Bijlage 8d Programmabegroting 2026-2029 Zevenaar

26-09-2025

1

INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave .................................................................................................................................... 2 Algemeen............................................................................................................................................ 3 Voorwoord .................................................................................................................................................. 4 Hoofdlijnen ................................................................................................................................................. 5 Leeswijzer ..................................................................................................................................................11 Programma's ..................................................................................................................................... 14 0. Bestuur en ondersteuning ..................................................................................................................... 15 1. Veiligheid .............................................................................................................................................. 36 2. Verkeer, vervoer en waterstaat .............................................................................................................

42 3. Economie .............................................................................................................................................. 53 4. Onderwijs .............................................................................................................................................. 62 5. Sport, cultuur en recreatie ...................................................................................................................... 71 6. Sociaal domein ...................................................................................................................................... 84 7. Volksgezondheid en duurzaamheid ..................................................................................................... 100 8. Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing ........................................................ 115 Paragrafen ...................................................................................................................................... 126 Lokale heffingen ...................................................................................................................................... 127 Weerstandsvermogen .............................................................................................................................

140 Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................................................................152 Financiering ............................................................................................................................................ 160 Bedrijfsvoering......................................................................................................................................... 167 Verbonden partijen .................................................................................................................................. 172 Grondbeleid ............................................................................................................................................ 190 Openbaarheidsparagraaf ......................................................................................................................... 197 Financiën......................................................................................................................................... 200 Inleiding .................................................................................................................................................. 201 Autorisatie ..............................................................................................................................................

202 Kaders en uitgangspunten ...................................................................................................................... 204 Financieel meerjarenbeeld ...................................................................................................................... 206 Overzicht van baten en lasten per programma ........................................................................................ 220 Overzicht baten en lasten op taakveld .................................................................................................... 221 Overzicht algemene dekkingsmiddelen, vennootschapsbelasting en onvoorzien .................................... 229 Overzicht van incidentele baten en lasten ............................................................................................... 230 Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen reserves ............................................................... 234 Geprognosticeerde balans .......................................................................................................................235 EMU-saldo ..............................................................................................................................................

236 Arbeidskosten gerelateerde verplichtingen ............................................................................................. 236 Bijlagen ........................................................................................................................................... 239 Overzicht mutaties Meerjarenbegroting ................................................................................................. 240 Overzicht mutaties tot de Meerjarenbegroting ....................................................................................... 244 Meerjareninvesteringsplan ...................................................................................................................... 247 Reserves en voorzieningen .......................................................................................................................253 Overzicht beleidsindicatoren .................................................................................................................. 255

2

ALGEMEEN

3

VOORWOORD Hierbij bieden wij u de meerjarenbegroting 2026-2029 van de gemeente Zevenaar aan. Deze leggen wij voor ter besluitvorming. De meerjarenbegroting bouwt voort op de uitgangspunten van de kadernota 2026 en is een uitwerking van het coalitieakkoord 2022-2026. Het collegeprogramma is integraal onderdeel van de begroting. Voor de behandeling van de begroting is het volgende proces uitgezet:

• Commissievergaderingen • Raadsvergadering

21, 22 en 23 oktober 5 november

Wij zien uit naar een constructief en inhoudelijk debat, waarin we samen de begroting bespreken en vaststellen. Wij wensen u veel leesplezier.

Met vriendelijke groet, burgemeester en wethouders van Zevenaar, De secretaris Daniëlle Jansen

De burgemeester Lucien van Riswijk

4

HOOFDLIJNEN BESTUURLIJKE HOOFDLIJNEN Wij presenteren u een sluitende meerjarenbegroting, waarbij bijna alle begrotingsjaren structureel sluitend zijn. Dit ondanks de onduidelijkheid en onvoorspelbaarheid van de financiering door het rijk. Door het proces van de financieel gezonde toekomst hebben wij in meerjarig perspectief ruimte gecreëerd om ambities te formuleren. Voor 2026 zetten wij eenmalig de vrije algemene reserve in om het begrotingsjaar sluitend te maken. Dit middel is in de BBV mogelijk gemaakt voor deze situaties. De koppeling van het gemeentefonds aan het bruto binnenlands product (bbp), die sinds 2024 van kracht is, leidt weliswaar tot een stabieler en voorspelbaarder inkomstenstroom alleen is de ontwikkeling van het bbp niet gelijk aan de inflatieontwikkeling wat wel zorgt voor enige onvoorspelbaarheid. Het besluit om de opschalingskorting vanaf 2026 te schrappen betekent een belangrijke stap richting verlichting van de financiële druk op gemeenten. Tegelijkertijd vraagt de groeiende behoefte aan middelen voor cruciale maatschappelijke taken—zoals jeugdzorg, woningbouw, armoedebestrijding en de energietransitie—om blijvende aandacht en structurele versterking van de gemeentelijke begrotingen. De VNG zet zich krachtig in voor een robuuste en toekomstbestendige financiering van het lokaal bestuur, en wij ondersteunen deze inzet van harte.

In lijn met het begrotingsadvies van de VNG hebben wij ervoor gekozen om in deze begroting geen nieuw beleid op te nemen dat de financiële ruimte zou beperken. In plaats daarvan werken wij actief aan een strategie die gericht is op een gezond en duurzaam financieel meerjarenperspectief. De val van kabinet Schoof I en de aankondiging van vervroegde verkiezingen zorgen voor extra onzekerheid. Cruciale dossiers zoals stikstof, asiel, energie, jeugd en wonen liggen stil of worden vertraagd. Het is nog onduidelijk hoe een volgend kabinet zal omgaan met de algemene uitkering en de structurele financiering van het sociaal domein. Deze onzekerheid heeft directe gevolgen voor de slagkracht van het lokale bestuur en vraagt om bestuurlijke wendbaarheid en scherpe prioritering, met name in het meerjarenperspectief. Voor 2026 is dat ons gelukt, maar de onzekerheid en onduidelijkheid in de komende jaren is niet weg. We krijgen elke keer weer geld voor het eerst volgende jaar, maar moeten blijven bezuinigen vanwege die onduidelijkheid de jaren daarop. Ondanks deze aanhoudende uitdagingen zijn we trots op de inhoudelijke resultaten die we binnen de beschikbare middelen realiseren. We werken op basis van onze visie en integrale nota voor het sociaal domein verder aan het versterken van de sociale basis, gezondheid en leefbaarheid in onze gemeente.

Daarnaast zetten we ons de komende jaren in voor een stevige woningbouwopgave, met een duidelijke focus op betaalbaarheid, doorstroming en duurzaamheid in samenwerking met onder meer onze woningcorporaties. En de inzet voor de opvang van vluchtelingen, statushouders en arbeidsmigranten blijft ook de komende jaren hard nodig. De gemeente Zevenaar staat de komende jaren voor grote opgaven. De samenleving verandert in hoog tempo en verwacht van de lokale overheid dat zij wendbaar, transparant en betrouwbaar is. Dat vraagt niet alleen om sterke beleidskeuzes, maar ook om een toekomstbestendige gemeentelijke organisatie. In de periode 2026–2029 zetten wij daarom stevig in op verdere organisatieontwikkeling. Dit betekent investeren in strategische slagkracht en toekomstbestendigheid. De komende jaren is er tevens sprake van een mogelijke bestuurlijke herindeling tussen Doesburg, Duiven, Westervoort en Zevenaar. Een dergelijk traject vraagt veel aandacht en inzet, maar biedt ook kansen om de dienstverlening en bestuurskracht structureel te versterken.

