Document · PDF

Bijlage 8d Programmabegroting 2026-2029 Zevenaar

Gemeenteraad 2 juli 2026, gemeente DoesburgBij agendapunt: Initiatiefvoorstel Stadspartij Doesburg: De Liemers-Coalitie35.584 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

1 alinea's met “breed”: 2644

3.3.4 Wij voeren de Economische Agenda Zevenaar uit

2022-2026

We blijven werken aan de uitvoering van de Economische Agenda Zevenaar. We zetten in op meer werkgelegenheid, meer ruimte voor ondernemerschap en meer samenwerken als partners in business. Vermindering van regeldruk en verbetering van de dienstverlening aan ondernemers door de gemeentelijke organisatie zijn hiervoor belangrijke resultaten. We verbeteren onze dienstverlening onder meer door het inrichten van een speciaal ondernemersloket. Door uitvoering van een tweejaarlijkse ondernemerspeiling meten we het effect van de verbetering. In het kader van ruimte voor ondernemerschap gaan we aan de slag met het toekomstbestendig maken van bedrijventerrein in Lobith en/of Giesbeek, afhankelijk van de organisatiegraad op het terrein. Om de uitvoering van de Economische Agenda te bewaken, stellen we een Economische Monitor op. 3.3.5 Wij voeren de Liemers Economische Visie uit

2023-2026

In 2020 zijn we gestart met de uitvoering van de Liemers Economische Visie (LEV), samen met de gemeenten Doesburg, Duiven, Montferland en Westervoort. Speerpunten zijn maakindustrie, logistiek, vrijetijdseconomie en detailhandel. In 2022 ronden we de eerste fase af en stellen we een nieuw uitvoeringsprogramma 2023-2026 op. Deze voeren we samen met de Liemerse gemeenten, ondernemers en onderwijsinstellingen binnen de Liemerse Ambassade uit.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten Primitieve begroting 2025-2028

23.773

485

9.261

10.000

485

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

9.469

1.923

1.291

14.553

33.273

485

11.185

11.292

15.038

6. Financieel gezonde toekomst

106

150

194

IV05 Toeristenbelasting

106

150

194

Totaal gemuteerde baten

106

150

194

33.273

547

11.291

11.442

15.232

24.329 123 0 9.452 0

1.081 85 -1 0 56

9.858 68 -1 1.923 57

10.553 85 -1 1.291 58

1.035 71 -1 14.553 55

33.904

1.221

11.906

11.986

15.715

2e voortgangsrapportage 2025 Wijziging tot de begroting 2026-2029 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2025-2028 1e voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Wijzigingen tot de begroting 20262029 Totale lasten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (lasten) 1. Autonome ontwikkelingen

-5

Actualisatie budget rentelasten

Actualisatie budget salarissen en overhead grondexploitaties 2. Actualisatie bestaand beleid

-5

Actualisatie budgetten afval (RDL) en mutatie afvalstoffenheffing 2026 5. Mutaties < € 100.000

Actualisatie budget opstellen omgevingsprogramma economie 6. Financieel gezonde toekomst

FT12 Invoeren projectfinanciering

IV05 Toeristenbelasting

Totaal gemuteerde lasten

-2

33.904

1.244

11.929

11.984

15.713

Resultaat voor bestemming

-632

-697

-638

-542

-481

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

Totaal onttrekkingen reserves

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

Saldo reserve mutaties

Resultaat na bestemming

-632

-682

-622

-526

-464

Totale lasten in deze begroting

Totaal toevoegingen reserves

Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentelasten

Jaarlijks actualiseren wij de rentelasten. De volgende zaken hebben invloed op de hoogte van de rentelast: 1. Het faseren van investeringen; 2. De hoogte van de boekwaarden van de grondexploitaties; 3. Het toepassen van projectrente voor grondexploitatie vanaf 2026; 4. Aflopen van huidige langlopende leningen met lage rentes. 1. Doordat investeringen worden verschoven, verschuift ook de bijbehorende rentelast. 2. De boekwaarden van de grondexploitaties Zevenaar-Oost bedrijven, Mercurion en Businesspark 7Poort II zijn in 2025 weer aangepast op basis van de herziene grondexploitaties per 1 januari 2025 zoals vastgesteld in de raadsvergadering van 25 juni 2025. De boekwaarden van de grondexploitaties in de komende jaren zijn lager dan eerder geraamd. Dit veroorzaakt een lagere financieringsbehoefte en dus een lagere rentelast. Dienstjaar 2027 is een uitzondering. Bij de begroting 2025-2028 werd een lagere boekwaarde verwacht. Door de herziening is de boekwaarde flink gestegen. Hierdoor ontstaat in 2027 een hogere financieringsbehoefte dan eerder geraamd en dus ook een hogere rentelast. 3. Vanaf 2026 passen we projectfinanciering toe voor GREX Businesspark 7Poort II. Dit zorgt voor een hogere doorbelasting naar deze grondexploitatie en dus een lagere rente in de algemene dienst. Dit effect is zichtbaar in het journaal 'FT12 Invoeren projectfinanciering'. 4.

In de komende jaren lossen we ca. 25 miljoen af op huidige langlopende leningen. Het rentepercentage van deze leningen is gemiddeld een stuk lager dan de huidige rente waartegen we nieuwe leningen aan moeten trekken om aan onze financieringsbehoefte te voldoen.

Actualisatie budget salarissen en overhead grondexploitaties

In 2025 is grondexploitatie Vestersbos geopend. Dit zorgt ervoor dat aan deze grondexploitatie salaris- en overheadkosten kunnen worden toegerekend. Dit heeft een positief effect op de meerjarenbegroting. Daarnaast is voor diverse grondexploitaties langer inzet nodig dan in de begroting 2025-2028 verwacht. Per saldo een voordeel in 2026 tot en met 2028 aflopend van € 168.000 naar € 57.000. Per saldo een nadeel vanaf 2029 oplopend naar structureel € 63.000. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budgetten afval (RDL) en mutatie afvalstoffenheffing 2026

-3

In 2026 hebben we te maken met diverse kostenstijgingen en -dalingen binnen de gemeente en de RDL. Binnen de gemeente zijn met name de loonkosten gestegen die voor een deel worden doorbelast aan de RDL. Binnen de RDL zijn per saldo de kosten voor afvalinzameling hoger en hiermee ook onze bijdrage aan de RDL. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een stijging van personele kosten en hogere verwerkingskosten van het afval op de aanbiedstations. Anderzijds is er een daling van de materiële kosten als gevolg van bijvoorbeeld lagere brandstofkosten. Per saldo stijgen de kosten voor de gemeente Zevenaar als gevolg van de hierboven genoemde wijzigingen structureel vanaf 2026 met € 48.000 ten opzichte van 2025. Dit verrekenen wij binnen de afvalstoffenheffing en is daarmee budgettair neutraal. Door bovengenoemde kostenstijging stijgt het tarief van de afvalstoffenheffing.

6. Financieel gezonde toekomst FT12 Invoeren projectfinanciering

Voor nieuw vast te stellen grexen/voorbereidings- of grondaankoopbudgetten wegen wij per keer af of er projectfinanciering toegepast wordt. In deze begroting kunnen we alleen projectfinanciering toepassen bij grondexploitatie Businesspark 7PoortII. IV05 Toeristenbelasting

106

150

194

In de besluitvorming van de Financieel Gezonde toekomst is besloten de toeristenbelasting te verhogen. Dit betreft een geleidelijke tariefsverhoging en het invoeren van een tariefdifferentiatie waarbij in 2029 het tarief voor een overnachting in een luxe accommodatie € 2,50 is en voor een overnachting in overige accommodaties € 1,50.

