Bijlage 8: Jaarverslag The Economic Board 2022

Jaarverslag 2022 The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen

4

Inhoud 1 Voorwoord

3

2 Resultaten 2022

4

3 Clusters

6

4 MKB, startups en scale-ups ondersteunen

18

5 Communicatie

21

6 Tijdlijn

23

7 Organisatie

25

8 Financiën

27

1

Voorwoord

Het jaarverslag 2022 van The Economic Board Regio Arnhem Nijmegen ligt voor u. Een jaar met vele uitdagingen, oorlog op het Europese continent,

We verwachten dat de Nederlandse economie van 2030 er heel anders gaat uitzien dan die van vandaag. Wij staan voor enorme transities. Daarbovenop

verstoringen van waardeketens, immense krapte op de arbeidsmarkt, de coronapandemie, de energiecrisis en grote woningtekorten zorgen voor

komen de recente gebeurtenissen die alle grote geopolitieke impact hebben op de Europese Unie en Nederland. Strategische autonomie, onafhankelijkheid

turbulente tijden en zetten onze welvaart en welzijn onder druk. Zoals u kunt lezen bouwt The Economic Board verder op de belangrijke

van energiebronnen en kortere ketens worden binnen Europa steeds belangrijker. Om het duurzaam verdienvermogen en de strategische autonomie

economische motor in de regio Arnhem- Nijmegen, vanuit brede netwerk van overheden, kennisinstellingen en bedrijven en ontwikkelt de regio zich

voor Nederland te behouden is het dan ook van groot belang om de positie van Nederland te versterken door middel van een innovatieve, toekomst-

in gestaag tempo door. Regio Arnhem-Nijmegen was en is bovenal een fijne plek om te wonen, werken en leven. Dat willen we ook in de toekomst blijven.

bestendige economie, die antwoorden geeft op de grote maatschappelijke uitdagingen.

Voorkomen dat de huidige ontwikkelingen zand in de raderen gooien, vraagt om continue aandacht, afstemming en inzet. Tegelijkertijd staat de regio

Ook komend jaar zal The Economic Board zich blijven ontwikkelen tot innova-

bol van ambities om bij te dragen aan de maatschappelijke uitdagingen waarvoor Nederland en de wereld staan. Dit doen we door technologieën

tiemotor, met een grote bijdrage aan de nationale economie.

en markten rond Energy, Health, Hightech, Food, slimme duurzaamheid en circulariteit verder te ontwikkelen. Alleen door samen te werken kunnen we tot oplossingen komen. Onze rol als initiator, aanjager, projectleider of hulpmotor blijft hierbij van groot belang. We hebben de nadruk gelegd op een bijdrage in de energietransitie door middel van decentrale energie hubs, verbetering gezondheidszorg, met inzet op de krappe arbeidsmarkt, nieuwe consortia voor circulariteit en de regiodeal, dit onder vlag van Lifeport. ‘Samen gezond leven, in een gezonde omgeving, op duurzame wijze; Lifeport!’ We zetten hier samen op in met maatschappelijke partners op het terrein van brede welvaart, digitale programma’s en veiligheid voor mkb’ers én financieringskansen voor startups en groeibedrijven.

3

Ahmed Marcouch

Jan van Dellen

Voorzitter

Directeur

2

Resultaten 2022

Regio Deal regio Arnhem-Nijmegen De aanvraag voor een Regio Deal, in de vorm van een uitgewerkte propositie van de Regio Deal ‘Gezonde groene groei’ Arnhem-Nijmegen, is 14 november 2022 bij het Rijk ingediend. De Regio Deal heeft een thematiek die de inwoner gaat helpen; de Brede Welvaart. De regio Arnhem-Nijmegen heeft een

Regio Deal Gezonde groene groei

aanvraag ingediend van €40 miljoen. De regio verdubbelt dit bedrag door middel van cofinanciering. Werkende arbeidsmarkt Toekomstbestendig wonen

€ 60 miljoen cofinanciering € 40 miljoen gevraagd aan Rijk

Sterke bedrijvigheid

kennis- en onderwijsinstellingen het gesprek is aangegaan over de programmalijnen van de Regio Deal. Met deze verschillende geledingen is veelvuldig gesproken over mogelijke projecten passend binnen de voorgestelde programmalijnen. Uiteindelijk zijn er meer dan 100 projectvoorstellen ingebracht

Gezond leven

Regio Deal Gezonde groene groei The Economic Board 1600 uur (25% van totaal aantal uren)

Concrete triple helix samenwerking

Bezoek minister Bruins Slot Artikelen B2B bladen

die passen binnen de vijf programmalijnen; Gezond leven, Toekomstbestendig Wonen, Sterke Bedrijvigheid, Werkende Arbeidsmarkt en Grenzeloos

Ruim 100 projecten

22% inwoners regio geïnformeerd over Regio Deal Inhuur tbv Regio Deal € 80.000

Gelderland in 2022 een drietal bijeenkomsten georganiseerd waarin met ondernemers, maatschappelijke instellingen, zorginstellingen, overheden,

Grenzeloos samenwerken

5 programmalijnen

€100 miljoen budget

The Economic Board heeft samen met de Groene Metropoolregio en provincie

120 partners

Samenwerken. De periode na de indiening van de propositie is benut om het dealmakingsproces voor te bereiden, projecten en benodigde cofinanciering te concretiseren en de governance uit te werken. Daarnaast vond in deze periode een gerichte lobby plaats. Begin september was er circa €3 miljoen opgehaald aan cofinanciering. Extra inzet heeft uiteindelijk geresulteerd in meer dan 120 projecten met een cofinanciering van circa €70 miljoen. Hierbij moet nadrukkelijk vermeld worden dat dit is gerealiseerd met meer dan een dan verdubbeling van de ureninzet van civic entrepeneurs, boardleden en medewerkers van het bureau van The Economic Board.*

Maandelijkse nieuwsbrieven

(bv Ondernemers belang)

* H  et Rijk heeft in februari 2023 besloten om €15 miljoen te investeren in de Gezonde groene groei in de regio Arnhem-Nijmegen 4

Bezoek minister

Bestuursakkoord en Investeringsagenda

Minister Bruins Slot bracht begin oktober een bezoek aan de regio ArnhemNijmegen in het kader van de Regio Deal. Zij ging in Arnhem in gesprek met jeugdwerkers, hulpverleners en onderwijsinstellingen over de aanpak in Arnhem-Oost. Ook sprak zij met partners uit het bedrijfsleven, onderwijs en

De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, provincie Gelderland en The Economic Board hebben vastgelegd dat zij samen de potentie van de regio ten volle willen benutten en hun krachten bundelen om aan de gezamenlijke ambities invulling en uitvoering te geven. In het Bestuursakkoord

overheid over de verschillende initiatieven in onze regio om de brede welvaart te vergroten. De regio Arnhem-Nijmegen biedt door haar enorme innovatie-

is afgesproken dat zij de komende tien jaar intensief samenwerken. In de Investeringsagenda maken de partijen afspraken over hoe zij, zowel financieel

kracht de mogelijkheid om maatschappelijke opgaven en kansen in de regio te versterken. Deze kunnen een voorbeeld zijn voor de rest van Nederland. De

als niet-financieel, bijdragen aan de gezamenlijke ambities voor de regio. Het Bestuursakkoord en de Investeringsagenda zijn op 3 februari 2022

minister was onder de indruk van wat ze heeft gehoord en gezien. Ze vond het mooi om te zien dat onderwijs, bedrijfsleven en overheid elkaar zo goed

ondertekend bij Connectr in Arnhem door Peter Kerris (provincie Gelderland), Ahmed Marcouch (The Economic Board) en Hubert Bruls (Groene

weten te vinden. “Ze zijn niet alleen bezig met hun eigen vernieuwing, maar dragen ook bij aan hun omgeving - de mensen voor wie we het doen”, aldus

Metropoolregio). Naast uitvoering geven aan de projecten van de Investeringsagenda is er eind 2022 ook gewerkt aan het bijwerken van de investerings-

de minister. Het werkbezoek was georganiseerd door The Economic Board samen met Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (GMR) en provincie

agenda voor 2023.

Gelderland.

