlening ................................................................................................................... 20 Hoofdstuk 5. Meedoen.......................................................................................................................... 22 5.1. Optimaliseren samenwerking netwerkpartners ......................................................................... 22 5.2. Eenduidigheid voorwaarden....................................................................................................... 22 5.3. Eén toegangsplek ....................................................................................................................... 22 5.4. Uitbreiding regelingen ................................................................................................................ 23 Hoofdstuk 6. Vangnet ............................................................................................................................ 24 6.1. Samenwerking partners ............................................................................................................. 24 6.2. Eenduidigheid voorwaarden....................................................................................................... 24 6.3. Gemeentepolis en Regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten .................. 24 Hoofdstuk 7.

Overzicht activiteiten ....................................................................................................... 25 Hoofdstuk 8. Financiering, monitoring en evaluatie ............................................................................. 28 8.1. Financiering ................................................................................................................................ 28 8.2. Monitoring.................................................................................................................................. 28 8.3. Evaluatie ..................................................................................................................................... 28

2

Bijlage I. Gemeentelijke regelingen ....................................................................................................... 29 Bijlage II. Landelijke regelingen ............................................................................................................. 31 Geraadpleegde artikelen ....................................................................................................................... 33 Afkortingen ............................................................................................................................................ 34

3

Samenvatting Gemeente Doesburg vindt het belangrijk dat alle inwoners in de gemeente mee kunnen doen. Met het juiste (minima)beleid is het mogelijk voor alle inwoners om volwaardig mee te doen in de samenleving. Het minimabeleid is gericht op mensen met relatief weinig middelen en bestaat uit verschillende regelingen. Doelstelling minimabeleid De doelstelling van het minimabeleid 2017 – 2020 was ‘Het voorkomen van armoede zodat iedereen mee kan doen en het voorzien in een financieel vangnet indien noodzakelijk’. Dit nieuwe beleid borduurt hier op voort en zet in op verdere optimalisatie van het huidige beleid. Een belangrijk doel hierbij is het scheppen van een uniform, duidelijk en transparant kader. Op dit moment gelden voor de verschillende regelingen namelijk verschillende voorwaarden. Dit zorgt voor onduidelijkheid en maakt dat betrokken partijen vaak niet weten wanneer een inwoner wel of niet voor een regeling in aanmerking komt. In dit beleidsstuk is uitgewerkt hoe gemeente Doesburg in de komende jaren uitvoering wil geven aan het minimabeleid. Hierbij zal de integraliteit met andere beleidsterreinen niet uit het oog worden verloren en is uniformiteit een belangrijk uitgangspunt. Drie pijlers Het minimabeleid 2021 -2023 is net zoals het minimabeleid 2017 – 2020 gebaseerd op drie pijlers, namelijk: preventie, meedoen en vangnet.

De drie pijlers worden uitgewerkt in dit beleidsplan. Samengevat leveren de drie pijlers de volgende activiteiten voor het minimabeleid op: Preventie - Organiseren bijeenkomsten (Armoedepact) - Uitwisselen en verspreiden van informatie medewerkers en organisaties - Toegankelijke en duidelijke communicatie - De gemeentelijke website en social media up to date houden met relevante informatie - Folders en artikelen opstellen en verspreiden - Inzetten op verfijning en verbetering van de integrale dienstverlening - Actieve samenwerking met netwerkpartners - Optimaliseren proces vroegsignalering Meedoen - Optimaliseren samenwerking netwerkpartners door het maken van eenduidige afspraken - Afstemmen van bestaande regelingen - Onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een ‘Doesburgse meedoenpas’ - Onderzoeken of uitbreiding van de huidige regelingen mogelijk is

4

Vangnet - Uitvoeren bestaande regelingen, zoals de bijzondere bijstand, schulddienstverlening en kwijtschelding gemeentelijke belastingen - Organiseren van bijeenkomsten - Verspreiden van informatie onder organisaties - Toegankelijke en duidelijke communicatie - Afstemmen van de bestaande regelingen - Opstellen beleidsregels tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten en gemeentepolis

5

Voorwoord In Doesburg vinden we het belangrijk dat alle inwoners in de gemeente mee kunnen doen. Het juiste minimabeleid maakt dit mogelijk en draagt bij aan een inclusieve samenleving. Gelukkig zien we in Doesburg hier vele mooie voorbeelden van en daar mogen we trots op zijn. Soms zijn het maar kleine dingen waar mensen behoefte aan hebben en is een klein gebaar voldoende. Een andere keer is er ook meer nodig bijvoorbeeld als er schulden zijn. In zulke situaties moet de gemeente de helpende hand toesteken en de inwoner begeleiden. Maar, nog belangrijker is dat we moeten proberen te voorkomen dat inwoners in die positie terecht komen. De doelstelling van het huidige minimabeleid was ‘Het voorkomen van armoede zodat iedereen mee kan doen en het voorzien in een financieel vangnet wanneer noodzakelijk’. Dit nieuwe beleid borduurt hier op voort en zet in op verdere optimalisatie van het huidige beleid met als doel het scheppen van een uniform, duidelijk en transparant kader. Het minimabeleid is en blijft gebaseerd op drie pijlers, namelijk: Meedoen, Preventie en Vangnet. Met enthousiasme en toewijding is er aan dit beleidsstuk gewerkt; als wethouder sta ik hier volledig achter. Dit in de overtuiging dat wij op een effectieve, efficiënte en menselijke manier die inwoners die het echt nodig hebben in Doesburg zo goed mogelijk helpen en van dienst zijn.

Dit alles onder het motto: Elke Doesburger telt en doet mee.

Arthur Boone, wethouder

6

Inleiding We leven op dit moment in een bijzondere en onzekere tijd. Sinds begin 2020 beïnvloedt Corona de hele wereld. Nederland ging in maart 2020 over op een intelligente lockdown. Evenementen en bijeenkomsten werden verboden, de horeca moest dicht, thuiswerken werd de norm en ook social distancing was ineens onderdeel van ons dagelijkse leven. Inmiddels zijn deze maatregelen enigszins versoepeld, maar we zijn nog ver verwijderd van het leven zoals we dat voorheen kenden. Hoewel het nog onvoorspelbaar is hoe groot het effect van Corona zal zijn, is het een gegeven dát Corona effect heeft en zal hebben. De economie en daarmee ook de overheidsfinanciën krijgen door de crisis forse klappen. De verwachting is dat de werkloosheid verder toe zal nemen en dat de staatsschuld in snel tempo zal stijgen. Dit zal zeer waarschijnlijk ook gevolgen hebben voor het aantal mensen dat in armoede zal leven. Minimabeleid 2017 -2020 Gemeente Doesburg vindt het belangrijk, zeker in deze tijd, om een goed en uitgebreid minimabeleid te hebben zodat alle inwoners in de gemeente mee kunnen (blijven) doen. Mensen met een laag inkomen hebben namelijk vaak te maken met verschillende belemmeringen die hen er van weerhoud om (volledig) onderdeel te kunnen zijn van de samenleving. Problemen waaraan gedacht kan worden zijn schulden, sociaal isolement, eenzaamheid of gezondheidsproblemen.