Totaal mutaties

108

152

196

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026

Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029

Baten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Baten

3 167 32

30 32.757 45

0 0 45

0 10.700 45

0 10.807 45

0 14.553 45

450 653

440 33.273

502 547

546 11.291

590 11.442

634 15.232

596 2.244 168

708 32.757 173

751 0 189

737 10.700 188

685 10.807 188

667 14.553 188

321 3.329

265 33.904

305 1.244

304 11.929

304 11.984

304 15.713

-593 -2.077 -136

-678 0 -128

-751 0 -144

-737 0 -143

-685 0 -143

-667 0 -143

129 -2.677

175 -632

197 -697

242 -638

286 -542

330 -481

Lasten 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Totaal Lasten Saldo 3.1 3.2 3.3

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen 3.4 Economische promotie Begrotingsresultaat voor bestemming

0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

34 0 34

0 0 0

15 0 15

17 0 17

-2.642

-632

-682

-622

-526

-464

Overzicht van Incidentele baten en lasten

Bedragen x € 1.000 Onderwerp Programma 3. Economie Baten Lasten Opstellen lokale ontwikkelstrategie.

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

-69

Voor versterking van het landelijk gebied is projectsubsidie aangevraagd. Doel is om te komen tot een lokale ontwikkelstrategie voor de vijf gemeenten in de Liemers. In totaliteit is vanuit Zevenaar een bedrag van € 274.500 beschikbaar gesteld.

Totaal programma 3

In het hoofdstuk 'Financiën' wordt in het 'overzicht incidentele baten en lasten' een nadere toelichting gegeven met betrekking tot de incidentele lasten.

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam

(Bedragen x € 1.000) 2025

2026

2027

2028

2029

9006

Revitalisering Tatelaar fase 2

500

483

467

9051

Herinrichting Muldershof

565

551

537

523

9052

Herinrichting Markt Zevenaar

375

363

351

339

Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

1.440

1.414

1.371

1.328

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving

Separaat voorstel

Herinrichten Edisonstraat/Doesburgseweg Raadhuisplein - herinrichten Toekomstbest. bedrijventerrein Hengelder&Tatelaar Toekomstbestendig bedr.terrein Lobith-Halve Maan Zevenaar - bruisend maken centrum Totaal programma 3.

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2025 2026 2027 2028

0 5 223 0 43 271

0 0 210 250 0 460

400 0 0 250 0 650

350 0 0 0 0 350

2029

0 0 0 0 0 0

4. ONDERWIJS ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over alle onderwijszaken, zoals het openbaar onderwijs, huisvesting van scholen en leerlingzaken (leerlingenvervoer, kinderopvang, volwasseneneducatie, onderwijskansenbeleid). Wat willen we? We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen.

Ontwikkelingen Onderwijs algemeen We vinden het belangrijk dat alle kinderen in onze gemeente kwalitatief goed en passend onderwijs krijgen, bij voorkeur zo dicht mogelijk bij huis. En daarbij blijven we investeren in de goede samenwerking met kinderopvang en onderwijs. Hierbij noemen we met name de voorschoolse educatie, hulp bij taal en lezen om kansen voor alle kinderen te vergroten. De scholen hebben de taak passend onderwijs te bieden voor elke leerling. Soms is het nodig dat er extra gemeentelijke hulp geboden wordt naast de ondersteuning vanuit passend onderwijs. Daarvoor is binnen de gemeente Zevenaar aandacht. Onderwijskansenbeleid In 2026 werken we samen met betrokken organisaties aan de uitvoering van het geactualiseerde onderwijskansenbeleid 2024-2027. Leidraad hiervoor is de uitvoeringsagenda die we hebben opgesteld. De uitvoeringsagenda is in samenspraak met de schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en andere betrokken partijen opgesteld. Belangrijk hierin is dat we kinderen uit een sociaal-economisch moeilijke situatie extra aandacht geven. Hiermee geven wij deze kinderen meer kansen om een goede start te maken. We kunnen de activiteiten betalen uit de rijksmiddelen voor onderwijsachterstandenbeleid.

Onderwijshuisvesting Voor IKC De Wissel worden de laatste onderzoeken van de definitiefase in 2025 afgerond, met een raadsvoorstel voor het definitieve plan en budget verwacht in najaar 2025. Bij een positief raadbesluit kan worden gestart met de ontwerpfase. Deze zal doorlopen in 2026 en 2027. De gemeente is verantwoordelijk voor het slopen van het huidige pand op de Vincent van Goghstraat 4 en het bouwrijp opleveren. Vanwege de verwachte aanwezigheid van vleermuizen kan op z'n vroegst in najaar 2026 gesloopt worden. De Taalschool zal dan ook moeten verhuizen. Binnen de regio is aangegeven dat de voorkeur naar een nieuwe locatie binnen de kern Zevenaar uitgaat. Er wordt voor een tijdelijke oplossing voor maximaal 4 jaar gezocht. Binnen Zevenaar is geen geschikt maatschappelijk vastgoed beschikbaar. Er wordt gekeken naar commercieel vastgoed dat bij voorkeur vanaf begin schooljaar 2026/2027 beschikbaar is. Voor de periode daarna wordt een meer structurele oplossing gezocht binnen de regio van de Taalschool. Vanaf winter 2025/voorjaar 2026 is de verwachting dat het onderzoek voor het herhuisvesten van IKC De Tamboerijn gestart kan worden. Hiervoor is nieuw onderzoekskrediet noodzakelijk. Deze onderzoeken voor de wenselijkheid en haalbaarheid van de beoogde locatie zullen in 2026 doorlopen.

Eind 2025/begin 2026 zal er naar verwachting een beslissing worden genomen over nieuwe huisvesting voor Heerenmäten/Zonegge. Daarna kan het schoolbestuur Quadraam in 2026 starten met de ontwerpfase. Hiervoor is al (een gedeelte van) het voorbereidingskrediet gereserveerd. Dit wordt middels een apart raadsvoorstel gevraagd beschikbaar te stellen. Het IHP primair onderwijs 2025-2050 is in juni 2025 geamendeerd aangenomen. De meerjareninvestering wordt in de begroting verankerd. Voor deze begrotingsperiode zullen de kapitaallasten voor IKC De Wissel verwacht worden in 2029. Ook wordt er een vinger aan de pols gehouden m.b.t. de ontwikkelingen op het gebied van woningbouw. Als 62

er meer/sneller woningen worden bijgebouwd dan verwacht, kan het zijn dat er ook sneller uitbreiding bij bestaande scholen gerealiseerd moet worden of dat er nieuwe scholen in nieuwe wijken moeten komen. O.a. basisschool de Trompetter is de laatste jaren hard gegroeid. Deze school krijgt al eerder met een ruimtetekort te maken dan dat deze volgens de planning van het IHP wordt aangepakt. Om die reden heeft het schoolbestuur een aanvraag voorzieningen onderwijshuisvesting ingediend voor de benodigde ruimte conform leerlingenaantallen en de (gemeentelijke) prognosecijfers. Volwasseneneducatie We geven uitvoering aan het regionale programma volwasseneneducatie & aanpak versterking basisvaardigheden regio Midden Gelderland 2025-2028. Hierbij wordt het samenwerkingsverband van het Liemers Taalhuis verder doorontwikkeld, om een zo passend mogelijk aanbod te hebben voor alle inwoners met een (digi)taalvraag. Hierbij krijgen we ondersteuning vanuit de regio en wordt het aanbod gefinancierd vanuit Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB) middelen. Naast het Liemers Taalhuis spelen hierbij de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) een blijvende rol, deze taak wordt uitgevoerd vanuit de bibliotheek vestigingen. Daarnaast zal er in de kernen inzet zijn van een mobiel (bakfiets) punt om ondersteuning aan inwoners met een (digi)taalvraag dichtbij te kunnen laten starten.

