Jaarstukken ODRA 2021

Groeien in een dynamische omgeving onze prestaties op een rij!

Katern 1

INHOUD KATERN 1 05

Groeien in een dynamische omgeving

KATERN 2 021 G: We werken aan doelmatige bedrijfsvoering

Voorwoord Ruben Vlaander

07

07

Grootste veranderingen in de bedrijfsvoering Outputfinanciering Maandelijks rapporteren MT-dashboard Facilitaire diensten Organisatieontwikkeling en organogram Governance Bestuur BBV-bepalingen

A: Onze prestaties op een rij Klanten zijn tevreden Financieel resultaat

B: Programma vergunningen

Drie bouw-gemeenten Milieuvergunningen Omgevingswet Resultaten programma Vergunningen H: Sociaal jaarverslag

024

09

Sociaal beleid C: Naleefgedrag verbeteren Lerende organisatie (programma toezicht en handhaving) Bedrijfsgezondheid Bouwtoezicht Duurzame inzetbaarheid Milieutoezicht Verzuim LHS als referentie voor controles Inclusie Toezichtstrategie 2022 – 2025 In- door – en uitstroom Piket ruim 200 keer in actie VTH-kwaliteit Nieuw kamerverhuurbeleid Overlastpanden aangepakt Resultaten programma Toezicht

012 D: Adviseurs geluid, trillingen en emissies (programma advies)

Meten en advies Juridische diensten Sanering verkeerslawaai Toezicht met drone Resultaten programma advies

014 E: Focus op projecten en innovatie (programma projecten)

Omgevingswet Ondermijning Programma energie Circulariteit Gezamenlijke diensten Resultaten programma Projecten

017 F: We werken samen in Gelderland (programma stelseltaken)

Stelseltaken door de Gelderse omgevingsdiensten Complexe handhaving Aandachtsbedrijven Samenwerking in ‘samen sterk’ Resultaten en kosten van de Stelseltaken

030 I: Verantwoording en toelichting financiële cijfers

Grondslagen en uitgangspunten

032 J: Baten en lasten programma-indeling

BIJLAGEN 055

1. Realisatie producten en diensten 2. Realisatie per partner 3. Specificatie gezamenlijke diensten en EML-controles 4. VTH dashboard

Kosten en baten per programma’s Overhead specificatie Financiering ODRA cf BBV

037 K: Staat van baten en lasten categoriale indeling

Uitgangspunten begroting en exploitatie

040 L: Toelichting op de staat van baten en lasten

Baten Personeelskosten Wet normering topinkomens (WNT) Huisvesting en ICT Advieskosten Projecten met materiele kosten

045 M: Balans per 31 december

Grondslagen balans Balans Vaste activa en investeringen Vlottende activa, debiteuren, liquiditeit & schatkist Vast passiva, reserves en voorzieningen Vlottende passiva, schulden Niet uit balans blijkende verplichtingen

052 N: Financiële weerbaarheid, risico’s en governance

Weerstandsvermogen Risico beoordeling Financiële kengetallen Financiering, Treasury, bankieren

054 O: Ondertekening

COLOFON De Jaarrekening 2021 van de Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA) is een weerslag van onze collectieve prestaties en is geschreven door teamleiders, management, staf en communicatie (eindredactie). De foto’s zijn van Karin Veenendaal (www.karinveenendaal.nl) en StudioBont (www.studio-bont.nl) heeft het jaarverslag vormgegeven. We verspreiden ons jaarverslag naar onze partners, raadsleden en statenleden en publiceren dit verslag op www.odra.nl/overons Voor reacties of vragen communicatie@odra.nl

“

VERGUNNINGVERLENING

“

GING DOOR, TOEZICHT DEDEN WE VAKER

ONLINE EN HANDHAVING KREEG VEEL AANDACHT

VOORWOORD

05

GROEIEN IN EEN DYNAMISCHE OMGEVING Terugblikken op 2021 doe ik met gemengde gevoelens. We hebben een jaar achter de rug met beperkingen, uitdagingen en nieuws. Collega’s zien we af en toe op kantoor, maar de meeste contacten verlopen via het beeldscherm. We zijn gedwongen in een nieuw werkconcept gestapt. Dat past weliswaar in onze visie op de toekomst en sluit aan bij de besluiten die over de verhuizing zijn genomen, maar het is voor iedereen wel even wennen geweest. Vergunningverlening ging door, toezicht deden we vaker online en handhaving kreeg veel aandacht. De productie van ODRA heeft enigszins onder deze beperkingen geleden.

ren dat bestuursrecht meer uitleg vraagt, zeker als het beeld blijft hangen dat we niet doorpakken in toezicht en handhaving.

Dat we als omgevingsdiensten voor grote uit­ dagingen staan is evident. In maart van afgelopen jaar presenteerde de commissie Van Aartsen haar rapport met aanbevelingen voor verbetering van het VTH-stelsel, de Algemene Rekenkamer bracht kort daarna in beeld dat de omgevingsdiensten beter moeten registreren en in opdracht van het ministerie van I&W werd geïnventariseerd ‘hoe we ervoor staan.’ Dat we aan de bak moeten is niet zo gek. Na zeven jaar omgevingsdiensten is het tijd voor een herpositionering en reflectie op onze verantwoordelijkheden en takenpakket. Daar zijn we in 2021 dan ook aan begonnen.

We zien twee bewegingen. Het Rijk scherpt regels, normen en emissie-grenswaarden aan, omdat nieuwe wetenschappelijke inzichten en politieke wensen dat van de beleidsmakers vragen, tegelijkertijd klinkt het geluid van omwonenden luider dat meer gemeten moet worden en dat wij meer moeten handhaven, bij voorkeur lik op stuk. We kunnen meten, maar meten is ook weten en dan moet je wat als bevoegd gezag.

Sommigen noemen het storm, wij hebben het over tegenwind. In de loop van 2021 verschijnen diverse verhalen over functioneren van omgevingsdiensten. De journalistiek zet de beeldvorming over ons op scherp en suggereert dat we bedrijven niet hard genoeg aanpakken. Tata Steel is een voorbeeld, maar ook de asfaltcentrales en een aantal provinciale bedrijven zijn regelmatig in het nieuws. De verhalen zijn niet altijd even genuanceerd en dat moeten we onszelf aanrekenen. We constate-

Laten we hier benadrukken dat in ons werk het voorkomen en herstellen van overtredingen die veiligheid, gezondheid en duurzaamheid bedreigen het leidend principe is. We leven in een rechtsstaat en dat betekent simpelweg dat aanpakken van milieuovertredingen geen ‘appeltje-eitje’ is, en we even een boete opleggen en klaar is Kees. Dat zouden we soms wel willen, maar is niet realistisch. En toch wordt dat van ons verwacht.

Dus blijft de vraag: waar kan wat en wie gaat erover? En wat te vinden van meningen en initiatieven van omwonenden? De mondige burger deels gedreven door het ‘niet in mijn achtertuin-effect’ (Nima) en het traag-verlopende bestuursrecht, wringen zo hier en daar. Ook de betrouwbaarheid van de overheid is een issue. Dat besef is afgelopen jaar doorgedrongen in onze organisatie. We willen een gezonde, veilige en duurzame leefomgeving, daarover is geen twijfel. Maar er is niet één issue dat aandacht vraagt van onze medewerkers, het is een complex van vraagstukken dat op elkaar ingrijpt dat aandacht vraagt. Van Aartsen, Rekenkamer en media hebben ons op scherp gezet. Met het nieuwe Kabinet en in het voorjaar van 2022 nieuwe gemeenteraden pakken we deze uitdagingen op. We groeien in een dynamische omgeving.

Ruben Vlaander Directeur Omgevingsdienst Regio Arnhem

Omgevingsdienst Regio Arnhem

A

ONZE PRESTATIES OP EEN RIJ

B

PRESTATIES VERGUNNINGEN

Zijn ‘klanten’ tevreden We vinden het belangrijk om te weten hoe burgers, ondernemers en overheden, onze ‘klanten’, ons werk waarderen. Maandelijks sturen we een online enquête om een beeld te krijgen hoe klanten onze dienstverlening waarderen. Gemiddeld 78% van de klanten is tevreden of zelfs zeer tevreden over onze dienstverlening. Met deze score halen we net niet het doel van 80% tevreden klanten. Daar is een verklaring voor. Door een tekort aan medewerkers in de zomer hebben de reactie termijnen onder druk gestaan. Maar we zitten niet stil. We hebben geacteerd, maar het duurt even voor het effect van de verbetering zichtbaar is. Verbeteracties zijn een blijvend punt van aandacht. We werken aan intensiveren van de contactmomenten en verbeteren van de informatievoorziening. Daarmee denken we de licht dalende trend over de afgelopen jaren naar boven bij te buigen.