Met het juiste beleid is het mogelijk om inwoners met een laag inkomen de kans te bieden om toch volwaardig mee te doen in de samenleving. In het minimabeleid 2017 - 2020 is nadrukkelijk ingezet op de aspecten preventie en integraliteit. De doelstelling van het minimabeleid 2017 – 2020 was ‘Het voorkomen van armoede zodat iedereen mee kan doen en het voorzien in een financieel vangnet indien noodzakelijk’. Het beleid van 2017 - 2020 is uitgewerkt volgens drie pijlers, te weten: preventie, meedoen en vangnet. Minimabeleid 2021 – 2023 Omdat de periode waarover het minimabeleid is vastgesteld afloopt, wordt er een nieuw beleidsplan opgesteld. Het nieuwe beleidsplan borduurt voort op het minimabeleid van 2017 – 2020 en wordt opgesteld voor de periode van 2021 – 2023. Er is in dit beleidsplan geen sprake van grote veranderingen ten opzichte van het huidige beleid. Het nieuwe plan zal inzetten op verdere optimalisatie van het huidige beleid zodat we nog betere kwaliteit leveren en er sprake is van een uniform, duidelijk en transparant kader. Onderwerpen minimabeleid Het minimabeleid bestaat uit verschillende onderwerpen: bijzondere bijstand, minimabeleid, kwijtschelding gemeentelijke belastingen en schulddienstverlening. Leeswijzer Het eerste hoofdstuk van dit document gaat in op de landelijke en lokale ontwikkelingen die van invloed zijn op het minimabeleid.

Ook wordt in hoofdstuk 1 het voorgaande minimabeleid

7

geëvalueerd. Hoofdstuk 2 en 3 bespreken de visie, uitgangspunten, doelgroepen en doelstellingen horende bij dit beleid. Hoofdstuk 4, 5 en 6 behandelen de drie pijlers (preventie, meedoen en vangnet) waarop het minimabeleid 2021 - 2023 op is gebaseerd. Hoofdstuk 7 geeft een overzicht van alle activiteiten die we in de periode 2021 – 2023 zullen uitvoeren. Tenslotte gaat hoofdstuk 8 in op de financiën, de monitoring en de evaluatie.

8

Hoofdstuk 1. Ontwikkelingen en evaluatie minimabeleid Het minimabeleid 2017 - 2020 is geëvalueerd door een extern bureau: Kwiz. Dit hoofdstuk bespreekt de resultaten van de evaluatie nadat de landelijke en lokale ontwikkelingen zijn besproken. 1.1. Landelijke ontwikkelingen Deze eerste paragraaf bespreekt de verschillende landelijke ontwikkelingen die invloed hebben, of kunnen hebben, op het minimabeleid en/of de daarbij horende doelgroep. Corona De maatregelen om verspreiding van het Corona virus tegen te gaan heeft voor veel ondernemers/bedrijven grote gevolgen. Om hen tijdens deze crisis te ondersteunen heeft het kabinet een breed pakket regelingen opgesteld. Met de NOW, de Tozo en de TOGS kunnen ondernemers/bedrijven (inkomens)ondersteuning krijgen en/of een tegemoetkoming in de loonkosten. De regelingen moeten ervoor zorgen dat bedrijven voortgezet kunnen worden, dat banen worden behouden en dat werkloosheid wordt voorkomen. De maatregelen zullen voor sommige ondernemers/bedrijven een redmiddel zijn, voor andere ondernemers/bedrijven zal het toch niet voldoende zijn om (volledig) te kunnen voortbestaan. Door krimpende of sluitende bedrijven zal de werkloosheid toenemen en zal er een toenemend aantal mensen afhankelijk worden van een uitkering. Hoe groot deze stijging exact zal zijn is nog onzeker. Wat wel zeker is, is dat de doelgroep voor het minimabeleid toe zal nemen.

Hier is rekening mee gehouden bij het opstellen van dit beleid. Vroegsignalering Binnen het gemeentelijk schuldendomein worden een aantal wetswijzigingen voorbereid en vanaf 1 januari 2021 ingevoerd. Eén van deze wijzigingen valt onder de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) en betreft het onderwerp vroegsignalering. De wijziging houdt in dat gemeenten met ingang van 1 januari 2021 alle meldingen inzake betaalachterstanden van woningcorporaties, zorgverzekeraars, water- en energieleveranciers op moeten volgen. Voor deze wettelijke meldingen is geen toestemming van de klant nodig. Inwoners wachten soms jaren voordat ze zich aanmelden voor schuldhulpverlening. Wanneer een inwoner zich uiteindelijk wel meldt is de schuld opgelopen tot gemiddeld € 43.000,-. Vroegsignalering heeft als doel om inwoners tijdig te helpen en (hoge) schulden (en ander leed) te voorkomen. Het inzetten op vroegsignalering zal extra middelen en capaciteit van de gemeente vragen. Aan de andere kant zal deze inzet, wellicht pas op termijn, kosten besparen. Immers, niet alleen wordt een mogelijk duur schuldhulpverleningstraject voorkomen, maar bijvoorbeeld ook fysieke en mentale gezondheidsproblemen. Voor de uitvoering van vroegsignalering wordt, vanwege de omvang van het onderwerp, een apart plan van aanpak opgesteld. Dit beleidsplan noemt deze ontwikkeling wel omdat

9

vroegsignalering onderdeel uitmaakt van de schuldhulpverlening, wat op haar beurt weer onderdeel uitmaakt van het minimabeleid. Wet vereenvoudiging Beslagvrije voet Een andere wetswijziging binnen het gemeentelijk schuldendomein is de Wet vereenvoudiging Beslagvrije voet (WvBvv) die per 1 januari 2021 ingaat. Deze wet zorgt ervoor dat beslagleggers allemaal op dezelfde manier de beslagvrije voet op een periodieke vordering berekenen. Zij maken hiervoor gebruik van gestandaardiseerde rekenregels. De gegevens die daarvoor nodig zijn, worden niet meer bij de inwoner uitgevraagd, maar loongegevens worden automatisch opgehaald uit de polis administratie van UWV en persoonsgegevens uit de Basisregistratie Personen (BRP). Met de invoering van de wijziging wordt de beslagvrije voet dus op een eenduidige manier berekend en worden de benodigde gegevens uitgevraagd uit bestaande systemen. Dit zorgt ervoor dat de beslagvrije voet, in tegenstelling tot de huidige situatie, altijd correct kan worden vastgesteld. Groot voordeel hiervan is dat de schuldenaar niet onder het bestaansminimum terecht komt waardoor er geen nieuwe schulden met daarbij horende kosten zullen ontstaan. In de huidige situatie komt dit nog wel veelvuldig voor omdat inwoners vaak geen of onjuiste gegevens aanleveren, waardoor de beslagvrije voet te laag wordt vastgesteld.

Een inwoner kan hierdoor nog dieper in de schulden raken. Dit wordt in de nieuwe situatie voorkomen. Adviesrecht gemeenten bij Schuldenbewind (Ags) Beschermingsbewind is één van de manieren waarop mensen met problematische schulden kunnen worden geholpen om grip te krijgen op hun financiële situatie. Beschermingsbewind is een zeer ingrijpende maatregel. Wanneer beschermingsbewind wordt ingesteld mag de inwoner namelijk niet langer zelfstandig beschikken over zijn geld of goederen. De beschermingsbewindvoerder richt zich primair op het stabiliseren van de situatie en het zeker stellen van basisvoorzieningen zoals huur, water, elektra en zorgverzekering. Gemeenten zijn op grond van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verantwoordelijk voor het bieden van passende ondersteuning bij schulden aan hun inwoners. Gemeenten zijn op dit moment vaak niet op de hoogte van verzoeken tot de instelling van beschermingsbewind wegens problematische schulden. Daardoor hebben gemeenten geen zicht op de instroom. Daarbij speelt mee dat gemeenten in veel gevallen de kosten van het beschermingsbewind betalen. Wanneer een inwoner de kosten van het beschermingsbewind niet zelf kan betalen dient de gemeente immers de kosten te vergoeden via de bijzondere bijstand.

