Bijlage 7c Jaarstukken 2024 Westervoort

Jaarstukken 2 0 2 4 gemeente W e s t e r v o o r t

2

Jaarstukken Westervoort 2024 - Inhoudsopgave

Inhoudsopgave Samenvatting Hoofdstuk 1 Inleiding 1. Inleiding 2. Kerngegevens Hoofdstuk 2 Jaarverslag 0 Inleiding 1 Programma Bestuur 2 Programma Maatschappij 3 Programma Omgeving Algemene dekkingsmiddelen Verplichte indicatoren Hoofdstuk 3 Paragrafen Paragraaf 1 Lokale heffingen Paragraaf 2 Weerstandsvermogen en Risicobeheersing Paragraaf 3 Onderhoud kapitaalgoederen Paragraaf 4 Financiering Paragraaf 5 Bedrijfsvoering Paragraaf 6 Verbonden partijen Paragraaf 7 Grondbeleid Paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) Paragraaf 9 Duurzaamheid Hoofdstuk 4 Jaarrekening 4.1 Financieel beeld 4.2 Exploitatie 4.3 Balans 4.4 Rechtmatigheidsverantwoording 5. Bijlagen 5.1 SISA 5.2 Baten en lasten per taakveld 5.3 Geactiveerde kredieten 6. Controleverklaring en besluiten 6.1 Controleverklaring 6.2 Besluit tot vaststelling van de jaarrekening

3 5 5 10 11 11 11 21 35 46 48 50 51 57 63 69 74 79 85 91 92 93 93 97 110 131 133 133 139 141 143 145 153

Jaarstukken Westervoort 2024 - Samenvatting

3

Samenvatting In onderstaande tabellen is het resultaat en de ontwikkeling van de algemene reserve weergegeven. Resultaat naar saldo per programma Programma

Rekening 2023 27.047 -22.452 -3.065 1.530 -322 1.207

P1 Bestuur P2 Maatschappij P3 Omgeving Saldo per programma Mutaties reserves Resultaat

Begroting 2024 v.w. 27.387 -22.289 -3.778 1.319 -300 1.019

Rekening 2024 29.977 -24.541 -3.908 1.528 -453 1.075

Begroting 2024 n.w. 28.739 -25.671 -4.238 -1.170 718 -452

Resultaat naar totaal baten en lasten per programma. Programma

P1 Bestuur P2 Maatschappij P3 Omgeving Totaal per programma Mutaties reserves Totaal baten en lasten Saldo

Rekening 2023 Baten 38.146 11.885 4.565 54.596

Lasten -11.099 -34.337 -7.630 -53.066

Begroting 2024 v.w. Baten Lasten 38.023 -10.636 5.714 -28.003 3.910 -7.688 47.646 -46.327

2.683 57.279

-3.005 -56.071

200 47.846

1.207

-500 -46.827

1.019

Begroting 2024 n.w. Baten Lasten 40.085 -11.346 7.355 -33.026 4.097 -8.335 51.537 -52.707

Rekening 2024 Baten 40.719 10.576 4.947 56.242

Lasten -10.742 -35.117 -8.854 -54.714

3.128 54.665

2.608 58.850

-3.061 -57.775

-452

-2.410 -55.117

1.075

Verloop begrotings- en rekeningresultaat Nr. 1. 2. 3. 4. 5.

Ontwikkeling resultaten Primitieve begroting 2024 Begrotingswijzigingen Voorjaarsnota 2024 Najaarsnota 2024 Geraamd begrotingsresultaat Jaarstukken 2024 Financieel verschil

Bedrag 1.019 327 -1.519 -279 -452 1.075 1.527

4

Jaarstukken Westervoort 2024 - Samenvatting

Overzicht belangrijkste afwijkingen resultaat 2024 ten opzichte van de najaarsnota 2024 Programma/taakveld Programma 1 Bestuur TV 0.3 Beheer overige gebouwen TV 0.4 Automatisering TV 0.7 Gemeentefonds TV 1.2 Openbare orde en veiligheid TV 0.10 Mutaties reserve Programma 2 Maatschappij TV 5.1 Sportbeleid en activering TV 5.3 Cultuur TV 5.4 Musea TV 5.6 Media TV 5.7 Openbaar groen TV 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie TV 6.2 Toegang en eerstelijnsvoorzieningen TV 6.3 BBZ/Buig TV 6.4 WSW en beschut werk TV 6.5 Arbeidsparticipatie TV 6.6 Maatwerkvoorzieningen Wmo TV 6.5 Re-integratie TV 0.10 Mutaties reserve Programma 3 Omgeving TV 2.1 Verkeer en vervoer TV 8.1 Ruimte en leefomgeving TV 8.2 Grondexploitatie TV 0.10 Mutatie reserve Doorbelastingen over diverse programma's Bijdrage 1Stroom Afschrijvingen Totaal belangrijkste afwijkingen Overige afwijkingen

Afwijking Totaal programma 1.218 -160 632 976 -136 -94 410 276 98 -50 66 -98 797 -98 116 185 -98 -87 76 -773 -88 242 -229 204 -305 -1.123 -1.091 -32 417 1.110

Verloop algemene reserve Stand per 1 januari Toevoegingen: Resultaat voorgaand boekjaar Resultaatbepaling 2024 Spaarprogramma Onttrekkingen: Storting in bestemmingsreserves Stand per 31 december

2024 2.411

2025 4.170

2026 5.033

2027 6.948

2028 8.622

1.207 1.076

863

1.915

1.674

2.260

5.033

6.948

8.622

10.882

524 4.170

In dit overzicht is de resultaatbestemming verwerkt. De verwachte resultaten van 2025 tot en met 2028 zijn gebaseerd op de Voorjaarsnota 2025.

Jaarstukken Westervoort 2024 - Hoofdstuk 1 Inleiding

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1. Inleiding 1.1 Planning en controlcyclus · De raad heeft op 3 juli 2023 de Voorjaarsnota 2023 en daarmee de kaders voor de begroting 2024 vastgesteld. · De raad heeft op 6 november 2023 de begroting 2024 en daarmee het beleid en de bijbehorende middelen vastgesteld. · De raad heeft op 16 december 2024 de najaarsnota 2024 vastgesteld. · Het college legt op 29 september 2025 verantwoording af aan de raad over het begrotingsjaar 2024. 1.2 De gemeente Westervoort in het kort Westervoort is een unieke gemeente, in vele opzichten. Qua oppervlakte de kleinste zelfstandige gemeente van Nederland en met een inwoneraantal van 15.208 als sterk verstedelijkt te beschouwen, met ruim 2.200 inwoners/km2. Een gemeente met van oudsher een rijk verenigingsleven en veel gemeenschapszin. In de jaren ’80 werd Westervoort aangewezen als groeikern waardoor de bevolking snel is toegenomen. Er ontstond een andere balans tussen huur en koop dan in andere kleine gemeenten. Dit vertaalt zich in een gemêleerde samenstelling van de bevolking waarbij de betrokkenheid bij het dorp groot is (gebleven). Westervoort laat zich schetsen als een gemeente met grootstedelijke problematiek op dorpse schaal. Westervoort vormt samen met de gemeenten Zevenaar, Duiven en Doesburg de streek De Liemers, die in totaal bijna 95.000 inwoners telt.