84

81

78

78

Met dit jaarverslag doen wij verslag over onze prestaties in 2021. We laten zien waar het goed ging, maar melden ook waar we de

36

36 24

30

28

2020

2021

doelen niet gehaald hebben en wat op die punten onze ambities zijn. Ons jaarverslag is het sluitstuk van de Planning en Control-

2017

2018

2019

percentage tevredenheid percentage respons

cyclus (P&C), die altijd start met een uitgangspuntennotitie, die in het najaar

Financieel resultaat

2019 door het Algemeen bestuur is

We willen niet alleen tevreden klanten, maar ook een financieel resultaat waar onze partners (opdrachtgevers) tevreden over kunnen zijn. Zij moeten immers aan de Gemeenteraad en Provinciale Staten de kosten voor vergunningverlening, toezicht en handhaving kunnen verantwoorden en uitleggen. De gemeenteraden hebben afgelopen jaren aangegeven dat zij graag zien dat de kosten voor ODRA gaan dalen. Het beleid daartoe is in een besparingsbrief (najaar 2020) geformuleerd. In katern 2 van dit jaarverslag lichten we de cijfers toe; daarin is aangegeven dat we in 2021 invulling hebben gegeven aan het beleid, en structurele besparingen hebben gerealiseerd op tarieven van inhuur, ICT-kosten, en huisvesting.

vastgesteld en die we samen met onze partners in de zomer van 2020 hebben vertaald in concrete werkprogramma’s voor 2021. De plannen en de begroting waar we nu verantwoording over afleggen zijn grotendeels tot stand gekomen op een moment dat de omvang en consequenties van Covid-19 pandemie nog niet ten volle waren in te schatten. Dat maakt dat op een aantal onderdelen plannen en prestaties uiteenlopen. Bij de betreffende onderdelen wordt dat toegelicht.

Drie bouw-gemeenten Voor de gemeenten Arnhem, Lingewaard en Renkum hebben we in 2021 de omgevingsvergunningen voor bouwen en de vergunningverlening voor de overige Wabo-activiteiten afgehandeld. Het gaat onder meer over kap-, inrit- en monumentenvergunningen. Daarnaast hebben we meldingen voor sloopwerkzaamheden en brandveiligheid afgehandeld en adviezen verstrekt over constructies, stikstof, welstandstoets en monumentenzorg. Om ons werk goed te kunnen doen, zoeken we altijd afstemming met de inhoudelijk deskundigen en betreffende afdelingen van de gemeenten over planologische afwijkingen, mobiliteit en archeologie. We hebben voor Renkum, Lingewaard en provincie Gelderland de bezwaar- en beroepsprocedures afgehandeld. We hanteren de geldende kwaliteitsstandaarden en binnen de wettelijke termijnen. We ondersteunen inwoners en ondernemers professioneel en effectief bij de voorbereiding van (bouw)planontwikkeling, procedures en stappenplan en bij de beoordeling op juistheid en volledigheid.

Klanevredenheid in %

81

07

Het resultaat over 2021, dat het bestuur kan bestemmen, is € 64.300 positief. In de financiële overzichten zien we de gevolgen van de Covid-19 pandemie terug, omdat de vraag naar een aantal diensten sterk is verminderd, is een relatief groot verschil ontstaan tussen de begroting 2021 en de feitelijke realisatie. Het verschil aan omzet en kosten ten opzichte van de begroting is voor de regulier bedrijfsvoering ruim € 1,3 miljoen, zijnde 6% van de begrote € 20,9 miljoen.

Als gevolg van de invoering per 1-1-2021 van de Bijna Energie Neutraal Gebouw-regeling, de zogenoemde BENG-normen, hebben we in december 2020 veel bouwaanvragen binnen gekregen. De BENG-normen betekenen over het algemeen een verhoging van de kosten voor de aanvrager. Dat verklaart de extra bouwaanvragen. We hebben in 2021 alles bij elkaar meer bouwvergunningen en sloopmeldingen afgehandeld dan in de jaren voor covid-19. Samen bijna 3.500. Deze omvang heeft gevolgen voor de wettelijke behandel­ termijn. Die hebben we vaker moeten verlengen of opschorten.

Milieuvergunningen Dat wij voor alle partners de milieuvergunningaanvragen en milieumeldingen behandelen, is een basistaak in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). We beoordelen op juistheid en volledigheid en zorgen dat de aanvragers en melders binnen de wettelijke termijnen een antwoord krijgen. We streven naar een zo integraal mogelijk antwoord door intern met collega’s te sparren en door aansluiting te zoeken bij de inhoudelijke deskundigen van de partners. Het is voor ons lastig om te sturen op de omvang van milieugerelateerde activiteiten. Dat zijn vraag-gestuurde en moeilijk te plannen activiteiten. De Covid-19 pandemie heeft ook op dit onderdeel van ons werk effect. We zien minder bedrijfswijzigingen en minder nieuwe bedrijven in 2021. Dat betekent concreet minder milieumeldingen. Voor bedrijven heeft het stikstofbeleid (stikstofcrisis) grote impact. Het belemmert bedrijven in hun ontwikkeling en dat zien wij terug in minder aanvragen in 2021.

Omgevingswet De Omgevingswet mag dan zijn uitgesteld tot 1 januari 2023, dat neemt niet weg dat we in 2021 veel uren hebben besteed aan de voorbereiding op deze wet. Onze medewerkers volgden inhoudelijke trainingen om goed voorbereid te zijn en met partners en keten-

Omgevingsdienst Regio Arnhem

08 partners zijn nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt. De zogenoemde bruidsschatregels (circa 600 regels uit het Activiteitenbesluit) zijn verkend en we hebben adviezen opgesteld hoe deze regels kunnen landen in het Omgevingsplan. In opdracht van provincie Gelderland hebben we geoefend met toezicht, volgens de nieuwe regels, bij een complex bedrijf. We kunnen stellen dat we op schema lopen wat betreft de voorbereiding op de Omgevingswet. Met de Omgevingswet wordt ook de Wet kwaliteitsborging (Wkb) van kracht. Deze wet heeft impact op ons werk en onze formatie. Wij zijn eind 2021 voor de gemeenten Arnhem, Lingewaard en Renkum een onderzoek om zicht te krijgen op de financiële impact van de Wkb, voor gemeenten en ODRA. Voor Arnhem en Lingewaard is het onderzoek afgerond, Renkum volgt begin 2022. De verwachte proefprojecten worden nauwelijks door de markt opgepakt. Ook landelijk blijven projecten achter. Het proefproject de Kijkers te Arnhem (seriematige bouw van 24 woningen) heeft in 2021 vertraging opgelopen. We kunnen pas medio 2022 ervaring opdoen met werken onder de Wkb.

• Tijdigheid. De tijdsdruk voor het realiseren van vergunningen was soms hoog. Er was met name aan het einde van vorig jaar een flinke toename van aanvragen. We hebben in 2021 circa een half jaar met bezettingsproblemen te kampen gehad. Ondanks deze problemen hebben we de tijdigheid ten opzichte van vorig jaar licht kunnen verbeteren. Dit is een gemiddelde, bij een enkele partner kan het lager uitvallen. • Kwaliteit. We meten de kwaliteit / robuustheid van de organisatie mede door scores op de VTH-kwaliteitscriteria. Deze bevatten 27 expertise velden (versie 2.2). De velden zijn niet te koppelen aan de programmandeling van het Gelders Stelsel, omdat een groot deel van de criteria gelden voor meerdere programma’s. • Klant tevredenheid. Van de aanvragers van een vergunning is 75% tevreden of zeer tevreden over de snelheid, bereikbaarheid, communicatie en informatieverstrekking. De respondenten die ontevreden zijn (25%) vinden informatievoorziening (OLO) onduidelijk, zijn niet tevreden over de lange looptijd en ervaren bureaucratie als meerdere instanties of overheden betrokken zijn bij de vergunning.

Beoogd resultaat

Produce

Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten is gerealiseerd (bouw en milieu samen)

tov begroot

Aantal

Realisae 2021

-1%

4.036

13%

10.527 1

Tijdigheid

Verlenen vergunningen (Wabo)

Kwaliteit

Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria

Klanttevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

NALEEFGEDRAG VERBETEREN Voor al onze partners voeren we het milieutoezicht bij bedrijven uit, houden we toezicht op asbestsaneringen en

Resultaten programma vergunningen Programma vergunningen

C

09

Aantal

Begroot 2021

producten

4.036

producten

prod.