Met ingang van 1 januari 2021 krijgen gemeenten een adviesrecht in de gerechtelijke procedure rondom beschermingsbewind wegens problematische schulden. Het doel van het adviesrecht is ervoor te zorgen dat gemeenten de regierol beter kunnen vervullen en de inwoner de best passende hulp bij de schulden krijgt. Beschermingsbewind is namelijk niet altijd de beste oplossing voor een inwoner.

10

Vooralsnog zal gemeente Doesburg geen gebruik maken van de optie tot adviesrecht, omdat hier onvoldoende capaciteit en budget voor is. Afschaffing collectiviteitskorting zorgverzekering Momenteel is het mogelijk om collectiviteitskorting te ontvangen op de zorgverzekering. Deze korting is ooit in het leven geroepen zodat zorgverzekeraars voor specifieke groepen gezondheidsbevorderdende afspraken konden maken en de kostenbesparing daarvan konden teruggeven in de vorm van korting. In de praktijk ontstonden hierdoor constructies waarbij verzekeraars eerst de prijs voor alle verzekerden verhogen en daarop vervolgens een korting weggeven voor bepaalde groepen, zogeheten kruissubsidiëring. Zo konden bijvoorbeeld gezonde jonge mensen een flinke korting krijgen, terwijl mensen met een chronische aandoening het volledige bedrag moeten betalen. Door afschaffing van de collectiviteitskorting is een verhoging van de premie niet langer noodzakelijk. Daarnaast leidt de afschaffing van de korting naar verwachting tot een overzichtelijker polis aanbod. Met ingang van 2020 werd de korting voor de basisverzekering al teruggebracht van 10% naar maximaal 5%. De praktijk laat zien dat kruissubsidiëring hiermee onvoldoende is gedaald en dat een korting op de basisverzekering daarmee niet te rechtvaardigen is. Daarom volgt nu volledige afschaffing van de korting.

Voor afschaffing moet de wet worden aangepast. Naar verwachting zal de afschaffing van de collectiviteitskorting op zijn vroegst op 1 januari 2023 effectief worden. Ook voor de gemeentepolis zal de korting op de basisverzekering worden afgeschaft. Wel blijft het voor de gemeente mogelijk een premiebijdrage aan hun inwoners te geven en kunnen zorgverzekeraars nog een premiekorting geven op de aanvullende verzekering. 1.2. Lokale ontwikkelingen Deze paragraaf bespreekt de verschillende lokale ontwikkelingen die invloed hebben, of kunnen hebben, op het minimabeleid en/of de daarbij horende doelgroep. Bezuinigingen Vanaf 2021 heeft gemeente Doesburg een bezuinigingsopdracht. Ook binnen het minimabeleid zullen er een aantal bezuinigingen doorgevoerd worden. Bij de keuzes voor de bezuinigingen is gekeken naar welke bezuinigingen het minst ingrijpend zijn voor de doelgroep. Integraliteit Minimabeleid is een niet op zichzelf staand onderwerp. Minima hebben immers vaak ook te maken met andere problemen zoals schulden en fysieke en mentale gezondheidsproblemen. In de afgelopen jaren heeft gemeente Doesburg gewerkt aan meer integraliteit met alle andere gebieden binnen het sociaal domein. Hier is echter nog ruimte voor verbetering. Daarom

11

streven we ernaar om de komende jaren verdere integraliteit te zoeken. Het doel is om vanaf 2024 een integraal beleidsplan te hebben. 1.3. Resultaten evaluatie armoedebeleid 2017 -2020 Onderzoeksbureau Kwiz is gevraagd het minimabeleid 2017 – 2020 te evalueren. Deze paragraaf bespreekt de belangrijkste resultaten die uit de evaluatie naar voren zijn gekomen. Minimahuishoudens Op 31 december 2019 heeft gemeente Doesburg 583 huishoudens in beeld met een inkomen tot 120 van het wettelijk sociaal minimum. Zij vormen 11,1% van alle huishoudens in de gemeente. Dit percentage is een lichte daling ten opzichte van 1 november 2018 (11,5%). Ruim de helft (56%) van de minimahuishoudens is alleenstaand. Naar leeftijd is de grootste groep tussen de 45 jaar en de AOW-leeftijd. Wanneer we kijken naar achtergrond heeft 59% een Nederlandse achtergrond, 31% een niet-westerse migratieachtergrond en 10% een westerse migratieachtergrond. Tenslotte woont 35% van de minimapopulatie in de wijk ‘de Ooi’ en 30% in de wijk ‘Molenveld’. Gebruik regelingen In onderstaande figuur staat het bereik per regeling in 2016, 2018 en 2019. Dit is het gebruik van de regeling, afgezet tegen de totale doelgroep.

Uit de evaluatie blijkt allereerst dat in 2019 342 huishoudens gebruik hebben gemaakt van de kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Dit betekent dat 73% van de doelgroep

12

gebruik heeft gemaakt van deze regeling. Het gemiddelde bereik in andere gemeenten ligt tussen de 70 en 75%. Het gebruik van de bijzondere bijstand is in de laatste jaren redelijk stabiel. In 2019 hebben 189 huishoudens gebruik gemaakt van de bijzondere bijstand, een bereik van 27% onder de totale doelgroep. Het bereik van de bijzondere bijstand in gemeente Doesburg ligt in lijn met het gemiddelde bereik in andere gemeenten (circa 25%). Er wordt het meest bijzondere bijstand verstrekt voor de kosten van bewindvoering. In de periode 2016 – 2019 is het bereik van de individuele inkomenstoeslag gedaald van 78% naar 52%. Ook het aantal gebruikers is afgenomen. Het bereik in gemeente Doesburg ligt wel in lijn met het gemiddelde bereik van 50% in andere gemeenten. Bij het gebruik van de collectieve zorgverzekering is met name een verschuiving in de gekozen pakketten te zien. Via Menzis biedt de gemeente een drietal pakketten aan, waarvan pakket 1 en 2 toegankelijk zijn voor inwoners met een inkomen tot 110% van het wettelijk sociaal minimum. Pakket 3 is toegankelijk voor inwoners met een inkomen tot 130% van het wettelijk sociaal minimum en vergoedt het eigen risico. Het gebruik van pakket 1 en 2 neemt al sinds 2016 af. In 2016 maakten 165 huishoudens gebruik van één van deze pakketten, in 2019 waren dat 138 huishoudens. Het gebruik van pakket 3 neemt daarentegen juist toe.