5

Voor Zevenaar geldt dat een goed voorbereide, toekomstgerichte organisatie essentieel is in dit proces. Alleen een stevige en flexibele organisatie kan de uitdagingen van een bestuurlijke herindeling aan en tegelijkertijd de continuïteit van de dagelijkse dienstverlening waarborgen. Door nu al te investeren in ontwikkeling en samenwerking, bouwen we aan een fundament dat toekomstbestendig is – ongeacht de uiteindelijke bestuurlijke vorm. De verdere organisatieontwikkeling is geen doel op zich, maar een middel om te zorgen dat wij als gemeente dichtbij onze inwoners blijven staan. Het gaat om een organisatie die klaar is voor de vragen van vandaag én morgen, en die ook in een veranderende bestuurlijke context de waarden van nabijheid, betrouwbaarheid en kwaliteit hooghoudt. Met de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 in zicht, werken we toe naar een nieuwe bestuursperiode. We blijven uitvoering geven aan het collegeprogramma en werken de raadsagenda verder uit, met oog voor de maatschappelijke opgaven die op ons afkomen. Een goed functionerend bestuurlijk-ambtelijk samenspel blijft daarbij essentieel. Samen met uw raad willen wij de moeilijke keuzes die voor ons liggen zorgvuldig en transparant maken, met aandacht voor de lange termijn en het belang van onze inwoners.

Tegelijkertijd bereiden we ons voor op een nieuwe raadsperiode, waarin we samen met nieuwe en zittende raadsleden bouwen aan een toekomstbestendige koers voor onze gemeente.

6

FINANCIËLE HOOFDLIJNEN Inleiding In dit onderdeel van de begroting presenteren wij u het financieel meerjarenbeeld op hoofdlijnen en geven wij in het kort inzicht in de algemene financiële ontwikkeling, het weerstandsvermogen en overige bijzonderheden. Voor een uitgebreide toelichting op de financiële ontwikkelingen verwijzen wij u naar het hoofdstuk ‘Financieel meerjarenbeeld’. Gelet op het negatieve financiële beeld uit de begroting 2025-2028 is een ‘strategiebepaling voor een gezonde toekomst’ opgesteld met het oog op een structureel sluitende begroting. De diverse maatregelen resulteerden in de kadernota 2026 in een positief saldo van € 2.099.000 in 2026. Op basis van de provinciale toezichtvoorschriften moet minimaal het eerste jaar 2026 óf het laatste jaar 2029 structureel en reëel sluitend zijn. Bij de kadernota heeft de raad als uitgangspunt vanuit de Financieel Gezonde Toekomst besloten dat 2026 én 2029 structureel en reëel sluitend moeten zijn. De mutaties in deze begroting komen in 2026 uit op een voordeel van € 367.000. Het jaar 2026 is daarmee financieel sluitend en ook het jaar 2029 laat in het huidige cijferbeeld een positief resultaat zien. In de kadernota is een aantal ambities opgesomd die in de nabije toekomst vragen om aanvullende financiële investeringen.

In deze begroting zien we de uitwerking hiervan terug in de investeringen voor de realisatie van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP-onderwijs). De investeringsagenda voor de transitie van de toegang van het sociaal domein inclusief investeringen in de sociale basis in het kader van de hervormingsagenda volgen later in een afzonderlijk voorstel. Ons weerstandsvermogen laat een uitstekend niveau zien en komt uit op een ratio van 4,6. In de financiële hoofdlijnen is een tabel opgenomen met de grootste mutaties, groter dan € 250.000.

Financieel meerjarenbeeld De meerjarenbegroting is structureel sluitend in 2026 én 2029 De financiële mutaties in deze begroting zijn in 2026 opgeteld € 367.000 positief. Na een eenmalige onttrekking aan de algemene reserve komen we uit op een positief begrotingssaldo in 2026 van € 44.000. Na eliminatie van incidentele baten en lasten is het structurele begrotingssaldo € 0 en daarmee financieel sluitend. In de latere jaren verbetert het begrotingssaldo, voornamelijk door de uitwerking van de maatregelen uit de Financieel Gezonde Toekomst en een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds. In 2029 presenteren we een structureel positief begrotingssaldo van € 1.085.000. Indexeringsnadeel In deze begroting volgden we de lijn om alle benodigde indexeringen van budgetten door te zetten. Bij het verhogen van de budgetten inclusief de inkomsten is rekening gehouden met een percentage van 2,8% voor materieel en 3,6% voor loon. Hierbij is bij alle budgetten gekeken of deze indexatie noodzakelijk is. In het fysiek domein zijn hogere indexaties toegepast op de budgetten van openbaar groen en wegen op basis van aanbestedingen. In het Sociaal domein zijn hogere indexaties toegepast op de zorgkosten WMO en budgetten Jeugdhulp als gevolg van contracten. Gemeenten ontvangen via de algemene uitkering een inflatiebijdrage van het rijk op basis van de CPB-raming.

De benodigde noodzakelijke indexatie is hoger dan de beschikbare compensatie en leidt tot het zogenaamde indexatieprobleem. In de begroting is uiteindelijk een structureel nadeel van € 803.000 zichtbaar.

7

Inzet Algemene Reserve in 2026 Bij de kadernota heeft de raad als uitgangspunt vanuit de Financieel Gezonde Toekomst besloten dat 2026 én 2029 structureel en reëel sluitend moeten zijn. Onze grootste uitdaging was het oplossen van het tekort in 2026, met name veroorzaakt door de hogere noodzakelijke indexeringen. In 2026 hebben wij het aanvankelijke financiële tekort eenmalig opgevangen met een onttrekking aan de algemene reserve, zoals de raad ook bij de kadernota heeft besloten. Conform de regelgeving kunnen we het vrije deel in de algemene reserve inzetten voor het dekken van structurele lasten voor een bedrag van afgerond € 2,1 miljoen. Daarmee presenteren wij een positief structureel begrotingssaldo in 2026. Mutaties < € 100.000 In deze meerjarenbegroting is invulling gegeven aan de wijziging van het ‘toelichtingsbedrag’ voortkomend uit de vaststelling van de financiële verordening. Mutaties kleiner dan € 100.000 worden voor uw raad niet meer van een tekstuele toelichting voorzien. Het actuele financieel meerjarenbeeld ziet er als volgt uit:

Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025 -902 -1.888 0 1.482 -1.309

Begroting 2026 -6.464 -401 2.099 4.443 -323

Begroting 2027 -5.445 -82 4.087 4.179 2.739

Begroting 2028 -6.029 189 5.489 1.351 1.000

Begroting 2029 -5.063 356 6.083 1.887 3.263

1. Autonome ontwikkelingen

0

-175

-1.324

-598

-577

2. Actualisatie bestaand beleid

0

845

-1.053

-1.136

-1.188

5. Mutaties < € 100.000

0

-303

-178

-153

-153

Totaal mutaties begroting

0

367

-2.554

-1.887

-1.918

-1.309

44

185

-887

1.345

-44

-6

-75

-260

0

179

-962

1.085

Primitieve begroting 2025-2028 1e Voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Stand tot de begroting

Saldo meerjarenbegroting 2026-2029 Eliminatie incidentele baten en lasten Structureel begrotingssaldo

Het saldo in de primitieve begroting 2025 was in het jaar 2026 € 6.464.000 negatief. De 1e voortgangsrapportage 2025 is vastgesteld met een negatief effect van € 401.000. De kadernota 2026 had een positief effect van € 2.099.000, door de maatregelen uit de Financieel Gezonde Toekomst. De mutaties die volgen uit de 2e voortgangsrapportage leiden in 2026 tot een voordeel van € 4.443.000, in het bijzonder door de hogere algemene uitkering. De mutaties in deze begroting zijn in 2026 opgeteld € 367.000 positief. Dit leidt tot een nieuw positief begrotingssaldo in 2026 van € 44.000. Na eliminatie van incidentele baten en lasten sluit het structurele begrotingssaldo op € 0 in het eerste begrotingsjaar en is daarmee financieel sluitend. In de latere jaren verbetert het begrotingssaldo, voornamelijk door de uitwerking van de maatregelen uit de Financieel Gezonde Toekomst en de hogere algemene uitkering. In 2029 presenteren we een structureel positief begrotingssaldo van € 1.085.000.