Lifeport Scholarship Als gevolg van de oorlog in Oekraïne ontstonden acute problemen voor studenten uit Oekraïne, Belarus en Rusland die studeren aan de onderwijsinstellingen in onze regio. Zorgen om hun familie, praktische problemen zoals niet bij hun geld kunnen en geldontwaarding en vooral grote zorgen over de voortgang van hun studie. Op initiatief van de Hogeschool van ArnhemNijmegen, Hogeschool Van Hall Larenstein, ArtEZ en Radboud Universiteit, heeft The Economic Board het Lifeport Scholarship geïnitieerd om studenten afkomstig uit crisisgebieden te helpen. Naast het humanitaire aspect is het belang van aantrekken en behouden van talent voor de regio een aspect waarom de Board gezamenlijk de regionale krachten heeft ingezet. Een aantal ondernemers heeft een financiële bijdrage toegezegd aan het Scholarship. De getroffen studenten worden geholpen met een bijdrage in de kosten voor levensonderhoud zodat zij hun studie kunnen voortzetten enafronden bij een van de kennisinstellingen in onze regio.

5

3

CLUSTERS

Energy

Connectr In het voorjaar van 2021 is Connectr Energy Innovation opgericht. De samenwerking met Connectr als uitvoeringsorganisatie van The Economic Board zorgt voor een versnelling van de energietransitie. Hiermee komen onderdelen van de investeringsagenda van The Economic board concreet tot uitvoering: de realisatie van een fysieke plek voor – tot nu toe gefragmenteerde – innovatieve energiebedrijven, en de realisatie van het Europees testlaadcentrum voor de regio. Het jaar 2022 is door Connectr benoemd als hét fysieke jaar na de opstart in 2021. Zo opende Koning Willem-Alexander het Europees Testlaadcentrum van ElaadNL in juni 2022, werd het Connectr Shared Office in november geopend door Peter Molengraaf, en is de eerste Connectr Shared Facility, het Energy Demo Field, geopend. De oplevering van het grote Connectr Innovatielab (met 17.000m2 voor onderwijs, start- en scale ups en congresruimten) is verschoven naar 2023. Door de investering in Connectr als samenwerkingsprogramma voor Energy, worden gelden van buiten de regio makkelijker naar de regio gehaald. In 2022

• Drie Smart Energy Hubs in de regio Lifeport: Innofase, TPNWest Nijmegen en Brickvalley (verspreide steenfabrieken langs de Waal en Rijn). TPN-West is de grootste in zijn soort, het gaat om ruim 450 bedrijven • 3 internationale events, samenwerking met Duitsland • 3 energieprojecten opgehaald en uitgewerkt voor de propositie van de Regio Deal. • Het bedrijventerrein TPN-West is het eerste bedrijventerrein in Oost-Nederland dat een Green Deal ondertekent. • Eerste fysieke jaar van Connectr - Energy innovation

6

heeft dat o.a. geleid tot de volgende resultaten: • IPCEI subsidie voor Nedstack € 21 miljoen • Vervolginvestering in Elestor € 30 miljoen • Toenemend aantal bedrijven dat zich vestigt rondom Connectr, zoals Tupi, Milence, Hedgehoc en communities zoals Energy StorageNL, Stichting gelijkspanning en FME Een belangrijke voorwaarde om dit succes te continueren is om een duidelijke focus te hebben. Als regio hebben we bepaald dat we willen excelleren in de energietransitie, met de focus op: • Elektriciteitsnet als verbinder • Energieopslag • Laadinfra

Helixgroep Energy De focus van het cluster Energy lag in 2022 op het aanjagen van Smart Energy Hubs in de regio. Na een verkenning aan het begin van het jaar met belanghebbenden uit de triple helix, is de focus van de helixgroep opnieuw geformuleerd. Dit is geen nieuwe koers, maar een logisch vervolg op de komst van Connectr. Door in te zetten op Smart Energy Hubs en decentrale energiesystemen werken we aan de energietransitie, is het regionale ecosysteem rondom Connectr uitgebouwd en wordt nieuwe economie gemaakt. Voor de helixgroep zijn nieuwe partijen benaderd en ingestapt, met meer aandacht voor onderwijs en bedrijfsleven. De Groene Metropoolregio, HAN, Connectr, Kiemt, de procesregisseurs van Smart Energy Hubs Innofase en TPN-West, Rabobank, ARN, NXP, ElaadNL, Qirion, Firan en VNONCW Midden hebben in 2022 deelgenomen aan de helixgroep. Uitbreiding met bedrijven die passen bij de vraagstukken die aan de orde komen, wordt voorzien voor de toekomst. De helixgroep heeft ook gewerkt aan het uitbreiden van het ecosysteem van Connectr. Doel hierbij is starten van pilotprojecten, om ze op een later moment ook op andere bedrijventerreinen in de regio uit te kunnen rollen. In eerste instantie gaat het om de volgende onderwerpen: • slim laden (transport) op Smart Energy Hubs • versnelling aanpassing wet- en regelgeving • financiering (projectorganisatie en investeringen)

Nijmegen en The Economic Board kwamen hiervoor in juli 2022 bij elkaar. Gespreksonderwerp: de kansen van de Smart Energy Hub-aanpak voor dit bedrijventerrein in Nijmegen. Om het onderwijs aan te haken op de ontwikkelingen, is het lectoraat ‘balance energy systems’ van de HAN is in 2022 aangesloten bij de helixgroep. Daarnaast heeft The Economic Board het Sustainable Electrical Energy Center of Expertise van de HAN (SEECE) gekoppeld aan TPN West, aangezien TPN West de grootste smart energy hub uit het Living Lab is. SEECE is ook betrokken bij Connectr. Om de Smart Energy Hubs tot een succes te maken is naast financiering uit de regio ook externe financiering nodig. Het gaat om financiering voor procesondersteuning op de bedrijventerreinenen financiering gericht op de investeringen die gedaan moeten worden. Vanuit The Economic Board is afgelopen jaar samen met VNO-NCW Midden en Oost NL ingezet op de lobby richting Den Haag en Europa ten aanzien van decentrale energiesystemen. In 2022 lag de focus op lobby richting het Rijk (samen met Oost NL en de provincie) om financiering voor Energy projecten naar de regio te halen.

Green Deal TPN-West Bedrijventerrein TPN-West, gelegen in gemeente Nijmegen en Beuningen, is één van de drie Smart Energy Hubs in Lifeport. Het is ook de grootste in zijn soort, met ruim 450 bedrijven, 2 energiebedrijven (ENGIE en ARN) en

• organisatiemodellen decentrale energieoplossingen op bedrijventerreinen.

daarnaast ruim 160.000 scheepvaartbewegingen per jaar. TPN-West heeft grote ambities om een toekomstbestendig bedrijventerrein te zijn in 2030.

Smart Energy Hubs

Samen met The Economic Board, gemeente Beuningen, gemeente Nijmegen,

Oost-Nederland is goed gepositioneerd als living lab voor Smart Energy Hubs. In dit kader is in Oost-Nederland het living lab Smart Energy Hubs opgezet, waarbinnen op 10 bedrijventerreinen in Overijssel en Gelderland lokaal decentrale energiesystemen gerealiseerd zullen worden. De totstandkoming van de smart energy hub in TPN-West is aangejaagd en versneld. Dit heeft tot een kick-off geleid op dinsdag 12 juli. Een tiental bedrijven, de parkmanagementorganisatie TPN West, provincie Gelderland, Oost NL, gemeente

Provincie Gelderland, HAN, VNO-NCW en de Rabobank wil de bedrijvenvereniging TPN-West kansen pakken in de circulaire economie, energietransitie en klimaatadaptatie. In het najaar van 2022 is gewerkt aan een Green Deal voor TPN-West welke medio januari 2023 door alle partners is ondertekend. Vanuit The Economic Board hebben we de bedrijvenvereniging het afgelopen half jaar inhoudelijk ondersteund bij het voorbereiden van de Green Deal.