4.254

diensten (in uren)

9.337

diensten (in uren)

uren

10.515

uren PCH/PAB. 89%

3% -2% -1%

tov 2020

Realisae 2020

behandelen we overlastmeldingen van omwonenden. Daarnaast voeren we voor drie partners ook het bouwtoezicht uit. Toezicht en handhaving zijn in onze ogen cruciale schakels in de reguleringsketen. We

90%

86%

% niet te bepalen

90%

95%

matige) activiteiten de kans verkleint op

74%

85%

85%

ongevallen, incidenten of zelfs rampen.

Saldo € 78 € 4.498 € 4.576

Saldo € 300 € 4.273 € 4.573

Saldo € 4.402 € 4.545

€ 143

vinden dat preventief toezicht op (bedrijfs-

Wij zetten ons in om het naleefgedrag van bedrijven te verbeteren. We toetsen de wettelijke voorschriften, zijn oplossings-

Toelichting op de resultaten van programma vergunningen • Productie. We kunnen vaststellen dat de productie in 2021 vrijwel gelijk is aan 2020. In 2020 trok de economie aan en dat zien we direct terug in het aantal aanvragen voor bouwvergunningen. Deze trend heeft zich doorgezet in 2021. Ten opzichte van de begroting is het aantal geleverde producten (met name vergunningen) groter. Het aantal diensten is wel lager dan begroot. Dat zien we onder meer bij de meldingen voor vuurwerk en ontbrandingstoestemmingen. Vanwege de Covid-19 pandemie zijn evenementen niet doorgegaan.

• Kosten en baten. De kosten van de programma’s bestaan uit personeelskosten die verdeeld worden op basis van verhouding geleverde producten of diensten én de toegerekende overhead. De baten zijn de gerealiseerde werkprogramma’s. De kosten en baten zijn nagenoeg in evenwicht en conform begroting. Het saldo van kosten en baten is relatief enkele procenten hoger dan in 2020.

gericht en bij een overtreding volgen we de sanctiestrategie. Het gaat ons om een gezonde en veilige leefomgeving te bieden aan omwonenden en werknemers.

We hebben 40% meer reguliere milieuvergunningen verleend, maar van het aantal opgelegde maatwerkvoorschriften en actualisatievergunningen is de helft minder uitgevoerd. Daar waar het aantal advies uren ten behoeve van vergunningen en meldingen (milieu) drie procent hoger is dan begroot, zijn de uren voor omgevingsvergunningen milieucomplex en vooroverleg milieu maar voor de helft uitgevoerd. In katern 2 hebben we de realisaties per product en dienst in relatie tot het programma en taakveld weergegeven.

Katern 1 | Jaarverslag 2021

Omgevingsdienst Regio Arnhem

010

011 Piket: Ruim 200 keer in actie

Voor Arnhem, Lingewaard en Renkum voeren we het toezicht uit op bouwprojecten, monumenten, (asbest)sloop, verbouwingen en bestaande bouw. Tevens behandelen we bouw gerelateerde overlastmeldingen. Het aantal uren bouwtoezicht is fors toegenomen en dat valt weer te koppelen aan het grote aantal verleende vergunningen in 2020 en 2021. De grootste toename is te zien bij de kleinere bouwplannen (bouwkosten < €100.000). Voor de drie gemeenten hebben we tussen 134% en 151% meer werk verzet, die financieel gedekt is via de geïnde bouwleges. Het bouwtoezicht op de bestaande bouw is achtergebleven op de verwachte vraag. Toezicht naar aanleiding van klachten is minder noodzakelijk geweest. Alleen voor de gemeente Arnhem heeft het project Kamerverhuur gezorgd voor toezicht op de bestaande bebouwing.

Onze piketdienst is 24 uur per dag, zeven dagen per week bereikbaar om direct actie te ondernemen bij situaties van acute overlast en calamiteiten. Dat doen we voor onze eigen regio en voor het werkgebied van de Omgevingsdienst Achterhoek (ODA). Iedere week in 2021 zijn medewerkers in actie geweest. In totaal 204 keer, onder meer na dumpen van drugsafval en asbestplaten, bij enkele grote branden en bij een plofkraak. Dit is circa 20% minder dan 2020 (toen 250 keer), vooral het aantal drugsdumpingen is sterk verminderd.

Milieu toezicht De werkprogramma’s toezicht en handhaving zijn in 2021 niet volledig gerealiseerd. Covid-19 pandemie is de belangrijkste verklaring voor dit achterblijven bij de prognoses. Voor ons betekent afgelasten van evenementen, vuurwerkshows, optredens en gesloten horeca dat we minder op pad zijn geweest voor geluidsmetingen, controles op de vuurwerkevenementen en klachten over horeca. Het vuurwerkverbod is door het Kabinet laat in het jaar ingesteld. Voor de uitwerking van een vergoeding voor handelaren, hebben wij informatie gedeeld met de landelijk Inspectie Leefomgeving en Transport over ons bekende vuurwerkhandelaren en – opslagen. We zijn pro-actief gaan controleren op het zogenaamde fop- en schertsvuurwerk en hebben de bestaande vuurwerkopslagen gecontroleerd op eventueel al geleverd vuurwerk.

LHS als referentie voor controles De landelijke handhavingsstrategie (LHS) is voor ons een belangrijk referentiedocument. De LHS verbindt het gedrag van de overtreder aan de impact van de overtreding. ‘Ruimte geven waar dat kan, maar direct doorpakken als het nodig is’, is het leitmotiv. Als overheid is gelijke monniken gelijke kappen vertrekpunt voor toezicht en handhaving. Dat wil zeggen dat de gelijke interpretatie van de LHS en samenwerking belangrijk zijn. We geven daar aandacht aan door periodiek casuïstiek te bespreken, ondersteuning van toezichthouders door bijzonder opsporingsambtenaren (boa’s) en uitwisseling en training binnen het Gelders Stelsel. Dit houdt in dat de basis op orde is en ODRA het strafrecht consequent inzet conform dit kader.

Toezichtstrategie 2022-2025 We hebben, als ODRA, op basis van nieuwe inzichten en een geactualiseerde risicoanalyse van de partners uit 2020 onze toezichtstrategie aangepast. De toezichtstrategie is alvast ‘Omgevingswet-proof’ en draagt bij aan een effectieve en efficiënte uitvoering van ons werk. We zetten aan de hand van recente ontwikkelingen en nieuwe inzichten andere accenten in de uitvoeringsstrategie, bijvoorbeeld ten aanzien van technische hulpmiddelen, data-analyses en gebiedsgericht werken.

Katern 1 | Jaarverslag 2021

Resultaten programma toezicht Programma toezicht & hh

Beoogd resultaat

Aantal

Begroot 2021

Produce

Tussen de 95%-105% van de werkprogramma's + aanvullende opdrachten gerealiseerd

producten

8.456

producten

prod.

8.999

7.225

*diensten (in uren)

10.220

uren

5.357

100% realisae programma plan

19.389

uren PCH/PAB.

diensten (in uren)

% van de klachtmeldigen, die in behandeling genomen zijn binnen de gestelde normen <3 dagen

Gemeten percentage is laag. Zie toelichng

53%

Kwaliteit

Mdw. voldoen aan VTH • % volledige naleving

% niet te bepalen

95%

Klanttevredenheid

Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening • controles • klachta—andeling

90%

77% 89% 60%

Tijdigheid

Nieuw kamerverhuurbeleid We werken intensief samen met de gemeente Arnhem om het nieuwe kamerverhuurbeleid uit te voeren. Met enige vertraging door de Covid-19 pandemie maatregelen hebben we samen met de VGGM (brandweer) een manier gevonden om op een veilige wijze kamerverhuurpanden te controleren. We zijn pas gestart in het vierde kwartaal van 2021 en hebben alsnog 100 panden weten te bezoeken. De komende jaren (2022-2023) worden de resterende 350 panden op projectmatige wijze bezocht.

Overlastpanden aangepakt Dit jaar zijn in samenwerking met gemeente Arnhem, brandweer en politie vanwege Covid-19 pandemie minder dan vorig jaar controles uitgevoerd op overlast gevende panden. Desondanks zijn toch een aantal panden gecontroleerd. Samenwerken als één overheid heeft meerwaarde. We delen actief de informatie die we tijdens controles tegenkomen met andere projecten, zoals Ondermijning en Kamerverhuur.