In 2016 maakten 40 huishoudens gebruik van pakket 3, waar dat in 2019 160 huishoudens zijn. Naast de collectieve zorgverzekering biedt gemeente Doesburg ook de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Ten opzichte van 2018 is het gebruik nagenoeg gelijk gebleven. Tenslotte blijkt dat het aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur en/of Stichting Leergeld tevens is toegenomen. Het aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van het Jeugdfonds is in de periode 2016 – 2019 gestegen van 84 kinderen naar 114 kinderen, dit is een bereik van 40% van de doelgroep. In andere gemeenten bereikt het Jeugdfonds gemiddeld tussen de 35 en 40% van de doelgroep. Het aantal kinderen dat gebruik heeft gemaakt van stichting Leergeld is van 227 kinderen in 2018 naar 268 kinderen in 2019 gestegen. Bevindingen enquête Kwiz heeft bij de evaluatie van het minima beleid ook een enquête uitgezet onder de inwoners die gebruik hebben gemaakt of gebruik maken van een minima regeling. Uit deze enquête blijkt dat de regelingen die gemeente Doesburg biedt goed bekend zijn, maar dat dit altijd nog beter kan. Verder is een belangrijke conclusie dat respondenten een regeling missen die reiskosten vergoedt.

Naast het feit dat de bereikbaarheid van Doesburg met het openbaar vervoer minder goed is dan met de auto, is het namelijk ook zo dat Doesburg niet alle voorzieningen heeft, waardoor inwoners met het openbaar vervoer moeten reizen. Een andere belangrijke conclusie die uit de enquête naar voren komt is dat respondenten een regeling missen voor sport voor volwassenen.

13

Enquête netwerkpartners Naast het onderzoek dat is uitgevoerd door Kwiz heeft de afdeling werk en inkomen zelf een enquête uitgezet onder haar netwerkpartners. Uit deze enquête is gebleken dat nagenoeg alle minimaregelingen bekend zijn onder de netwerkpartners. Informatie over de regelingen wordt veelal opgehaald via de medewerkers van de gemeente, maar ook via de website van de gemeente, de Vraagbaak, sociaal raadslieden, een hulpverlener en/of een lokale krant of folder. In de enquête is gevraagd of dat inwoners met een laag inkomen niet naar de tandarts, fysiotherapeut of het ziekenhuis gaan omdat dit mogelijk te duur is. Een groot deel van de respondenten geeft aan dat dit regelmatig, dan wel af en toe voorkomt. Ook is geïnformeerd of het inwoners met een laag inkomen lukt om de premie voor de zorgverzekering op tijd te betalen. De kwart van de respondenten heeft aangegeven dit niet te weten. Echter, het grootste deel van de respondenten geeft aan dat inwoners soms achter lopen met betalingen of een betalingsachterstand hebben. Verder is in de enquête geïnformeerd naar de reden waarom sommige mensen met een laag inkomen niet goed kunnen rondkomen. Het vaakst wordt aangegeven dat dit te maken heeft met een life event, zoals scheiding of werkloosheid.

Voorts wordt aangegeven dat de oorzaak ligt in het hebben van hoge vaste lasten, het hebben van schulden en het niet weten hoe een financiële administratie bijgehouden moet worden. De respondenten geven aan dat er ook een aantal regelingen worden gemist, waaronder een regeling voor reiskostenvergoeding, een regeling in verband met (het zoeken naar) werk, sport voor volwassenen, gezond eten en het kopen van een verjaardagscadeautje of het kopen van kleding/schoenen voor met name kinderen. Tenslotte geven de netwerkpartners nog de volgende tips en adviezen mee: - Maak een online checklist waar mensen kunnen zien voor welke regelingen ze in aanmerking kunnen komen - Zorg voor maatwerk en eventueel een soort Gelrepas zodat inwoners ook mee kunnen doen aan een leuke activiteit - Zet (meer) in op vroegsignalering - Zorg dat de regelingen laagdrempelig zijn en dat er een regeling voor volwassenen is op het gebied van sport

14

Hoofdstuk 2. Visie en uitgangspunten Dit hoofdstuk bespreekt de visie en de uitgangspunten die gemeente Doesburg hanteert bij het opstellen van dit minimabeleid. 2.1. Visie Doesburg Het minimabeleid is gericht op mensen met relatief weinig middelen. Zoals reeds aangegeven hebben minima vaak te maken met meer problemen dan alleen het hebben van weinig geld. Uit onderzoek blijkt dat mensen met een laag inkomen vaak ook last hebben van fysieke en/of mentale gezondheidsproblemen, schulden en eenzaamheid. Om ervoor te zorgen dat deze mensen mee kunnen doen in de samenleving biedt gemeente Doesburg verschillende regelingen aan de inwoners voor wie dit nodig is. Om de regelingen zo transparant mogelijk te houden wordt gestreefd naar uniformiteit van de geboden voorzieningen. Hierbij wordt de integraliteit met andere onderwerpen binnen het sociaal domein niet uit het oog verloren. 2.2. Uitgangspunten De volgende uitgangspunten hanteert de gemeente Doesburg bij het opstellen van dit minimabeleid: Eigen kracht Het uitgangspunt is dat inwoners eerst zelf oplossingen zoeken voor hun problemen. Wanneer dit niet lukt kunnen zij geholpen worden door, in dit geval, de gemeente. Ondersteuning daar waar nodig Omdat niet iedereen in staat is om op eigen kracht problemen op te lossen biedt de gemeente ondersteuning.

Op deze manier kan een inwoner grip houden of krijgen op de situatie waarin hij of zij verkeerd. De ondersteuning vanuit de gemeente kan verschillende vormen aannemen. Zo kan de gemeente financiële ondersteuning bieden, hulp bij het oplossen van schulden, maar ook ondersteuning bij bijvoorbeeld het vinden van werk. Preventief Een derde uitgangspunt is preventie. Het is van belang om zo veel als mogelijk te voorkomen dat mensen in de situatie komen waarbij ze ondersteuning nodig hebben, dat kinderen niet mee kunnen doen en dat mensen steeds verder van de arbeidsmarkt komen te staan. Het voorkomen van al deze zaken draagt eraan bij dat mensen gezonder en gelukkiger in het leven staan. Aanvulling op en in samenhang met andere beleidsterreinen Het minimabeleid staat niet op zichzelf. Het hebben van een laag inkomen hangt vaak samen met het hebben van andere problemen op andere leefgebieden zoals schulden, eenzaamheid en gezondheid. Het is belangrijk dat we niet één probleem oplossen maar juist kijken naar de samenhang van deze problemen en deze samen aanpakken.

15

Hoofdstuk 3. Doelstellingen In de programmabegroting van gemeente Doesburg 2021 – 2024 is als doelstelling opgenomen dat de integrale dienstverlening en het beleid wordt verfijnd en verbeterd. Deze doelstelling is geformuleerd op basis van het coalitieakkoord. Een tweede doelstelling is het optimaal inzetten op preventief beleid. Deze doelstellingen sluiten aan bij de reeds geformuleerde ambities en uitgangspunten. 3.1. Regelingen en doelgroepen Het minimabeleid richt zich op inwoners in Doesburg die rond moeten komen van een inkomen om en nabij het sociaal minimum. Het minimabeleid bestaat uit verschillende regelingen. Momenteel gelden voor de verschillende regelingen verschillende voorwaarden. Gedurende de periode van dit nieuwe beleidsdocument wordt onderzocht of het mogelijk is om toe te werken naar uniforme en transparante voorwaarden. Bijzondere bijstand Bijzondere bijstand is een vorm van bijstand waarmee inwoners extra en bijzondere kosten kunnen betalen. Om in aanmerking te komen voor bijzondere bijstand gelden een aantal voorwaarden. Eén van de voorwaarden is dat iemand onvoldoende draagkracht moet hebben om de desbetreffende kosten zelf te kunnen betalen. Inwoners in gemeente Doesburg ontvangen bijzondere bijstand als hun inkomen gelijk of lager is dan 120% van de toepasselijke bijstandsnorm.