7

Gerealiseerde activiteiten: • Er is deelgenomen aan verschillende (internationale) events: • Werkbezoek ondernemers en kennisinstellingen uit Duisburg aan Arnhem. In maart 2022 is een delegatie uit Duisburg ontvangen op IPKW om de Duits-Nederlandse samenwerking verder uit te bouwen • Hannover Messe • Duits-Nederlands stipendium, begin september, uitwisseling tussen journalisten van internationale kranten op het IPKW met als thema Energy • Gezamenlijk met Connectr en Innovate organiseren Innovate Energy Meetup The Economic Board was medeorganisator van Innovate Energy Meetup. • Er zijn twee presentaties gegeven over het cluster Energy aan wethouders economie in de regio Arnhem-Nijmegen. • Koppelen Smart Energy Hubs met emissieloos vervoer (logistiek/ scheepvaart). ElaadNL is een van de deelnemers aan de helixgroep, zij richten zich o.a. op elektrisch goederenvervoer. • Aansluiten bij Oost Nederlandse samenwerking Smart Energy Hubs; Civic entrepreneur neemt deel in het Living Lab Smart Energy Hubs. The Economic Board was ook actief in de aanjaagfase voor het deel Smart Energy Hubs. • Aanhaken onderwijs op de ontwikkelingen: Het lectoraat ‘balance energy systems’ van de HAN is sinds afgelopen jaar aangesloten bij de helixgroep.

Daarnaast heeft The Economic Board het Sustainable Electrical Energy Center of Expertise van de HAN (SEECE) gekoppeld aan TPN West, aangezien TPN West de grootste smart energy hub uit het Living Lab is. SEECE is ook betrokken bij Connectr.

8

“Met de huidige congestie op het elektriciteitsnet kunnen we voor onze energiebehoefte niet meer volledig afhankelijk zijn van het net. De netbeheerders kunnen niet eindeloos blijven verzwaren en daarom gaan we samenwerking in het opzetten van Smart Energy Hubs (SEH), slimme decentrale energiesystemen waar lokaal duurzame energie wordt geproduceerd, opgeslagen en toegepast. We moeten als ondernemers samenwerken met netbeheerders, onderwijs en overheid om te zorgen dat we maatregelen kunnen nemen die direct resultaat opleveren, maar tegelijkertijd ook duurzaam zijn. Zo kunnen we ook bijdragen aan een gezond en toekomstbestendig vestigingsklimaat voor bedrijven en instellingen in onze regio.” Ilko Bosman voorzitter VNO-NCW Regio Arnhem-Nijmegen en lid The Economic Board

Health & Hightech Het benutten van economische kansen gaat hand in hand met het werken aan maatschappelijke gezondheidsthema’s en nieuwe sleuteltechnologieën. Hightech levert daarbij de basis voor het realiseren van baanbrekende innovaties. De programmalijn ‘Gezond Leven’ van de Regio Deal stimuleert (wijkgerichte) experimenten om innovaties op dit vlak te versnellen en op te schalen. In 2022 is veel aandacht uitgegaan naar het inventariseren van projectkansen om deze te bundelen in de Regio Deal. In de programmalijn Gezond Leven zijn 14 projectideeën vanuit het cluster Health & Hightech cluster geland.

Stichting Briskr opgericht

• 14 projecten Health & Hightech opgehaald en uitgewerkt voor de propositie van de Regio Deal.

Briskr is het programma dat startups en het MKB ondersteunt om sneller te groeien en een grotere impact te maken binnen Health en Hightech. Hiermee versterken we het ecosysteem. Dit doet Briskr door het organiseren van netwerkactiviteiten, het ondersteunen van startups met businesssupport en het opzetten van structuurversterkende innovatieve projecten voor de regio. In de tweede helft van 2022 is een stichting opgezet om van Briskr een zelfstandige rechtspersoon te maken die meer executiekracht krijgt. The Economic Board heeft voor het bestuur van Briskr uit haar eigen geledingen vier bestuursleden voorgedragen die affiniteit hebben met de regionale Health

• 3 Hightech project ideeën verkend waarvan 1 (RF Knowlegde Lab) verder wordt opgezet

uitvoeringscapaciteit van Briskr gebracht.

• Meegewerkt aan 2 projecten Nationaal Groeifonds • Toekenning Groeifondsaanvraag Robotlab € 97miljoen

9

& Hightech-sectoren. Door deze zogenaamde ‘bestuurlijke personele unie’ worden de strategische beslissingen van The Economic Board dichter bij de

Doorontwikkeling van de campussen De campussen vormen de hotspots als het om aantrekken van bedrijvigheid gaat. Er is in de regio sprake van een nijpend tekort aan huisvestiging voor bedrijven. Dit knelpunt is afgelopen jaar in de regio geagendeerd en er is gezocht naar oplossingen voor de korte en de langere termijn. Voor de korte termijn is gerealiseerd dat het oude dermatologiegebouw (Radboudumc) in Nijmegen wordt behouden zodat startups in de Health zich hier kunnen vestigen. Ook zijn masterplannen ontwikkeld op Noviotech Campus (NTC) om te komen tot een stadscampus. Dit houdt onder andere in dat er gezocht wordt naar verbinding met de omgeving van het NTC-terrein, bijvoorbeeld door voorzieningen op het campusterrein voor mensen uit de wijk toegankelijk te maken en het nauwer samenwerken met opleidingsinstituten uit de omgeving. Om de realisatie van de NTC-plannen mede mogelijk te maken is er een intentieovereenkomst gesloten tussen Oost NL en Noviotech Campus inzake samenwerking en gebieds- en gebouwontwikkeling op de campus. Ook is er onder leiding van de gemeente Nijmegen het initiatief “Campus Nijmegen” ontstaan; een samenwerkingsverband op het gebied van campusmanagement tussen NTC en Campus Heijendaal (HAN, RU en Radboudumc).

In 2022 is gestart met het werken aan een strategische visie waarin centraal staat hoe en op welke gebieden de campussen onderling kunnen samenwerken maar ook hoe er samengewerkt kan worden in het regionale ecosysteem met partijen als Briskr en The Economic Board.

10

Hoe bereiken wij een gezond- en duurzaam leven binnen de Lifeport regio? “We hebben het over een groot maatschappelijk vraagstuk. Dat vereist een gemeenschappelijke ambitie en gezamenlijke inzet van bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Campussen, tech hotspots en kennisinstellingen vormen broedplaatsen, waar ontmoetingen plaatsvinden, waar nieuwe ideeën en waar samenwerkingsverbanden ontstaan. Deze netwerken en broedplaatsen vervullen een magneetfunctie, want ze trekken mensen en bedrijvigheid aan. Zo ontstaat een effect dat zichzelf versterkt en hiermee bijdraagt aan onze Gezonde Gelderse regio.” Bertine Lahuis voorzitter Raad van Bestuur Radboudumc en lid The Economic Board

Gerealiseerde activiteiten: • Voor Hightech zijn, buiten de projecten in de Regio Deal, nog 3 projectideeën nader verkend. Ze zijn besproken binnen de helixgroep en 1 project (RF Knowlegde Lab) wordt verder uitgewerkt. RF-bedrijven (Radio frequency) uit Nijmegen en daarbuiten, Radboud RadioLab, Oost NL en Noviotech Campus werken onder de regie van High Tech NL aan het vormgeven van het Nationaal RF Knowledge Lab. Dit Lab, dat in de zomer van 2023 start, krijgt een plek op de Noviotech Campus. • In 2022 lag de focus op technische ontwikkelingen die de transitie in de zorg mogelijk maken en versnellen, om zorg naar de wijken toe te brengen. Op deze manier wordt het mogelijk om passende zorg te leveren bij de burgers thuis. • Er is meegewerkt aan 2 Groeifonds-initiatieven: • De revolutie van de zelfdenkende moleculaire systemen (ook wel RobotLab genoemd). Dit initiatief van Wilhelm Huck, Radboud Universiteit komt terecht op de Noviotech Campus. Hier is € 97 miljoen mee gemoeid. • Pandemic preparedness and response center. Dit initiatief is helaas niet toegewezen. Hier was € 300 miljoen mee gemoeid. • Oprichten Vroege Fase Fonds Gelderland. De civic entrepreneur heeft om dit risicokapitaal voor bedrijven beschikbaar te krijgen hier als één van de kwartiermakers veel aandacht aan besteed.

In 2022 heeft het Rijk toegezegd om het bedrag van € 5 miljoen dat de Provincie beschikbaar had gesteld te verdubbelen. Hierdoor is er nu € 10 miljoen beschikbaar in het fonds ten behoeve van leningen voor innovatieve ondernemers.