Toelichting op de resultaten van programma toezicht en handhaving • Productie. In 2021 hebben we de begrote productie als totaal niet gerealiseerd. Het aantal vervolgcontroles blijft achter. Dit komt voornamelijk door het energietoezicht waar de termijnen vaak aansluiten bij natuurlijke investeringsmomenten en dus veel termijnen over de jaargrens heen gaan. Vanwege de Covid-19 pandemie heeft het festival­ seizoen stilgelegen en is het aantal vuurwerkevenementen fors minder. Het totaal aantal diensten is in 2021 minder geweest, met name ‘specifieke expertise inbreng’. Daarnaast is een deel van de producten en diensten ondergebracht bij het programma Complexe handhaving. Dit is niet in de begroting verwerkt. Bouwtoezicht heeft in 2021 zijn handen vol aan de uitvoering van de in 2020 verleende ‘kleinere’ vergunning. We hebben minder bouw gerelateerde klachten afgehandeld. Dat geldt ook voor de cijfers ‘bestaande bouw controles Briks’. In 2021 zijn vanwege de pandemie de eerste maanden minder medewerkers op pad geweest om panden te bezoeken. Daarom blijft de post ‘bestaande bouw-kamerverhuur’ achter. • We voeren het toezicht uit op bodemsaneringen voor de gemeenten Nijmegen en Arnhem en de provincie Gelderland.

We ervaren dat controles tijdens de uitvoering van saneringen meer tijd kosten, omdat zaken vaker niet (geheel) op orde zijn en we een deel van deze zaken ter plekke oplossen, en een deel loopt via een handhavingstraject. Ook met evaluaties van saneringen merken we steeds vaker dat we om aanvullende informatie moeten vragen of aanvragen volledig afkeuren en een geheel nieuwe

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

tov begroot

Aantal

Realisae 2021

-7%

7.885

-29%

tov 2020

Realisae 2020

72%

74% 10% -2% 11%

“

Saldo € 9.805 € 10.888

€ 1.083

Saldo - € 236 € 10.004 € 9.768

Saldo € 956 € 6.888 € 7.844

* In 2020 was de coördinae PCH toegerekend aan stelsel. In 2021 aan Toezicht & HH. Samen zijn de kosten/baten neutraal tov 2020.

evaluatie moet worden ingediend. Vanuit toezicht Bbk (Besluit bodemkwaliteit) is veel aandacht geweest voor de problematiek van immobilisaat, een bouwstof gemaakt van onder meer verbrandingsslakken. Bij onjuiste toepassing kan immobilisaat milieuproblemen (o.a. verontreinigd grondwater) veroorzaken. Een tikkende tijdbom. We houden ook toezicht op tanksaneringen en aanleggen van GBES (bodemenergie­ systemen). In katern 2 geven we de realisatie per product en dienst in relatie tot programma en taakveld weer.

WE VOEREN HET TOEZICHT

UIT OP BODEMSANERINGEN VOOR DE GEMEENTEN

NIJMEGEN EN ARNHEM EN

DE PROVINCIE GELDERLAND

• Tijdigheid. Een aantal grote bedrijven zorgt voor veel klachten. Met de klagers zijn afspraken gemaakt over tijdigheid in onze afhandeling van de klacht. Deze afspraken beïnvloeden het percentage in de klanttevredenheidscore. Hoewel het percentage laag is, is de klanttevredenheid naar wens. In 2022 wordt het proces heringericht en verwachten we dat de cijfers betrouwbaarder zullen zijn.

• Tevredenheid klachtafhandeling. Over onze dienstverlening bij klachtbehandeling is 51% van de respondenten tevreden of zeer tevreden. In het vierde kwartaal van 2021 daalde dit percentage. Respondenten zijn tevreden over de snelheid waarmee de klacht is opgepakt, dat ze het gevoel hebben serieus te worden genomen en dat de klacht is opgelost.

“

Bouwtoezicht

• Kosten en baten. De kosten en baten laten een saldo zien van ruim € 1 miljoen. Ook ten opzichte van de begroting is er een relatief grote afwijking. Dit heeft te maken met complexe handhaving. Deze zijn nu binnen dit programma opgenomen, voorheen deels onder stelseltaken. In de toerekeningmethodiek loopt dit nog niet geheel synchroon.

• Kwaliteit. We meten de kwaliteit / robuustheid van de organisatie mede door scores op de VTH-kwaliteitscriteria. Deze bevatten 27 expertise velden (versie 2.2). De velden zijn niet één op één te koppelen aan de programma-indeling van het Gelders Stelsel. Qua toezicht en handhaving is ODRA robuust. • Klant tevredenheid. 90% van de respondenten is tevreden of zeer tevreden over hoe wij controles uitvoeren. Dat is een stabiel percentage. De respondenten zijn tevreden over de professionaliteit van onze medewerkers en het prettige persoonlijke contact. Klanten (10%) scoren lager als zij verrast worden door niet-aangekondigde controles.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

D

ADVISEURS GELUID, TRILLINGEN EN EMISSIES ODRA beschikt over de expertise om partners en andere opdrachtgevers gericht en gedegen te adviseren over geluid, trillingen, licht, emissies, luchtkwaliteit, bodem, duurzaamheid en externe veiligheid.

013 Meten en advies

Toezicht met drone

Meten is weten en dat geldt zeker wanneer de kwaliteit van de leefomgeving in het geding is. Als geaccrediteerde meetdienst zijn onze experts betrokken als adviseur bij vergunningverlening, toezicht en handhaving. Zij werken voor ODRA-teams, de omgevingsdiensten in Gelderland en andere provincies. Zo zijn het afgelopen jaar metingen verricht voor de Fryske Utfieringstsjinst Miljeu en Omjouwing (FUMO), Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied en Omgevingsdienst Twente. Provincie Gelderland is onze belangrijkste opdrachtgever voor meten bij complexe inrichtingen. Onze deskundigen doen luchtkwaliteits­ metingen langs wegen, zoals de Pleyroute, Traverse Dieren, Lochem en Zutphen. Ook in 2021 zien we dat de Covid-19 pandemie maatregelen tot gevolg hebben dat de vraag naar adviezen kleiner is en dat minder controles zijn uitgevoerd. Bij asfaltcentrales en biomassa gestookte installaties zijn in opdracht van provincie en gemeenten door onze mensen metingen gedaan.

Sinds eind 2020 hebben we een drone en twee opgeleide piloten. We zijn in staat om luchtfoto’s en video’s te maken die onderdeel zijn van onderzoek en voldoen aan wettelijke eisen. We ondersteunen meerdere disciplines, zowel in milieu als bij bouw. 2021 heeft in het teken gestaan van regelen om veilig te kunnen vliegen en om binnen de gecompliceerde regelgeving te kunnen vliegen. De overgang van Nederlands naar Europees recht heeft heel wat voeten in aarde. De piloten hebben desondanks veel geoefend om goed te kunnen vliegen. De verwachting is dat voorjaar 2022 alles zover is geregeld dat we echt de lucht in kunnen om toezicht te houden bij grondverzet, in kaart brengen van groene daken, volumebepaling bij afvalverwerkers en uitvoeren van metingen aan de schoorsteen van uitstoot. Wij zijn nauw betrokken bij de landelijke ontwikkelingen op het gebied van drone-inzet.

Juridische diensten

• Productie. Onze adviesproducten zijn vraaggestuurd én in de regel maatwerk, waarbij sprake is van grote(re) aantallen met een grote spreiding in de urenbesteding. We kunnen adviesproducten om die reden moeilijk begroten. Ten opzichte van de begroting 2021 is de vraag met ruim 30% gedaald. Het werkelijke aantal uren voor geluidsanering wegverkeer en beheerskaarten milieu (zones) is aanzienlijk minder dan begroot. Het aantal uren voor omgevingsadviesrapport daarentegen zijn fors meer. In katern 2 zijn de realisaties per product en dienst in relatie tot het programma en taakveld weergegeven.

We geven leiding aan de provinciale programma’s Toezicht en hand­ having complexe provinciale bedrijven en Aandachtsbedrijven. We geven ook voor reguliere werkzaamheden van onze partners juridisch advies. De eerste stappen naar verbetering van de kwaliteit van onze juridische diensten zijn gezet door meer en betere afstemming, frequenter contact en korte communicatielijnen met onze partners. De feedback van onze partners is waardevol voor ons en leidt tot verbetering van ons werk.

We geven omgevingsadviezen en dat doen

Minder verkeerslawaai

we veelal op basis van concrete vragen

In 2021 hebben we de uitvoering voortgezet van een aantal geluidsaneringsprojecten in Arnhem, zoals de Huissensestraat, de Apel­ doornseweg en Trans. Met subsidie van Bureau Sanering Verkeers­ lawaai (BSV) wordt de geluidsoverlast van wegverkeer verminderd. Er worden geluid reducerende wegdekken en geluidwerende voor­ zieningen aan gevels aangebracht. Verder is geadviseerd bij nieuwbouwprojecten en transformaties om de geluidhinder van wegverkeer in nieuwe situaties zo veel mogelijk te voorkomen.