8

Structureel en reëel evenwicht Op grond van de voorschriften (BBV) dienen wij inzichtelijk te maken of er in de begroting en meerjarenraming sprake is van een structureel evenwicht. Hiervoor is inzicht in de incidentele baten en lasten nodig. Incidentele lasten beïnvloeden het structurele begrotingssaldo positief en incidentele baten negatief. In deze begroting is sprake van incidentele baten in alle jaren waardoor het effect op het saldo negatief door werkt. Door het saldo van de incidentele baten en lasten te betrekken bij het financieel meerjarenbeeld ontstaat een beter inzicht in het structurele evenwicht van onze begroting.

Presentatie structureel begrotingssaldo (bedragen x € 1.000)

2026

2027

2028

2029

Resultaat meerjarenbegroting 2026-2029 Eliminatie incidentele baten en lasten (- = baten )

44 -44

185 -6

-887 -75

1.345 -260

0

179

-962

1.085

Structureel begrotingssaldo

Bij het onderdeel financiën presenteren wij het 'Overzicht van incidentele baten en lasten'. Voor alle jaren geldt dat de incidentele baten hoger zijn dan de incidentele lasten. Elimineren we incidentele baten en lasten dan heeft dit een negatief effect op het structurele meerjarenbeeld. Op basis van de toezichtvoorschriften van de provincie moet óf het jaar 2026 óf het laatste jaar 2029 structureel en reëel sluitend zijn. Wij concluderen dat nu voorliggende meerjarenbegroting met positieve structurele saldi in 2026, 2027 en 2029 hieraan voldoet en dus structureel en reëel sluitend is. Financiële mutaties > € 250.000 Mutatie omschrijving

Bedragen x € 1.000 Begroting 2026 Begroting 2027 Begroting 2028 Begroting 2029

Overzicht van de mutaties >= € 250.000 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget rentelasten

-388 N

-1.423 N

-338 N

-120 N

1V

0N

-503 N

-508 N

-663 N

-803 N

-803 N

-803 N

2.148 V

0V

0V

0V

Budgetmutaties gemeenschappelijke regeling huisvesting voortgezet onderwijs 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budget loon- en prijsontwikkeling (Indexering) Inzet algemene reserve

(V = Voordeel; N = Nadeel)

Een toelichting op de bovenstaande posten kunt u terugvinden op de afzonderlijke programma's en in het onderdeel 'Financieel meerjarenbeeld'. In de bijlagen is een totaaloverzicht van de mutaties opgenomen.

9

Weerstandsvermogen Op basis van de recente actualisatie geeft de ratio de volgende uitkomst:

Ratio weerstandsvermogen =

Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandscapaciteit

=

33.000.000

=

4,6

7.200.000

Het weerstandsvermogen van onze gemeente kan als uitstekend worden gekenmerkt. De ratio moet minimaal 1,0 zijn. Voor een verdere toelichting verwijzen wij naar de paragraaf weerstandsvermogen in deze meerjarenbegroting.

10

LEESWIJZER Inleiding De meerjarenbegroting is het hulpmiddel om uw kaderstellende en controlerende rol uit te voeren en te kunnen sturen op hoofdlijnen. De begroting hebben wij ingericht op basis van de voorschriften (Besluit Begroting en Verantwoording; BBV) en de wensen van de provincie. Uiteraard hebben wij ook nadrukkelijk gekeken naar de informatieve waarde voor u en voor de inwoners van onze gemeente. De meerjarenbegroting bestaat uit een beleidsbegroting en een financiële begroting. De beleidsbegroting is opgebouwd uit de verschillende programma's en paragrafen. In de programma's presenteren wij ons gemeentelijke beleid op hoofdlijnen. De paragrafen richten zich op het beleid van relevante beheersaspecten, zoals de bedrijfsvoering, het weerstandsvermogen, onze kapitaalgoederen en de lokale heffingen. De financiële begroting gaat - naast een aantal samenvattende overzichten - vooral in op het financieel meerjarenbeeld van onze gemeente. Programma's Bij de programma's komen de zogenaamde 3 W-vragen terug: Wat willen we? Wat doen we? Wat kost het? Op programmaniveau hebben wij ook de vastgestelde beleidskaders opgenomen. Hiermee hebt u per programma het meest relevante vastgestelde beleid beschikbaar. Bij de programmaonderdelen zijn vaste, bij iedere P&C- document terugkerende teksten weergegeven met een grijze achtergrond.

Met deze achtergrond in de programma's van de P&C-documenten willen wij het onderscheid aangeven tussen vaste, ongewijzigde en nieuwe en/of gewijzigde teksten.

Per programma maken wij onze doelstellingen (Wat willen we?) inzichtelijk. Hierbij presenteren wij u ook de verplichte beleidsindicatoren vanuit het BBV. Indien van meerwaarde ontwikkelen wij de komende jaren eigen indicatoren. Bij het onderdeel 'Wat doen we?' staan de resultaten opgesomd zoals opgenomen in het collegeprogramma. Over onze reguliere taken informeren wij u alleen indien hier aanleiding voor is. Bij de voortgangsrapportages en de jaarstukken leggen wij hier (tussentijds) verantwoording over af. In dit onderdeel presenteren wij ook op hoofdlijnen informatie over de verbonden partijen die een bijdrage leveren aan de uitvoering van ons beleid. Uitvoerige informatie over de verbonden partijen is opgenomen in de betreffende paragraaf. Per programma presenteren wij ook financiële informatie (Wat kost het?). Hier geven we de ontwikkelingen aan en de toelichting op deze ontwikkelingen. Op grond van de voorschriften (BBV) presenteren wij de financiële informatie ook op taakvelden. Indien van toepassing bieden wij u ook inzicht in de incidentele baten en lasten, de reserves en voorzieningen, en het meerjareninvesteringsplan. Beleidsindicatoren Bij het onderdeel 'Wat willen we?' zijn (verplichte) beleidsindicatoren opgenomen.

Om te zorgen dat wij onze doelstellingen realiseren hebben wij waar mogelijk een koppeling gemaakt tussen de doelstellingen van het huidige beleid en deze indicatoren. Bij nieuw beleid geven wij aandacht aan het meetbaar maken van de doelstellingen en een goede koppeling tussen ambitie, doelstelling, resultaten en indicator. Dit zien wij als een groeiproces. Zorgvuldigheid, duurzaamheid en eenvoud zijn de uitgangspunten bij het opstellen van de indicatoren.

11

Bij de ontwikkeling passen wij de onderstaande indeling toe: 1. Verplichte beleidsindicatoren - op basis van het BBV dienen wij een verplichte set beleidsindicatoren op te nemen. De provincie Gelderland is als referentiewaarde opgenomen. Er zijn geen normen bepaald ten aanzien van de beleidsindicatoren, deze volgen uit de doelstellingen die door de gemeenten worden bepaald. Bij de indicatoren is een link naar 'Waarstaatjegemeente?' opgenomen. Hier kunt u de (grafische) informatie vergelijken met andere gemeenten in Nederland. 2. Eigen beleidsindicatoren - een beperkte set van onze eigen beleidsindicatoren. Het uitgangspunt is dat deze duurzaam zijn en waar mogelijk sluiten wij aan bij indicatoren die al via openbare bronnen beschikbaar zijn. Bij de indicatoren staat het jaar van realisatie. De tussenliggende stappen zijn aangeduid als streefwaarden. Deze tussenstappen of streefwaarden moeten ervoor zorgen dat het uiteindelijke doel wordt gerealiseerd. Paragrafen Het BBV schrijft voor dat in de paragrafen de beleidslijnen worden vastgelegd met betrekking tot relevante beheersmatige aspecten en de lokale heffingen. De begroting bevat de volgende paragrafen: • Lokale heffingen In deze paragraaf geven wij de ontwikkelingen met betrekking tot ons belastinggebied weer. Per heffing geven wij aan wat het beleid is en op welke wijze het tarief tot stand is gekomen.