1.3 Het bestuur van de gemeente Westervoort 1.3.1 Organisatieschema Organisatieschema Gemeenteraad Raadsgriffie Commissies College van burgemeester en wethouders

Aantal 17 2 2 5

1.3.2 College van burgemeester en wethouders In 2022 hebben de gemeenteraadsverkiezingen plaats gevonden. Naar aanleiding van de gemeenteraadsverkiezingen en formatiebesprekingen nadien, is er in de gemeente Westervoort een nieuwe coalitie gevormd. De coalitie bestaat uit CDA (5), VVD (3), D66 (2). Alle partijen leveren één wethouder voor het college van Burgemeester & Wethouders. Naast de drie wethouders bestaat het college uit de burgemeester (voorzitter van het college en voorzitter van de gemeenteraad) en de gemeentesecretaris (adviseur van het college en in hoedanigheid als lid van de driehoofdige directie van 1Stroom verantwoordelijk voor de organisatie). Het college van B&W is het dagelijks bestuur van de gemeente. Het college voert het beleid van de gemeente uit. De gemeenteraad stelt de kaders vast, neemt de besluiten over het beleid en controleert of het college het goed uitvoert.

6

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1. Inleiding

1.3.3 Gemeenteraad De gemeenteraad is het hoogste orgaan in een gemeente: · de gemeenteraad bepaalt de hoofdlijnen van het beleid en ziet toe op de uitvoering daarvan door het college van B&W rekening houdend met signalen en informatie uit de samenleving · de gemeenteraad stelt de begroting en jaarrekening vast en benoemt en ontslaat wethouders. De gemeenteraad van Westervoort is samengesteld uit 17 raadsleden. 1.3.4 Bericht van het college Met deze jaarrekening en het jaarverslag leggen wij verantwoording af over het jaar 2024. Vanuit onze visie en missie werken wij aan een duurzame gemeente. Dat wil zeggen dat de kwaliteit van de samenleving, de economie, de omgeving en de woningen elkaar versterken en een goed leven bevorderen. In Westervoort kun je goed leven, wonen en werken De basis is: schoon, heel, veilig en gezond. De nadruk ligt op behoud en verbetering van de bestaande kwaliteit van de leefomgeving. In 2024 hebben wij de Woonagenda 2023-2024 geëvalueerd en met de gemeenteraad gedeeld. Tegelijk is een nieuwe Woonagenda 2025-2026 opgesteld. De openbare ruimte Mooi Mosterdhof is aangelegd en grotendeels opgeleverd. Ook is de Wijkendeal Mooi Mosterdhof gestart voor versterking van de leefbaarheid, de sociale verbondenheid en de veerkracht van de wijk. Met de herstructurering van centrum Westervoort zijn we een grote stap verder.

De meeste winkels zijn verhuisd naar het plein. In november presenteerden wij het schetsontwerp voor de nieuwe inrichting van de openbare ruimte. Dit ontwerp is samen met bewoners, winkeliers en marktkooplieden gemaakt. Verder is het koersdocument tussengebied Duiven en Westervoort in 2024 vastgesteld. De gebiedsvisie Westervoort Noord is in 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. De benodigde gronden voor het sportpark zijn aangekocht. In 2025 start de stedenbouwkundige uitwerking voor Westervoort Noord. Er blijven financiële uitdagingen, maar we hopen in 2027 de woningen en het sportpark te bouwen. Het Integrale Beleidsplan Openbare Ruimte is door de gemeenteraad vastgesteld. Dit beleid is vertaald in beheerplannen. Naast achterstallig is ook groot onderhoud aan asfalt uitgevoerd. Klein onderhoud dat inwoners bij ons meldden of dat wij bij inspectie tegenkwamen hebben wij opgelost. In 2024 gaven wij ongeveer dertig procent minder uit aan klein onderhoud. Samen met schoolbesturen legden wij onze lange termijnvisie en afspraken over de huisvesting van scholen vast in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs. Dit geeft inzicht in de huidige staat van schoolgebouwen, toekomstige behoeften en noodzakelijke investeringen.

Naast het creëren van een veilige, aantrekkelijke en groene leefomgeving ligt het zwaartepunt bij het groenbeheer steeds meer op de maatschappelijke opgaven die we hebben in relatie tot vergroenen, klimaatadaptatie, ecosysteemdiensten en biodiversiteit. Hierdoor wordt de manier waarop wij beheren anders. Kostenbeheersing is hierbij een belangrijk aandachtspunt. In het sociaal domein is de benadering van positieve gezondheid ons uitgangspunt In 2024 versterkten we het voorliggend veld door integraal overleg tussen beleidsadviseurs, consulenten en maatschappelijke partners. Dit leidt tot kortere lijnen en bredere kennis. We verbeterden voorliggende voorzieningen, stimuleerden partners beter samen te werken en zetten een sociaal werker in bij team Wmo. Dit voorkomt mogelijk zwaardere zorg en langere wachttijden. Door efficiënter te werken zijn de wachtlijsten voor jeugdhulp verminderd. De geleerde lessen passen wij nu ook toe bij de afdeling Wmo. Het toekomstbestendig maken van het sociaal domein doen wij samen met onze inwoners. Daarom houden wij Dorpsgesprekken. Hier gaan wij ook in 2025 mee door.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1. Inleiding

7

Als gemeente willen wij het goede voorbeeld geven op het gebied van duurzaamheid We hebben stappen gezet rondom klimaatadaptatie, het opwekken en distribueren van duurzame energie en circulariteit. De gemeente Westervoort heeft in 2024 het CO2 bewust certificaat behaald op niveau 3. We sporen inwoners en ondernemers aan om hun CO2 uitstoot in kaart te brengen en te verminderen. Natuurlijk doen wij dit zelf ook. Daarnaast ging het uitvoeringsprogramma biodiversiteit van start. Onder andere door middel van bijeenkomsten met geïnteresseerden en met een klankbordgroep inventariseren wij welke soorten planten en dieren er in Westervoort voorkomen en wat er voor nodig is om deze te beschermen. De financiële ingrepen van het Rijk beïnvloeden de financiële situatie van Westervoort negatief Het jaar 2024 werd gekenmerkt door het op handen zijnde ravijnjaar 2026, zoals toen nog de berichten waren. Er kwamen zware jaren aan in de gemeentefinanciën. Onder meer doordat het Rijk ons te weinig betaalt voor de taken die wij als gemeente moeten uitvoeren. Daarnaast zien wij ons geconfronteerd met een forse stijging van de kosten in het sociaal domein. Het rondkrijgen van de begroting 2025 was in 2024 geen eenvoudige opgave. Inmiddels weten we dat de verwachte tekorten voor de komende jaren gedempt zijn. Maar dit laat onverlet dat er een grote uitdaging blijft.