(vraag-gestuurd en maatwerk) van onze partners. We adviseren ook op projectbasis, zoals emissiemetingen bij bedrijven met een zware milieubelasting.

Toelichting op de resultaten van programma advies

• Kwaliteit. We hebben in 2021 voor de meetdienst de accreditatie verlengd zien worden. 100% van de medewerkers die getoetst zijn, voldoet aan de kwaliteitscriteria VTH 2.2. • Klanttevredenheid. We meten niet specifiek in kwantitatieve zin. In plaats daarvan vindt regelmatig afstemming met onze partners plaats. • Kosten en baten. De kosten zijn hoger dan begroot, de baten lager vanwege het achterblijven van vraag gestuurd werk. Het saldo is daardoor negatief. Daarnaast is er een overheveling geweest van een deel van adviestaken naar het provinciale programma Toezicht en handhaving complexe bedrijven, die niet in de begroting zijn verwerkt.

Resultaten programma advies Programma toezicht & hh

Beoogd resultaat

Produce

90% uren is geleverd

tov begroot

Aantal

Realisae 2021

10%

14.253

diensten (in uren)

4.702

Kwaliteit

Medewerkers voldoen aan kwaliteitscriteria

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

Aantal

Begroot 2021

12.968

diensten (in uren)

Realisae 2020 uren

15.813

uren PCH/PAB

100% 100% geaccrediteerd

Klan evredenheid Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening Financiële realisae

tov 2020

nvt

wordt niet gemeten -13% 3% -7%

Saldo € 1.813 € 1.599

- € 214

Saldo - € 43 € 1.765 € 1.722

Saldo € 227 € 1.228 € 1.455

Omgevingsdienst Regio Arnhem

E

FOCUS OP PROJECTEN EN INNOVATIE In maart 2020 hebben we de structuur van de werkorganisatie vernieuwd. We werken

015 Omgevingswet De invoering van de Omgevingswet, op zijn vroegst 1 januari 2023 heeft grote impact op het werk van gemeenten, provincie en omgevingsdiensten. We hebben afgelopen jaar onze partners per kwartaal op de hoogte gebracht van de voorbereidingen op de Omgevingswet. Samen voorbereiden op de Omgevingswet komt hierin nadrukkelijk naar voren. De werkgroep bruidsschat heeft de wet verkend en de werkgroep vergunningen heeft werkafspraken gemaakt. Op regionaal en ook provinciaalniveau hebben we in ketensessies en in de sessies ‘toepasbare regels’, afgestemd over de veranderingen ten opzichte van de huidige situatie. Onze medewerkers hebben in 2021 inhoudelijke trainingen gevolgd. Zowel trainingen over de Omgevingswet in het algemeen, als over specialistische kennis gericht op specifieke behoeften. Ons zaaksysteem is aangesloten op het DSO (Digitaal Stelsel Omgevings­­wet) en we kunnen adviezen via ons zaaksysteem uitzetten door middel van de functionaliteit SWF. In de werkgroep DSO hebben we met onze partners afgestemd over inregelen van de behandeldienst en de aansluitingseisen. We zijn klaar voor de invoering van de Omgevingswet. Voorbereiden op de Omgevingswet ligt op schema. 2022 zal vooral in het teken staan van oefenen met de wet en de processen.

nu met zes teams van circa 20-25 mede­

Ondermijning

werkers, een kleine staf en een bureau

Ondermijning en de dunne grens tussen onder- en bovenwereld, is voor ons en onze partners een belangrijk onderwerp. We hebben het thema ondergebracht in een project en willen daarmee bereiken dat we aan de voorkant proactief mee gaan denken over hoe we adequaat kunnen inspelen op signalen uit het veld. Dat doen we onder meer door analyses te maken, gerichte controles en intensiever samen­ werken met ketenpartners. De focus van de aanpak op ondermijnende criminaliteit heeft gelegen op bedrijventerreinen en buitengebied.

Bedrijfsvoering. Een belangrijk doel van de organisatieverandering is om meer focus en betere sturing te kunnen geven aan de projecten en programma’s binnen ODRA. Daarom is een apart, zevende, team PPI (Programma’s Projecten en Innovatie) samengesteld. Dit jaar is verder ‘gebouwd’ aan het team, parallel aan de uitvoering van de hieronder toegelichte projecten. Een belangrijk resultaat uit 2021 zijn de afspraken met de partners over de sturing (themaoverleggen met partners) en financiën.

We hebben een prominente rol in het project Theseus, dat begin 2021 is gestart op initiatief van de provincie Gelderland. Het project Theseus richt zich op de aanpak van ondermijnende criminaliteit op Gelderse bedrijventerreinen. Door middel van data-analyse en toezicht worden onder regie van gemeenten samen met ketenpartners (RIEC en Politie) bedrijventerreinen in beeld gebracht en gecontroleerd. Signalen van ondermijnende criminaliteit worden gedeeld met de betrokken partners.

Programma energie Samen met onze partners hebben we een grote bijdrage geleverd aan energiebesparing en de doelstellingen uit het Gelders Energieakkoord. In 2021 zijn er 276 bedrijven bezocht. Vanuit de energiebesparende maatregelenlijst is gekeken of deze bedrijven voldoen aan de energiewetgeving. Ook via regulier toezicht worden alle relevante bedrijven geïnformeerd over energiebesparing en de energiebesparingsplicht. Zo proberen we jaarlijks de registratie van de energiegegevens in ons zaaksysteem te verbeteren. Niet alle bedrijven hebben voldaan aan de energiebesparingsplicht. Deze ‘duikers’ komen nog steeds boven drijven. Het gerichte EMLtoezicht loont. In totaal zijn er 322 EML-(her) controles uitgevoerd. In het algemeen zien we bij ongeveer 60% van de bezochte bedrijven overtredingen in verschillende gradaties. Hier wordt, na de herstel-

termijn, een hercontrole uitgevoerd en in enkele gevallen wordt een handhavingstraject gestart. Naast de preventieve controles worden bedrijven ook bereikt en ondersteund via stimuleringstrajecten. Het voordeel van een stimuleringstraject is dat een nauwe samenwerking met een bedrijf kan leiden tot meer energiebesparing dan het wettelijk minimum. Intern is de ambitie om het programma energie zo integraal mogelijk in te vullen en verdeeld over verschillende teams. Ook met het oog op de komst van de Omgevingswet is dit wenselijk.

Circulaire economie In het afgelopen jaar hebben we deelgenomen aan verschillende projecten op het gebied van circulaire economie. Voorbeelden zijn een onderzoek in Rheden en de samenwerking met drie andere omgevingsdiensten, aan een verkenning in opdracht van het Interprovinciaal overleg (IPO). In deze verkenning is vooral gekeken naar de kansen om als omgevingsdienst een bijdrage te kunnen leveren, maar ook de belemmeringen die omgevingsdiensten in de praktijk tegenkomen zijn in beeld gebracht. De vier omgevingsdiensten komen tot min of meer dezelfde conclusie: op dit moment biedt de huidige wet- en regel­geving maar beperkt ruimte om vanuit het VTH-stelsel bij te dragen aan een meer circulaire economie. Tegelijkertijd doen zich ook kansen voor; het contact met ondernemers biedt de mogelijkheid tot signalering en advisering, delen van kennis en verbinden met relevante partijen. Over het algemeen blijkt dat meer maatwerk én kennis nodig zijn om binnen de bestaande kaders van het VTH-stelsel die rol te pakken. In het kader van de provinciale opdracht om circulaire economie (CE) bij de Gelderse OD’s meer onder de aandacht te brengen en meer inhoud te geven, is opdracht verleend voor een training- en opleidingstraject CE voor de omgevingsdiensten in Gelderland. De provincie heeft hiervoor € 10.000 per dienst beschikbaar gesteld.