Voorbeelden van kosten waarvoor bijzondere bijstand aangevraagd kan worden zijn bewindvoeringskosten,, verhuiskosten en kosten voor de inrichting van een woning. Individuele inkomenstoeslag De individuele inkomenstoeslag is er voor inwoners die langdurig een laag inkomen hebben. Voor de individuele inkomenstoeslag gelden ook een aantal voorwaarden, waaronder een inkomensgrens. De inkomensgrens die gemeente Doesburg hanteert om in aanmerking te komen voor de individuele inkomenstoeslag is 110% van de toepasselijke bijstandsnorm (of lager). Sam& (Kindpakket) Voor kinderen uit gezinnen met een laag inkomen biedt gemeente Doesburg regelingen die op dit moment vooral bekend zijn onder het Kindpakket. Het Kindpakket geeft de mogelijkheid om voor kinderen bijvoorbeeld een schoolreisje, sport, cultuur of verjaardag te bekostigen. Voor elk kind kan jaarlijks een aanvraag worden gedaan. Een aanvraag kan worden toegekend wanneer het inkomen niet hoger is dan 120% van de toepasselijke bijstandsnorm. Recent is Sam& in gemeente Doesburg gelanceerd. Sam& is een samenwerkingsverband tussen Leergeld Nederland, Jeugdfonds Sport en Cultuur, Stichting Jarige Job en Nationaal Fonds Kinderhulp, en vervangt eigenlijk het Kindpakket. Bij Sam& kunnen ouders, verzorgers en intermediairs terecht voor voorzieningen op het gebied van school, sport, cultuur, verjaardag en vrije tijd.

Bij het Kindpakket konden alleen intermediairs terecht.

16

Sam& bundelt (alle) voorzieningen met betrekking tot armoedebestrijding binnen een gemeente op www.samenvoorallekinderen.nl. Hier kunnen ouders en intermediairs nu in één keer gemakkelijk aanvragen doen voor één of meerdere kinderen voor één of meerdere voorzieningen. Sam& is een samenwerking tussen de eerdergenoemde partijen en is een aanvulling op de bestaande regelingen. Dit houdt in dat direct contact met Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur nog steeds mogelijk is. Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Inwoners van Doesburg kunnen in aanmerking komen voor gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing, het onderhoudsrecht graven en de rioolheffing. Om te beoordelen of een inwoner in aanmerking komt voor kwijtschelding worden de ‘Normbedragen geautomatiseerde kwijtscheldingstoets’ van de VNG aangehouden. Deze normbedragen komen neer op een inkomensgrens ter hoogte van 100% van de bijstandsnorm. Collectieve aanvullende zorgverzekering Om ervoor te zorgen dat iedereen toegang kan hebben tot goede en betaalbare zorg biedt gemeente Doesburg de collectieve aanvullende zorgverzekering (CAZ). Er zijn drie verschillende polissen die bij Menzis afgesloten kunnen worden, namelijk: 1. Pakket I. Dit pakket is bedoeld voor mensen met een relatief lage zorgvraag. 2. Pakket II. Dit pakket is bedoeld voor mensen met een relatief hoge zorgvraag. 3.

Pakket III. Dit pakket is ook bedoeld voor mensen met een relatief hoge zorgvraag. In dit pakket wordt het eigen risico (volledig) vergoed. In de pakketten zijn extra dekkingen opgenomen voor kosten die het vaakst voorkomen. De CAZ geldt als voorliggende voorziening voor de bijzondere bijstand. Dit heeft als consequentie dat er geen bijzondere bijstand wordt verstrekte voor medische kosten. De gemeente draagt bij aan de maandelijkse premie van alle drie de polissen via het minimabudget. Om in aanmerking te komen voor de verschillende polissen gelden een aantal voorwaarden. Zo geldt bijvoorbeeld voor pakket I en II dat het inkomen van een inwoner niet hoger mag zijn dan 110% van de toepasselijke bijstandsnorm. Voor pakket III geldt dat het inkomen niet hoger mag zijn dan 130% van de toepasselijke bijstandsnorm. Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Er zijn inwoners die (bewust) geen gebruik maken van de collectieve aanvullende zorgverzekering omdat een andere verzekering beter aansluit bij hun behoefte en/of gezondheidsprofiel. Dit betekent niet dat deze inwoners geen hoge zorgkosten (kunnen) hebben. Voor deze burgers biedt gemeente Doesburg de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Dit betreft een jaarlijks eenmalige betaling ter hoogte van een bedrag vast te stellen door het college.

De bedoeling van de tegemoetkoming is om een bijdrage te verstrekken voor een deel van het eigen risico. De bijdrage wordt verstrekt in het laatste kwartaal van het desbetreffende jaar.

17

Particuliere initiatieven Gemeente Doesburg wil samen met het maatschappelijke veld zorg dragen voor een goed en passend vangnet. Initiatieven zoals de Voedselbank en Stichting Urgente Noden (SUN) worden daarom ook door gemeente Doesburg gestimuleerd. Middels subsidies doet gemeente Doesburg haar bijdrage aan deze initiatieven. De Voedselbank en SUN bepalen onafhankelijk van de gemeente of iemand in aanmerking komt voor (tijdelijke) hulp. Schulddienstverlening Wanneer een inwoner problematische schulden heeft en daar hulp bij nodig heeft, is de gemeente verplicht te helpen. Om in aanmerking te komen voor schulddienstverlening gelden een aantal voorwaarden. In tegenstelling tot de eerder genoemde regelingen, is er géén voorwaarde met betrekking tot inkomen en/of vermogen. Soms is een traject van schulddienstverlening niet nodig, maar kan het wel handig zijn om hulp te krijgen bij de administratie. Deze hulp kan worden verkregen via de ‘Thuisadministratie’. Een vrijwilliger gaat met een inwoner aan de slag om de eigen administratie te ordenen. 3.2. Doelstelling Gemeente Doesburg vindt het belangrijk dat alle inwoners in de gemeente mee kunnen doen. Met het juiste (minima)beleid is het mogelijk voor alle inwoners om volwaardig mee te doen in de samenleving.

De doelstelling van het minimabeleid 2017 – 2020 was ‘Het voorkomen van armoede zodat iedereen mee kan doen en het voorzien in een financieel vangnet indien noodzakelijk’. Dit nieuwe beleid borduurt hier op voort en zet in op verdere optimalisatie van het huidige beleid. Een belangrijk doel hierbij is het scheppen van een uniform, duidelijk en transparant kader. Op dit moment gelden voor de verschillende regelingen namelijk verschillende voorwaarden. Zo geldt bijvoorbeeld voor een groot deel van de regelingen een andere inkomensgrens. Dit zorgt voor onduidelijkheid en maakt dat betrokken partijen vaak niet weten wanneer een inwoner wel of niet voor een regeling in aanmerking komt. Bij de optimalisatie van het beleid zal de integraliteit met andere beleidsterreinen niet uit het oog worden verloren. 3.3. Drie pijlers De doelstelling van het minimabeleid 2017 – 2020 is gebaseerd op drie pijlers, namelijk: preventie, meedoen (met name voor kinderen) en vangnet. Omdat het beleidsplan 2021 – 2023 voort borduurt op het beleid van 2017 – 2020, worden de drie pijlers ook in dit beleidsplan aangehouden. In de volgende hoofdstukken worden de pijlers verder uitgewerkt.