In de eigen organisatie begeleiden we medewerkers verder in het herkennen en doorverwijzen van inwoners met een (digi)taalvraag. Dit doen we door middel van de inzet van trainingen van het ROC Rijn IJssel in samenwerking met stichting Lezen en Schrijven. Leerlingenvervoer Op basis van het in 2024 vastgestelde verbeterplan doelgroepenvervoer zijn verbeteringen en maatregelen doorgevoerd die moeten leiden tot vermindering van de kosten van het doelgroepenvervoer via de BVO DRAN. Voor het leerlingenvervoer is ingezet op een jaarlijkse 2% verlaging van het aantal leerlingen in dit vervoer bij de BVO DRAN.

WAT WILLEN WE? 4. Onderwijs We vinden het belangrijk dat kinderen zo dicht mogelijk bij huis naar school kunnen gaan. Hierdoor is de school een ontmoetingsplaats voor kinderen en ouders. Kinderen moeten lopend of met de fiets naar de basisschool kunnen.

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2026

Gemeenschappelijke regeling Huisvesting voortgezet Op het gebied van huisvesting voortgezet onderwijs werken de onderwijs in de Liemers gemeenten Duiven, Montferland en Zevenaar samen in een (GRHVOL) Gemeenschappelijke Regeling Huisvesting Voortgezet Onderwijs Liemers. Door deze samenwerking kunnen er in alle drie de gemeenten grote renovaties en nieuwbouw plaatsvinden, die de gemeenten zelfstandig moeilijk kunnen realiseren.

1.121

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2026 2029

Absoluut verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 5,10 1,10 1,30 1,30 Van absoluut verzuim is sprake als een leerplichtige jeugdige (5 tot 16 jaar) of een kwalificatieplichtige jeugdige (16 en 17 jaar) niet op een school staat ingeschreven. De cijfers voor Zevenaar wijken positief af van het Gelders gemiddelde. Het onderwijs en RBL zetten in op maatregelen om ervoor te zorgen dat alle leerlingen naar school gaan. In de zomerperiode wordt door het RBL nauwkeurig gemonitord of leerlingen die worden uitgeschreven bij een school, op een nieuwe school weer staan ingeschreven. Dit geldt met name bij de overgang van basisonderwijs naar voortgezet onderwijs, en van voortgezet onderwijs naar een vervolgopleiding. Monitoring zorgt ervoor dat jeugdigen sneller in beeld komen, en dus ook sneller kan worden ingegrepen als blijkt dat er geen (her)inschrijving heeft plaatsgevonden.

Relatief verzuim (aantal per 1.000 leerlingen) 2024 28,00 45,00 20,00 20,00 Van relatief verzuim is sprake als een leerplichtige of kwalificatieplichtige jeugdige (tot 23 jaar) gedurende 4 opeenvolgende lesweken meer dan 16 uur ongeoorloofd verzuimt. Bij relatief verzuim zien we in vergelijking met het voorgaande jaar gelijk blijvende cijfers. Bij relatief verzuim gaat het meestal om zorgverzuim. Het gaat om schoolverzuim vanwege situaties thuis in het gezin, soms als gevolg van financiële problematiek. We blijven met het RBL, de school en ouders werken aan verdere verdere daling van het relatief verzuim.

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers) (% deelnemers aan VO en MBO) 2024 2,10 2,10 1,70 1,70 Voortijdig schoolverlaters zijn jongeren tot 23 jaar zonder startkwalificatie die langer dan vier weken aaneengesloten geen onderwijs volgen of niet staan ingeschreven op een school. We zien ten opzichte van het jaar ervoor een lichte daling in het percentage voortijdig schoolverlaters, zowel in Gelderland als in Zevenaar. Het RBL en de RSD helpen voortijdig schoolverlaters weer terug naar school te gaan of zij begeleiden jongeren naar werk. Jongeren in een kwetsbare positie krijgen hierbij extra ondersteuning.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten Primitieve begroting 2025-2028

1.174

1e voortgangsrapportage 2025

110

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijziging tot de begroting 2026-2029

1.284

1.174

2. Actualisatie bestaand beleid

-125

Actualisatie budget reserve vervangende nieuwbouw De Wissel Totaal gemuteerde baten

-125

1.284

1.174

6.467 215 0 -147 0

6.789 -17 45 -1 -77

6.557 -17 48 -1 207

7.219 -17 6 -1 -204

6.997 213 89 -1 -276

6.535

6.739

6.794

7.003

7.023

1. Autonome ontwikkelingen

-56

-12

293

310

Actualisatie budget afschrijvingen

-55

-13

-210

-198

Budgetmutaties gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs 2. Actualisatie bestaand beleid

-1

503

508

140

218

343

Actualisatie investering vervangende nieuwbouw De Tamboerijn Actualisatie investering vervangende nieuwbouw De Wissel Budget tijdelijke uitbreiding De Trompetter inclusief onderwijsleerpakket 6. Financieel gezonde toekomst

126

140

218

-400

FT04 Afschrijvingstermijn van gebouwen aanpassen

-400

Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2025-2028 1e voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Wijzigingen tot de begroting 20262029 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

Totaal gemuteerde lasten

-316

-195

111

254

Totale lasten in deze begroting

6.535

6.423

6.599

7.114

7.276

Resultaat voor bestemming

-5.251

-5.249

-5.425

-5.940

-6.102

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

123

248

1e voortgangsrapportage 2025

-55

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

-125

Totaal onttrekkingen reserves

123

249

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

Totaal toevoegingen reserves

Saldo reserve mutaties

123

249

-5.183

-5.126

-5.302

-5.817

-5.853

Resultaat na bestemming

210

198

Jaarlijks actualiseren we de afschrijvingslasten. Tevens aanpassing van benodigde bedrag in reserve afschrijvingslasten en bijbehorende jaarlijkse vrijval als gevolg van afwijkingen in het werkelijk geïnvesteerde bedrag en faseringen. Dit werkt door in meerdere programma's. Budgetmutaties gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs

-503

-508

In de meerjarenraming van de Gemeenschappelijke Regeling Voortgezet Onderwijs in de Liemers (GRHVOL) is rekening gehouden met jaarlijkse indexeringen en de kapitaallasten van de investering (€ 28.025.000) voor vervangende nieuwbouw van de locaties Zonegge en Heerenmaten. De verwachting is dat de bouw in 2027 wordt afgerond. Met ingang van 2028 is rekening gehouden met de hogere lasten (bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling) voor de deelnemende gemeente. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie investering vervangende nieuwbouw 0 0 0 0 De Tamboerijn In het Integraal Huisvestingsplan 2025-2050 is een investering opgenomen voor vervangende nieuwbouw van het schoolgebouw De Tamboerijn. Op basis van de VNG-norm wordt uitgegaan van een investering van € 4.775.000. Dit is inclusief kosten voor tijdelijke huisvesting. De oplevering wordt verwacht in 2030. De afschrijvingslasten (€ 95.500) worden vanaf dat jaar opgenomen op basis van 50 jaar afschrijving, maar vallen buiten het vierjaarsbereik van deze meerjarenbegroting. We nemen de investeringsbedragen op omdat we er van uit gaan dat we in 2026 beginnen met het onderzoek- en voorbereiding. Actualisatie investering vervangende nieuwbouw De Wissel