Deels voor ontwikkelen van het programma deels voor deelnemen aan het trainingstraject. Omgevingsdienst Nijmegen (ODRN) is de trekker van dit traject. Er zijn twee werkgroepen samengesteld van medewerkers; werkgroep ‘Opleiding en training’ en werkgroep ‘Gemeenten’. De werkgroep ‘Opleiding en training’ heeft in 2021 een concreet trainingsprogramma van zes modules voor 2022-2023 opgesteld, met als doel om zowel bij bedrijven als bij medewerkers het onderwerp circulaire economie ‘onder de arm’ te nemen in het dagelijks werk. Om de kennis van de omgevingsdiensten op het gebied van circulaire economie verder te ontwikkelen hebben wij meegedaan aan de brainstormsessies die georganiseerd zijn door de ODNL-academie. In deze sessies is een opleidingskader opgezet en we hopen zo snel mogelijk een geschikte opleider te vinden om de opleidingen uit te kunnen voeren. Om de verschillende activiteiten op het gebied van circulaire economie te borgen bij ODRA en de kennis hierover intern te delen is er een projectgroep samengesteld met medewerkers uit verschillende teams. We verwachten voor het jaar 2022 nieuwe opdrachten die door het Interprovinciaal Overleg (IPO) en Omgevingsdienst NL worden belegd. Hier gaat ODRA mogelijk weer een rol innemen.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

016 Resultaten programma projecten en algemeen Programma toezicht & hh

Beoogd resultaat

Produce

90% van het aantal begrote producten én 90% uren is geleverd

tov begroot

Aantal

Realisae 2021

-100%

0

producten

-23%

8.534

*diensten (in uren)

12.545

PCH/PAB.

Juridische kwaliteit Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

87%

Klan‹evredenheid Klanten zijn (zeer) tevreden over de dienstverlening

wordt niet gemeten

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

-21% -32% -46%

Saldo € 2.927 € 2.425

- € 502

tov 2020

Aantal 50 11.031

Begroot 2021

Realisae 2020

producten

prod.

0

diensten (in uren)

uren

5.503

nvt Saldo € 233 € 4.273 € 4.506

Saldo - € 312 € 2.465 € 2.153

* In ‘20 was de coördinae PCH toegerekend aan stelsel. In ’21 aan Toezicht & HH. Samen zijn de kosten/baten neutraal tov ‘20.

F

017

WE WERKEN SAMEN IN GELDERLAND In Gelderland zijn sinds 2013 zeven autono-

Gezamenlijke diensten

Toelichting • Productie. Het is eigen aan projecten dat deze jaarlijks in omvang en aantal sterk kunnen verschillen. Dat is lastig voor de begroting. In 2021 zien we daardoor een afname van van het aantal gerealiseerde uren. In katern 2 geven we een toelichting op de realisatie per product en dienst. • Klant tevredenheid. In thema-overleggen overleggen we onze partners inhoudelijk en procesmatig over de verschillende projecten. De feedback wordt in de organisatie terug gelegd. • Kosten en baten. Zowel de kosten als baten zijn fors lager dan begroot. Per saldo ook negatief. Oorzaak is achterblijven van vraag-gestuurd werk, maar ook de relatief hogere personeelskosten van medewerkers op de projecten.

Katern 1 | Jaarverslag 2021

als ODRA met de zes collega omgevingsdiensten samen waar het nuttig, effectief

“

en efficiënt is. Deze afspraken gaan door het leven als ‘de stelseltaken’. Wij nemen de stelseltaak handhaving en toezicht

“

Wij voeren voor alle partners en andere omgevingsdiensten gezamenlijk een aantal diensten uit. Voorheen ‘abonnementen’, nu noemen we het gezamenlijke diensten, waaronder piketdienst, samenwerking met strafrecht, gegevens(data)beheer, ketensamenwerking en klantendesk (bouw en milieu). Deze diensten worden bekostigd door alle partners op basis van fixed price. In katern 2 geven wen een overzicht van de kosten voor deze gezamenlijke diensten.

me omgevingsdiensten actief. We werken

IN HET AFGELOPEN JAAR

HEBBEN WE DEELGENOMEN AAN VERSCHILLENDE

provinciale complexe bedrijven voor onze rekening. Daarnaast voeren we als collectieve dienst het Diepgaand administratief toezicht (DAT) en het Landelijk meldpunt afval (LMA) uit.

PROJECTEN OP HET GEBIED

VAN CIRCULAIRE ECONOMIE

Omgevingsdienst Regio Arnhem

018

BOA en BSBm door Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV, Harderwijk) • Project ‘De basis op orde’ heeft in 2021 een vervolg gekregen. Doel is dat alle diensten wat betreft de inzet van strafrecht en Bijzondere Opsporingsambtenaren (Boa) tenminste gaan voldoen aan een vergelijkbaar basisniveau. Borgen van de toepassing van de Landelijke Handhavingsstrategie is bij een aantal diensten nog een ontwikkelpunt. Daarnaast maakt de krapte op de arbeidsmarkt het lastig om voldoende, goed gekwalificeerde Boa’s aan te trekken. • De in 2020 ingezette toename van het aantal opgemaakte bestuurlijke strafbeschikkingen milieu (BSBm) is in 2021 op hetzelfde, hogere niveau gebleven. Ten behoeve van de informatieuitwisseling is in 2021 een periodiek overleg opgestart met politie en Openbaar Ministerie (OM).

Portaal, Kennis en Communicatie door Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ, Apeldoorn) • Portaal faciliteert en werkt samen waar dat logisch en nodig is. Dat doen zij op het gebied van kennisdeling en communicatie. Goede samenwerking met de ketenpartners is gebleven. Met name de samenwerking met het OM is geïntensiveerd. Er is beperkter operationeel overleg (OOOG) en tactisch overleg (TOOG). Daarnaast is rond het TOOG een ‘special’ georganiseerd over de Omgevingswet in relatie tot strafrecht. • Waar onderzoeksjournalisten in processen en projecten zijn gedoken, die niet altijd even soepel verlopen bij omgevingsdiensten, zorgde Portaal voor een passende mediastrategie. • Het onderzoek naar een mogelijke fusie tussen OVIJ en ODNV is gestart in 2021. • In 2021 zijn in totaal acht nieuwe websites gerealiseerd die in op maak en structuur veel op elkaar lijken. Ook een gezamenlijke website voor de Gelderse omgevingsdiensten is live. • We zijn gestart met een toegankelijkheidsonderzoek naar alle websites. De ODRA-website scoort met 44 punten op een totaal van 50 goed. • Met de zeven omgevingsdiensten in Gelderland is gewerkt een aan gezamenlijke arbeidsmarktcampagne. Begin 2022 wordt deze gelanceerd.

Bestuurlijk & Juridisch door Omgevingsdienst Achterhoek (ODA, Hengelo) • Er zijn belangrijke eerste stappen gezet in opstellen van samenwerkingsafspraken over de rolverdeling voor wat betreft privacywetgeving (AVG). • Daarnaast heeft de Omgevingsdienst Achterhoek zich verdiept in de wetswijzingen aangaande Wet open overheid en Wet elektronische publicaties.

AVG en Kwaliteit 2021 door Omgevingsdienst de Vallei (ODdV, Ede) • Werkgroep AVG is gestart en werkt samen met anderen relevante expertgroepen. • Beschikbaarheid externe expert voor AVG-vraagstukken.

Katern 1 | Jaarverslag 2021

• De Functionaris Gegevensbescherming is in functie. • We werken mee aan de borging van de robuustheid van het Gelders Stelsel in lijn met de ‘visie stelseltaak kwaliteit’. • Met de Vereniging Nederlandse Gemeenten is samengewerkt om aansluiting te vinden en kennis te over kwaliteitscriteria.

HRM 2021 door Omgevingsdienst Achterhoek (ODA, Hengelo) • Samen met de OR-voorzitters is een convenant opgesteld hoe centrale medezeggenschap vorm te geven. Voornaamste reden is het arbeidsvoorwaardenreglement van de Gelderse omgevingsdiensten en streven om gelijke arbeidsvoorwaarden te hanteren voor een sterkere gezamenlijke positie op de arbeidsmarkt. • De samenwerking leidt tot ruimte voor een lokale gesprekkencyclus door aanpassing van het arbeidsvoorwaardenreglement, met betrokkenheid van de medezeggenschap. • We delen kennis over uiteenlopende Human resources (HR) gerelateerde onderwerpen. De impact van corona op de werkvloer is veel besproken. Daarnaast is in het najaar van 2021 de nieuwe cao Samenwerkende Gemeentelijke organisaties (SGO, werkgevers) 2021-2023 uit onderhandeld.

Ketentoezicht door Omgevingsdienst Rivierenland (ODR, Tiel) • Ontwikkeling handelingskader met politie en omgevingsdiensten bij het aantreffen van een drugslab of drugsafval; • Meewerken aan het landelijk Dreigingsbeeld Milieucriminaliteit 2021. • De ODR trekt het ketentoezicht voor Gelderland, maar we hebben als ODRA op aantal fronten ook aan ketentoezicht gewerkt. Zo is er ism RWS een project gaande bij een afvalverwerker. Daarbij zijn onze mensen van bodemtoezicht en onze informatiespecialist nauw betrokken. In ’21 is ook een onderzoek gedaan naar een andere afvalverwerker naar de herkomst en de bestemming van stromen. Hier hebben wij vanuit bodemtoezicht de projectleider geleverd. Ook in dit project wordt samengewerkt met politie en toezichthouders van RWS en de IL&T. Eveneens loopt er een onderzoek naar een voormalige stort. Alle genoemde projecten lopen door in 2022.