We hebben volop plannen en ideeën die wij samen tot besluitvorming en tot uitvoer willen brengen. Door meerjarige investeringen in financiën, mensen en netwerk hebben we successen behaald. Denk aan onze rol in de regionale samenwerking op het gebied van de Liemers en de Groene Metropoolregio. Maar ook aan de subsidies voor Westervoort Noord en de Wyborgh die we binnenhaalden. En tot slot de relatie met de provincie en interne versterking binnen 1Stroom en de samenwerking met de gemeente Duiven en binnen de Liemers. De toekomst van WestervoortDe afgelopen jaren heeft Westervoort zich op verschillende wijzen gebogen over haar bestuurskracht. Onder meer BMC en Partners & Pröpper deden hier onderzoek naar. De gemeenteraad heeft besloten zelf een vervolg te geven aan de ontwikkelagenda door het opstellen van een plan van aanpak om de bestuurskracht te versterken. Tevens heeft de gemeenteraad een zeer impactrijk besluit genomen door de intentie uit te spreken te komen tot een herindeling met gemeenten in de Liemers. De regio is volop in beweging en Westervoort heeft in 2024 besloten de stap naar voren te zetten in de concrete verkenning van een Liemerse gemeente. Doel is om ook in de toekomst de kwaliteit van de samenleving, de economie, de omgeving en de woningen, kortom een goed leven te kunnen bevorderen.

1.4 Financieel beeld op hoofdlijnen 1.4.1 Financiële positie De financiële positie van de gemeente wordt mede door de positieve resultaten iets beter. Naar de toekomst toe zijn er wel aandachtspunten. Deze conclusie is de uitkomst van een analyse op de pijlers onder het financieel beleid, aangevuld met een analyse van wettelijk voorgeschreven financiële kengetallen. De structurele exploitatieruimte, de schuldquotes en het weerstandsvermogen bevinden zich allemaal in de categorie minst risicovol. Enige relativering is hierbij op zijn plaats. Het gepresenteerde beeld is een momentopname. Ook is de uitkomst van diverse kengetallen afhankelijk van de omvang van de baten. De baten zijn in 2024 hoger door de steunpakketten van het Rijk (Oekraïners opvang, duurzaamheid en diverse specifieke uitkeringen). Dit zorgt dat de kengetallen een gunstiger beeld laten zien dan verwacht. Voor de toekomst blijven we aandacht vragen voor de ontwikkeling van de structurele exploitatieruimte en de oplopende schuldpositie. Ook de grote opgaven waar onze gemeente voor staat zoals duurzaamheid en woningbouw en de omvangrijke investeringen zullen een wissel trekken op de beschikbare structurele exploitatieruimte en de schuldpositie. Het is belangrijk om daar voldoende aandacht voor te hebben en te blijven houden. Een uitgebreidere toelichting op de financiële positie is opgenomen in de jaarrekening.

1.4.2 Resultaat 2024

8

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1. Inleiding

Het resultaat 2024 bedraagt € 1.074.991 voordelig. Het resultaat is daarmee € 1,5 miljoen hoger dan was voorzien bij de najaarsnota (budgetbeoordeling op 30 september 2024). Het resultaat 2024 heeft zich als volgt ontwikkeld: Nr. 1. 2. 3. 4. 5.

Ontwikkeling resultaten Primitieve begroting 2024 Begrotingswijzigingen Voorjaarsnota 2024 Najaarsnota 2024 Geraamd begrotingsresultaat Jaarstukken 2024 Financieel verschil

Bedrag 1.019 327 -1.519 -279 -452 1.075 1.527

Het college is niet gelukkig met het financiële verschil tussen het geraamd begrotingsresultaat bij de najaarsnota en het resultaat bij de jaarrekening. Het aanzienlijke verschil bij de jaarrekening vraagt in de nabije toekomst om een nog strakkere monitoring van de (risico)budgetten en een extra inspanning om het specifieke karakter van de financiële regelgeving van gemeenten goed voor het voetlicht te brengen. De projectgroep 'Versterken financiele functie' is in het leven geroepen om hier binnen de organisatie 1Stroom mee aan de slag te gaan. 1.4.3 Toelichting verschillen Een inhoudelijke toelichting van de afwijkingen tussen het geraamd begrotingsresultaat (vastgestelde begroting) en het resultaat vindt u in hoofdstuk 2 en 4. De belangrijkste afwijkingen zijn per programma en taakveld hieronder weergegeven. Ook is de reden vermeld waarom deze verschillen niet bij de najaarsnota in beeld waren. TV 0.1 Bestuur € 149.000 (V) In de Najaarsnota 2024 is een budget van € 150.000 beschikbaar gesteld voor ondersteuning in het proces om te komen tot opheffing van de gemeentelijke zelfstandigheid van de gemeente Westervoort. De werkzaamheden voor dit proces vinden voornamelijk in 2025 plaats. Omdat dit budget pas bij de Najaarsnota werd toegekend is er voor gekozen het resterende budget via de resultaatbestemming naar 2025 over te hevelen. Dit voordeel was niet te voorzien.

TV 0.1 Bestuur € - 281.000 (N) Op basis van de actuariële berekening per 31 december 2024 van de wethouders pensioenen is een aanvullende storting in de voorziening van € 281.000 noodzakelijk. Dit heeft te maken met een rentebijstelling in de berekening. Dit nadeel was niet te voorzien. TV 0.7 Uitkering gemeentefonds € 976.000 (V) De decembercirculaire 2024 geeft een voordeel van € 484.000 en de stelpost voor prijsstijgingen van € 406.000 is niet ingezet. Bovendien zijn er afrekeningen van oude jaren geweest. Het voordeel in de decembercirculaire is veroorzaakt door ontwikkeling uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen en decentralisatie-uitkeringen. Dit voordeel was deels te voorzien. TV 0.10 Mutaties reserve € - 1.171.000 (N) In de reserve Wet Open Overheid is € -35.000 (N) gestort, in de reserve Doelgroepenvervoer is € -178.000 gestort en in de reserve Beschermd Thuis is € -375.000 gestort. Uit de reserve Westervoort Noord is geen onttrekking (€ -282.000) geweest. Ook voor Beschermd Thuis (€ -75.000), Peutergroepen (€ -27.000), activerend werk (€ -97.000) en Wet inburgering (€ -21.000) zijn geen onttrekkingen geweest. In de bestemmingsreserve Implementatie Omgevingset is € 55.000 gestort. Dat was niet geraamd. Per saldo op mutatie reserves een nadeel van € 1.171.000. Dit nadeel was deels te voorzien. TV 5.1 Combinatiefunctie € 189.000 (V)