-126

In het Integraal Huisvestingsplan 2025-2050 is een investering opgenomen voor vervangende nieuwbouw van het schoolgebouw De Wissel. Hierin wordt uitgegaan van een investering van € 6.290.000 (VNG-norm, prijspeil 2025). Dit is inclusief kosten voor de ruimte voor kinderopvang. Naar verwachting wordt de nieuwbouw opgeleverd in 2028. De afschrijvingslasten (€ 125.800) worden vanaf 2029 opgenomen in de begroting op basis van 50 jaar afschrijven. Deze afschrijvingslasten worden gedekt uit de bestemmingsreserve 'vervangende nieuwbouw 'De Wissel'. Budget tijdelijke uitbreiding De Trompetter -140 -218 -218 -218 inclusief onderwijsleerpakket In het Integraal huisvestingsplan 2025-2050 is vervangende nieuwbouw opgenomen met een geplande oplevering in 2032. Tot dan is een tijdelijke uitbreiding noodzakelijk inclusief een onderwijs leerpakket (€ 30.000). De kosten voor de tijdelijke uitbreiding wordt in 2026 geraamd op € 110.000 en vanaf 2027 € 217.500. Begin 2026 gaan we onderzoeken hoe we de tijdelijke huisvestingen willen realiseren. Hierbij kijken we naar huur, maar ook naar eigen aanschaf.

6. Financieel gezonde toekomst FT04 Afschrijvingstermijn van gebouwen 400 400 400 400 aanpassen Wij passen de afschrijvingstermijn van bedrijfsgebouwen aan van 40 jaar naar 50 jaar met ingang van begrotingsjaar 2026. Op dit moment is de afschrijvingstermijn van bedrijfsgebouwen 40 jaar. We zien in de praktijk dat gebouwen langer meegaan dan deze termijn. De economische levensduur is dus langer. We verlengen daarom de afschrijvingstermijn van gebouwen naar 50 jaar en sluiten hierdoor meer aan bij de levensduur. Het voordeel van € 550.000 is nu op hoofdlijnen geboekt. Deze zullen bij de 2e VGR 2026 nader uitgesplitst worden.

Totaal mutaties

316

195

-111

-254

Toelichting reserve mutaties Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van reservemutaties die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Reservemutaties (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budget reserve vervangende 0 0 -125 nieuwbouw De Wissel In het Integraal Huisvestingsplan 2025-2050 voor het primair onderwijs is een investering opgenomen voor vervangende nieuwbouw van De Wissel. In het verleden is een bestemmingsreserve ingesteld waarmee de afschrijvingslasten van De Wissel gedekt kunnen worden. Wij stellen voor om vanaf 2029 de kapitaallasten van De Wissel te dekken uit deze bestemmingsreserve. Administratief was al rekening gehouden met een dekking uit deze reserve voor 2028 en 2029. De onttrekking voor 2028 is ten onrechte en wordt met deze wijziging aangepast.

Totaal reservemutaties

-125

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026

Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029

Baten 4.2 4.3

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Baten

11 1.452

10 1.273

11 1.163

1.464

1.284

1.174

10 3.444

10 3.484

10 3.437

10 3.544

10 3.981

10 4.061

Lasten 4.1 4.2

Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting

4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totaal Lasten

2.951

3.041

2.975

3.045

3.123

3.205

6.404

6.535

6.423

6.599

7.114

7.276

-1.499

-1.768

-1.812

-1.882

-1.960

-2.042

-10 -3.432 -4.940

-10 -3.474 -5.251

-10 -3.426 -5.249

-10 -3.533 -5.425

-10 -3.970 -5.940

-10 -4.050 -6.102

68 275 -207

68 0 68

123 0 123

249 0 249

-5.147

-5.183

-5.126

-5.302

-5.817

-5.853

Saldo 4.3

Onderwijsbeleid en leerlingzaken 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam

(Bedragen x € 1.000) 2025

2026

2027

2028

2029

9028

Onderwijshuisvesting

261

251

242

232

222

9029

Basisschool 't Scathe

1.834

1.776

1.717

1.658

1.599

9034

De Cirkel/De Duim

551

524

496

469

441

9053

Vervangende nieuwbouw de Wissel

6.500

9.146

9.051

8.955

8.859

8.763

9065

Aanpassing tijdelijke huisvesting Platanenlaan Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving

Separaat voorstel

Aanpassing locaties Liemers College (VO) Bouwkundige aanpassing ds. Jonkerschool Bouwvoorbereiding basisschool de Wissel Brede school Groot Holthuizen - 1e inrichting/olp Carrousel/Maatjes verbouw - aanpassing Haalbaarheidsonderz huisv de Tamboerijn/de Wissel Herstel dak en kozijnen basisschool de Bem Renovatie in div. schoolgebouwen Vervangende nieuwbouw De Tamboerijn Vervangende nieuwbouw De Wissel Voorbereiding verv.nieuwb./renovatie Herenmaten Totaal programma 4.

JA JA

JA JA JA

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2025 2026 2027 2028

2029

3.500 25 250 278 147 64 50 17 0 0 250 4.581

0 0 0 0 0 0 0 0 2.150 0 0 2.150

0 0 0 0 0 150 0 0 230 3.460 0 3.840

0 0 0 0 0 0 0 0 245 2.830 0 3.075

0 0 0 0 0 0 0 0 2.150 0 0 2.150

5. SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden sport, kunst en cultuur, erfgoed, media (bibliotheek), openbaar groen en vrijetijdseconomie. Wat willen we? Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente. Ontwikkelingen Sport De komende jaren blijven we investeren in een gezonde en vitale gemeente Zevenaar. De uitvoering van de beleidsnota Sport 2021–2028 vormt hierbij het kompas. We zetten in op het versterken van de sportinfrastructuur, het bevorderen van een gezonde leefstijl en het vergroten van de toegankelijkheid van sport voor álle inwoners. Daarbij blijven we nauw samenwerken met uitvoeringspartner Ataro B.V., sportverenigingen, onderwijs, zorg- en welzijnspartijen. Een belangrijk speerpunt voor de periode 2026–2029 is het toewerken naar het toekomstbestendig maken van sportaccommodaties in Zevenaar.

De kwaliteit, toegankelijkheid en multifunctionaliteit van sportvoorzieningen zijn essentieel voor een vitale sportinfrastructuur. Hierbij valt te denken aan het optimaliseren van het gebruik van binnensportlocaties en het stimuleren van gezamenlijk gebruik door sportverenigingen, onderwijs en maatschappelijke organisaties. Daarbij wordt ook gekeken naar een evenwichtige spreiding van voorzieningen over de kernen, zodat sport voor iedere inwoner bereikbaar blijft. De mogelijke herinrichting van sportpark Hengelder is hierin een voorbeeldproject, waarbij we samen met gebruikers en partners werken aan een toekomstbestendig en breed inzetbaar sportpark. De mogelijke herinrichting van sportpark Hengelder is een strategisch project dat in deze periode verder vorm krijgt. Op basis van de participatie en het raadsbesluit in 2025, worden vervolgstappen gezet in de planvorming, financiering en uitvoering. Daarbij is het van belang dat de verantwoordelijkheden van betrokken partijen helder zijn en dat de herinrichting aansluit bij het bredere sport- en vastgoedbeleid van de gemeente. Door sport in te zetten als middel voor participatie, gezondheid en ontmoeting, dragen we bij aan een veerkrachtige en verbonden samenleving.