11

• De kennis die de civic entrepreneur heeft opgedaan bij de campusontwikkeling in Nijmegen heeft hij gedeeld met de gemeente Overbetuwe. Deze gemeente is bezig met de ontwikkeling van een Health Campus in het stationsgebied van Elst. • De Noviotech Campus app, gericht op de Health & High Tech-community in Nijmegen en omstreken is in november live gegaan. The Economic Board maakt hier deel van uit. • Op 8 september 2022 was The Economic Board partner van The Vibe of the Future. Het Festival is gericht op de doelgroep Health & High Tech in Nijmegen en daarbuiten, zowel onderwijs, bedrijfsleven als overheden. Naast opname in het eerste Pulse Magazine en persaandacht was The Economic Board partner en aanwezig met een stand. • In 2022 is de ‘dag van de clusters’ voorbereid door de Groene Metropoolregio, The Economic Board en provincie Gelderland. Op deze dag gaan bestuurders van de regio langs bij een aantal ondernemers in de regio die actief zijn in de clusters Energy, Health & Hightech. De uitvoering van deze dag is doorgeschoven naar 2023. • De Newsroom Health & Hightech is 2 jaar geleden als pilot opgezet. The Economic Board heeft hiervoor verschillende partijen bij elkaar gebracht. Na een evaluatie eind 2022 is besloten om de newsroom door te zetten. Door de positieve ervaringen wordt ook een newsroom voor Energy opgezet, o.a.

door The Economic Board in samenwerking met Connectr.

Arbeidsmarkt

In de regio Arnhem-Nijmegen is in verschillende sectoren sprake van zowel krapte op de arbeidsmarkt als een tekort aan de juiste kennis en vaardigheden voor de banen van nu en in de toekomst. The Economic Board, Groene Metropoolregio en provincie Gelderland hebben in de ‘Human Capital Agenda’ een koers uitgezet die ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden moet helpen met dit vraagstuk. Het doel is om samen te werken aan een arbeidsmarkt waarbij vraag en aanbod goed op elkaar aansluiten. De Human Capital Agenda is gebaseerd op een arbeidsmarktanalyse, stakeholderanalyse en een inventarisatie van projecten met potentie voor de regio. In april 2022 hebben de Board, de Groene Metropoolregio en provincie Gelderland ingestemd met de koers en speerpunten van deze agenda. De speerpunten van de Human Capital Agenda zijn: • een Leven Lang Ontwikkelen (LLO) voor iedereen, • het aantrekken en behouden van talent • het activeren van onbenut arbeidspotentieel

• 2 sessies met wethouders Werk en Inkomen & Economie van de 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen over Human Capital • Toekenning Groeifonds aanvraag LLO Katalysator, € 392 miljoen • 4 bijeenkomsten met regionale klankbordgroep • 2 presentaties verzorgd voor de arbeidsmarktregio’s • 15 werktafelbijeenkomsten, 6 verschillende werktafels met 57 deelnemers

12

Aantrekken partners en inrichten samenwerking: in 2022 zijn 6 werktafels opgericht op de thema’s: LLO-Zorg, LLO- Energy, LLO-High Tech, LLO-onderwijs, aantrekken en behouden van talent en activeren onbenut arbeidspotentieel. De werktafels bestaan elk uit een triple helix-samenstelling waarin samen wordt gewerkt aan het verbinden en opschalen van projecten. Aan de zes verschillende werktafels nemen in totaal 57 deelnemers deel. De werktafels werken aan heldere ambities en duidelijke doelstellingen die als basis dienen voor verdere uitwerkingen. In 2023 kan een regionaal consortium ingericht worden met samenwerkende partners die een (financiële) bijdrage leveren vanuit urgentie en eigenaarschap. In 2022 zijn tenminste 15 werktafels bijeengeweest.

Human Capital Akkoord: In 2022 is toegewerkt naar een Human Capital Akkoord met concrete doelstellingen, waarin ambities uit de Human Capital Agenda zijn uitgewerkt. Er is commitment opgehaald om samen te werken aan een arbeidsmarkt die werkt. Minimaal 25 partners gaan een steunverklaring voor het akkoord tekenen. Hiermee zeggen zij ook een in kind bijdrage toe, in de vorm van deelname aan de werktafels. In het eerste kwartaal van 2023 wordt het Human Capital Akkoord ondertekend.

Projecten aanjagen - Regio Deal Arnhem-Nijmegen: In de propositie voor de Regio Deal zijn 13 projecten uit het Human Capital Akkoord opgenomen, die voortkomen uit samenwerkingen binnen de werktafels.

Groeifonds – LLO Katalysator: The Economic Board was één van de partners die tekenden voor de LLO Katalysator-aanvraag bij het Nationaal Groeifonds. De totale begroting van dit plan is € 421 miljoenen de gevraagde bijdrage van het Nationaal Groeifonds is € 392 miljoen. De regio Arnhem-Nijmegen is één van de regio’s waarvoor regionale programma’s worden ontwikkeld, waarbinnen projecten worden gefinancierd en uitgevoerd.

13

Lifeport Welcome Center: Medio september vond de bestuurlijke kick-off plaats van het Lifeport Welcome Center op de Radboud Campus in Nijmegen. Het Lifeport Welcome Center is één centraal punt waar internationale kenniswerkers, studenten en hun familieleden terecht kunnen voor overheidsdienstverlening, sociale dienstverlening (zoals een welkomstprogramma en ‘family support’ programma) en sociale zaken. Het Lifeport Welcome Center is een initiatief van The Economic Board en provincie Gelderland vanuit de regionale wens meer internationaal talent aan te trekken en te behouden. Op donderdag 5 januari 2023 zijn door gemeente Nijmegen en de IND de eerste expats ontvangen.

“Veel bedrijven hebben op dit moment grote moeite om het juiste personeel aan te trekken. Dat komt door tekorten aan personeel, maar ook door een mismatch op de arbeidsmarkt, te weinig aansluiting van de huidige beroepsbevolking op nieuwe kennis en vaardigheden van vakmensen tot kenniswerkers. In deze regio werken we actief aan een arbeidsmarkt die meer in balans is, door deze aansluiting te verbeteren. Ook moeten we onze regio meer profileren om talenten naar onze regio te halen.” Enny van de Velden voorzitter CCO CCV Group en lid The Economic Board

Slimme Duurzaamheid

De partners in deze coalitie zijn naast The Economic Board: Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, Radboud Universiteit, Wageningen Universiteit & Research, Hogeschool van Hall Larenstein, Hogeschool Arnhem Nijmegen, KIEMT, RvN@, gemeente Arnhem en gemeente Nijmegen. De visie van het LCL is uitgewerkt in een flyer die in 2022 is uitgegeven. Lifeport Circular Lab by theeconomicboard - Issuu

Drie thematische hubs Het belangrijkste doel van het Lifeport Circular Lab (LCL) is structuurversterking op het thema duurzaamheid. Hiermee zorgen we dat experts elkaar beter weten te vinden en elkaar versterken, dat bedrijven betrokken zijn en voorkomen we dat zaken dubbel gedaan worden.

3 belangrijke thema’s in het Lifeport Circular Lab: • Klimaatadaptatie, met consortium Soil Valley • Circulair bouwen, met samenwerking Via-T • Gezond circulair, over de grondstoffentransitie

Lifeport Circular Lab In 2022 is binnen het cluster Slimme Duurzaamheid een coalitie gevormd met 10 partijen. Deze coalitie komt elke maand samen in de helixgroep Slimme Duurzaamheid, waarin wordt samengewerkt aan het Lifeport Circular Lab (LCL). Samen vormen ze de ontbrekende schakel tussen circulaire kennis en praktijk door het versterken van de structuur binnen het ecosysteem, door het stimuleren van kennisuitwisseling en innovatie en door het aanjagen van leerprojecten.

14

LCL werkt aan het versterken van drie thematische hubs in het totale ecosysteem. Binnen deze hubs wordt gewerkt aan betere samenwerking en kennisdeling en aan het vormen van leeromgevingen van de professional van de toekomst. Belangrijk hierbij is het faciliteren van ontmoetingen. Dit gebeurt multi-level; alle onderwijsinstellingen, van wetenschappelijk tot praktijk, zijn betrokken, evenals ondernemers. • Hub klimaatadaptatie met Soil Valley Het consortium Soil Valley, met onder meer Royal Eijkelkamp, bouwt in Giesbeek aan een kenniscampus voor bodem- en watertechnologie. De helixgroep Slimme Duurzaamheid heeft een belangrijke rol gespeeld in de bouw van het consortium en heeft met meerdere bedrijven en kennisinstellingen een propositie geschreven. • H  ub circulair bouwen met Via-T De helixgroep heeft een bijdrage geleverd aan de versterking van het consortium dat werkt aan Via-T, de weg naar techniek. Dit initiatief van @ VOCampus zorgt voor een betere aansluiting tussen vraag en aanbod van kennis en vaardigheden op het gebied van circulair bouwen. Met behulp van de helixgroep is het consortium uitgebreid met de HAN, en is gelobbyd voor deze ontwikkeling bij onder meer provincie en rijk, waarmee is bijgedragen aan positionering van de hele regio als circulaire regio.