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1. Inleiding

9

Bij het opmaken van de jaarrekening is geconstateerd dat er in zowel de begroting 1Stroom als in de begroting van Westervoort ramingen op zijn genomen voor de kosten van de combinatiefunctionarissen. Deze dubbeling levert een voordeel op van € 189.000 en was niet te voorzien. TV 5.1 Stimulering sport € 84.000 (V) Als gevolg van de rijksregeling voor het gelegenheid geven tot sport kan een deel van de BTW die op investeringen in sport worden gedaan toch terug worden gevraagd. Dit levert een voordeel op van € 84.000 en was niet te voorzien. TV 6.1 Subsidies maatschappelijke ondersteuning € 61.000 (V) Voor het verstrekken van een aantal subsidies wordt via de Specifieke Uitkering (SPUK) Brede Regeling een vergoeding ontvangen. Daar is in de ramingen geen rekening mee gehouden waardoor er een voordeel ontstaat van € 61.000 dat was te voorzien. TV 6.1 Nood- en crisisopvang Oekraïnse vluchtelingen € 670.000 (V) De ontvangen normbedragen en transitiekosten zijn hoger dan de uitgaven. Dit voordeel was te voorzien. TV 6.3 BBZ/BUIG € 81.000 (N) De definitieve afrekening van het Rijk is positiever uitgevallen dan vooraf werd ingeschat. De hoogte van de rijksvergoeding hangt af van wat alle gemeenten in Nederland in totaal declareren. Doordat het totaalbedrag is meegevallen kon er meer aan Westervoort worden vergoed. Dit voordeel was niet te voorzien.

TV 6.4 WSW en beschut werk € 185.000 (V) De eindafrekening van Scalabor over 2024 viel voordelig uit. Dat heeft te maken met de lagere uitstroom van SW-medewerkers die de MGR in haar ramingen had opgenomen. Daardoor was de bijdrage aan de MGR vooraf te hoog vastgesteld. Dit voordeel was niet te voorzien. TV 2.1 Wegen binnen de bebouwde kom € 154.000 (V) Vanwege capaciteitsproblemen bij 1Stroom en de leveranciers zijn we niet toegekomen aan al het geplande onderhoud van wegen. In totaal levert dit op het taakveld Wegen en vervoer een voordeel op van € 154.000. Dit voordeel was te voorzien. TV 8.2 Westervoort Noord € 282.000 (V) Vanwege vertraging in het proces zijn er nog geen uitgaven gedaan die op dit budget hadden moeten drukken. Dit voordeel was te voorzien. Bijdrage 1Stroom € -415.000 (N) De doorbelasting van de personele lasten van 1Stroom is € 415.000 hoger dan begroot. Dit nadeel was niet te voorzien. Kapitaallasten € -29.000 (N) Ondanks dat nog niet alle geplande investeringen zijn gerealiseerd stijgen de totale kapitaallasten. Dat komt omdat de rente is gestegen. Dit zorgt voor een nadeel op kapitaallasten van € 29.000. Dit nadeel was niet te voorzien. 1.5 Voorstel resultaatbestemming Resultaat 2024 Gerealiseerd saldo van baten en lasten Reeds bestemd resultaat Gerealiseerd resultaat Voorstel resultaatbestemming 2024

Bedrag 1.528 -453 1.075

10

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1. Inleiding

Resultaat 2024 Algemene reserve Bestemmingsreserves: Klimaatadaptatie Onderzoek verzelfstandiging Resultaatbestemming

Bedrag 850 76 149 1.075

2. Kerngegevens Sociale structuur Inwoners: - < 20 jaar - van 20 - 64 jaar - van 65 jaar en ouder Totaal

1 januari 2024

1 januari 2025

3.043 8.723 3.392 15.158

3.125 8.491 3.592 15.208

15 1 2 329 347

10 0 0 289 299

Oppervlakte gemeente (in ha) Binnenwater (in ha) Land (in ha) Woonruimten

784 81 703 6.805

784 83 701 6.830

Financiële structuur ( in € )

Jaarrekening 2023 Jaarrekening 2024 Totaal per inwoner Totaal per inwoner 54.595.729 3.602 58.849.572 3.870

Bijstandsgerechtigden: - IOAW - IOAZ - BBZ - P-Wet Totaal Fysieke structuur

Gewone uitgaven/inkomsten (excl. mutatie reserves) Opbrengsten belastingen/retributies: - OZB - Hondenbelasting - Afvalstoffenheffing/Reinigingsrechten - Rioolheffing - Marktgelden - Lijkbezorgingsrechten - Leges Omgevingsvergunningen - Overige leges Algemene Uitkering Gemeentefonds (incl. soc. domein)

3.419.388 119.024 1.465.834 1.705.164 11.582 63.169 278.376 33.154.979

226 8 97 112 0,8 4 18

3.774.985 115.239 1.513.563 1.801.823 7.792 59.346 242.522

248 8 100 118 0,5 4 16

2.187 35.108.501

2.309

Jaarstukken Westervoort 2024 - Hoofdstuk 2 Jaarverslag

11

Hoofdstuk 2 Jaarverslag Programma 1 Programma 2 Programma 3

Bestuur (incl. algemene dekkingsmiddelen) Maatschappij Omgeving Algemene dekkingsmiddelen

0 Inleiding Het jaarverslag bestaat uit de programmaverantwoording en de paragrafen. De programmaverantwoording is onderverdeeld in drie programma's. Programma's De drie programma's zijn een vast onderdeel van de jaarstukken. Een programma is een samenhangende verzameling van activiteiten. Deze worden uitgevoerd om de beoogde bestuurlijke doelen binnen het programma te realiseren. Ieder (deel)programma is als volgt opgebouwd: 1. Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen 2. Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is er bereikt? 3. Wat heeft het ons gekost? 4. Wie hadden we daarbij nodig? Nb Indicatoren zijn opgesomd aan het eind van de drie programma's op pagina 48-49 Paragrafen De paragrafen vormen een belangrijke informatiebron en beogen een "dwarsdoorsnede" van de programma's te geven. Het doel van de paragrafen is om informatie die voorheen op meerdere plekken stond bijeen te brengen. Hierdoor is het mogelijk om beter inzicht en overzicht te krijgen in deze onderwerpen. De raad heeft hiermee een extra instrument in handen om beleidskaders vast te stellen en de uitvoering te kunnen controleren. Leeswijzer Bedragen Alle bedragen in tabellen zijn in € 1.000. Bedragen in teksten in €. Een + betekent een baat, voordeel of vermeerdering (toevoeging). Een - betekent een last, nadeel of vermindering (onttrekking).