Cultuur In juli 2025 is een aanvraag gedaan bij de provincie voor de nieuwe regeling Culturele infrastructuur en cultuur en erfgoedparticipatie (voorheen regeling cultuur- en erfgoedpacten). Het projectplan hiervoor is opgesteld met de gemeenten Duiven, Westervoort, Lingewaard, Overbetuwe en Zevenaar voor de jaren 2025 t/m 2027. Bij toekenning vanuit de provincie zullen we vanaf januari 2026 uitvoering geven aan het projectplan. Het pact is een belangrijk middel om Liemers brede initiatieven op het gebied van toerisme en recreatie, cultuur en cultureel erfgoed te kunnen ondersteunen, hierdoor zijn er al vele succesvolle projecten gerealiseerd in de Liemers. Samen met Kunstwerk! en de gemeenten Duiven, Westervoort wordt sinds september 2025 gewerkt aan het vernieuwen van het beleidskader Kunstwerk!, waarbij monitoring en prestatieafspraken verder worden doorontwikkeld. Aandachtsgebied hierbij is de bibliotheek. Vanaf juli 2026 hebben gemeenten zelf de zorgplicht voor bibliotheken, waarbij moet worden zorg gedragen voor de uitvoering van de 5 bibliotheekfuncties uit de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (WSOB). 71

Op basis van de positieve evaluatie vanuit de culturele sector en de scholen wordt voor schooljaar 2025/2026 de inzet van de cultuurcoach in het VO doorgezet om de verbinding te maken tussen de middelbare scholen en het lokale culturele aanbod. Zodat alle leerlingen in Zevenaar in aanraking kunnen blijven raken met kunst en cultuur. Daarbij wordt project Kunstbende voor de Liemers opnieuw ingezet, dit wordt gefinancierd door SPUK gelden (combinatiefunctionaris) en middelen vanuit een aanvraag bij de Groene Metropool Regio. Binnen de Groene Metropoolregio is in juni 2025 het nieuwe Regioplan 2025 t/m 2027 cultuurregio 025 vastgesteld, met de drie focusgebieden; cultuureducatie, amateurkunst & vrijwilligers en talentontwikkeling. Vanaf 2026 geven we in regionaal verband uitvoering aan dit projectplan. De afgelopen jaren ontving Kunstwerk! jaarlijks €100.000 voor de uitvoering van NME-onderwijs. De huidige subsidieovereenkomst loopt tot en met juni 2026. Voor een eventuele voortzetting van de samenwerking na deze periode is een nieuw raadsbesluit nodig. De bedoeling is om de toekomstige afspraken over NME onder te brengen in de bestaande dienstverleningsovereenkomst met Kunstwerk!. Begin 2026 wordt hiervoor een raadsvoorstel voorgelegd met daarin de financiële consequenties van mogelijke voortzetting.

Kunstwerk! is daarnaast in gesprek met andere gemeenten en scholen om te komen tot een structureel en evenwichtig financieringsmodel. Doel is het verkleinen van de financiële afhankelijkheid van de gemeente Zevenaar. Vrijetijdseconomie In regionaal verband hebben wij het belevingsconcept om het derde waterverhaal “De Rivier, je kan er niet omheen” ontwikkeld. In 2025 zijn we gestart met de uitvoering van het bovenregionale uitvoeringsprogramma en de ontwikkeling van lokale subgebieden, waaronder drie in Zevenaar. Daarnaast gaan wij het Romeins verleden in Zevenaar/Liemers nog beter zichtbaar en beleefbaar maken.

Beleidskaders • Beleidsnota Sport 2021-2028 • Cultuur en erfgoedpact de Liemers 2022-2024 (2022) • Visie en integrale nota sociaal domein 2024-2028 (2024) • Omgevingsvisie Gelders eiland 2030 (2017) • Structuurvisie gemeente Zevenaar 2012-2030 • Een visie op het erfgoed 2015-2019 (Zevenaar) • Beleidskader vrijetijdseconomie 2030 (2019) • Archeologie in de gemeente Zevenaar, actualisatie van de archeologische waarden en verwachtingskaart • Notitie kunstbezit • Integraal beleidsplan openbare ruimte 2022-2032 (2022) • Uitvoeringsprogramma klimaatadaptatie (DPRA) (2022) • Beheerplan openbaar groen (2022) • Beheerplan speelvoorzieningen (2022) • Beleidskader de Liemers Kunstwerk! 2022-2025 (2021) • Visie Turmac Cultuurfabriek 2030 • Uitvoeringsplan Turmac Cultuurfabriek 2025 - 2030

WAT WILLEN WE? 5. Sport, cultuur en recreatie Wij vinden het belangrijk dat inwoners hun vrije tijd op een aangename en zinvolle wijze kunnen invullen. Een goed aanbod van sport, cultuur en recreatie is hiervoor essentieel en draagt bij aan de leefbaarheid, ontmoeting en verbinding. Sport is goed voor de gezondheid en brengt mensen samen. We willen een divers en kwalitatief sterk cultureel en educatief aanbod dat toegankelijk is voor alle inwoners. De gemeente Zevenaar is een mooie bestemming. We hebben diverse natuurgebieden, recreatiegebieden en landgoederen. Zowel inwoners als toeristen moeten zich kunnen ontspannen en vermaken in onze gemeente.

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Vennootschap Ataro B.V.

Bijdrage 2026

Ataro B.V. heeft als doel het beheren en exploiteren van maatschappelijk vastgoed.

2.464

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2026 2029

Niet sporters (%) 2024 43,10 47,20 48,00 47,50 Het percentage niet-wekelijks sporters t.o.v. bevolking van 19 jaar en ouder. Bevolking van 19 jaar en ouder dat niet minstens één keer per week aan sport doet. Landelijke cijfers laten zien dat het beweeggedrag in diverse gemeenten weer stijgende is. Door de inzet van de sportaanbieders en onze combinatiefunctionarissen, en extra inzet vanuit het Gezond Actief Leven Akkoord verwachten wij komende jaren een inhaalslag te maken.

5.1 Werken aan een doelmatiger subsidiebeleid 5.1.1 Wij benutten subsidies beter om onze beleidsdoelstellingen te bereiken

2023-2026

Wij gaan subsidie gerichter inzetten om gemeentelijke beleidsdoelen te bereiken en sturen daarmee als gemeente op de gewenste maatschappelijke effecten. Daarnaast verbeteren we de vindbaarheid en rechtmatigheid van onze subsidies. Vanaf 2023 herzien wij daartoe stapsgewijs onze subsidiesystematiek als beleidsontwikkeling daar aanleiding toe geeft. Wij streven er naar dit proces in 2026 af te ronden. Met ingang van 2023 herzien wij de bezuinigingstaakstelling voor culturele festivals. 5.2 Stimuleren van sport- en beweegdeelname voor verschillende doelgroepen 5.2.1 Wij verhogen de sport- en beweegdeelname

2022-2026

We voeren de onderdelen van de Beleidsnota Sport en Bewegen 2021-2028 uit. We stimuleren senioren en kwetsbare groepen om meer te bewegen en hun leefstijl gezonder te maken. Daarvoor zetten we onder meer de combinatiefunctionarissen in, middels de opdrachtverlening aan Ataro. We richten ons speciaal op die groep waarbij voldoende bewegen kan voorkomen dat zij intensievere zorg en ondersteuning nodig hebben in de toekomst. Ook stimuleren we de ontwikkeling en deelname aan programma’s die gericht zijn op een gezonde leefstijl. Hiervoor werken wij samen met zorgverleners, sport- en beweegaanbieders, dorps- en buurthuizen, verzorgingshuizen en belangenorganisaties. Tevens continueren we de inzet van de Gelrepas en de samenwerking met Stichting Leergeld De Liemers om financiële drempels om te gaan sporten zoveel mogelijk weg te nemen.