I-GO door Omgevingsdienst de Vallei (ODdV, Ede) • In 2021 heeft I-GO (databeheer) een doorgestart gemaakt in een nieuwe vorm, met de focus op functionaliteit om de kwaliteit van data te controleren en te verbeteren. • De intentie is uitgesproken om te komen tot een nieuw programma ‘transitie naar data-gedreven werken’ voor omgevingsdiensten onder de naam ‘Gelders Datalab’. Dit programma is tot stand gekomen met hulp van Royal HaskoningDHV en heeft nog niet tot besluitvorming geleid.

Complexe vergunningverlening door Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN, Nijmegen) • In Nijmegen is gewerkt aan verbetering van de werkprocessen vergunningverlening voor complexe bedrijven, met als doel meer uniformiteit. • De landelijke samenwerking van de zes landelijke BRZO-diensten en BRZO-teams is geprofessionaliseerd.

• Voor 17 bedrijven waar ODRA toezicht houdt en verantwoordelijk is voor handhaving zijn nieuwe vergunningen opgesteld en verleend.

Complexe handhaving door Omgevingsdienst Regio Arnhem (ODRA, Arnhem) Per 2020 voert ODRA het programma ‘Complexe handhaving’ uit. Wij zijn verantwoordelijk voor toezicht en handhaving bij alle complexe bedrijven in Gelderland waar de provincie Gelderland bevoegd gezag is. Op programmaniveau is afgelopen jaar de stap naar ‘jongvolwassen’ gemaakt. Vooral op het gebied van kwaliteitsverbetering en programma beheersing (feiten en cijfers) zijn stappen gezet. We hebben aan de hand van concrete casussen aandacht besteed aan toepassen van de Landelijke handhaving strategie (LHS) en de onderbouwing van de keuze voor bepaalde classificering. We hebben een eindspurt gemaakt met de brancheplannen om vanaf 2022 te kunnen werken volgens de speerpunten in toezicht. Ook is hard gewerkt aan de kwaliteit en volledigheid van de cijfers in een dashboard. Het dashboard geeft niet alleen de provincie een beter inzicht in de stand van zaken. Het levert ook de mogelijkheid om ‘real time’ bij te sturen binnen het programma.

“

bedrijven. Het programma kent een eigen dynamiek met onder meer media-aandacht op cases, pittige ontwikkelingen op dossiers en langdurige uitval in bemensing. Net als bij het programma ‘Complexe handhaving’ is door teamwork gelukt de dossiers op orde te houden. In september is samen met de opdrachtgevers een eerste evaluatie van het programma uitgevoerd. De verbeterpunten zijn benoemd en concentreren zich op drie domeinen: processen, informatievoorziening en rolverdeling. Dat heeft geresulteerd in een aantal quick wins, die gelijk zijn opgepakt. Voorbeelden zijn nieuwe formats voor project­plannen en bestuurlijke notities, periodieke voortgang- en urenrapportage, een uniform dossierarchief en de introductie van ‘Bedrijf in Beeld’. Dit is een traject om vroegtijdig potentiële aandachtsbedrijven te bezien en indien nodig door intensivering van toezicht en handhaving te voor­ kómen dat het aandachtsbedrijven worden.

“

EEN TERUGBLIK

019

2021 STOND IN HET TEKEN VAN DE STARTUP

VAN HET PROGRAMMA

‘AANDACHTSBEDRIJVEN’

Aandachtsbedrijven 2021 stond in het teken van de startup van het programma ‘Aandachtsbedrijven’. Bedrijven die gezien hun complexiteit in vergunningver­ lening, toezicht en handhaving (VTH) extra aandacht nodig hebben. We werken met een pool van vijf projectleiders aan zeventien aandachts-

Het resultaat van regie op aandachtsbedrijven is dat drie bedrijven in 2021 zijn afgeschaald naar regulier. Op basis van uitgevoerde omgevingsscans zijn ook drie bedrijven toegevoegd aan het programma.

Samenwerking in ‘Samen sterk’

Onder de vlag ‘Samen sterk’ werken ODRA, ODRN (Nijmegen) en de provinciale afdeling VVHH in opdracht van de gedeputeerde samen aan de uitvoering van de VTH-taken voor provinciale bedrijven `als waren zij samen 1 uit­ voeringsorganisatie’. Dat betekent extra onderlinge afstemming van de werkzaamheden en samen optrekken. In dat kader hebben ODRN en ODRA samen een dasboard ontwikkeld om de voortgang van VTHwerkzaamheden te monitoren.

Resultaten en kosten van de Stelseltaken Programma stelsel - PCH

Beoogd resultaat

Produce

90% van het aantal begrote producten én 90% uren is geleverd

nvt*

Diensten PAB

Idem

nvt*

Overige stelseltaken

Idem

Kwaliteit en tevredenheid

Afgesproken in projectplan met provincie

Financiële realisae

• kosten (x €1.000) • baten (x €1.000)

tov begroot

Aantal

tov 2020

Aantal

Begroot 2021

363

Saldo € 479 € 33

- € 445

Realisae 2020 prod.

2.833

uren

32.995

202

uren

61

Saldo - € 31 € 390 € 359

Saldo - € 1.001 € 4.133 € 3.132

4.702 diensten in uren

> 100%

23% -91%

Realisae 2021

* In ‘20 was de coördinae PCH toegerekend aan stelsel. In ’21 aan Toezicht & HH. Samen zijn de kosten/baten neutraal tov ‘20.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

G

020 Stelseltaken x € 1.000

Realisae 2021 kosten baten

Begroot 2021

2020 real. 2020

84,0 104,0 106,0 37,0 23,0 14,0

63,1 111,5 101,4

I-Go Kennis en portaal Ketenhandhaving Kwaliteit en coördina e Personeel en organisa e BSBm Complexe vergunningen Contribu e OD-NL Overig • Prov. Meldpunt milieu • Inspec e leefomgeving

49,9 83,9 104,1 17,0 19,4 13,2 39,7 30,7 7,6 12,5 10,0

Totaal (kosten OD’s)

387,9

-39,7

398,7

355,2

2.168,0 802,7

3.031,0 853,0

Begroot ‘21 3.396,8 1.020.,5

Baten ‘20 3.141,9 61,8

Stelseltaken ODRA • Complexe handhaving • Aandachtsbedrijven

-39,7

30,0 0,7

17,0 19,9 13,2 15,4

021

WERKEN AAN DOELMATIGE BEDRIJFSVOERING

13,7

Complexe vergunningen

In 2021 is een analyse gemaakt van de

ODRN heeft als taak de vergunningen voor de complexe bedrijven in Gelderland te verzorgen. Nijmegen doet dat ook voor onze gemeentelijke complexe bedrijven. In 2021 zijn meer vergunningen afgegeven dan in 2020. De kosten en aantallen vergunningen voor de partners zijn hieronder weergeven.

toekomstbestendigheid en doelmatigheid van onze bedrijfsvoering. Die analyse heeft aan het licht gebracht dat de bedrijfs­voering verder verbeterd kan worden, met als doel

Milieuvergunningen ODRN x € 1.000

real. ‘21

aantal ‘21

Arnhem Duiven Lingewaard Overbetuwe Renkum Rheden Zevenaar

7,5 0,8 0,0 2,1 0,0 0,0 29,3

3 2

Totaal x € 1.000

39,7

Katern 1 | Jaarverslag 2020

begroot ’21

aantal ‘20

real ’20

1

3,9

1 1

2,9 7,3 0,0

10

4,5 0,0 20,7 13,8 0,0 6,9 13,8

1

1,2

17

59,7

4

15,3

2

dat het primaire VTH-proces optimaal ondersteund wordt.

Omgevingsdienst Regio Arnhem

022

023

Maandelijks rapporteren Met onze partners hebben we afgesproken dat we maandelijks inzicht geven in de voortgang van het werkpakket. Door de overgang naar OpenWave zijn de maandrapportages aangepast, een nieuw format en nieuwe structuur. We hebben de eerste drie maandcycli daarom overgeslagen. Vervolgens hebben we te kampen gehad met inhoudelijke tegenslagen qua data uit OpenWave. De gegevens in OpenWave worden ‘zaakgericht’ opgebouwd, terwijl onze managementinformatie ‘productgericht’ is. Het goed koppelen heeft tot diep in het najaar 2021 geduurd, met als gevolg dat wij en onze partners hebben moeten sturen met incomplete informatie.