• H  ub gezond circulair Dit initiatief van Radboud Universiteit, HAN en ROC met RvN@ heeft als doel de kennis over circulariteit te verbinden met het MKB en die hiermee circulaire businessmodellen kunnen ontwikkelen. De helixgroep Slimme Duurzaamheid ondersteunt deze ontwikkeling door verbinden van partijen en bedrijven, door lobby voor het onderwerp en door het monitoren van circulaire bedrijven in de regio middels Lifeport op de kaart, waardoor inmiddels 100 circulaire bedrijven in beeld zijn. De uitvoering van circulaire economie is belegd bij GMR, Circulaire Raad en KIEMT. Stichting KIEMT wordt naast energievraagstukken met name ingezet om de schaarse grondstoffen-problematiek via de circulaire agenda te versnellen en oplossingen tot stand te brengen. KIEMT heeft in 2022 bijgedragen aan Lifeport Circular Lab (kennis en innovatieproject voor circulaire en klimaat adaptieve gebiedsontwikkeling), aan consortiumvorming, de propositie Soil Valley en aan Early Morning Talks en bijeenkomsten voor én met ondernemers.

Leerprojecten aanjagen In samenwerking met RvN@ organiseert de helixgroep Slimme Duurzaamheid kennistafels en boosterteams over projecten binnen de drie thematische hubs. In 2022 ging het om “Bouwlogistiek stationsgebied Nijmegen”, “Klimaatadaptatie stationsgebied Nijmegen” en “hittestsress binnenstad Arnhem”. Bij de drie kennistafels werden kennis, innovatie en opdrachtgevers per thema bij elkaar gebracht. Deze bijeenkomsten hebben geleid tot een aanscherping van het probleem op elk thema en het oprichten van boosterteams om de gebiedsontwikkelingen te adviseren. Daarnaast zijn het living lab Groene Corridor Stationsgebied Nijmegen en de koele netwerken in Arnhem opgestart. Voor circulaire gebiedsontwikkeling van het stationsgebied Nijmegen is een Europese subsidie gehonoreerd, waarbij Lifeport Circular Lab heeft ondersteund. Binnen het project CREATE onderzoekt een post-doc vanuit Wageningen Universiteit & Research de mogelijkheden, samen met onderzoekers uit o.a. Gotenburg en Rennes.

15

Evenementen in de regio De leden van de helixgroep en de civic entrepeneur droegen bij aan diverse thematische evenementen in de regio, zoals het Lifeport Circular Festival, de Week van de Circulaire Economie en de uitreiking van de CIRCLES-award.

Regio Deal De helixgroep Slimme Duurzaamheid heeft, samen met het netwerk rond de Circulaire Raad, 16 concrete projecten aangeleverd voor opname in de Regio Deal, passend binnen de drie thematische hubt. Daarnaast zijn 6 gerelateerde projecten via de Groene Metropoolregio in de propositie opgenomen.

“De regio Arnhem-Nijmegen zet goede stappen als het gaat om duurzaamheid en circulariteit. Er is meer stootkracht, onder andere met de Regio Deal. We weten elkaar steeds beter te vinden. Het kan nog een stuk beter, maar ik zie wel een goede beweging.” Jan van Iersel voorzitter college van bestuur Hogeschool Van Hall Larenstein en lid The Economic Board

AI – Kunstmatige Intelligentie

kennisvraag over AI laten uitvoeren door studenten uit de regio. Ook is een workshop ontwikkeld voor mkb-bedrijven om kennis te maken met AI en wat het voor hen kan betekenen. Deze workshop is verschoven naar januari 2023.

Gerealiseerde activiteiten : • AI-projecten ophalen en met behulp van het netwerk verder brengen: Vier projecten op het gebied van AI zijn verder ontwikkeld en opgenomen in de Regio Deal. • Onderhouden en uitbouwen bestaande netwerk

Een speerpunt van onze regio met een enorm potentieel is kunstmatige intelligentie (artificial intelligence /AI). De regio Arnhem-Nijmegen kenmerkt zich door een flink aantal innovatiecentra voor kunstmatige intelligentie (zgn. ICAI-labs bij het Radboudumc en Radboud Universiteit) en een toenemend aantal AI-gerelateerde bedrijven en toepassingen.

Uitbouwen van het AI mkb-netwerk Het mkb is een belangrijke AI-doelgroep. De verbinding met allerlei AI-thema’s, de (financiële) mogelijkheden om te innoveren en te investeren en de bereikbaarheid van AI-kennis bieden uitdagingen en ook kansen. Het werkgebied, het netwerk en de werkwijze van het AI for Life Center zijn uitermate geschikt om deze doelgroep te bereiken en op AI-gebied te ondersteunen. In 2022 zijn minimaal 20 mkb-bedrijven aangehaakt. In samenwerking met Radboud AI, een onderzoeks- en toepassingsprogramma van Radboudumc en RU, zijn verschillende initiatieven ontwikkeld voor het mkb. Zo is het MKB datalab verder ontwikkeld, dat in april 2023 van start gaat. Mkb’ers kunnen er hun 16

• Onder het motto AI for Life is in 2021 een visie ontwikkeld, gericht op het faciliteren van regionale samenwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en overheden op het gebied van AI en het profiteren van wat er in de regio op dit gebied gebeurt. Eind 2022 is een verkenning gedaan naar mogelijke vervolgstappen op het gebied van AI in de regio. De prioritaire sectoren c.q. toepassingsgebieden waar een hernieuwde regionale AI-impuls zich op zou kunnen richten, zijn in onderstaande figuur weergegeven:

Focussectoren AI in regio Arnhem-Nijmegen en beïnvloedingsmogelijkheden

Verbetering vestigingsklimaat

Innovatie stimulering

Veiligheid, vrede en recht

Internationalisering Cultuur en media

Defensie

Kennis ontwikkeling Onderwijs

Health

Toegang tot kapitaal

Promotie & branding

Support

Financiële dienstverlening

Uitbouw ecosysteem

Data Sience-/ AI-/ IT sector

Food

Hightech

Uitbouw bedrijvigheid Energy

Gebouwde omgeving

Mobiliteit, transport & logistiek

Haven en maritiem Uitbouw gedeelde faciliteiten

Vergroten Human Capital

Legenda Speerpuntsectoren Beïnvloedingsmogelijkheden

17

Publieke diensten

Potentieel sterke sectoren Focussectoren

Vergroten markt toegang

“De regio Arnhem-Nijmegen is sterk op het gebied van AI. Als Radboud Universiteit hebben we hiermee al meer dan dertig jaar ervaring. De meerwaarde van het toepassen van AI is divers. Sinds de lancering van ChatGPT afgelopen november is veel mensen duidelijk geworden welke invloed AI heeft en zal hebben. In de regio werkt een groot aantal ambitieuze ondernemers en toonaangevende bedrijven in en met AI. AI biedt kansen voor mkb, voor de zorg, landbouw, mobiliteit etc., maar roept ook vragen op. De regio Arnhem-Nijmegen heeft alle ingrediënten in huis om een substantiële bijdrage te leveren aan de AI-positie van OostNederland, Nederland en Europa.” Daniel Wigboldus voorzitter college van bestuur Radboud Universiteit lid The Economic Board

4

MKB, startups en scale- ups ondersteunen

Financieringstafel Arnhem Nijmegen The Economic Board heeft samen met Oost NL en de Rabobank, ING en ABN-AMRO een financieringstafel voor het mkb opgericht. De financieringstafel zet in op zowel innovatie als financiering en is bedoeld om innovaties, die de regio hard nodig heeft, een grotere kans van slagen te bieden. De financieringstafel is eind 2022 gepresenteerd en gaat in 2023 van start met de behandeling van de eerste ingebrachte casussen. Uniek aan de financieringstafel is dat de grootbanken, Rabobank, ING en ABN-AMRO, zich samen inzetten om een alternatief te creëren. Met deze publiek-private samenwerking maken we impact om innovaties te versnellen en zo te kunnen bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken. De komende tijd wordt hier vervolg aan gegeven om, samen met de Groene Metropoolregio, de 18 gemeenten in de regio Arnhem-Nijmegen te informeren over de financieringstafel.