1 Programma Bestuur 1.1 Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen Programmadoel De gemeente is een transparante en betrouwbare overheid middenin een vitale en veilige samenleving, die inwoners faciliteert en uitdaagt tot het nemen van initiatief. Het is belangrijk dat inwoners kunnen vertrouwen op de lokale overheid. Dit vertrouwen willen we versterken door meer transparant en participatief te zijn. Toelichting

12

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

Dit betekent dat de gemeente inwoners actief betrekt bij het vormgeven van hun eigen (veilige) leefomgeving, waarmee de onderlinge verbinding tussen inwoners en de leefbaarheid in de wijk en het dorp wordt versterkt. En dat het bestuur benaderbaar is en samen met partners en de samenleving naar ideeën en constructieve oplossingen zoekt. De gemeente zorgt voor goede en tijdige communicatie en transparantie van informatie. Dit draagt bij aan meer begrip voor elkaar en voor gemaakte keuzes. Zoveel mogelijk stukken en beraadslagingen zijn openbaar en eenvoudig opvraagbaar. Alleen als het absoluut noodzakelijk is, wordt geheimhouding opgelegd. De Visie op dienstverlening 2022-2026 geeft richting aan de ontwikkeling van de dienstverlening van de gemeente aan individuele inwoners en ondernemers. De missie daarbij is dat elk contact met de gemeente bijdraagt aan het welzijn van inwoners, het vestigingsklimaat voor bedrijven en het (herstel van) vertrouwen in de overheid. Dit betekent dat de inwoner centraal staat in het contact met de gemeente, bij de inrichting van processen en bij het maken van (beleids)keuzes. De inwoner kan rekenen op goede service, duidelijkheid en juiste en volledige informatie. De manier waarop het contact met de inwoner verloopt en de beleving van dat contact door de inwoner is daarbij minstens zo belangrijk als het resultaat van dat contact.

Dit geldt voor alle takken van sport van de gemeente. Van het sociaal domein tot de fysieke leefomgeving en het klantcontactcentrum. Veiligheid is één van de belangrijkste basisbehoeften van de mens. Daarom is het van belang dat inwoners, ondernemers en bezoekers van de gemeente Westervoort zich veilig voelen. Op lokaal niveau voert de gemeente de regie op veiligheid. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid delen we echter met vele partners, waarvan de inwoners de belangrijkste zijn. Als regisseur brengt de gemeente deze partners samen en stimuleren we een actieve rol van onze inwoners. We geven onze eigen rol als overheid goed en actief gestalte: we zetten waar nodig de veiligheidsinstrumenten in waarover wij beschikken, met de intensiteit die past bij de problematiek. Hoofddoelen De doelen binnen programma 1 zijn: 1. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. 2. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers. 3. Het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners. 1.2 Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is er bereikt?

A. Het bevorderen van de samenwerking tussen gemeente en samenleving. Dit zijn de speerpunten: A.1 Doel

Uitvoering en borging Participatiebeleid De implementatie van het in Q3 2023 vast te stellen beleidskader participatie uit te voeren en te borgen in de organisatie en de samenleving.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

A.1 Toelichting

13

Uitvoering en borging Participatiebeleid Als het beleidskader na de zomer is vastgesteld wordt een begin gemaakt met een structureel implementatie- en borgingstraject van het participatiebeleid voor de medewerkers, managers en bestuurders van 1Stroom. Het traject is gericht op het versterken van de participatie manier van denken in de organisatie. De implementatie en borging van het beleid heeft tot gevolg dat er meer tijd, capaciteit en financiële middelen nodig zijn voor het ontwikkelen van medewerkers, het begeleiden en ondersteunen van medewerkers en het opzetten en uitwerken van werkwijzen en -processen. Daarnaast is de verwachting dat de organisatie intensiever te maken gaat krijgen met initiatieven uit de samenleving (overheidsparticipatie), dat hiervoor een initiatievenloket zal moeten worden ontwikkeld en dat het inzetten van participatie ook vanuit deze insteek een investering vooraf zal vragen in tijd en geld. Uitvoering en borging van het beleidskader vraagt om aan de voorkant bij elk werkproces altijd goed na te denken in hoeverre bewoners en externe partijen betrokken zijn of moeten worden. De ontwikkeling en uitvoering van een goed participatieplan is de volgende stap. Dit impliceert dat de besluitvormings- en uitvoeringsprocessen meer tijd vragen en dat daarvoor capaciteit en middelen beschikbaar moeten zijn.

Beleidsrisico's Participatieplannen kunnen onvoldoende worden ingericht, waardoor onduidelijkheid ontstaat tot hoever de geboden participatie reikt. De ontevredenheid van inwoners neemt daardoor toe. Invoering van het uitdaagrecht vormt een extra uitdaging en risico voor de organisatie, omdat elke uitdaging hoe dan ook begeleiding vraagt van meerdere afdelingen en daarmee de druk op de organisatie opvoert.. Bereikt/niet bereikt

In 2024 is het uitvoeringsplan participatie vastgesteld op basis van het nieuwe participatiebeleid (vastgesteld in 2023), waarbij is gekozen voor het scenario met het oprichten van een Initiatievenloket om burgerinitiatieven te kunnen begeleiden vanaf 2025. Verder is in 2024 een borgings- en implementatietraject voor de medewerkers, managers en bestuurders van 1Stroom georganiseerd. Een leer- en ontwikkeltraject maakte onderdeel uit van dit implementatietraject en is gericht op het verhogen van de kwaliteit van (burger)participatietrajecten door het in gebruik nemen van een nieuwe, gestructureerde werkwijze.

A.2 Doel Toelichting

Integraal werken Samenhang en afstemming op alle niveaus. Ieder speelt in de processen zijn eigen rol. De onderlinge samenwerking tussen de gemeente en 1Stroom ligt vast en er is een duidelijke (overleg)structuur. Bestuurders en ambtenaren weten wat ze van elkaar kunnen en mogen verwachten. De duidelijke structuur biedt houvast en overzicht en bevat voldoende ruimte voor dialoog. Bestuurlijke (besluitvormings-)processen kunnen ingewikkeld zijn, waarbij meerdere afdelingen en belanghebbenden betrokken zijn. Met integrale adviezen wordt de kwaliteit en samenhang vergroot. Onderling zijn beleidsterreinen met elkaar verbonden. De verschillende onderdelen van programma 1 brengen de onderlinge verbinding aan. Processen en werkwijzen op een eenduidige manier doorvoeren vergroot de kwaliteit van de ambtelijke advisering. De bestuurlijke procesinformatie is vastgelegd, toegankelijk en overzichtelijk. Er wordt rust en stabiliteit ingebouwd in de processen. De ambtelijke organisatie is ondergebracht in de gemeenschappelijke regeling 1Stroom. 1Stroom heeft in 2021 een nieuwe organisatiestructuur gekregen en maakt een verbetertraject door.