Ook geven wij inzicht in de (geraamde) opbrengsten. • Weerstandsvermogen In deze paragraaf brengen wij onze risico’s in beeld. Het weerstandsvermogen geeft inzicht in de financiële gezondheid van onze gemeente. Het geeft aan in welke mate wij in staat zijn om financiële risico’s op te vangen. Ook presenteren wij hier de financiële kengetallen. • Onderhoud kapitaalgoederen Deze paragraaf geeft inzicht in onze kapitaalgoederen. De kosten van het onderhoud van onze wegen, openbare verlichting, riolering en water, groen en gebouwen vormen een substantieel deel van de begroting. • Financiering In de financieringsparagraaf bespreken wij de uitvoering van het beleid en de specifieke beleidsvoornemens op het gebied van treasury. • Bedrijfsvoering De bedrijfsvoering betreft de processen binnen onze gemeentelijke organisatie om de beleidsdoelstellingen te kunnen realiseren, sturen en beheersen. Bedrijfsvoering bestaat uit de onderdelen personeel en organisatie, informatievoorziening en automatisering, planning en control, communicatie, inkoop en aanbesteding en juridische zaken. • Verbonden partijen Een gemeente werkt vaak samen met andere gemeenten of externe partijen om bepaalde doelen te bereiken. Als deze samenwerking in een bestuurlijke en financiële vorm wordt gegoten, spreken we van een verbonden partij.

In deze paragraaf lichten wij deze verbonden partijen, hun beleidsdoelstellingen en activiteiten en de hiermee gemoeid zijnde gemeentelijke bijdragen nader toe. • Grondbeleid Het grondbeleid heeft een grote invloed op en samenhang met de realisatie van doelstellingen op het gebied van ruimtelijke ordening en volkshuisvesting, verkeer en vervoer, cultuur, sport en recreatie en economische zaken. Het gaat om grote belangen in diverse disciplines. Daarnaast heeft het grondbeleid een grote financiële impact. De resultaten op grondexploitaties zijn dan ook van groot belang voor de financiële positie van onze gemeente. • Wet open overheid 12

In artikel 3.5 (Openbaarheidsparagraaf) van de Wet open overheid (Woo) wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting in een aparte paragraaf aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens. In de memorie van toelichting bij de Woo staat onder anderen dat met dit artikel beoogd wordt een impuls te geven aan de actieve openbaarheid door voor te schrijven dat bestuursorganen in hun begroting en verantwoordingsverslag aan moeten geven hoe zij rekening houden met de bepalingen uit de Woo. Financiën In dit hoofdstuk schetsen wij de autorisatie, kaders en uitgangspunten, financiële ontwikkelingen en het financieel meerjarenbeeld voor de komende jaren. Op basis van de financiële verordening 2025 worden financiële mutaties onder de € 100.000 niet nader toegelicht. Ook hebben wij hier de verplichte onderdelen als het overzicht van baten en lasten naar taakvelden, het overzicht van algemene dekkingsmiddelen, het overzicht van incidentele baten en lasten, de balans en de berekening van het EMU-saldo opgenomen. Tot slot presenteren wij een aantal bijlagen.

13

PROGRAMMA'S

14

0. BESTUUR EN ONDERSTEUNING ALGEMEEN

Omschrijving Dit programma gaat over de beleidsvelden bestuur, gemeentelijke organisatie, dienstverlening en belastingen. Wat willen we? Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden. Ontwikkelingen Bestuurlijke samenwerking Op 7 april 2025 hebben de Liemerse gemeenten het eindrapport “Nu of Nooit – bestuurlijke toekomst Liemers” ontvangen. Tijdens de raadsvergadering van 21 mei 2025 heeft u een motie aangenomen waarin de intentie is uitgesproken om een gemeentelijk herindelingsproces aan te gaan met de gemeenten Duiven, Westervoort en Doesburg, onder de voorwaarden van een zorgvuldig, transparant en inhoudelijk gedegen onderbouwd proces. Inmiddels hebben alle betrokken raden de intentie uitgesproken om een gemeentelijke herindelingsproces aan te gaan.

Uiterlijk in uw raad van 28 oktober 2025 zal het college een voorstel bij u aanleveren zodat ook onze gemeente de intentie zal uitspreken om een herindelingsproces te starten en ter vaststelling van een uitgangspuntennotitie voor de gemeente Zevenaar. In afwachting van de besluitvorming in uw raad zal bekeken moeten worden of de gesprekken met de Liemerse gemeenten worden voortgezet om te komen tot vervolgstappen in een eventueel herindelingsproces binnen de Liemers.

Investeren in een toekomstgerichte digitale overheid In 2026 zet de gemeente belangrijke stappen richting een meer datagedreven, samenwerkende en toekomstbestendige digitale organisatie. De volgende ontwikkelingen staan centraal: Inzet van kunstmatige intelligentie (AI): We starten met het verkennen en toepassen van AI-oplossingen binnen verschillende domeinen. Denk aan het verbeteren van dienstverlening, het sneller verwerken van informatie en het ondersteunen van beleidsvorming. Hierbij staat ethisch en verantwoord gebruik van AI voorop. We intensiveren de samenwerking met Dimpact, een coöperatie van en voor gemeenten op het gebied van digitale dienstverlening en informatisering. De focus ligt op het ontwikkelen en inzetten van open source software, zodat gemeenten meer grip houden op hun digitale infrastructuur en gezamenlijk kunnen innoveren. Door nauwer samen te werken met Dimpact, profiteren we van gedeelde kennis, schaalvoordelen en toekomstgerichte oplossingen. We sluiten nadrukkelijker aan bij de landelijke Common Ground-beweging, die zich richt op het moderniseren van de gemeentelijke informatievoorziening. Dit betekent onder andere het loskoppelen van data en applicaties, het verbeteren van gegevensuitwisseling en het versterken van regie op informatie.

Naar aanleiding van een recent onderzoek starten we met het verbeteren en optimaliseren van de informatievoorziening binnen het fysieke domein. Dit moet leiden tot betere datakwaliteit, efficiëntere processen en meer inzicht voor beleidsmakers en uitvoerders. We versterken de samenwerking binnen de Liemers met 1Stroom als belangrijke partner. Door gezamenlijk 15

op te trekken in digitaliseringsvraagstukken, vergroten we onze slagkracht en kunnen we sneller inspelen op technologische en maatschappelijke ontwikkelingen. Nieuwe Archiefwet Informatiebeheer De nieuwe Archiefwet (per 1 juli 2026) verkort de overbrengingstermijn naar 10 jaar, verplicht een gekwalificeerde archivaris en stelt strengere eisen aan digitaal informatiebeheer. We bereiden ons hierop voor met aanpassingen aan systemen voor digitale duurzame archivering, beleidsactualisatie, procesaanpassingen en scholing van medewerkers. De nieuwe Archiefwet vervangt de Archiefwet 1995 en beoogt de informatiehuishouding van de overheid te moderniseren, met name door de digitalisering van overheidsinformatie. De wet regelt onder andere de overbrenging van blijvend te bewaren overheidsinformatie naar openbare archiefinstellingen. De nieuwe Archiefwet, officieel de Archiefwet 2021, is al behandeld en aangenomen door de Tweede Kamer op 18 februari 2025. Het wetsvoorstel is nu ter behandeling bij de Eerste Kamer.