5.2.2 Wij promoten het sportaanbod

2023-2026

We leggen verbindingen tussen scholen en sportverenigingen en zorgen dat kinderen kennismaken met het lokaal sport- en beweegaanbod. Hier zetten we onder andere onze combinatiefunctionarissen voor in, middels van de opdrachtverlening aan Ataro. Ook faciliteren we sportverenigingen bij het zichtbaar maken en promoten van kennismakingsactiviteiten voor kinderen. 5.2.3 Wij maken sportpark Hengelder toekomstbestendig

2023-2026

Het initiatief van de verenigingen op Hengelder voor de vernieuwing van het sportpark ondersteunen wij. Wij faciliteren daartoe onder voorwaarden de procesbegeleiding op basis van nader te maken afspraken, zodat zij hun plannen verder kunnen uitwerken. In samenspraak met de verenigingen voeren wij tevens een locatieonderzoek uit waarbij wij meerdere opties voor een toekomstige plek voor de sportactiviteiten beoordelen. 5.2.4 Wij willen vitalere sportverenigingen en sportaanbieders

2023-2026

Sportverenigingen en sportaanbieders faciliteren wij bij vraagstukken rondom ontwikkelingen in de samenleving. De Rijksoverheid heeft gemeenten gevraagd een eigen lokaal sportakkoord op te stellen. Hierin stemmen lokale sportaanbieders, onderwijs- en zorginstellingen en de gemeente met elkaar af hoe er meer mensen een leven lang kunnen genieten van sport en bewegen. Wij geven uitvoering aan het in 2021 vastgestelde lokale sportakkoord. 5.2.5 Wij stimuleren aangepast sporten

2023-2026

We blijven Uniek Sporten ondersteunen. Wij onderzoeken of wij via ons subsidiebeleid en door verdere samenwerking met verenigingen, zorgaanbieders en het onderwijs, aangepast en inclusief sporten verder kunnen stimuleren.

5.3 Stimuleren van het behoud van cultureel erfgoed en een goed aanbod van culturele voorzieningen 5.3.1 Wij stellen een Beleidsnotitie Erfgoed op en geven hier uitvoering aan

2023-e.v.

Bij het opstellen van een Beleidsnotitie Erfgoed betrekken wij actief onze inwoners, ondernemers en instellingen. Het doel van deze beleidsnotitie is behoud van het cultuurhistorisch erfgoed. In de notitie nemen wij een harmonisatie met het Gelders Eiland mee (inventariseren en aanwijzen van monumenten), we wijzen mogelijk Post’65 monumentale objecten aan, zetten in op het verduurzamen en herbestemmen van monumentaal erfgoed en we bepalen hoe we het erfgoed vermarkten. 5.3.2 Wij stellen de herziene Archeologische Beleidskaart Zevenaar en een parapluplan 2023-e.v. Archeologie Zevenaar vast In 2022 hebben wij een herziene archeologische beleidskaart opgesteld. Deze kaart vervangt de verouderde kaarten van de voormalige gemeenten Zevenaar en Rijnwaarden. De conceptkaart is ter consultatie voorgelegd aan inwoners en ondernemers in Zevenaar. De reacties nemen we mee in het bestemmingsplan buitengebied Gelders Eiland. Voor het noordelijke deel van de gemeente en de kernen van het Gelders Eiland stellen we een parapluplan (omgevingsplan) Archeologie op. De beleidskaart Archeologie Zevenaar is een bouwsteen voor de Omgevingsvisie. 5.3.4 Wij zetten in op doorontwikkeling van de Turmac Cultuurfabriek

2022-2026

Wij stimuleren activiteiten in de Turmac Cultuurfabriek, zowel van gebruikers als van derden. Het doel is een bruisende ontmoetingsplek met een collectief programma voor Zevenaar en de Liemers. We zetten in op een financieel zo gezond mogelijke exploitatie, waarbij we rekening houden met de valse start in de coronaperiode. Voor het beheer onderzoeken we nieuwe mogelijkheden. 5.3.5 Wij zetten in op doorontwikkeling van de prestatieafspraken met Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar 74

2022-2026

Met prestatieafspraken geven wij richting aan de rol die Kunstwerk! speelt bij het bevorderen van de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Wij hebben bijzondere aandacht voor activiteiten die bijdragen aan preventie en participatie. Ook stellen wij Kunstwerk! en Filmhuis Zevenaar in staat zich te blijven ontwikkelen. 5.4 Optimaliseren van het aanbod van toeristisch-recreatieve voorzieningen 5.4.1 Wij voeren het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 uit

2022-2030

Het Beleidskader vrijetijdseconomie Zevenaar 2030 vormt de basis van onze ambities, doelstellingen, resultaten en dus werkzaamheden op het gebied van recreatie en toerisme. Door in te zetten op vrijetijdseconomie willen wij een bijdrage leveren aan het aantrekkelijker maken van de gemeente Zevenaar als woon- en vestigingslocatie en meer werkgelegenheid in de sector. Om dit te bereiken, hebben wij doelstellingen geformuleerd. We willen meer tevreden inwoners over de mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding, een toename van bestedingen door toeristen en recreanten en een groei van het aantal overnachtingen. Ook willen we meer tevredenheid over het ondernemersklimaat voor toeristisch-recreatieve ondernemers en een toename van het aantal dagtoeristen. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat we goed omgaan met onze recreatiegebieden. Om deze reden zijn we tegen nieuwe plannen voor zonneparken in deze gebieden. De resultaten behalen wij binnen de volgende taakvelden: 1. Toeristische infrastructuur (paden, (kunst-)routes, bewegwijzering): bijvoorbeeld het bereikbaar maken van onze recreatie- en belevingsgebieden, zoals de Rijnstrangen. 2. Ontwikkeling van aanbod voor dag- en verblijfsrecreatie: bijvoorbeeld het zichtbaar maken van cultuurhistorie, evenementenbeleid, accommodatiebeleid en thematische routes. 3.

Samenwerking en kwalitatief & innovatief ondernemerschap: bijvoorbeeld het oprichten van een Toeristisch Platform voor de Liemers en het ondersteunen van ondernemers met goede toeristischrecreatieve plannen. 4. Marketing, informeren & inspireren: goed en toekomstgericht gastheerschap, zowel op Zevenaars als Liemers niveau, promoot ons gebied voor zowel eigen inwoners als bezoekers van buiten de regio. Wij monitoren het beleidskader vrijetijdseconomie in 2023. Jaarlijks stellen wij een uitvoeringsagenda op, waarin activiteiten op de bovenstaande taakvelden worden uitgevoerd.