CapitalChange In 2022 maakten de partners van CapitalChange weer kennis met een aantal ondernemers uit de regio Arnhem-Nijmegen. CapitalChange heeft in 2022 twee sessie gehouden (april en september), georganiseerd door The Economic Board. In totaal hebben 10 bedrijven een pitch gehouden. Alle 10 bedrijven zijn geholpen met organisatieadvies, businessplannen en soms langdurig advies. Van de 10 bedrijven hebben twee bedrijven een langdurige adviesrelatie opgebouwd met Capital Change. De andere 8 bedrijven zijn doorverwezen binnen het netwerk van Capital Change naar andere adviseurs of ondernemers.

Business Angels Netwerk Nijmegen Het Business Angels Netwerk Nijmegen heeft afgelopen jaar weer fysieke bijeenkomsten georganiseerd. Drie keer per jaar is er een bijeenkomst waarin elk keer vier start- of scale-ups een pitch geven. Het netwerk, een samenwerking van Aeternus, BDO, Brillant Work, Briskr, Catalyze, EP&C, JLABS, Oost NL, Gemeente Nijmegen, Rabobank, The Economic Board, Poelmann van den Broek en Qserve, is steeds succesvoller in het verbinden van start-ups en scale-ups met investeerders.

Subsidies – fondsen – Nationaal Groeifonds The Economic Board heeft op meerdere manieren een bijdrage geleverd aan de toekenning van een aantal aanvragen van het Nationaal Groeifonds. Met het Nationaal Groeifonds investeert het kabinet tussen 2021 en 2025 € 20 miljard in projecten die zorgen voor economische groei voor de lange termijn. Naast het project nationale Leven Lang Ontwikkelen (LLO Katalysator: zie Arbeidsmarkt) heeft The Economic Board meegewerkt aan het Groeifonds-initiatief van Wilhelm Huck van de Radboud Universiteit; De revolutie van de zelfdenkende moleculaire systemen (ook wel RobotLab genoemd) waar een bedrag van € 97 miljoen mee is gemoeid. Ook het Groeifonds-initiatief Groeiplan Watertechnologie (vanuit Slimme Duurzaamheid) waar een bedrag van €135 miljoen mee is gemoeid kwam met medewerking van The Economic Board tot stand.

18

Ieder kwartaal informeert The Economic Board ondernemers, kennis- en onderwijsinstellingen in de regio over de nieuwe subsidieregelingen met een nieuwsartikel dat online wordt aangeboden

Inspiratiediner ‘Oplossingen voor morgen’

Derck Zilverschoon - Steenfabriek Zilverschoon en Jan van Dellen / Dag van de Ondernemer

Dag van de Ondernemer Meerdere gemeenten in onze regio hebben de ondernemers op de Dag van de Ondernemer, 18 november 2022, in het zonnetje gezet. Ondernemers hebben het op dit moment niet gemakkelijk. Na de coronacrisis volgde de inflatie, de energiecrisis en de krapte op de arbeidsmarkt. The Economic Board is bij een aantal ondernemers langsgegaan om hen een bloemetje te geven en hen verder te helpen in hun ondernemerschap. Steenfabriek Zilverschoon uit Randwijk is door The Economic Board verder geholpen met hun plan van aanpak om volledig over te gaan op waterstof. Peeze koffie is in contact gebracht met Connectr om als eerste koffiebrander over te gaan op waterstof.

19

Versnellen is de sleutel om te komen tot een krachtige regio ArnhemNijmegen. Ondernemers, overheden, onderwijs- en kennisinstellingen gaan de uitdaging aan om te werken aan transities in energie en gezondheidszorg in onze regio. The Economic Board en VNO-NCW Midden organiseerden op IPKW in Arnhem begin december een inspiratiediner met inspirerende table speeches rondom de thema’s energie en gezondheid. Hyster Yale group sprak over ondernemen in een veranderende wereld; laat de klant meedenken met je innovaties. Alliander had het over de druk op het energienetwerk. ZZG-zorggroep nam de aanwezigen mee in de uitdagingen als je op leeftijd bent. En vanuit Radboudumc CMylife werd gesproken over een integraal zorgsysteem van patiënten, voor patiënten en door patiënten. De 50 aanwezigen vanuit overheid, onderwijs en bedrijfsleven zijn tot op de dag van vandaag bezig om oplossingen te implementeren over de besproken thema’s.

En ook nog dit: • Interactieve kaart: Om alle interessante organisaties, bedrijven en instellingen zichtbaar te maken die binnen de regio Arnhem-Nijmegen opereren op de speerpunten Energy, Health, Hightech, Food en Duurzaamheid is een interactieve kaart ontwikkeld. Deze kaart toont het complete innovatienetwerk Lifeport op het gebied van Health, Hightech, Food en Energy en wordt steeds up to date gehouden met nieuwe ondernemingen en instellingen. •  Overleg Economic Boards Oost Nederland: Afgelopen jaar hebben vier (online) bijeenkomsten plaatsgevonden met de Economic Boards in OostNederland. Thema’s waar in deze regionale samenwerking aan wordt gewerkt zijn: Arbeidsmarkt en een waterstofconvenant.

Parel Award uitreiking Lifeport is met MTSA Technopower en Teleon Surgical twee nieuwe parels rijker. MTSA Technopower Parel van Lifeport: MTSA ontvangt Parel-award uit Arnhem ontwikkelt en bouwt klantspecifieke cleantech-apparaten, -systemen en -machines. Zo werkt het bedrijf elke dag aan de energietransitie, met cleantech apparatuur en waterstofoplossingen. Teleon Surgical Parel van Lifeport: Teleon Surgical ontvangt Parel-award levert met de productie van zogenoemde intra-oculaire lenzen een belangrijke bijdrage aan het versterken van het Health & Hightech-cluster in onze regio. Met de Parel Award onderscheidt The Economic Board organisaties uit de regio Arnhem-Nijmegen die een voorbeeld zijn voor anderen. Het zijn organisaties met impact door grootte, bereik of innovatie, werkzaam op het gebied van Energy, Health, Hightech en duurzaamheid.

20

•  Masterclass AI for Business; Masterclass voor MKB-bedrijven wat kan AI voor jouw bedrijf betekenen. Hoe kan jouw bedrijf beter, innovatiever een aantrekkelijker voor klanten worden? De masterclass wordt georganiseerd in samenwerking met MKB Datalab (verplaatst naar januari 2023)

COLUMN

5

Communicatie V.l.n.r.: Jean Schreurs, Renate Bouwman en Rob Verhofstad

Een van de belangrijke taken van The Economic Board is de regio op de kaart te zetten als ‘the place to be’. In een concurrerende en internationale wereld is het essentieel te laten zien waar je kracht ligt. Het profileren van de regio Arnhem-Nijmegen op economisch gebied, met de zwaartepunten

in diverse communicatie- en projectwerkgroepen die verband houden met de projecten van de clusters. We communiceren over nieuws, innovaties en initiatieven op de thema’s van de regio en relevante ontwikkelingen in de regio. Dit doen we onder andere via onze website theeconomicboard.com en lifeport.nl, de maandelijkse nieuwsbrief, via onze sociale mediakanalen en via mediapartners. The Economic Board maakt intensief gebruik van social media. Op LinkedIn en Twitter wordt meerdere keren per week informatie gedeeld met foto’s, video’s en interview berichten over innovaties en activiteiten in de verschillende speersectoren in onze regio.

Meest bekeken pagina: Over The Economic Board: de leden van de board en onze partners

TECHNIEK

P E RS O N E E L & O RGA N I SAT I E

TEKST: HELEEN KOMMERS | FOTOGRAFIE: BART KOUWENBERG

In de regio Arnhem-Nijmegen is in diverse sectoren sprake van een enórme krapte op de arbeidsmarkt. Doen we niets aan het huidige arbeidsmarktinfarct, dan groeien die tekorten alleen maar verder. De arbeidsmarktvraagstukken zijn zowel kwantitatief als kwalitatief van aard: niet alleen is het nodig om voldoende gekwalificeerd talent aan te trekken en te behouden, ook moeten kansrijke initiatieven en projecten elkáár versterken, zodat we de gigantische potentie van onze regio ten volle benutten. Aangezien goed voorbeeld doet volgen, werken De Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen (bestaande uit 18 samenwerkende gemeenten), The Economic Board en de provincie Gelderland nu sámen aan een Human Capital Agenda. Ik spreek Renate Bouwman (The Economic Board), Jean Schreurs (NXP) en Rob Verhofstad (HAN University of Applied Sciences).