Beleidskaders • Visie op dienstverlening 2024-2028 • Inkoopbeleid 2025 • Collegeprogramma 2022-2026 (2022) • Financiële verordening gemeente Zevenaar 2025 (artikel 212 Gemeentewet) • Verordening controle financieel beheer en organisatie (artikel 213 Gemeentewet) 2023 • Nota Verbonden partijen • Nota reserves en voorzieningen 2018 • Nota activerings- en afschrijvingsbeleid 2024 • Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 2023 • Nota garantiebeleid 2023 • Normen- en toetsingskader 2023 • Verordening Rekenkamer 2023 • Verordening op de raadscommissies (3e wijziging, 2023) • Datastrategie 2023-2025 • I&A-visie en -strategie 2023-2025 “Beter samen”

WAT WILLEN WE? 0. Bestuur en ondersteuning Wij stellen in ons handelen goede dienstverlening aan onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties centraal. We willen meer gebruik maken van digitalisering om dienstverlening te verbeteren en zetten daarbij ook in op het versimpelen en digitaal toegankelijk maken van onze dienstverlening. We nemen onze inwoners serieus en betrekken hen actief bij het maken van ons beleid en de uitvoering. Door vanuit respect, gelijkwaardigheid en transparantie te denken en te doen, zorgen we voor een goede basis voor de organisatie van morgen. We werken daarom ook aan strategisch personeelsbeleid. De financiën van onze gemeente zijn op orde en dat willen we zo houden.

16

WAT DOEN WE? VERBONDEN PARTIJEN Bedragen x € 1.000

Naam

Openbaar belang en doel

Bijdrage 2026

Gemeenschappelijke regeling Samenwerking De Samenwerking De Liemers is een samenwerkingsverband van Liemers Liemerse gemeenten op gebied van ICT, inkoop en werk en inkomen.

7.926

Streekarchivariaat de Liemers en Doesburg

Het Streekarchivariaat heeft als doel het beheren van de archiefbescheiden van de deelnemende gemeenten conform de Archiefwet 1995.

262

Euregio Rijn-Waal

De Euregio Rijn-Waal heeft als belangrijkste doel de grensoverschrijdende samenwerking op het gebied van economie en maatschappij te verbeteren en te intensiveren. De Euregio RijnWaal brengt partners bij elkaar om gezamenlijke initiatieven te starten en zo gebruik te maken van synergie-effecten.

13

Groene Metropoolregio De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen is de opvolger van de Arnhem-Nijmegen regio Arnhem-Nijmegen en is op 1 januari 2021 van start gegaan. De regio staat voor de uitdaging hoe om te gaan met groei van wonen, werken en mobiliteit, zodat wij een balans kunnen vinden tussen levendige stedelijkheid en ontspannen leefkwaliteit.

439

Vennootschap Bank Nederlandse Gemeenten (BNG)

De BNG is de bank van en voor overheden en instellingen voor het maatschappelijk belang. De bank financiert sinds 1914 de publieke sector. De bank draagt duurzaam bij aan het laag houden van de kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

0

Alliander NV

De primaire taak van Alliander is het onderhouden en beheren van de elektriciteits- en gas(distributie)netten in het verzorgingsgebied. Deze taken zijn wettelijk bepaald omdat de maatschappij sterk afhankelijk is van een betrouwbare aanvoer van (duurzame) energie.

0

Vitens NV

Waarborgen van de kwaliteit en levering van drinkwater.

0

Leisurelands BV

Het doel is het publiekstoegankelijk houden van recreatievoorzieningen en -plassen. Het recreatiegebied Rhederlaag is ondergebracht in Leisurelands BV. Bij het deelnemen aan een verbonden partij staat de vraag centraal of dit de meest geëigende vorm is om de doelstelling van de gemeente (het publieke belang) te realiseren. De gemeente ziet de instandhouding van recreatieplassen als een publiek belang. Het aandeelhouderschap in Leisurelands BV is een middel om invloed te houden op het realiseren van en het laagdrempelig toegankelijk houden van recreatieplassen in Zevenaar en omgeving.

0

17

BELEIDSINDICATOREN (BBV) Beleidsindicatoren Naam Jaar meting Gelderland

Zevenaar

Begroting Begroting 2026 2029

Apparaatskosten (in € per inwoner) 934,00 934,00 De beleidsindicatoren van dit programma (apparaatskosten, bezetting, externe inhuur, formatie en overhead) zijn niet opgenomen op waarstaatjegemeente.nl. Daarom zijn niet alle waardes gevuld. De apparaatskosten zijn becijferd door een totaaltelling van salarissen, inhuur, P&O, huisvesting, intern beheer en I&A. Wordt uitgedrukt in € per inwoner.

Bezetting (aantal Fte per 1.000 inwoners) 7,70 7,80 De bezetting per 31-12-2024 bedraagt 341 fte, uitgedrukt per 1.000 inwoners is dat 7,58. De bezetting met eigen medewerkers is de afgelopen jaren (2022-2025) toegenomen. Dit houdt verband met uitbreiding van de formatie, gehonoreerd in eerdere meerjarenbegrotingen. We zetten in op meer invulling door eigen medewerkers en dus een hogere (vaste) bezetting. Externe inhuur (kosten in % totale loonsom en inhuur externen) 30,00 28,00 Het gaat hier om het bedrag van de totale inhuur als % van de loonsom. De inhuur is inclusief inhuur ten laste van projecten, GREX, investeringen en inclusief inhuur wegens ziekte. De externe inhuur is als gevolg van inhuur op projecten en vacatures in de reguliere formatie hoger dan ons streefcijfer. In de huidige krappe arbeidsmarkt is het lastig om personeel aan te trekken. Om het werk toch gedaan te krijgen, zijn we genoodzaakt externe inhuur in te zetten. De verhouding tussen externe inhuur en de inzet van eigen medewerkers loopt verder uiteen. Dit leidt tot een hoog percentage. Formatie (aantal Fte per 1.000 inwoners) 8,62 8,62 De vastgestelde formatie per 01-01-2025 voor het begrotingsjaar 2026 is 388 fte. Dit is inclusief nieuw toegekende formatie voor de uitvoering van het collegeprogramma 20222026. In deze indicator wordt de formatie uitgerekend per 1.000 inwoners.

Afhankelijk van veranderingen en ontwikkelingen in het takenpakket van gemeenten in de nabije toekomst kan deze indicator wijzigen.

Overhead (in % van totale lasten) 10,61 10,61 Het totaal van de loonkosten, kosten van ICT, P&O, facilitaire zaken, huisvesting en overige overhead wordt uitgedrukt in een % van de totale lasten. De berekening van overhead sluit aan bij het taakveld 0.4 overhead. De gevolgen van diverse organisatorische en externe ontwikkelingen zoals datasturing, informatisering & automatisering, gehonoreerde uitbreiding van formatie en organisatieontwikkeling zijn meegenomen in de overhead.

18

0.1 Verbeteren van de dienstverlening aan inwoners, bedrijven en instellingen 0.1.2 Wij breiden onze online dienstverlening uit

2022-2026

Inwoners kunnen zoveel mogelijk zaken digitaal en online regelen. Betrouwbaarheid en veiligheid staan daarbij voorop. We ondersteunen inwoners die minder digitaal vaardig zijn bij hun aanvraag. Persoonlijk contact blijft mogelijk. We bouwen digitale formulieren die waar nodig in te vullen zijn met DigiD, eHerkenning of e-IDas. We implementeren de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer. Deze wet geeft inwoners het recht om hun zaken met de gemeente digitaal te regelen. 0.1.3 Wij communiceren in begrijpelijke taal

2022-e.v.