5.6 Bevorderen van de aantrekkelijkheid van de openbare ruimte 5.6.1 Wij hebben meer aandacht voor het beheer en onderhoud van de openbare ruimte

2022-2032

We vinden het belangrijk dat de openbare ruimte aantrekkelijk, schoon en van goede kwaliteit is. De gewenste kwaliteit willen we in een plan vastleggen. Dit geldt voor alle onderdelen van de openbare ruimte zoals bijvoorbeeld groen, wegen en openbare verlichting. Dit plan noemen we het Integraal Beleidsplan Openbare Ruimte 2022-2032 (IBOR). Het plan geeft inzicht in de huidige omvang, opbouw en kwaliteit van de openbare ruimte en de visie en doelstellingen die de gemeente heeft voor het verbeteren en beheren hiervan. De uitgangspunten in het plan: • De basis voor een goed beheer is op orde en achterstanden lopen we in. • Het beheer draagt bij aan het vergroten van de biodiversiteit. • De openbare ruimte is klimaatbestendig, aantrekkelijk en uitnodigend. • Het beheer is duurzaam en circulair. • We betrekken inwoners bij de inrichting van de openbare ruimte. Het IBOR vormt de basis voor de verdere uitwerking in beheerplannen per onderdeel. 5.6.2 Wij vergroten de biodiversiteit

2023-2026

We willen meer soorten planten en dieren in onze gemeente. We moedigen inwoners aan om hier in hun eigen tuin aandacht aan te besteden. Als gemeente geven we het goede voorbeeld bij de keuze van ons plantmateriaal. Dit moet aantrekkelijk zijn voor vogels en insecten. We plaatsen voorzieningen voor dieren zoals nestkasten en zetten verder volledig in op ecologisch berm- en oeverbeheer. We gaan meer gefaseerd maaien. Waar mogelijk passen we sinusbeheer toe, een speciale manier van gefaseerd maaien. We maaien minder, maar vaker een deel van de bermen. 5.6.3 Wij breiden het aantal bomen uit

2023-2026

Voor elke nieuw geboren inwoner planten we een boom. Dit zijn er jaarlijks zo’n 400. Vierhonderd bomen per jaar vergen veel ruimte, die kunnen niet zomaar even geplant worden. Wij onderzoeken hoe we dit kunnen realiseren. Ook kappen we zo min mogelijk bomen. Als we toch een boom kappen, planten we een nieuwe terug. Bij het maken van herinrichtingsplannen kijken we of we extra bomen in het plan kunnen opnemen. We kiezen waar mogelijk boomsoorten die van nature in de gemeente voorkomen. 5.6.4 Wij bestrijden schadelijke planten

2023-2026

Planten die van nature niet in Nederland voorkomen en schadelijk zijn voor de natuur, mens of dier, bestrijden we. Een voorbeeld is de Japanse Duizendknoop. Wij doen dit door voorlichting aan inwoners te bieden als deze planten zich op privégrond bevinden. Als de planten in de openbare ruimte staan, gaat de gemeente deze intensief (laten) bestrijden. 5.6.5 Wij betrekken de samenleving bij de openbare ruimte

2023-2026

Inwoners, woningcorporaties, verenigingen en andere partners dagen we uit om samen met de gemeente iets moois te maken van de openbare ruimte. Nieuwe ideeën voor de openbare ruimte ondersteunen wij waar mogelijk. Binnen het IBOR-plan wordt ook aandacht besteed aan de participatie met de samenleving. Dit maakt weer onderdeel uit van het nog op te stellen gemeentebrede participatiebeleid. Dit onderwerp staat op de raadsagenda. Binnen dit resultaat beschrijven we de reeds gemaakte voorbereidingen inzake, dan wel ons voornemen tot uitvoering. Dit onder voorbehoud van de uitkomsten van de behandeling van dit onderwerp door de raad. 5.6.7 Wij bevorderen de toegankelijkheid van de openbare ruimte

2023-2026

Het is belangrijk dat iedereen van de openbare ruimte gebruik kan maken en dat deze voor iedereen (ook voor mensen met een beperking) toegankelijk is. Bij de reguliere schouwen van de openbare ruimte wordt toegankelijkheid een vast onderdeel. In nieuwe projecten besteden wij standaard aandacht aan de toegankelijkheid.

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten Primitieve begroting 2025-2028

1.425

1.398

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

1.467

2.952

1.398

2e voortgangsrapportage 2025 Wijziging tot de begroting 2026-2029 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten) 1. Autonome ontwikkelingen

852

851

Actualisatie budget rentelasten

Budgetmutaties lasten/baten sportbedrijf Totaal gemuteerde baten

850

852

851

2.952

2.250

2.249

12.916 1.056 0 967 0

12.666 299 280 0 498

12.652 299 131 0 571

12.731 299 131 0 508

12.670 355 131 0 496

14.939

13.744

13.653

13.668

13.652

1. Autonome ontwikkelingen

901

893

Actualisatie budget afschrijvingen

-8

Actualisatie budget rentelasten

Budgetmutaties lasten/baten sportbedrijf 2. Actualisatie bestaand beleid

901

Actualisatie investering wegen revitalisering index 5. Mutaties < € 100.000

Actualisatie budget onderhoud klompenpaden 6. Financieel gezonde toekomst

-100

BA04 Cultuurpresentatie

-35

FT04 Afschrijvingstermijn van gebouwen aanpassen Totaal gemuteerde lasten

-65

824

827

819

Totale lasten in deze begroting

14.939

14.568

14.480

14.495

14.471

Resultaat voor bestemming

-11.987

-12.318

-12.231

-12.246

-12.222

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

604

254

1e voortgangsrapportage 2025

-19

Totale baten in deze begroting

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

-16

Totaal onttrekkingen reserves

569

259

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

1e voortgangsrapportage 2025

Kadernota 2026

2e voortgangsrapportage 2025

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

Totaal toevoegingen reserves

569

259

-11.417

-12.059

-11.972

-11.987

-11.963

Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029

Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming

Budgetmutaties lasten/baten sportbedrijf

-51

In de raming houden we rekening met kostenverhogende btw en de compensatie die we hiervoor ontvangen van het Rijk. De raming is gebaseerd op de in de afgelopen jaren ontvangen/aangevraagde bedragen 'Specifieke uitkering stimulering sport' (SPUK, voor compensatie van kostenverhogende btw) en de correctie op indexering voor 2026. De door het Rijk beschikbaar gestelde compensatie is voldoende om de kostenverhogende btw te compenseren. We brengen het extra benodigde bedrag voor de correctie van de indexering ten laste van de stelpost voor loon- en prijsindexatie. Deze mutaties zijn budgettair neutraal en hebben geen gevolgen voor het resultaat. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie investering wegen revitalisering index

-3

Als gevolg van de prijsstijgingen binnen de grond weg- en waterbouw vanaf 2022 tot en met 2024, zijn er tekorten ontstaan bij de revitaliseringsprojecten. Deze prijsstijgingen zijn het gevolg van de verstoring in toeleveringsketens, waardoor schaarste aan grondstoffen en materialen is ontstaan na de pandemie. Daarnaast zijn de afgelopen 2 jaar de loonkosten fors gestegen. Voor de revitaliseringsprojecten Angerlo, Kop van Tolkamer en Pannerden is er sprake van prijsstijging. Voor het project Bloemenkamp hebben we de prijsstijging grotendeels opgevangen door het aanvragen van aanvullende subsidies. Echter voor de 79

revitaliseringsprojecten Lobith-Noord, Lobith-Zuid en Schrijvershoek lopen, de in 2022 geraamde beschikbare investeringsbudgetten en de werkelijke uitvoeringskosten, te ver uiteen om de prijsstijging van 20% (prijsindex grond-, weg- en waterbouw) op te vangen. Op grond hiervan worden de investeringsbudgetten van de revitaliseringsprojecten totaal met € 4.102.000 verhoogd. Het totale investeringsbedrag voor Lobith-Noord komt hiermee op € 14.569.000, voor Lobith-Zuid op € 3.589.000 en Schrijvershoek € 7.123.000. Daarnaast wordt het investeringsbudget straatmeubilair verhoogd met € 30.000. Het totale investeringsbudget van straatmeubilair komt hiermee op € 342.000. We brengen de extra kapitaallasten (€ 140.000) structureel ten laste van de stelpost voor loon- en prijsindexatie. Dit betreft een budgettair neutrale wijziging. 6. Financieel gezonde toekomst BA04 Cultuurpresentatie