18

Hoofdstuk 4. Preventie De eerste pijler is de pijler ‘preventie’. Wanneer we spreken over preventie dan hebben we het over de manier(en) waarop we kunnen voorkomen dat mensen (weer) in een situatie terecht komen waar sprake is van armoede en/of problematische schulden. Voor de uitvoering van preventie voeren we activiteiten uit rondom: • Communicatie • Eén voorportaal (Vraagbaak) • Samenwerking maatschappelijk veld • Schuldhulpverlening 4.1. Communicatie Het minimabeleid kent diverse regelingen. Van deze gemeentelijke regelingen is een overzichtskaart gemaakt waarop gemakkelijk is terug te vinden welke regelingen gemeente Doesburg allemaal biedt (bijlage I). Naast een overzicht van de gemeentelijke regelingen is ook een overzicht gemaakt van de landelijke regelingen (bijlage II). De overzichtskaarten kunnen verstrekt worden aan inwoners. De kaarten kunnen niet alleen door de gemeente worden verstrekt, maar ook door netwerkpartners. Het is van belang dat inwoners weten welke regelingen er bestaan en hoe zij daar aanspraak op kunnen maken. Er moet daarom aandacht worden besteed aan de manier waarop de relevante informatie op een goede en eenduidige manier wordt overgebracht op de inwoners. Verder is het belangrijk dat er sprake is van actieve communicatie die op meerdere plaatsen binnen Doesburg terug te vinden is en begrijpelijk is voor iedere inwoner.

Om dit te kunnen realiseren moeten ook de organisaties waarmee gemeente Doesburg samenwerkt, goed op de hoogte zijn. Hierbij kan gedacht worden aan Caleidoz (Formulierenbrigade) en Vluchtelingenwerk. Om ervoor te zorgen dat alle betrokken medewerkers en organisaties goed op de hoogte zijn, wisselen wij informatie uit tijdens bijeenkomsten (Armoedepact) en sturen wij relevante folders en informatie op. Ook zorgen we ervoor dat we toegankelijk zijn en snel en duidelijk communiceren wanneer er vragen zijn over de minimaregelingen. Digitale communicatie De insteek van gemeente Doesburg was eerder al om zo veel mogelijk informatie digitaal te verspreiden. Nu, in een periode waar iedereen met Corona heeft te maken, is digitaal communiceren nog meer de standaard geworden. Wat digitaal kan, gebeurt digitaal. Dit betekent dat we gebruik maken van onze website www.doesburg.nl, maar ook van social media zoals Facebook. Inwoners kunnen via deze kanalen allerlei actuele informatie vinden over de minimaregelingen die gemeente Doesburg biedt. Ook via de site van de Vraagbaak kunnen inwoners relevante informatie raadplegen. Overige communicatie Niet iedereen beschikt over een computer of is digitaal vaardig. Voor de groep mensen die digitaal niet bereikt kan worden, is het van belang dat communicatie ook op een andere manier

19

plaats vindt. Allereerst probeert gemeente Doesburg de doelgroep te informeren via folders die op verschillende locaties binnen de gemeente worden verspreid. Denk hierbij aan plaatsen zoals het stadhuis, scholen, de huisarts, de bibliotheek of de Buurtacademie. Naast het gebruik van folders wordt ook regelmatig relevante informatie opgenomen in de Regiobode. 4.2. Eén voorportaal (Vraagbaak) In de programmabegroting van gemeente Doesburg 2021 – 2024 is als doelstelling opgenomen dat de integrale dienstverlening en het beleid wordt verfijnd en verbeterd. In de afgelopen periode is gewerkt aan één voorportaal waar inwoners terecht kunnen voor vragen, advies, ondersteuning en zorg op het gebied van werk, inkomen, schulden, gezondheid, jeugd en Wmo: de Vraagbaak. Bij de Vraagbaak wordt de vraag van de inwoner verkend. Een enkelvoudige vraag wordt direct door een consulent, met deskundigheid op het desbetreffende gebied, opgepakt. Wanneer er sprake is van een meer complexe hulpvraag wordt er gekeken naar het grotere geheel. Wat kan iemand zelf doen, welke rol kan de omgeving spelen, welke basisvoorzieningen zijn er en wat is er verder nog nodig om iemand verder te helpen? Indien nodig wordt de samenwerking met partners uit het maatschappelijke veld opgezocht. Nu de Vraagbaak staat, kan de integrale dienstverlening verder verfijnd en verbeterd worden.

Er zal de komende jaren daarom nog meer ingezet worden op deze integraliteit. 4.3. Samenwerking maatschappelijk veld Via het minimabeleid is eerder het ‘Armoedepact’ gerealiseerd. Vanuit dit initiatief zijn er verschillende bijeenkomsten georganiseerd om met de netwerkpartners te bespreken op welke manier we armoede terug kunnen dringen en hoe ondersteuning kan worden geboden bij elkaars werkzaamheden. Als gevolg van Corona heeft in 2020 geen bijeenkomst plaats gevonden. Echter, samenwerking met het maatschappelijk veld is en blijft noodzakelijk om armoede op een effectieve manier aan te pakken. Onze sociale netwerkpartners komen namelijk vaak (al eerder) met onze doelgroep in contact. Wanneer in zo’n situatie adequaat wordt gehandeld kan dit verdere problemen mogelijk voorkomen. Er vindt daarom regelmatig overleg plaats met het maatschappelijk veld en ook over de regelingen die de gemeente biedt wordt het maatschappelijk veld geïnformeerd. 4.4. Schuldhulpverlening Met ingang van 1 januari 2021 moet de gemeente alle meldingen inzake betaalachterstanden van woningcorporaties, zorgverzekeraars, water- en energieleveranciers opvolgen (vroegsignalering). Het doel hiervan is om vroegtijdig hulp te kunnen bieden bij schulden en verdere problemen te voorkomen. Het adequaat handelen voorkomt niet alleen verdere problemen, maar het voorkomt ook dat maatschappelijke kosten hoog oplopen.

De kosten voor één traject van wettelijke schuldsanering als gevolg van banenverlies, extra beroep op

20

zorgkosten, kosten van bewindvoering, uitkering en rekeningen die nooit betaald zullen worden, bedragen gemiddeld namelijk € 100.000,-. In aanvulling op de vroegsignalering zoekt gemeente Doesburg actief de samenwerking op dit onderwerp met netwerkpartners. Verder zullen inwoners via posters, flyers en dergelijke geattendeerd worden op het feit dat betalingsachterstanden en/of schulden niet iets is waar iemand zich voor moet schamen. Op deze manier proberen we inwoners te bewegen tijdig hulp te zoeken bij geldproblemen.