Katern 1 | Jaarverslag 2021

Huisvesng Gehuurde ruimte in m2 • aantal werkplekken Kosten huur kantoor (€) Kosten huur (all-in) per m2 (€)

Ulmo 2021 2.002 102 € 421.780 € 211

Aantal e’s (intern & extern, excl. pool) • gemid. aantal mdw (intern/extern/stage) Beschikbare ruimte (m2) per e Kosten per e

2020

- samen, verantwoordelijk, vertrouwen en vakmanschap- aan de orde geweest en is gewerkt aan een nieuwe cultuur en aandacht voor medewerkers. Binnen bedrijfsvoering hebben we met hulp van een extern bureau een verbeterplan in gang gezet. We willen de processen binnen bedrijfsvoering stroomlijnen en optimaliseren. Verschil

1.992 102 € 387.600 € 195

175 230 11,4

175 204 11,4

€ 2.407

€ 2.217

De facilitaire dienstverlening is in 2021 opnieuw totaal anders verlopen dan gepland. Werkruimtes zijn door De Connectie vanaf maart covid-proof gemaakt en thuiswerken is zo goed mogelijk gefaciliteerd. Vanwege deze maatregelen, met een korte opleving in de zomer, hebben gemiddeld circa 20 van onze medewerkers op kantoor gewerkt. Een maatstaf voor de effectiviteit van de huisvesting is de verhouding tussen het aantal medewerkers en het aantal werkplekken (rijksnorm 0,7). De totale bezetting is (intern en alle vormen van inhuur) in 2021 is 185 fte. Een stijging van 11% (167 fte) ten opzichte van 2020. De maatstaf is rekenkundig te bepalen ( %), maar geeft als gevolg van thuis werken geen enkele inhoudelijke waarde.

Organisatieontwikkeling We hebben de organisatieontwikkeling voortvarend doorgezet. Veel van de voorgenomen veranderingen zijn in 2021 ingevoerd: zijn zes teams voor het primaire proces (VTH), een team Programma’s projecten en innovatie (PPI), een kleine staf en een bureau bedrijfsvoering. In 2021 is veel aandacht geweest voor de ‘zachte kanten’ van onze organisatie. In verschillende (online) bijeenkomsten zijn de vier kernwaarden

10 8%

Per team is een begin gemaakt met strategische personeelsplanning. Veelal is online gesproken met elkaar. Naast de beperkingen als gevolg van de corona-maatregelen heeft deze periode ons ook veel gebracht. We hebben andere vormen van effectief samenwerken ontdekt en ervaring mee opgedaan.

Governance 9%

In onze Gemeenschappelijke Regeling (GR) is de bestuurlijke structuur beschreven en geborgd. In 2021 is gewerkt aan een wijziging van de GR. Aanleiding is de Omgevingswet (Ow) en de Wet normalisering rechtspositie (Wrna) ambtenaren. Daarnaast is van de gelegenheid gebruik gemaakt om aanpassingen door te voeren om de GR van ODRA meer in lijn te brengen met vigerende wet- en regelgeving. Tot slot is in het bestuur het voorstel voor nieuwe stemverhouding besproken. De nieuwe stemverhouding gaat in zodra de wijzigingen in de GR zijn vastgesteld door de deelnemers. Naar verwachting wordt de GR gewijzigd per 1 juli 2022.

Bestuur Ons Algemeen Bestuur (AB) neemt besluiten op basis van de stemverhouding die is vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling. De belangrijkste bevoegdheden zijn vaststellen van begroting en jaarrekening. Het AB is onze opdrachtgever. Elke partner beslist zelf over het mandaat dat zij verleent aan ODRA. Het AB geeft gevraagd en ongevraagd alle informatie aan de gemeenteraden en Provinciale Staten die nodig is voor een juiste beoordeling van het door het bestuur te voeren en gevoerde beleid. Wij hebben geen audit comité. De toezichtrol ligt bij het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Teamleider

Teamleider

Teamleider

Bureau Bedrijfsvoering

Teamleider

Juridische handhaving en advisering

We huren kantoorruimte van de gemeente Arnhem, de facilitaire dienstverlening voor kantoor en ICT wordt geleverd door De Connectie. Met de Covid-19 pandemie is duidelijk geworden dat veel meer medewerkers blijvend een deel van de week thuis willen werken. Daarom hebben we besloten om per 1 november 2020 een deel van het gehuurde kantoorruimte op te zeggen. We beschikken nu nog over 102 werkplekken. De kosten in 2021 zijn tov 2020 hoger; toen zat er een eenmalige bate uit voorgaand jaar in verdisconteerd.

Teamleider

Toezicht Bouw en Leefomgeving

Facilitaire diensten

Teamleider

Manager Bedrijfsvoering

Toezicht Bodem emissie en afval

Kwarermaker

Manager Uitvoering

Toezicht Bedrijven en Leefomgeving

Sturing van de organisatie vindt onder meer plaats aan de hand van een maandelijks dashboard. Het MT-dashboard is gebaseerd op de balanced score card en wordt eveneens gebruikt voor periodieke rapportages aan het Dagelijks bestuur en Algemeen bestuur. Met het dashboard geven wij inzicht in de risico’s waarmee ook gestuurd kan worden op langere termijn. Daarnaast bevat het dashboard inzicht in de productie en urenbestedingen, voortgang op de werkprogramma’s, financiën, bezetting, KPI’s, verzuim en speerpunten. Voor de team- en projectleiding zijn met ons bedrijfsinformatiesysteem (SAC) specifieke dashboards beschikbaar gekomen. Dit is een on-going proces, ook voor 2022 staan nog tal van verbeteringen in de planning.

Advies en toetsing Milieu en Leefomgeving

• Met OpenWave, ons nieuw zaaksysteem, zijn we op 6 januari 2021 live gegaan. Het is een applicatie waarin de registratie van vergunningen, toezicht en handhaving worden vastlegt. We werken daarin samen met meerdere omgevingsdiensten. • Na een onderzoek op onze archieffunctie, is afgesproken dat wij voor onze partners DIV-taken (beheer van documenten) gaan uitvoeren. In 2021 is gewerkt aan een document ‘Structuurplan en business case’. In 2022 zetten we in op het verkrijgen van formeel mandaat en de uitrol van een solide en kwalitatieve dienstverlening richting onze partners. • Al in 2020 hebben we een eigen ERP-systeem ingevoerd (SAP by design voor financiën, tijdschrijven, HRM, salarissen, inkoop). In 2021 hebben we SAP analytics Cloud (SAC) (BI-business intelligence-tool) verbeterd, onder meer door aan te sluiten op het nieuwe zaaksysteem. Dit proces heeft meer tijd gekost, maar de verbeterde sturings- en verantwoordingsrapportages zijn in 2021 opgeleverd. • Waar we diensten afnemen van De Connectie (servicebureau gemeente Arnhem, Rheden en Renkum), hebben we deze tegen het licht gehouden en hebben we de dienstverlening beter gestroomlijnd. Sinds begin 2021 ondersteunen we ook zelf ons zaaksysteem dat tot op dat moment bij De Connectie is ondergebracht. Per saldo verwachten we dat de kosten van huisvesting en (facilitaire) en ICT-ondersteuning kunnen worden verlaagd.

• We hebben eind 2021 negen eigen bedrijfsauto’s - vier personenauto’s en vijf speciaal ingerichte bussen (meten en advies, piket) in gebruik. Bij vervangingsvragen hanteren we duurzaamheid als belangrijk criterium. Zo is een specifieke bus voor meten en advies in april 2021 vervangen door een volledige elektrische e-variant. • Met zeven omgevingsdiensten werken we samen aan arbeidsmarktcommunicatie. Ook onze website is in 2021 vernieuwd, gebaseerd op een uniform format met de samenwerkende omgevingsdiensten in Gelderland. • De laatste hier te noemen grote verandering is de outputfinanciering in 2020. Als gevolg van de twee provinciale programma’s, die niet via het systeem van outputfinanciering werken, is intern een hybride systeem ontstaan en dat heeft veel impact gehad op de administratieve inrichting en rapportage structuur. We evalueren dit in de eerste helft van 2022. • Outputfinanciering en outputsturing horen bij elkaar, vinden wij. In 2021 zijn we daarom gestart met de pilot ‘Rijker verantwoorden’. Een traject om van ‘output’ naar ‘outcome’ te gaan. In 2022 wordt hier vanuit ons innovatiefonds meer verder gegaan.