Dat alle inwoners onze brieven, e-mails en de informatie op onze websites kunnen begrijpen vinden wij belangrijk. Documenten die online gedeeld worden zijn begrijpelijk geschreven. We trainen medewerkers hierin wanneer ze in dienst komen. We zorgen ervoor dat iedereen, ook bezoekers met een beperking, onze websites goed kunnen gebruiken omdat deze voldoen aan de meest recente richtlijnen voor digitale toegankelijkheid. 0.1.4 Wij maken onze processen klantgerichter

2024-2026

Contact met de gemeente is prettig, open en duidelijk. We denken in oplossingen en vragen inwoners met ons mee te denken. We verplaatsen ons in de inwoner door ‘klantreizen’ te maken. In een klantreis interviewen we inwoners over hoe zij de contactmomenten met de gemeente hebben ervaren. We gebruiken de ervaringen van inwoners om onze werkprocessen klantgerichter in te richten. 0.3 Optimaliseren van bestuurlijk ambtelijk samenspel 0.3.1 Wij werken aan verbetering van de (organisatie)cultuur Doorlopend Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen richt zich op verschillende dimensies. In de eerste plaats raakt dit het functioneren van de raad zelf. Daarnaast gaat het om de betrekkingen tussen het college en de raad. Verder is er het samenspel tussen het bestuur en de ambtelijke organisatie en tenslotte het samenspel met de samenleving. Van belang is dat men op een respectvolle manier met elkaar omgaat met ruimte voor eenieders mening en standpunt. Het debat wordt op een goede en toegankelijke manier gevoerd, het besluitvormingsproces is helder en duidelijk en men gunt elkaar een succes. Raad en college moeten vanuit een duidelijke taakverdeling werken met een heldere rolverdeling in termen van opdrachtgever- en opdrachtnemersrol. Het college ondersteunt de raad bij het nemen van uitvoerbare besluiten en voert deze besluiten uit.

Rolzuiverheid, verantwoording, evalueren en leren moeten structureel onderdeel zijn van het samenspel tussen raad en college. De ambtelijke organisatie ondersteunt het college (en de raad) vanuit een integrale werkwijze en fungeert als antennefunctie voor het bestuur. Zij informeert het bestuur over belangrijke opgaven en urgente ontwikkelingen in de samenleving. In de doorontwikkeling van de ambtelijke organisatie hebben we de uitdaging om onze organisatie hierop nog beter in te richten en onze medewerkers daarvoor de goede uitrusting te geven. Voor een goed samenspel met de samenleving is het van belang om samen op te trekken en zuiver te zijn over rolverdeling, taken en verantwoordelijkheden. Rond concrete maatschappelijke opgaven organiseren we samenwerking en bundelen we de krachten. Participatie vormt een rode draad in de aanpak van de ambities uit dit collegeprogramma. Het verbeteren van de bestuurlijke en ambtelijke werk- en omgangsvormen is een proces van lange adem. Een allesomvattende aanpak is er eigenlijk niet. De bereidheid om te willen veranderen en het inzicht in de mogelijkheden en kansen om elkaar te versterken en te helpen, zijn de eerste stappen naar een verbeterde samenwerking. In de raadagenda wordt de verdere aanpak uitgewerkt. 19

0.4 Verbeteren van de bedrijfsvoering (betere sturing en beheersing van processen) als ondersteuning aan het realiseren van taken en doelen van de gemeente 0.4.1 Wij verbeteren onze interne beheersing

Doorlopend

Een goede interne beheersing is de basis voor een transparante en betrouwbare gemeente, die zijn doelstelling weet te realiseren en verantwoord omgaat met de middelen die zij beheert. We willen een (digitaal) toegankelijke, betrouwbare organisatie zijn waarbij veiligheid en zorg voor onze inwoners voorop staat. Om dit te kunnen realiseren moet de interne beheersing van onze bedrijfsvoeringsprocessen op orde zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor het in kaart brengen van de risico’s en moeten daar adequate maatregelen voor inrichten. Hiervoor is concernbreed aandacht, ook waar het gaat om de beschikbare capaciteit om de uitvoering van de bestuurlijke ambities te realiseren vanuit alle domeinen (fysiek, sociaal en bedrijfsvoering). Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor het behalen van de doelen in het coalitieakkoord en dit collegeprogramma. Wij leggen verantwoording af aan de raad over de kwaliteit van de interne beheersing in de paragraaf bedrijfsvoering van de documenten uit de planning- en controlcyclus. Daar gaan we in op de kwaliteit van de interne beheersing met specifieke aandacht voor onderwerpen als rechtmatigheid, privacy en informatieveiligheid. Met name ook de verwachte toename van het aantal cyberincidenten de komende jaren, vereist dat cybersecurity integraal onderdeel moet zijn binnen onze processen.

We blijven dan ook investeren in het veilig inrichten van onze bedrijfsvoeringsprocessen en zorgen voor bewustwording bij onze medewerkers. Ter ondersteuning hiervan starten we met de doorontwikkeling van meetlatten en (beleids)indicatoren om de effectiviteit van beleid beter te kunnen meten. 0.4.3 Wij groeien verder als aantrekkelijke werkgever

2022-2026

Er is sprake van een aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt. We willen ook nu in staat blijven om (nieuwe) medewerkers aan te trekken, te boeien, te binden en te behouden. We vinden het belangrijk dat alle medewerkers volledig zichzelf kunnen zijn, dat iedereen erbij hoort en dat iedereen dat ook zo voelt. Daarin geven we zelf het goede voorbeeld. Wij nemen maatregelen die zijn gericht op het faciliteren van groei in de professionele en persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers. Daarnaast richten we ons op het kunnen bieden van moderne marktconforme arbeidsvoorwaardelijke ontwikkelingen en aandacht voor diversiteit en inclusiviteit. Deze maatregelen vragen om een meer centrale aanpak. We investeren in centrale regievoering op werving en selectie, het opleiden en begeleiden van medewerkers en de aanpassing van de arbeidsvoorwaarden. Dit heeft een tweeledig doel. Allereerst richten we ons op ontwikkeling en behoud van onze huidige medewerkers. Daarnaast willen we ook een gezonde instroom in ons personeelsbestand. We zien landelijk dat medewerkers steeds meer betekenisvol werk zoeken. Als gemeente kunnen we dit gezien onze maatschappelijke taak zeker bieden. Door de krapte op de arbeidsmarkt is het aantrekken van ervaren medewerkers steeds uitdagender.