21

Hoofdstuk 5. Meedoen De tweede pijler van dit minimabeleid is ‘meedoen’. Ondanks dat we ernaar streven om zoveel mogelijk te voorkomen dat mensen (weer) in een situatie terecht komen waar sprake is van armoede en/of problematische schulden, zullen er altijd situaties zijn waarbij dit niet (helemaal) lukt. Voor de inwoners in een dergelijke situatie is het van belang dat zij, en hun kinderen, wel volwaardig mee kunnen doen in de samenleving. Immers, wanneer iemand niet (volledig) mee kan doen in de samenleving is het risico op bijvoorbeeld gezondheidsproblemen en eenzaamheid groter. Dit willen we zo veel als mogelijk voorkomen. Om ervoor te zorgen dat alle inwoners mee kunnen doen in de maatschappij biedt gemeente Doesburg verschillende voorzieningen. Door deze voorzieningen aan te bieden willen we ervoor zorgen dat iedere inwoner van gemeente Doesburg volwaardig kan meedoen in de samenleving en dat verdere problemen worden voorkomen. 5.1. Optimaliseren samenwerking netwerkpartners Gemeente Doesburg streeft ernaar om breed toegankelijke regelingen aan te bieden. Ondanks dat we willen dat de toegang tot deze regelingen laagdrempelig is, is het wel van belang dat de regelingen gebruikt worden door de inwoners voor wie het écht nodig is.

Om dit te realiseren zullen we de komende periode de samenwerking met onze netwerkpartners optimaliseren, zodat de kaders duidelijk zijn voor de uitvoering en de regelingen daar terecht komen waar het hoort. 5.2. Eenduidigheid voorwaarden Voor de verschillende regelingen die gemeente Doesburg biedt, gelden verschillende voorwaarden. Al deze verschillende voorwaarden wekken soms verwarring op en zorgen ervoor dat het niet altijd even duidelijk is welke voorwaarden voor welke regeling gelden. Ook maken de verschillende voorwaarden dat iedere regeling separaat aangevraagd en beoordeeld moet worden. In de komende periode streven we ernaar om de voorwaarden zo veel als mogelijk op elkaar af te stemmen, zodat de regelingen uniform en transparant zijn en inwoners, maar ook organisaties, makkelijker weten wanneer iemand ergens voor in aanmerking komt. Het doel is om minima voor alle regelingen gelijk te behandelen. 5.3. Eén toegangsplek Naast de afstemming van de voorwaarden willen we ook de toegang tot de regelingen vergemakkelijken. Op dit moment moeten inwoners zich voor de verschillende regelingen melden bij diverse organisaties, zoals de gemeente, Sam& en de Voedselbank.

Naast het feit dat inwoners zich op verschillende plekken moeten/kunnen melden, moeten de verschillende organisaties ook apart van elkaar beoordelen of een inwoner in aanmerking komt voor de desbetreffende regeling. We willen er naar toe dat het aanvragen van verschillende regelingen voor een inwoner makkelijker wordt en dat er niet steeds een aparte aanvraag ingediend en beoordeeld moet worden.

22

In het minimabeleid 2017 – 2020 is opgenomen dat de wens bestaat om toe te werken naar een Doesburgse Meedoenpas. Tevens is in het minimabeleid van 2017 – 2020 benoemd dat de overheadkosten tot dan toe te hoog waren voor een kleine gemeente als Doesburg. Omdat er steeds meer gemeenten een soortgelijke pas aanboden leek het er op dat een dergelijke pas realistischer werd voor gemeente Doesburg. Echter, ook in de afgelopen periode is er (nog) geen ruimte gevonden om een dergelijke pas in te voeren. Omdat de wens nog steeds bestaat en het veel voordelen biedt zal opnieuw onderzocht worden of een soort van Doesburgse Meedoenpas een optie is voor de uitvoering van de verschillende minimaregelingen. 5.4. Uitbreiding regelingen Gezondheid en armoede staan vaak in relatie tot elkaar. Ook staat gezondheid vaak weer in relatie tot sporten. Voor kinderen biedt gemeente Doesburg de mogelijkheid om te kunnen sporten via het Jeugdfonds wanneer daar binnen een gezin onvoldoende middelen voor zijn. Voor volwassenen in een minimasituatie is er echter geen mogelijkheid om deel te nemen aan een sport. Hier is wel behoefte aan en het is ook wenselijk . Daarom zal de komende periode worden onderzocht of het mogelijk is om de huidige minimaregelingen uit te breiden met mogelijkheden tot deelname aan sport voor volwassenen.

Gezondheid staat niet alleen in relatie tot sporten, maar ook in relatie tot gezond eten. Echter, gezond eten zoals groenten en fruit is vaak relatief duur, waardoor mensen met weinig middelen vaak andere keuzes maken op het gebied van voeding. Omdat we het belangrijk vinden dat iedereen de mogelijkheid heeft om gezond te eten, zullen we de komende periode gebruiken om te onderzoeken of er opties zijn om dit te realiseren.

23

Hoofdstuk 6. Vangnet De derde en laatste pijler van dit minimabeleid is ‘vangnet’. Ondanks dat we inzetten op preventie en het zo veel mogelijk laten meedoen van alle inwoners in gemeente Doesburg, betekent niet dat er geen vangnet voorzieningen meer nodig zijn. In specifieke situaties zal (financiële) ondersteuning noodzakelijk zijn en zal gebruik worden gemaakt van een deel van de regelingen die reeds genoemd zijn in hoofdstuk 3, waaronder bijzondere bijstand, schulddienstverlening en kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. Dit hoofdstuk bespreekt wat we gaan doen om ons vangnet nog beter te maken. 6.1. Samenwerking partners Ook als het gaat om vangnet voorzieningen is optimale samenwerking met netwerkpartners nodig. Door netwerkpartners te informeren over de bestaande voorzieningen, de geldende voorwaarden en de manier van aanvragen komen de voorzieningen daar waar ze het hardst nodig zijn. Wij blijven daarom ook actief inzetten op de samenwerking met onze partners. 6.2. Eenduidigheid voorwaarden Zoals ook al in hoofdstuk 5 besproken gelden voor de verschillende regelingen die gemeente Doesburg biedt verschillende voorwaarden. Ook voor de vangnet regelingen streven we er in de komende periode naar om de voorwaarden, daar waar mogelijk, zo veel als kan op elkaar af te stemmen.

Op deze manier is het voor alle betrokken partijen duidelijker wanneer iemand voor een regeling in aanmerking komt. 6.3. Gemeentepolis en Regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Vanaf 2016 komt gemeente Doesburg chronisch zieken en gehandicapte inwoners met hoge zorgkosten en een laag inkomen financieel tegemoet. De tegemoetkoming wordt op twee manieren gerealiseerd, namelijk: •

•

Via de gemeentepolis (pakket 3). Bij deze verzekering krijgen inwoners een maandelijkse korting op de aanvullende verzekering bij Menzis samen met een volledige vergoeding van het eigen risico of: Via een eenmalige (gedeeltelijke) tegemoetkoming.

Voor het aanmelden voor de gemeentepolis geldt een inkomensgrens van 110% voor pakket 1 en 2, en een inkomensgrens van 130% voor pakket 3. Op dit moment wordt achteraf gecontroleerd of iemand voldoet aan de voorwaarde van de inkomensgrens. Dit betekent dat inwoners gedurende een jaar gebruik kunnen maken van de gemeentepolis terwijl zij daar eigenlijk geen recht op hebben. Om ervoor te zorgen dat alleen inwoners voor wie de regeling bedoeld is er gebruik van maken, gaan we regelen dat er vooraf een controle plaatsvindt op de voorwaarden. Voor de uitvoering van de (gedeeltelijke) tegemoetkoming zijn eerder geen beleidsregels opgesteld. Dit geldt ook voor deelname aan de gemeentepolis. Om de regelingen eenduidig en transparant uit te voeren zijn beleidsregels echter wel noodzakelijk. Daarom worden er beleidsregels opgesteld welke gelden vanaf 2021. Deze zullen apart aan het college worden voorgelegd.