14

A.2 Bereikt/nietbereikt

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

Integraal werken Integraal werken bij gemeenten houdt in dat verschillende afdelingen en disciplines samenwerken om complexe problemen aan te pakken en verkokering tegen te gaan. Dit leidt tot efficiëntere reacties op de behoeften van inwoners en meer samenhangende diensten, wat de kwaliteit van leven en welzijn verbetert en kostenbesparingen oplevert. 1Stroom heeft ervoor gekozen om het integraal werken te versterken en hierop focus te leggen. In 2024 is de integrale bedrijfsvoering o.m. versterkt door aandacht te geven aan de systematiek en inrichting van subsidieverlening en projectmatig werken. Beide onderwerpen zijn in aanzienlijke mate afdelingsoverstijgend en worden uitgevoerd op diverse beleids- en uitvoeringsniveaus. Door het opnieuw inrichten van deze processen en daarbij behorende rollen heeft dit geleid tot betere afstemming, keuzes en prioritering van activiteiten. Ook de bestuurlijke besluitvorming is onderzocht met als doel de kwaliteit van de bestuurlijke stukkenstroom te verbeteren. In november is een steekproef gehouden naar de kwaliteit van de collegevoorstellen. Daaruit bleek dat er nog veel verbetering door onderlinge afstemming mogelijk is. In 2025 wordt hiertoe een project opgezet. Door de focus op integraliteit te leggen zijn er een aantal aansprekende resultaten in 2024 behaald. Dit geeft voldoende aanleiding om hiermee door te gaan.

A.3 Doel Toelichting

Bereikt/nietbereikt

Implementatie Wet Open Overheid (WOO) Een transparante organisatie en gemeente, die zijn informatiehuishouding op orde heeft. De Wet open overheid is bedoeld om overheden transparanter te maken en moet ervoor zorgen dat overheidsinformatie beter vindbaar, uitwisselbaar, eenvoudig te ontsluiten en goed te archiveren is. De Woo vervangt de Wob (Wet openbaarheid van bestuur). Het grote verschil tussen de Woo en de Wob betreft de actieve openbaarmaking van overheidsinformatie (11 informatiecategorieën). Een belangrijk onderdeel van de Woo is het op orde brengen van de informatiehuishouding van de gemeenten en 1Stroom. Beide zullen tot en met 2027 gefaseerd moeten gaan plaatsvinden. De prestaties staan verwoord in paragraaf 8 Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo)

B. Het vasthouden van het positieve veiligheidsklimaat voor bewoners en ondernemers

Dit zijn de speerpunten: B.1 Doel

Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Het doel is om kwetsbare personen niet af te laten glijden naar risico- of overlastgevend of crimineel gedrag.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

B.1 Toelichting

15

Kwetsbare / overlastgevende personen (waaronder jeugdoverlast) Het thema ‘kwetsbare/overlastgevende personen’ is een prioriteit in het door de gemeenteraad vastgestelde integrale veiligheidsplan. Er spelen diverse onderwerpen op dit speerpunt. Voorbeelden zijn: de aanpak van personen met verward gedrag, jeugdoverlast, personen die ernstige woonoverlast veroorzaken in hun buurt of jongeren die vanwege een instabiele thuissituatie afglijden naar criminaliteit of radicaliseren. Casussen op deze onderwerpen worden steeds complexer daar waar het gaat om zorg en hulp. Zij vragen steeds meer om veiligheidsmaatregelen voor de persoon in kwestie en zijn of haar omgeving. Dit vraagt de laatste tijd veel inzet als het gaat om een integrale aanpak en de daarbij noodzakelijke regievoering. Net als bij de jeugddynamiek, zoals wij vorig jaar al hebben aangegeven. In de loop der tijd zullen zich steeds nieuwe knelpunten en doelgroepen manifesteren. Een goede verbinding tussen zorg en veiligheid is essentieel om de genoemde onderwerpen goed aan te kunnen pakken. Die verbinding is steeds belangrijker geworden nu de gemeente sinds de decentralisatie in het sociaal domein verantwoordelijk is voor de zorg. Sinds 2021 zijn belangrijke stappen gezet om zorg en veiligheid beter op elkaar aan te laten sluiten.

De opgezette werkprocessen en de sluitende ketenaanpak voor kwetsbare personen moeten goed geborgd en onderhouden blijven worden, daar waar nodig worden doorontwikkeld/versterkt en als er behoefte aan bestaat kunnen nieuwe partners worden toegevoegd. Het is belangrijk om vanuit veiligheidsoogpunt uit te dragen dat het tijdig zoeken van de verbinding met partners - intern en extern - escalatie van problemen kan voorkomen.

Beleidsrisico's Zonder goede signalering en aanpak van kwetsbare/overlastgevende personen vallen deze inwoners uiteindelijk tussen wal en schip; er komt dan geen sluitende aanpak van hun situatie tot stand, waardoor hun kwetsbare en soms schrijnende situatie voortduurt of te weinig of te langzaam verbeterd. Dat kost de maatschappij uiteindelijk alleen maar meer geld. Overlastsituaties dreigen dan te escaleren, wat alleen maar meer problemen oplevert en meer inspanningen kost om het op te lossen. Soms kan dan alleen de politie nog optreden als deze personen strafrechtelijke overtredingen begaan. Dat willen we voorkomen. Bereikt/niet bereikt

In 2024 is met het beschikbaar gestelde budget een procesregisseur zorg en veiligheid aangesteld. Deze is processen op het snijvlak van zorg en veiligheid aan het inventariseren en proberen te verbeteren. Er is onder andere een begin gemaakt met een signaleringsroute voor jeugd om vroegtijdig problemen te signaleren en om te voorkomen dat jeugd criminaliseert. Om meer zicht en grip te krijgen op problematische jeugdgroepen is in 2022 gestart met weegtafels. Daar zitten diverse partijen aan tafel, waaronder jongerenwerker en jeugdboa. De procesregisseur heeft de werking geëvalueerd. De uitkomst was positief. Er is geconstateerd dat de samenwerking tussen alle partners is verbeterd en dat er korte lijnen zijn. Problematische jeugdgroepen en groepsgedrag worden vroegtijdig waargenomen en besproken, wat escalatie voorkomt.

B.2 Doel

Digitale veiligheid Inwoners en bedrijven bewust maken van de gevaren van digitale criminaliteit, zodat zij dat tijdig herkennen en weten wat ze moeten doen als ze ermee te maken krijgen en zich ertegen kunnen wapenen.