We willen door het inzetten van traineeships, stages en ontwikkelfuncties als werkgever aantrekkelijker worden voor de jongere generatie. We investeren daarbij in opleiding en begeleiding van deze doelgroep naar ervaren medewerkers. 0.4.6 Wij verbeteren onze datahuishouding en datagedreven werken in Zevenaar 2022-2026 Het tempo van de digitale transitie is ook binnen onze organisatie de laatste tijd versneld. We willen daarmee meer en beter inspelen op digitale ontwikkelingen in de maatschappij en economie. Als meest nabije overheid hebben we de zorg voor inwoners die zich minder of niet redden in dit digitale tijdperk. Daarnaast zijn we scherp op privacy en informatieveiligheid. Dit is het fundament voor onze kijk op het gebied van digitalisering. 20

We willen de veranderkracht van digitalisering verder te benutten. Het ontwikkelen van een datastrategie is een prioriteit. In deze strategie worden onder andere datamanagement, governance, beveiliging en bewustwording (bijvoorbeeld rondom het werken met algoritmen) aangestipt. We werken toe naar het kunnen analyseren van trends met data om vooruit te kunnen kijken. Daarvoor moet eerst de basis op orde zijn. Die basis wordt gelegd in deze collegeperiode. We voeren diverse experimenten uit. Bij succesvolle resultaten rollen we deze verder uit. Aan het einde van de collegeperiode is het goed kunnen analyseren van data ter beoordeling van beleid steeds vaker een dagelijkse gang van zaken. Het verbreedt onze kennis uit en over onze omgeving. We halen data uit onze systemen en tonen deze in verschillende dashboards. Bijvoorbeeld op het gebied van bereikbaarheid, wachttijden en doorlooptijden van onze dienstverlening. Het dashboard maakt zichtbaar waar we met de dienstverlening staan en waar verbeterkansen liggen. Op basis hiervan stellen we doelen voor verdere verbetering. 0.4.9 Wij voeren de Wet open overheid (Woo) uit

2022-2027

Een open cultuur vinden wij belangrijk, we willen duidelijk zijn in wat we doen en waarom. De invoering van de Wet open overheid faciliteert dit: • We voeren een analyse uit om te bepalen wat de impact is van de Woo op de gehele organisatie. • We stellen een strategie op voor het uitvoeren van de Woo, waarin onder andere ambitieniveau, communicatiewijze (intern en extern) en participatie aan bod komen. • Wij voeren actieve openbaarmaking in (het online publiceren van minstens de 11 aangewezen informatiecategorieën: wet- en regelgeving, organisatiegegevens, raadsstukken, bestuursstukken, stukken van adviescolleges, convenanten, jaarplannen en -verslagen, Wob/Woo-verzoeken, onderzoeken, beschikkingen, klachten). Hierbij houden we de landelijke planning aan. De aanpak richt zich daarnaast op de gemeentelijke systemen (o.a. aanschaf van software), cultuur (o.a. trainen medewerkers) en het op orde brengen van de informatiehuishouding (o.a. vastleggen van metagegevens bij te bewaren documenten). 0.4.10 Wij herijken het Integraal Accommodatiebeleid 2020-2040

2025-2026

De raad heeft eind 2020 het Integraal Accommodatieplan (IAP) voor gemeentelijk vastgoed vastgesteld. Dit is een strategisch plan dat aangeeft welke gemeentelijke accommodaties wij willen behouden en welke wij op termijn willen afstoten. Ook geeft het plan aan voor welke maatschappelijke doelgroepen wij in principe huisvesting aanbieden en voor welke functies. De beleidskaders worden elke vier jaar opnieuw onder de loep genomen om rekeningen te kunnen houden met actuele ontwikkelingen en inzichten. Specifieke aandachtspunten bij de herijking van het IAP zijn verduurzaming en het beoordelen of leegstaande gemeentelijke panden een nieuwe functie kunnen krijgen in de buurt, wijk of het dorp bij voorkeur in combinatie met wonen. 0.5 Zorgen voor een betrouwbare en een houdbare financiële huishouding 0.5.1 Wij voeren de planning- en controlcyclus uit

2022-2026

In ons financieel beleid is het uitgangspunt: een structureel en reëel sluitende (meerjaren)begroting en voldoende weerstandsvermogen. Wij geven uitvoering aan de planning- en controlcyclus (P&C-cyclus) door het opstellen van een kadernota, begroting, voortgangsrapportages en jaarstukken. De beschikbare middelen zijn integraal afgewogen bij de kadernota en de begroting. We blijven de P&C-cyclus doorontwikkelen.

21

WAT KOST HET? Exploitatie (bedragen x € 1.000)

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

Baten Primitieve begroting 2025-2028

124.048

118.361

118.969

119.166

119.091

1e voortgangsrapportage 2025

448

2.031

2.283

2.481

3.540

0

407

407

407

407

612

5.807

5.534

1.793

2.329

0

623

480

480

480

125.109

127.229

127.672

124.326

125.846

1. Autonome ontwikkelingen

0

-10

-24

-28

-32

Actualisatie budget afschrijvingen

0

-14

-26

-26

-26

Actualisatie budget rentelasten

0

4

2

-2

-6

2. Actualisatie bestaand beleid

0

2.148

0

0

0

Inzet algemene reserve

0

2.148

0

0

0

6. Financieel gezonde toekomst

0

535

310

510

510

BA17 en BA08 Zevenaar Doet

0

225

0

0

0

IV03 Parkeerbelasting

0

300

300

500

500

IV04 Huwelijken

0

10

10

10

10

Totaal gemuteerde baten

0

2.673

286

482

478

125.109

127.543

127.984

124.835

126.351

28.787 1.181 0 -1.384 0

28.644 482 -2.883 1.434 -2.473

28.895 494 -4.558 1.360 -3.615

27.896 324 -5.923 1.285 -2.597

28.074 124 -6.713 1.285 -2.358

28.584

25.204

22.575

20.984

20.411

1. Autonome ontwikkelingen

0

240

1.376

352

191

Actualisatie budget afschrijvingen

0

-2

-2

-2

-38

Actualisatie budget rentelasten

0

453

1.532

453

247

Actualisatie budget salarissen en overhead grondexploitaties

0

-160

-103

-48

33

Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Wijziging tot de begroting 2026-2029 Totale baten tot de begroting

Mutaties in deze begroting (baten)

Totale baten in deze begroting

Lasten Primitieve begroting 2025-2028 1e voortgangsrapportage 2025 Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Wijzigingen tot de begroting 20262029 Totale lasten tot de begroting Mutaties in deze begroting (lasten)

22

Actualisatie salarissen ambtelijke organisatie 2026 Budgetmutaties lasten/baten sportbedrijf 2. Actualisatie bestaand beleid

0

0

0

0

0

0

-51

-51

-51

-51

0

-355

-394

-394

-394

Actualisatie budget loon- en prijsontwikkeling (Indexering) Actualisatie budgetten afval (RDL) en mutatie afvalstoffenheffing 2026 Actualisatie investering wegen revitalisering index Budgetmutatie zorgkosten Wmo en jeugd Investering duurzame vervanging dakbedekking en zonnepanelen Turmac Cultuurfabriek 5. Mutaties < € 100.000

0

663

803

803

803

0

39

39

39

39

0

0

-140

-140

-140

0

-1.118

-1.118

-1.118

-1.118

0

61

22

22

22

0

201

76

76

76

Actualisatie budget openbare werken in verband leasekosten Actualisatie budget salarissen college B&W Actualisatie budget vastgoed Raadhuisplein 1D Actualisatie budget vergoedingen raadsleden Bijdrage aan het fonds VNG / GGU / gezamenlijke gemeentelijke activiteiten Budgetmutatie bestuurlijke kosten gemeenteraadsverkiezingen en nieuwe raadsperiode Budgetmutatie doorontwikkeling Turmac Cultuurfabriek Budgetmutatie gemeenteraadsverkiezingen Contributie Vereniging Nederlandse Riviergemeenten en Vereniging van Gelderse Gemeenten 6. Financieel gezonde toekomst

0

3

6

6

6

0

0

0

0

0

0

0

20

20

20

0

0

0

0

0

0

45

45

45

45

0

28

0

0

0

0

60

0

0

0

0

60

0

0

0

0

5

5

5

5

0

2.850

4.305

5.670

6.460

BA0 Beleidsmatige aanpassingen

0

675

1.725

2.635

3.170

BA01 Taakstelling ambtelijk apparaat

0

-100

-100

-100

-100

BA11 en BA16 Jeugdhulp met verblijf

0

150

150

150

150

FT0 Financieel technische maatregelen

0

1.632

1.932

1.932

1.932

FT01 Brandverzekeringen

0

0

-150

-150

-150

FT02 Onvoorzien verlagen

0

-25

-25

-25

-25

FT04 Afschrijvingstermijn van gebouwen aanpassen FT12 Invoeren projectfinanciering