24

Hoofdstuk 7. Overzicht activiteiten Hieronder wordt een overzicht gegeven van alle activiteiten die we in de periode 2021 – 2023 zullen uitvoeren. Per pijler wordt een overzicht gegeven.

Pijler I: Preventie Beoogde resultaten

Activiteiten

1. Communicatie • Betrokken medewerkers en organisaties zijn op de hoogte van gemeentelijke regelingen en elkaars werkzaamheden

• De informatie op de website en op social media is actueel • Inwoners worden geïnformeerd over regelingen via folders en via artikelen in de Regiobode

• Organiseren bijeenkomsten (Armoedepact) • Verspreiden informatie onder medewerkers en organisaties • Toegankelijke en duidelijke communicatie • De gemeentelijke website en social media up to date houden met relevante informatie • Folders en artikelen opstellen en verspreiden

2. Eén voorportaal (Vraagbaak)

• Optimale integrale dienstverlening

• Inzetten op verfijning en verbetering van de integrale dienstverlening

3. Samenwerking maatschappelijk veld • Gezamenlijk terugdringen van armoede

• Organiseren bijeenkomsten (Armoedepact) • Uitwisselen van informatie tussen gemeente en organisaties

4. Schuldhulpverlening

• Vroegtijdig hulp bieden bij (problematische) schulden en het voorkomen van verdere problemen

• Optimaliseren proces vroegsignalering • Actief samenwerken met netwerkpartners

• Campagne opzetten waarbij inwoners bewust worden gemaakt van het feit dat het hebben van schulden niet iets is waar iemand zich voor moet schamen

25

Pijler II: Meedoen Beoogde resultaten

Activiteiten

1. Optimaliseren samenwerking netwerkpartners • Duidelijke kaders voor de uitvoering en de regelingen

• Optimaliseren samenwerking netwerkpartners door het maken van eenduidige afspraken

2. Eenduidigheid voorwaarden

• Eenduidige en transparante regelingen

• Afstemmen van de bestaande regelingen

3. Eén toegangsplek • Eén ‘plek’ waar verschillende regelingen tegelijkertijd aangevraagd kunnen worden

• Onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een ‘Doesburgse meedoenpas’ • Implementeren van een ‘Doesburgse meedoenpas’

4. Uitbreiding regelingen

• Uitgebreidere voorzieningen kunnen

• Onderzoeken of het mogelijk is om de

aanbieden aan de minima binnen de gemeente

huidige regelingen uit te breiden met mogelijkheden tot deelname aan sport voor volwassenen en het bieden van gezonde(re) voeding

26

Pijler III: Vangnet Beoogde resultaten

Activiteiten

1. Bieden van verschillende vangnet regelingen • Het geven van (financiële) ondersteuning in specifieke situaties waar dit nodig is

• Uitvoeren bestaande regelingen waaronder bijzondere bijstand, schulddienstverlening en kwijtschelding gemeentelijke belastingen

2. Samenwerking partners

• Betrokken organisaties zijn op de hoogte van de gemeentelijke regelingen en de daarbij horende voorwaarden

• • •

Organiseren bijeenkomsten Verspreiden informatie onder organisaties Toegankelijke en duidelijke communicatie

3. Eenduidigheid voorwaarden • Eenduidige en transparante regelingen

• Afstemmen van de bestaande regelingen

4. Regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

• Het bieden van duidelijke kaders voor de regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

• Opstellen beleidsregels tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten en gemeentepolis • Vaststellen beleidsregels tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten door het college en gemeentepolis

27

Hoofdstuk 8. Financiering, monitoring en evaluatie De beoogde resultaten en activiteiten die we nastreven staan samengevat in hoofdstuk 7. Om dit te kunnen realiseren is het noodzakelijk dat de financiering sluitend is. Verder is het van belang dat het minimabeleid gemonitord en geëvalueerd wordt. 8.1. Financiering Onderstaande tabel geeft de bedragen per budget per jaar weer. De bedragen in de tabel zijn exclusief het budget voor de personele kosten. Deze kosten kunnen immers niet uitgegeven worden.

Budget Bijzondere Bijstand Armoedebeleid Kwijtschelding gemeentelijke belastingen WTCG en CER * Schulddienstverlening Totaal

2021

2022

2023

€ 464.789 € 130.103 € 136.319

€ 464.789 € 130.103 € 136.319

€ 464.789 € 130.103 € 136.319

€ 161.534 € 131.179

€ 161.834 € 131.179

€ 161.834 € 131.179

€ 1.023.924

€ 1.024.224

€ 1.024.224

* Een gedeelte van dit budget bestaat uit budget voor de vergoeding van het eigen risico van de gemeentepolis, pakket 3. Officieel vallen deze kosten onder de bijzondere bijstand.

8.2. Monitoring Het is belangrijk om de raad op de hoogte te houden. Middels de integrale voortgangsrapportage zal de raad geïnformeerd worden over de doelstellingen van het minimabeleid. Via de kadernota en de jaarrekening wordt de uitvoering van het minimabeleid tevens gemonitord. 8.3. Evaluatie Dit beleidsplan wordt in 2023 geëvalueerd. Het uitgangspunt van de evaluatie is om te beoordelen welke onderdelen van het beleid bijdragen aan de geformuleerde doelstelling. De doelstelling van het minimabeleid 2017 - 2020 was ‘Het voorkomen van armoede zodat iedereen mee kan doen en het voorzien in een financieel vangnet indien noodzakelijk’. Dit beleidsplan voor 2021 – 2024 borduurt hierop voort en zet in op verdere optimalisatie van het huidige beleid met als doel het scheppen van een uniform, duidelijk en transparant kader. Op basis van de conclusies en nieuwe ontwikkelingen zal een nieuw beleidsplan worden opgesteld. Hierbij zal de integraliteit met andere beleidsterreinen niet uit het oog worden verloren.

28

Bijlage I. Gemeentelijke regelingen

29

30

Bijlage II. Landelijke regelingen

31

32

Geraadpleegde artikelen Stichting gratis gezond – Arm in Nederland: een groot gezondheidsrisico VNG – De (regie)rol van gemeenten bij schuldenbewind, Stand van zaken wetsvoorstel Adviesrecht en voorbeelden van werkende praktijken VNG - Gemeentelijke invoering Wet vereenvoudiging beslagvrije voet

33

Afkortingen Ags

Adviesrecht gemeenten bij Schuldenbewind

BRP

Basisregistratie Personen

CAZ

Collectieve Aanvullende Zorgverzekering

NOW

Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid

SUN

Stichting Urgente Noden

Tozo

Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers

TOGS

Tegemoetkoming Ondernemers Getroffen Sectoren

UWV

Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen

Wgs

Wet gemeentelijke Schuldhulpverlening

Wmo

Wet maatschappelijke ondersteuning

WvBvv

Wet vereenvoudiging Beslagvrije voet

34