16

B.2 Toelichting

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

Digitale veiligheid Er vindt een verschuiving plaats van traditionele criminaliteit (woning-/auto-inbraken) naar cybercriminaliteit. Cybercrime is een verzamelterm geworden van alle delicten die met een computer en op internet worden gepleegd. Mensen van alle leeftijden worden het slachtoffer van oplichting via whatsapp of phishingmails. Criminelen kunnen bedrijfssystemen 'gijzelen' en losgeld eisen of belangrijke voorzieningen overnemen. En de digitale wereld draagt ook steeds vaker bij aan radicalisering, het creëren van maatschappelijke onrust en het aanjagen van ordeverstoringen. Verder zijn mensen zich er niet van bewust dat ze onbedoeld dader kunnen worden door bijvoorbeeld een gevoelig filmpje of foto's door te sturen. Gemeenten kunnen een rol spelen om te voorkomen dat inwoners, bedrijven en voorzieningen slachtoffer worden van cyber gerelateerde zaken. Met onder andere voorlichting moet de bewustwording vergroot worden.

Beleidsrisico's Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. Bereikt/niet Via onze sociale mediakanalen hebben we op meerdere momenten inwoners bereikt alert gemaakt op het herkennen van signalen van digitale criminaliteit. Begin 2024 was er een door de VNG georganiseerd 'peer to peer' gesprek tussen de gemeente Westervoort en de gemeente Hilvarenbeek. Nuttig om samen informatie uit te wisselen. Er is een crisisplan gemaakt voor grootschalige cybercrime tegen de gemeente.

C. Het verbeteren van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening, die aansluit op de behoeften en verwachtingen van onze inwoners

Dit zijn de speerpunten: C.1 Doel

Verbeteren van de dienstverlening

Toelichting

Het is belangrijk dat de gemeentelijke organisatie werkt vanuit gemeenschappelijke waarden en uitgangspunten. Dit geeft duidelijkheid aan inwoners over wat zij van de gemeente kunnen verwachten. Dit komt tot uitdrukking in concrete normen en prestatieafspraken die de komende periode uitgewerkt zullen worden, op basis van input vanuit de samenleving en vanuit de ambtelijke organisatie.

Verankeren van de vier uitgangspunten uit de Visie op dienstverlening in de gemeentelijke organisatie; “inwoner centraal’, ‘servicegericht’, ‘duidelijk’ en ‘kennis van zaken”. Hierdoor voelen inwoners en ondernemers zich welkom en merken zij in alles dat zij centraal staan in het contact met de gemeente.

Beleidsrisico's Er zijn technische, procedurele, culturele en financiële uitdagingen om in lijn met de Visie op dienstverlening te kunnen werken. De gewenste ontwikkelingen kunnen omvangrijk zijn en de nodige tijd kosten. Er zullen slimme keuzes gemaakt moeten worden.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

C.1 Bereikt/niet bereikt

17

Verbeteren van de dienstverlening Met het programma dienstverlening hebben we meer dan 25 resultaten geboekt. Hieronder vallen onder meer: -De informatie voor team telefonie is verbeterd door samenwerking met vak afdelingen. -We trainen medewerkers in de techniek om een goed gesprek te voeren. -Er is een opleidingsplan voor medewerkers van 1stroom -We hebben de schrijftaal van medewerkers simpeler gemaakt -Het doel is om op B1 niveau te schrijven. -We zetten 20 collega's in bij 1 stroom met als inzet de dienstverlening te verbeteren. -We rapporteren maandelijks over de bereikbaarheid, de snelheid van terugbellen en FIXI. -We helpen digitaal minder vaardige inwoners aan de hand van een informatiefolder

C.2 Doel Toelichting

Cyberveiligheid eigen organisatie Cyberveiligheid in de organisatie van de gemeente vergroten. Het is voor de gemeente en de gemeentelijke organisatie van belang om een goede weerbaarheid tegen cybercriminelen te hebben. Het aantal digitale producten en diensten groeit waardoor de digitale kwetsbaarheid toeneemt. Niet alleen is onze dienstverlening afhankelijk van goed werkende ICT-systemen, ook wordt er veel met privacygevoelige informatie gewerkt. Het gijzelen c.q. stilvallen van onze systemen heeft grote consequenties. Het snel signaleren en bestrijden van incidenten is belangrijk.

Beleidsrisico’s Cybercrime kan leiden tot diefstal van geld en informatie, enorme bedrijfsschade tot zelfs ontwrichting van de samenleving als bepaalde voorzieningen worden gehackt. Bereikt/niet De gemeenteraden van de Duiven, Westervoort en Zevenaar hebben in april 2024 bereikt besloten de I&A-visie en –strategie 2023-2025 "Beter samen" vast te stellen. De visie richt zich op wat er de komende jaren moet gebeuren op het gebied van informatievoorziening, informatiebeveiliging, innovatie en automatisering. Het gaat dan bijvoorbeeld om een robuust ICT-fundament, harmoniseren en standaardiseren, digitale volwassenheid en verhogen van informatiebeveiliging, cybersecurity en privacy. Door deze kwaliteitsimpuls kan de RID zich verder ontwikkelen tot een moderne uitvoeringspartner op ICT-gebied. De gemeenteraad heeft gekozen voor de minimale variant, waardoor de ontwikkeling niet optimaal zal zijn en dus ook de veiligheidsrisico’s aanwezig blijven.

1.3 Wat heeft het gekost? Totaal programma Bestuur naar baten en lasten

Lasten Baten Gerealiseerde totaal saldo Resultaatbestemming Gerealiseerde resultaat

Rekening 2023 -11.099 38.146 27.047 1.710 28.757

Begroting 2024 v.w. -10.636 38.023 27.387 -475 26.912

Begroting 2024 n.w. -11.346 40.085 28.739 -971 27.768

Rekening 2024 -10.742 40.719 29.976 -1.064 28.912

Afwijking 2024 604 634 1.237 -94 1.143

Begroting 2024 n.w -2.083

Rekening 2024 -2.050

Afwijking 2024 33

Totaal saldo programma Bestuur per taakveld/product: Saldo per taakveld/product 0.1 Bestuur

Rekening 2023 -2.769

Begroting 2024 v.w. -1.817

18

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

0.2 Burgerzaken 0.3 Beheer overige gebouwen en gronden 0.4 Overhead 0.5 Treasury 0.61 OZB woningen 0.62 OZB niet-woningen 0.64 Belastingen overig 0.7 Gemeentefonds 0.8 Overige baten en lasten 1.1 Crisisbeheersing en brandweer 1.2 Openbare orde en veiligheid 0.10 Mutaties reserves (resultaatbestemming) Totaal