De Human Capital Agenda telt drie speerpunten (werktafels): (1) een leven lang ontwikkelen voor iedereen, (2) het aantrekken en behouden van talent, waaronder studenten en (3) het acti­ veren van onbenut/ongezien arbeids­ potentieel. Denk bij laatstgenoemde aan deeltijders voltijd laten werken, het opleiden van statushouders en het gericht via maatwerktrajecten mensen aan het werk helpen. De agenda wordt uitgewerkt in drie werktafels en krijgt

18

Innovatie vraagt om keuzes durven maken. In Lifeport hebben we de keuze gemaakt voor health, hightech, food en energy én we hebben daar ecosystemen omheen gemaakt. En precies die focus leidt tot concrete resultaten en successen.

Tekst en fotografie: Huub Luijten

Er zijn op dit moment een aantal grote transities gaande waar we iets mee moeten. Als maatschappij, als regio en als provincie. Natuurlijk de energietransitie, maar ook de transitie van landbouw, de eiwittransitie, waarbij

Arbeidsmarktinfarct als ‘game stopper’ voor innovaties nú samen aanpakken!

Energy, Health & Hightech met cross over Food, Slimme Duurzaamheid en Human Capital, vindt zowel binnen als buiten de regio plaats. We participeren

een duurzame vorm in een triple helix Human Capital Akkoord Arnhem­ Nijmegen 2021­2025. De ambitie is om in december 2022 minimaal 25 partners uit onderwijs, overheid en bedrijfsleven het akkoord te laten ondertekenen. TOEKOMSTBESTENDIGE ARBEIDSMARKT “Het doel is een toekomstbestendige arbeidsmarkt waarbij de behoefte van werkgevers, medewerkers en aanbod

goed op elkaar aansluiten”, vertelt Renate. “Het Human Capital Akkoord is daarbij de leidraad voor toekomstige acties. Omdat de mismatch op de arbeidsmarkt in kwantiteit en kwaliteit het grootst is in de sectoren energy, health en hightech, focussen we ons daar op.” Renate is adviseur onderwijs en arbeidsmarkt bij KplusV en is daar­ naast actief als Civic Entrepreneur Arbeidsmarkt bij The Economic Board, waar ze zich inzet voor het aanjagen en

versterken van de arbeidsmarkt in onze regio. “Projecten die een positief effect hebben op het aanbod van werknemers én hun benodigde kwalificaties probeer ik te stimuleren, te verbinden of op te schalen. Naast een gigantisch tekort aan bijvoorbeeld zorgmedewerkers, is er ook een schaarste aan digitale en tech­ nische vaardigheden, waardoor inno­ vaties niet of moelijker doorgevoerd kunnen worden. Dat is echt zorgelijk.” ‘PERFECT STORM’ Jean Schreurs is Executive Director bij NXP Semiconductors Nederland en tevens lid van The Economic Board. Niet alleen is hij verantwoordelijk voor alles wat te maken heeft met het interne arbeidspotentieel, maar óók voor het contact richting overheid, kennis­ instellingen en maatschappij. Jean: “Via thema’s als duurzaamheid, diversi­ teit en inclusion wil ik een link leggen tussen het bedrijfsleven en de samen­ leving. We hebben de samenleving niet alleen keihard nodig als het om mede­ werkers gaat, maar ook voor kennis en ideeën.” NXP Semiconductors telt alleen al in Nijmegen ruim 1.800 medewerkers, maar er zijn nóg meer mensen nodig in alle disciplines. De huidige vergrijzing, hoogconjunctuur en lagere instroom van jongeren op de arbeidsmarkt vormen serieuze problemen.

Voeg daar de noodzaak van andere manieren van werken, de wens om meer jongeren – met name ook vrouwen –­ te interes­ seren voor technische beroepen, en noodzakelijke innovaties voor bijvoor­ beeld de energietransitie en mobiliteit aan toe, en je hebt een ‘Perfect Storm’. HET MES SNIJDT AAN DRIE KANTEN De samenwerking tussen NXP en de HAN is een mooi voorbeeld van een

project dat goed is voor de regio, studenten én het bedrijf. Jean: “Het aanhaken van meer bedrijven en het ontstaan van werkgroepen zou een mooi vervolg zijn, liefst regio­breed. We bieden bijvoorbeeld stageplekken, geven input voor de verschillende opleidingen en zetten samen bij­ scholingscursussen op voor onze medewerkers. Ook organiseerden we speed dates tussen mensen van NXP en de HAN. Dat leverde een programma op met kernpunten waarop ook andere bedrijven en onderwijsinstellingen g emakkelijk kunnen aanhaken. En als wij samen met lectoren en studenten innovatieve ideeën uitwerken en studententeams helpen om aan de slag te gaan met maatschappelijke thema’s, snijdt het mes aan drie kanten; onze ervaring leert dat dit soort teams vaak de basis zijn voor de bedrijven van de toekomst.” ONDERZOEKENDE, ONDERNEMENDE PROFESSIONALS “We doen inderdaad al veel samen, maar willen de manier waaróp intensiveren. Dat heeft tot de huidige intentieverklaring geleid. We hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen en dat willen we bereiken op een schone, slimme en sociale manier.” Rob is Voorzitter van het College van Bestuur van de HAN en lid van The Economic Board. De hogeschool telt ruim 37.000 studenten (een kweekvijver van talent!) en ruim 4.300 medewerkers met ge­ specialiseerde kennis. Men staat aan de basis van innovaties.

De duizenden studenten die jaarlijks gewapend met een diploma de arbeidsmarkt betreden, dragen al voor een groot deel bij aan Human Capital in onze regio. “Kwantiteit is echter niet voldoende, we willen ook kwaliteit leveren met onderzoekende innovatieve profes­

sionals die ook van waarde zijn voor – in dit geval – NXP. Daarnaast leveren we met ons praktijkgerichte onderzoek een bijdrage aan het regionale onder­ zoeksklimaat. Niet alleen wordt ons onderwijs daardoor beter, ook stimu­ leert dat een onderzoekende, onder­ nemende houding bij studenten. We hebben hierin bedrijven als NXP nodig. Het is een wederkerig proces dat weer bijdraagt aan de maatschappelijke uitdagingen.”

24

Er zijn tal van mooie voorbeelden van bedrijven, organisaties en samenwerkingsverbanden in de regio die al heel grote stappen zetten in deze transities. Kijk naar de innovatieprogramma’s van Connectr, waar samengewerkt wordt met het ElaadNL Testlab voor duurzaam laden van voertuigen en de innovatieve chip- en digitale technologieën op de NTC en OnePlanet Research Center. Dergelijke voorbeelden geven aan dat we in de regio niet stil staan. Toch kan er nog meer gebeuren op het gebied van samenwerking. Vaak weten we van elkaar niet wat we doen en kunnen. We kunnen meer doen om gemeenten en bedrijven, en vooral ook het MKB, mee te nemen en te verbinden. De verbinding zoeken is essentieel om zaken van de grond te krijgen. De Triple Helix samenwerking, de samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en bedrijfsleven in de regio, heeft investeringskracht. En dat is nodig, want de overheid is bezig met het herijken van de budgetten. Dat betekent dat we minder ruimhartig kunnen zijn bij het financieren van projecten. Ook hier moeten we dus keuzes maken. De overheid is er om zaken aan te wakkeren en op te starten, maar uiteindelijk moeten bedrijfsleven en instellingen het uitvoeren en financieren.

DUURZAAM & VERDIEPEND PARTNERSCHAP ALS ‘ECOSYSTEEM’ En precies dat laatste is belangrijk: de samenwerkingen die The Economic Board voor ogen heeft, zijn niet “slechts” dwarsverbanden. Niet vóór elkaar, maar mét elkaar, daar gaat het om. Op die manier ontstaat een ‘ecosysteem’ waarin vraag en aanbod op de arbeids­ markt in concrete scholing worden samengebracht en daarmee op elkaar aansluiten. Rob: “Want de huidige personeelscrisis kunnen we niet vanuit één discipline oplossen.”