0

-85

-85

-85

-85

0

-225

-225

-225

-225

IV0 Inkomstenverhogende maatregelen

0

828

1.083

1.538

1.793

23

IV03 Parkeerbelasting

0

0

0

0

0

IV04 Huwelijken

0

0

0

0

0

Totaal gemuteerde lasten

0

2.936

5.363

5.704

6.333

Totale lasten in deze begroting

28.584

28.140

27.938

26.688

26.744

Resultaat voor bestemming

96.525

99.404

100.046

98.146

99.607

Onttrekkingen Primitieve begroting 2025-2028

451

462

450

358

348

1e voortgangsrapportage 2025

262

-26

-14

-95

-85

0

0

0

0

0

4.938

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2.359

-26

-26

-26

5.651

2.795

410

236

236

Toevoegingen Primitieve begroting 2025-2028

0

0

0

0

0

1e voortgangsrapportage 2025

0

0

0

0

0

Kadernota 2026

0

0

0

0

0

4.918

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

4.918

0

0

0

0

733

2.795

410

236

236

97.258

102.198

100.456

98.382

99.843

Kadernota 2026 2e voortgangsrapportage 2025 Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029 Totaal onttrekkingen reserves

2e voortgangsrapportage 2025 Wijzigingen tot de begroting 20262029 Meerjarenbegroting 2026-2029 Totaal toevoegingen reserves Saldo reserve mutaties Resultaat na bestemming

24

Toelichting financiële ontwikkelingen Hieronder vindt u een overzicht met de financiële toelichtingen van mutaties in de exploitatie die in bovenstaande tabel zijn opgenomen. Alleen zijn bij de toelichtingen de baten en lasten gesaldeerd. Mutaties exploitatie (bedragen x € 1.000) Begroting Begroting Begroting Begroting 2026 2027 2028 2029 1. Autonome ontwikkelingen Actualisatie budget afschrijvingen

2

2

2

38

Jaarlijks actualiseren we de afschrijvingslasten. Tevens aanpassing van benodigde bedrag in reserve afschrijvingslasten en bijbehorende jaarlijkse vrijval als gevolg van afwijkingen in het werkelijk geïnvesteerde bedrag en faseringen. Dit werkt door in meerdere programma's. Actualisatie budget rentelasten

-449

-1.531

-455

-253

Jaarlijks actualiseren wij de rentelasten. De volgende zaken hebben invloed op de hoogte van de rentelast: 1. Het faseren van investeringen; 2. De hoogte van de boekwaarden van de grondexploitaties; 3. Het toepassen van projectrente voor grondexploitatie vanaf 2026; 4. Aflopen van huidige langlopende leningen met lage rentes. 1. Doordat investeringen worden verschoven, verschuift ook de bijbehorende rentelast. 2. De boekwaarden van de grondexploitaties Zevenaar-Oost bedrijven, Mercurion en Businesspark 7Poort II zijn in 2025 weer aangepast op basis van de herziene grondexploitaties per 1 januari 2025 zoals vastgesteld in de raadsvergadering van 25 juni 2025. De boekwaarden van de grondexploitaties in de komende jaren zijn lager dan eerder geraamd. Dit veroorzaakt een lagere financieringsbehoefte en dus een lagere rentelast. Dienstjaar 2027 is een uitzondering. Bij de begroting 2025-2028 werd een lagere boekwaarde verwacht. Door de herziening is de boekwaarde flink gestegen. Hierdoor ontstaat in 2027 een hogere financieringsbehoefte dan eerder geraamd en dus ook een hogere rentelast. 3. Vanaf 2026 passen we projectfinanciering toe voor GREX Businesspark 7Poort II. Dit zorgt voor een hogere doorbelasting naar deze grondexploitatie en dus een lagere rente in de algemene dienst. Dit effect is zichtbaar in het journaal 'FT12 Invoeren projectfinanciering'. 4.

In de komende jaren lossen we ca. 25 miljoen af op huidige langlopende leningen. Het rentepercentage van deze leningen is gemiddeld een stuk lager dan de huidige rente waartegen we nieuwe leningen aan moeten trekken om aan onze financieringsbehoefte te voldoen.

Actualisatie budget salarissen en overhead grondexploitaties

160

103

48

-33

In 2025 is grondexploitatie Vestersbos geopend. Dit zorgt ervoor dat aan deze grondexploitatie salaris- en overheadkosten kunnen worden toegerekend. Dit heeft een positief effect op de meerjarenbegroting. Daarnaast is voor diverse grondexploitaties langer inzet nodig dan in de begroting 2025-2028 verwacht. Per saldo een voordeel in 2026 tot en met 2028 aflopend van € 168.000 naar € 57.000. Per saldo een nadeel vanaf 2029 oplopend naar structureel € 63.000. Actualisatie salarissen ambtelijke organisatie 2026

0

0

0

De huidige ramingen van de salarisramingen verhogen we met 3,6%. Dit is de verwachte loonontwikkeling in 2026 volgens de prognose van het CPB (Centraal Planbureau). We brengen het extra benodigde bedrag ten laste van de stelpost voor loon- en prijsindexatie.

25

0

Budgetmutaties lasten/baten sportbedrijf

51

51

51

51

In de raming houden we rekening met kostenverhogende btw en de compensatie die we hiervoor ontvangen van het Rijk. De raming is gebaseerd op de in de afgelopen jaren ontvangen/aangevraagde bedragen 'Specifieke uitkering stimulering sport' (SPUK, voor compensatie van kostenverhogende btw) en de correctie op indexering voor 2026. De door het Rijk beschikbaar gestelde compensatie is voldoende om de kostenverhogende btw te compenseren. We brengen het extra benodigde bedrag voor de correctie van de indexering ten laste van de stelpost voor loon- en prijsindexatie. Deze mutaties zijn budgettair neutraal en hebben geen gevolgen voor het resultaat. 2. Actualisatie bestaand beleid Actualisatie budget loon- en prijsontwikkeling -663 -803 -803 -803 (Indexering) In de septembercirculaire 2024 en in de meicirculaire 2025 is rekening gehouden met compensatie voor loonen prijsontwikkeling. Alle begrotingsposten zijn doorgenomen en daar waar nodig is de noodzakelijke indexatie opgenomen. Hierbij is ook rekening gehouden met de hogere indexatie op de zorgkosten waarmee in de begroting 2025-2028 rekening is gehouden. Per saldo een structureel nadeel op de indexatie vanaf 2026 oplopend van € 663.000 naar 803.000 vanaf 2027.

Actualisatie budgetten afval (RDL) en mutatie -39 -39 -39 -39 afvalstoffenheffing 2026 In 2026 hebben we te maken met diverse kostenstijgingen en -dalingen binnen de gemeente en de RDL. Binnen de gemeente zijn met name de loonkosten gestegen die voor een deel worden doorbelast aan de RDL. Binnen de RDL zijn per saldo de kosten voor afvalinzameling hoger en hiermee ook onze bijdrage aan de RDL. Dit wordt enerzijds veroorzaakt door een stijging van personele kosten en hogere verwerkingskosten van het afval op de aanbiedstations. Anderzijds is er een daling van de materiële kosten als gevolg van bijvoorbeeld lagere brandstofkosten. Per saldo stijgen de kosten voor de gemeente Zevenaar als gevolg van de hierboven genoemde wijzigingen structureel vanaf 2026 met € 48.000 ten opzichte van 2025. Dit verrekenen wij binnen de afvalstoffenheffing en is daarmee budgettair neutraal. Door bovengenoemde kostenstijging stijgt het tarief van de afvalstoffenheffing.