Brief inzake WMO-tarieven en samenwerking

aan gemeenteraden inkoop MGR Sociaal Domein Midden Gelderland

Arnhem, 6 september 2024 Betreft: WMO tarieven 2024 en samenwerking

Geachte raadsleden, In september 2023 heeft uw inkooporganisatie MGR Sociaal Domein Centraal Gelderland marktconsultaties gehouden om te komen tot een reëel tarief voor de WMO. Gemeenten wilden alle ontwikkelingen meenemen in het vaststellen van de definitieve tarieven 2024 en daarom vond er vóór 1 januari 2024 een tarief onderzoek plaats. Er werd aangegeven dat aanbieders, op basis van dit tarief onderzoek, eind 2023 nadere informatie rond de definitieve tarieven per 1 januari 2024 zouden ontvangen. De uitkomsten van de marktconsultaties en het tarief onderzoek zijn gebruikt om een reëel tarief vast te stellen voor de uitvoering van wettelijke WMO taken door uitvoeringspartners als DrieGasthuizenGroep, STMG en vele anderen. De zorgvuldigheid over de wijze hoe dit onderzoek is uitgevoerd kunnen wij waarderen. Het destijds gepresenteerde tarief was voor ons reëel en kostendekkend. Voor ons gaf dit voldoende vertrouwen dat de leveranciersrelatie plaats maakte voor strategische samenwerking en partnership. Dit is ook echt nodig daar we samen voor een grote maatschappelijke opgave staan. Het vraagt om nog meer verbinding in de wijk tussen het sociaal domein en de (welzijns)zorg. Wij werken met en rondom inwoners en zijn gericht op gezondheid en preventie. Daarnaast dragen wij eraan bij dat de, met name oudere en kwetsbare inwoner, verantwoord thuis kan blijven wonen.

Verder stemmen we ook af met de partners in de wijk hoe we de zorg en ondersteuning toegankelijk, betaalbaar en op niveau kunnen houden. Sinds eind vorig jaar zijn wij in gesprek over de ingangsdatum van het reële tarief zoals in oktober 2023 aan ons is gepresenteerd. Vrijdag 30 augustus jl. hebben wij van de (inhoudelijke) portefeuillehouders de mededeling ontvangen dat de ingangsdatum definitief blijft staan op 1 april 2024. Dit is op 10 september jl. schriftelijk aan ons bevestigd. Wij hebben meerdere malen het verzoek gedaan om 1 januari 2024 als ingangsdatum te hanteren. Dit omdat wij, als uw uitvoeringspartners, al vanaf oktober 2023 zijn geconfronteerd met een enorme kostenstijging (1518%) als gevolg van CAO aanpassingen. Deze stijging hebben wij als sector doorgevoerd daar de loonkloof met de andere sectoren te groot was (en nog is). Behouden van medewerkers is een van de grootste uitdagingen, daarnaast gaan wij ook voor goed werkgeverschap. Juridische toetsing heeft bevestigd dat de jurisprudentie inzake de AMvB reële prijs Wmo onverminderd geldig is. Deze jurisprudentie betreft het feit dat voor de indexatie van het loongevoelige deel van de de Wmo tarieven de CAO VVT als norm geldt. Ondanks de wettelijke verplichting is besloten door de portefeuillehouders om over de periode oktober 2023 tot april 2024 het reële tarief niet toe te passen.

De legitimatie voor dit besluit is gevonden in het inkoopcontract én vanwege de financiële situatie bij gemeenten. Naar ons idee wordt er geen rekening gehouden met de toekomstbestendigheid van dit besluit. Daarnaast komt zo de continuïteit van zorg en ondersteuning onder druk. Dit is richting de toekomst voor ons als aanbieders niet houdbaar gezien de huidige personeelskosten. De loonkosten maken substantieel onderdeel uit van de kostprijs en daarmee ook van de totstandkoming van een reëel tarief. Het compenseren van CAO stijgingen voor slechts een deel van het jaar past niet bij de uitgangspunten van de AMvB en de bedoeling daarvan.

Met de maatschappelijke rendementen die zorgaanbieders maken betreffende de WMO kunnen dergelijke kostenstijgingen niet blijvend worden opgevangen. Dit terwijl het aantal inwoners dat de komende jaren ondersteuning nodig heeft alleen maar zal toenemen. Door een sterkere verbinding tussen beleid en uitvoering kunnen wij met de huidige zorgcapaciteit uw inwoners blijven ondersteunen . De zorgcapaciteit (beschikbare medewerkers) gaat de komende jaren door uitstroom, i.v.m. het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd ook nog eens verminderen. U als raad, als hoogste orgaan stelt zelf de kaders. Of een inwoner aanspraak kan maken op ondersteuning (voorziening) en hoeveel, bepalen gemeenten zelf in hun beleidsregels. Zo is in de gemeente Arnhem besloten de algemene voorziening te vervangen door een maatwerkvoorziening. Wij ondersteunen dit besluit van harte, zo worden die inwoners ondersteund die het echt nodig hebben. Gemeenten hebben zorgplicht en indien er sprake is van een beschikking dan geven wij daar uitvoering aan. Een beschikking toekennen is geen keuze van de inwoner of zorgverlener. Omdat wij de ¨zorgplicht¨ hebben overgenomen en uitvoeren voor de gemeenten zijn wij verplicht de huishoudelijke ondersteuning te bieden voor de duur van het contract.

De WMO is een open eind regeling en we realiseren ons dat het opgenomen bedrag in de gemeentebegroting regelmatig moeten worden bijgesteld. Als zorgaanbieders staan we voor een dilemma. Enerzijds willen we als uitvoeringspartner graag betrokken blijven en uitvoering en beleid nauw met elkaar verbinden zodat alleen die ondersteuning wordt geboden aan inwoners die dat ook echt nodig hebben. Anderzijds zien wij dat de toekomstbestendigheid van de samenwerking onder druk komt te staan. Dit door de wijze waarop omgegaan wordt met de tariefaanpassingen. Wij realiseren ons dat het radicaal anders organiseren nodig is om aan de toenemende vraag van inwoners met een ondersteuningsvraag te kunnen blijven voldoen. Wij zijn hier al volop mee bezig. De betaalbaarheid en toekomstbestendigheid van deze vorm van ondersteuning staat onder enorme druk. Wij willen u verzoeken het besluit over de ingangsdatum van het reële tarief te heroverwegen. Daarnaast willen we graag betrokken blijven bij het inhoudelijke gesprek over de uitvoering in relatie tot het gevoerde beleid. Hierover gaan wij graag met de woordvoerders in gesprek, zoals we in het verleden met enige regelmaat hebben gedaan. Tenslotte staan we samen voor een enorme maatschappelijke uitdaging!

In afwachting van uw reactie verblijven wij,

Drie Gasthuizengroep Karin Reesing Som Voorzitter raad van bestuur

STMG Nadja Renkema Holstein Directeur bestuurder