De subsidie aan Kunstwerk! voor de exploitatie van het theater Musiater is structureel verlaagd. Gelet op de commerciële mogelijkheden van het theater verwachten wij dat de maatschappelijke effecten beperkt blijven. FT04 Afschrijvingstermijn van gebouwen 65 65 65 65 aanpassen Wij passen de afschrijvingstermijn van bedrijfsgebouwen aan van 40 jaar naar 50 jaar met ingang van begrotingsjaar 2026. Op dit moment is de afschrijvingstermijn van bedrijfsgebouwen 40 jaar. We zien in de praktijk dat gebouwen langer meegaan dan deze termijn. De economische levensduur is dus langer. We verlengen daarom de afschrijvingstermijn van gebouwen naar 50 jaar en sluiten hierdoor meer aan bij de levensduur. Het voordeel van € 550.000 is nu op hoofdlijnen geboekt. Deze zullen bij de 2e VGR 2026 nader uitgesplitst worden.

Totaal mutaties

Overzicht baten en lasten op taakveld Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Rekening Begroting Begroting 2024 2025 2026

Begroting Begroting Begroting 2027 2028 2029

Baten 5.1 5.2 5.3

Sportbeleid en activering Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Baten

366 1.653 213

0 2.646 222

0 2.044 162

0 2.043 162

23 22 197 32

17 24 0 44

17 16 0 11

2.506

2.952

2.250

2.249

925

542

455

Lasten 5.1

Sportbeleid en activering

5.2 5.3

Sportaccommodaties Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal Lasten

5.170 1.251

5.271 1.304

5.077 1.223

5.066 1.222

5.046 1.222

5.037 1.221

311 190 882 5.508

359 195 1.026 6.242

370 172 1.050 6.221

354 170 917 6.296

354 166 917 6.335

354 170 917 6.317

14.237

14.939

14.568

14.480

14.495

14.471

-1.038

-1.082

-1.061

-1.060

-1.059

-288 -168 -5.476

-342 -171 -6.198

-354 -155 -6.210

-338 -153 -6.285

-338 -150 -6.324

-338 -153 -6.306

-559 -3.516 -685 -11.732

-542 -2.625 -1.026 -11.987

-455 -3.032 -1.050 -12.318

-455 -3.022 -917 -12.231

-455 -3.002 -917 -12.246

-455 -2.994 -917 -12.222

995 307 688

569 0 569

259 0 259

-11.044

-11.417

-12.059

-11.972

-11.987

-11.963

Saldo 5.3

Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.6 Media Begrotingsresultaat voor bestemming 0.10 Mutaties reserves Onttrekkingen Toevoegingen Totaal Mutaties reserves Begrotingsresultaat na bestemming

Reserves Bestemmingsreserves

Bestemmingsreserves (stand per 1 januari) Nummer 9058

(Bedragen x € 1.000)

Naam

2025

2026

2027

2028

2029

Achterstand groen

387

Deze bestemmingsreserve is gevormd om de achterstanden onderhoud groen in te halen. Zodra deze achterstanden zijn ingelopen heffen we deze reserve weer op. Toevoeging De storting in de reserve in 2022 was eenmalig. We houden geen rekening met verdere stortingen. Onttrekking

De onttrekking aan de reserve achterstand groen hebben we geraamd op basis van het beheerplan openbaar groen. Wij verwachten dat we deze bestemmingsreserve in 2026 kunnen opheffen.

Totaal bestemmingsreserves

387

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten

Bestemmingsreserves afschrijvingslasten (stand per 1 januari) Nummer Naam

(Bedragen x € 1.000) 2025

2026

2027

2028

2029

9035

Sportvelden RKPSC

9038

100

9039

Speelvoorzieningen kinderen met beperking Brede Blik Giesbeek

1.009

938

866

794

722

9057

Sportaccommodaties

1.158

1.082

1.006

930

853

9061

Ledverlichting sportterreinen

760

710

659

608

9062

Beregeningsinstallatie sportvelden

307

287

266

246

9064

IHP 2007 Lindehagen/Tamboerijn

275

220

165

110

Totaal bestemmingsreserves afschrijvingslasten

3.662

3.498

3.209

2.919

2.630

Meerjareninvesteringsplan

Omschrijving

Separaat voorstel

Afvalbakken Beregeningsinstallaties sportvelden Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2024 Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2025 Duurzaam materieel speelvoorzieningen 2026 Gimbornhof Herontwikkeling Bizetstraat 1 Zevenaar Hittestress maatregelen 2026 Hittestress maatregelen Bloemenkamp Hittestress maatregelen Lobith-Noord Hittestress maatregelen Lobith-Zuid Hittestress maatregelen Schrijvershoek Hondenlosloopterreinen Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2023 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2024 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2025 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen 2026 Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen Lobith-N Impuls aantrekkelijk en uitnodigend groen Lobith-Z

Investeringsbedrag (x € 1.000) 2025 2026 2027 2028 60 -2 20 30 0 84 201 0 99 5 19 3 140 1 82 100 0 14 19

0 0 0 0 30 0 0 37 0 10 6 9 0 0 0 0 100 10 6

0 0 0 0 0 0 0 0 0 17 0 15 0 0 0 0 0 10 0

0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

2029 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0

Impuls aantrekkelijk groen Bloemenkamp Impuls aantrekkelijk groen Kop van Tolkamer Impuls aantrekkelijk groen Schrijvershoek Led verlichting sportvelden Maailaadwagen (637) Reguliere vervanging bomen 2023 Reguliere vervanging bomen 2024 Reguliere vervanging bomen 2025 Reguliere vervanging bomen 2026 Reguliere vervanging groen 2023 Reguliere vervanging groen 2024 Reguliere vervanging groen 2025 Reguliere vervanging groen 2026 Reguliere vervangingen bomen Angerlo Reguliere vervangingen bomen Bloemenkamp Reguliere vervangingen bomen Kop van Tolkamer Reguliere vervangingen bomen Lobith-Noord Reguliere vervangingen bomen Lobith-Zuid Reguliere vervangingen bomen Schrijvershoek Reguliere vervangingen groen Angerlo Reguliere vervangingen groen Bloemenkamp Reguliere vervangingen groen Kop van Tolkamer Reguliere vervangingen groen Lobith-Noord Reguliere vervangingen groen Lobith-Zuid Reguliere vervangingen groen Schrijvershoek Uitbreiding bomen 2025 Uitbreiding bomen 2026 Vervanging speeltoestellen 2024 Vervanging speeltoestellen 2025 Vervanging speeltoestellen 2026 Vervanging speeltoestellen 2027 Vervanging speeltoestellen Bloemenkamp Vervanging speeltoestellen Lobith-Noord Vervanging speeltoestellen Lobith-Zuid Vervanging speeltoestellen Schrijvershoek Totaal programma 5.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Doesburg&id=ed345677-ee26-4e05-b1bc-433e9a0dd625