Er moet dus een verdienmodel zijn. Maar dat kan! Duurzaamheid en circulariteit is niet alleen nodig, het wordt ook steeds aantrekkelijker om hierin voorop te lopen. Er wórdt in de regio al geld verdiend met circulariteit, duurzame energie en innovatieve landbouw. Het kan dus wel degelijk. Als we maar samenwerken, verbinding zoeken, en vooral: keuzes maken.

«

De zorg van de toekomst vraagt om nieuw paradigma

HELGA WITJES DOE MEE! Gedeputeerde Mobiliteit, Economie Renate: “In 2022 werken we met elkaar en Innovatie Provincie Gelderland toe naar een Human Capital Akkoord. en lid van The Economic Board Met concrete doelstellingen, plannen over het verbinden én opschalen van projecten en financiering met partners in de regio. Wil je betrokken zijn als partner of aanhaken bij een werktafel de gezondheidszorg van de toekomst vorm en inhoud te geven moeten we leren met fundamenteel andere als Om bedrijf/werkgever? Neem dan ogenop naar stelsel te kijken. contact methet Renate Bouwman via Die nieuwe kijk moet de basis zijn voor de vormgeving en de inzet van mensen en middelen. Lifeport, het netwerk in de regio Arnhem, Nijmegen, Wageningen dat is gespecialiseerd in Health, r.bouwman@theeconomicboard.com.

entrepreneur Health, Hightech en Food bij The Economic Board, schetst zij de beweging naar een nieuwe benadering van zorg.

Gemiddelde sessieduur: 3 minuten en 40 seconden

Op de huidige voet doorgaan in de gezondheidszorg is heilloos, want op termijn onhoudbaar wegens de economische kosten in mensen en middelen. Ter illustratie: landelijk werkt momenteel vijftien procent van de

2 Lifeport Welcome Center speciaal voor internationaal talent in de regio 3 The Economic Board staat voor stimuleren en bundelen van innovatieve krachten

21

Het behalen van het PSO keurmerk niveau 3 toont aan dat wij ons hier met succes voor inzetten. Het is voor ons een bevestiging van alle mooie resultaten die we reeds hebben behaald. En een motivatie te blijven werken aan de doelen die we nog hebben voor de komende jaren. Wij willen hiermee andere organisaties en ondernemingen inspireren om te investeren in Sociaal Ondernemerschap. Zeker in een tijd van schaarste op de arbeidsmarkt. Want met de juiste begeleiding is het mogelijk om onbenut potentieel en talent van mensen tot bloei te laten komen.

«

ESTHER NELISSEN EN HANS VAN GESTEL Raad van Bestuur Driestroom esthernelissen@driestroom.nl hansvangestel@driestroom.nl www.driestroom.nl

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 02 • 2022

In de media Afgelopen jaar zijn er verschillende artikelen verschenen in de nationale en regionale media over de verschillende initiatieven en projecten geïnitieerd door The Economic Board. Tevens hebben er verschillende interviews plaatsgevonden met boardleden en het projectbureau over de verschillende speerpunten van de regio. Deze interviews hebben geleid tot artikelen in verschillende media, zoals:

• Arnhem-Nijmegen Business • Het Ondernemersbelang

• Omroep Gelderland 1 Jan van Dellen benoemd tot Algemeen Directeur The Economic Board

Vaak heerst de opvatting dat mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt het lastig hebben in het reguliere arbeidsproces. Door bijvoorbeeld ADHD, een autisme spectrum stoornis, een fysieke of geestelijke uitdaging of langdurige afwezigheid op de arbeidsmarkt, kunnen zij niet zomaar meedraaien. Bij Driestroom zien wij dagelijks dat mensen dat wel kunnen. Dat ze hun beschikbare talenten heel goed weten in te zetten. Omdat we geloven in onbeperkt meedoen is Driestroom er voor iedereen met een beperking of afstand tot de arbeidsmarkt. Daarom investeren wij al jaren actief in Sociaal Ondernemerschap. Niet alleen in ons aanbod en dat van onze zorgondernemers, maar in de volle breedte van de organisatie. Met als doel dat iedereen zo normaal mogelijk kan werken. Mensen doen zo veel mogelijk zelf; waar nodig is er begeleiding.

beroepsbevolking in de zorg. De lijn doortrekkend op basis van de huidige inrichting en behoeften, is dat in 2040 gestegen naar vijfentwintig procent. Een dergelijke groei is volstrekt onwenselijk uit oogpunt van diversiteit van economische activiteiten, een kenmerk van een gezonde en weerbare economische structuur.

• Het Financieele Dagblad Top 3 nieuwsberichten:

SOCIAAL ONDERNEMEN De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) is een wetenschappelijk onderbouwd kwaliteitskeurmerk van TNO. Het is een instrument dat inzicht geeft in de mate waarin organisaties meer dan gemiddeld sociaal ondernemen, gericht op de arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt. Sinds 1 februari 2022 mag Driestroom het PSO keurmerk niveau 3 voeren. Dit is de erkenning dat we ook daadwerkelijk werk maken van het volop kansen bieden aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Hightech, Food en Energy, vervult hierin de rol van inspirator en aanjager.

The Economic Board is een samenwerking tussen overheid, kennisinstellingen en Economic Board zitten bedrijfsleven inIndeThe regio Arnhem–Nijmegen. bestuurders uit het The Economic achttien Board stimuleert en verbindt bedrijfsleven, overheden en binnen deze regio bedrijvigheid en innovaties kennisinstellingen. Zij zetten hun netwerk in in de topsectoren Energy, Health, Hightech, om Lifeport vorm en inhoud te geven. en Food en Lahuis, de cross-overs daartussen. Bertine voorzitter van de raad van bestuur van het Radboudumc in Nijmegen, is een van de boardleden van The Economic Board. Samen civic NUM M E R 6 met | S E PJohn T E M Bvan E R 2Sambeek, 022 19

NUMMER 6 | SEPTEMBER 2022

we steeds meer plantaardige producten gaan gebruiken, de transitie naar Bertine Lahuis en gezonder eten en het streven naar circulariteit. Deze belangrijke transities John van Sambeek: ondersteunen wij als provincie en ook The Economic Board heeft hierin Techniek heeft pas duidelijke keuzes ingemaakt. Je kunt je middelen maar één keer inzetten, dus dan toegevoegde waarde als zorgprofessionals is het belangrijk om keuzes te maken als het gaat om de innovaties. En daar hoort ermee kunnen ‘lezen zeker ook het MKB bij! En is logistiek ook belangrijk. Daar richten we ons als en schrijven’. provincie weer vanuit mobiliteit en de Gelderse Corridor op.

• De Gelderlander

Aantal gebruikers 17,4k

COLUMN

HET BELANG VAN KEUZES MAKEN

• Regio in bedrijf • regionale huis-aan-huis bladen en omroepen • verschillende nieuwsbrieven websites en sociale mediakanalen

HÉT ONDERNEMERSBELANG // EDITIE 02 • 2022

7

Communicatie Duitsland Nederlandse bedrijven zoeken aansluiting op de Duitse markt. Duitsland is vaak niet op de hoogte van Nederlandse initiatieven, omdat Duitsland niet werkt volgens de lijn van topsectoren. Ook ziet het Duitse publiek Nederland niet als technologisch innovatief. Om onze regionale bedrijven in Duitsland

11 nieuwsbrieven verstuurd 1.379 abonnees

gestructureerd onder de aandacht te brengen en de Duits-Nederlandse samenwerking te bevorderen, werkt The Economic Board samen met Nieder-

52,4% uit regio Arnhem Nijmegen Gemiddeld 44,27% geopend

landennachrichten / Duitslandnieuws. Tijdens de Hannover Messe begin juni 2022 heeft Lifeport zich samen met Arnhem gepresenteerd als dé Energy hotspot in Europa. Met video- en foldermateriaal, een VR-tour en persoonlijke contacten maakten de bijna 75.000 bezoekers kennis met interessante bedrijven uit de regio Arnhem-Nijmegen. In de stand was veel oog voor de Energy-gerelateerde innovatie in de regio, die zich voor een groot gedeelte in en rond Arnhem clustert.