-175 -432

-100 -134

-100 -134

-85 -294

16 -160

-4.905 300 2.744 458 -147 33.155 -49 -776 -356 1.710

-5.399 89 3.101 474 -147 32.524 -103 -837 -264 -475

-5.738 442 3.046 474 -160 34.133 -42 -837 -262 -971

-5.106 410 3.014 473 -203 35.109 -73 -820 -398 -1.064

632 -32 -32 -1 -43 976 -31 17 -136 -94

28.757

26.912

27.768

28.912

1.143

Onderstaand een opsomming van de afwijkingen groter dan € 30.000 (begroting 2024 n.w.rekening 2024) per taakveld: Het resterende deel van de afwijkingen betreft ofwel kleine afwijkingen ofwel de doorbelasting 1Stroom op het taakveld. Die doorbelasting 1stroom wijkt per taakveld af doordat zowel de werkelijke kosten in 1stroom als de vooraf ingeschatte tijdsbesteding in 2024 anders waren. Taakveld TV 0.1 Bestuur Onderzoek onafhankelijkheid Westervoort Storting voorziening wethouderspensioen Projectkosten Wet Open Overheid TV 0.3 Beheer overige gebouwen Schoonmaak en elektra De Nieuwhof Onderhoud Huize Vredenburg Onderhoud Uitterweert 2 TV 0.4 Overhead Automatisering Huisvesting TV 0.7 Gemeentefonds Uitkering gemeentefonds Algemene posten Doorbelasting 1Stroom Overige afwijkingen Totaal exploitatie TV 0.10 Mutaties reserves BR Wet Open Overheid Algemene Reserve Totaal resultaatbestemming

Afwijking lasten

Afwijking baten

Afwijking totaal -98

149 -281 34 -128 -41 -32 -55 -102 -49 -53 976 406 739 213 604

570

64 634

-34 -34

-60 -60

1.4 Welke verbonden partijen waren betrokken?

Samenwerking de Liemers Doel

739 277 1.237 -94

Het vergroten van de gemeentelijke slagkracht (met behoud van bestuurlijke zelfstandigheid) door bundeling van ambtelijke expertise op strategisch, tactisch en operationeel niveau met als resultaat verhoogde kwaliteit, continuïteit en efficiëntie.

-94

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

19

Taak

Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken met betrekking tot sociale dienst, ICT en inkoop. Beleidsrisico’s Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door de samenwerking opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op verschillende niveaus waarin afstemming met elkaar wordt gezocht. Resultaat in De SDL (Samenwerking de Liemers) is voor de gemeente Westervoort (Duiven en 2024 Zevenaar) een uitvoeringsorganisatie. Hieronder zijn een aantal onderdelen weergegeven waaraan de SDL heeft gewerkt. De gemeente Westervoort (via 1Stroom) speelt hierin voor een ondersteunende en faciliterende rol als het gaat om de ambtelijke ondersteuning. De Samenwerking de Liemers kent een eigen verantwoording in een jaarrekening. In 2024 is de implementatie van de Liemerse I&A visie voortvarend van start gegaan. De gemeenteraden hebben unaniem ingestemd met deze visie en de basis variant goedgekeurd. In de uitvoering zijn belangrijke mijlpalen bereikt: het nieuwe functiehuis is geïmplementeerd en vrijwel alle posities zijn ingevuld. Er is succesvol gestuurd op het omzetten van tijdelijke inhuur naar vaste formatie, wat naar verwachting medio 2025 volledig zal zijn afgerond.

Het jaar 2024 stond in de eerste plaats in het teken van de start van de nieuwe bestuurlijke opdracht 2024-2026. De afgesproken resultaten op het gebied van (duurzame) plaatsingen, werkfit maken, plaatsingen met loonkostensubsidie, begeleiding van mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben en jongeren zijn in 2024 allemaal volledig of grotendeels gehaald.

Doel

Taak

1Stroom De ambtelijke fusie moet ertoe leiden dat de organisatie: - Robuuster wordt (minder kwetsbaar). - Voldoende flexibel kan zijn om twee zelfstandige gemeenten te bedienen en om mee te bewegen met veranderende taken en rollen van de overheid (kracht). - Optimale dienstverlening biedt aan inwoners, organisaties en bedrijven alsook aan de raden en colleges (kwaliteit). - Interessante loopbaanperspectieven biedt aan medewerkers en door zijn robuustheid in staat is om strategische kansen te benutten (kansen). - Niet duurder en zo mogelijk goedkoper is dan de twee huidige organisaties gezamenlijk (kosten).

Verrichten van beleidsvoorbereidende en uitvoerende taken voor de gemeenten Duiven en Westervoort. Beleidsrisico’s Beleidsbepaling – daar waar mogelijk op elkaar afgestemd – blijft bij de individuele gemeenten en de uitvoering en ontwikkeling van het beleid wordt door 1Stroom opgepakt. Afstemming in deze is georganiseerd middels periodieke overleggen op bestuurlijk niveau waarin afstemming met elkaar wordt gezocht. Resultaat in In het jaar 2024 is door de medewerkers van 1Stroom, met passie voor hun vak, een 2024 bijdrage geleverd aan de uitvoering van de taken en ambities van de gemeenten Duiven en Westervoort. Dit is een breed scala van taken over de totale reikwijdte van gemeentelijk beleid en uitvoering. Daarom worden – ter illustratie – een aantal onderwerpen benoemd die in 2024 speelden: het Koersdocument tussengebied Duiven-Westervoort, de voorbereiding voor de overstap naar Circulus voor de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval in de gemeenten Duiven en Westervoort, de start van het project herijking subsidiebeleid, stappen in de transformatie van het sociaal domein, woningbouwprojecten in Duiven en Westervoort en het project Financieel Gezond 2026.

20

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland Midden (VGGM) Doel

Behartigen van de belangen van de deelnemende gemeenten op de terreinen van brandweerzorg, ambulancezorg, publieke gezondheid, geneeskundige hulpverlening, crisisbeheersing en gemeenschappelijke meldkamer. Taak · In stand houden van een brandweer, · in stand houden van een geneeskundige hulpverleningsorganisatie bij rampen (GHOR), · voorzien in de meldkamerfunctie, · aanschaffen en beheren van gemeenschappelijk materieel, · het inventariseren van en adviseren over risico’s, · voorbereiden op de bestrijding van branden, · het organiseren van de crisisbeheersing, · het bevorderen van medisch milieukundige zorg en van technische hygiënezorg, · het bevorderen van psychosociale hulp bij rampen, · het geven van prenatale voorlichting aan aanstaande ouders, · taken op het gebied van jeugdgezondheidszorg en ouderengezondheidszorg en · algemene infectieziekten bestrijding. Beleidsrisico’s Om de financiële en beleidsrisico’s in beeld te hebben en te beperken is er een regionaal controllersoverleg actief dat regelmatig overlegt met VGGM over de financiële positie. Dat heeft de afgelopen jaren tot forse besparingen geleid en tot beleidsarme begrotingen. Samen met de VGGM zorgen we ervoor dat de brandweer- en gezondheidstaken Resultaat in 2024 goed worden uitgevoerd in onze gemeente en dat we voorbereid zijn op mogelijke crisissituaties.

In 2024 is er voor het eerst een algemeen beleidsplan voor de gehele organisatie van de Veiligheids- en Gezondheidsregio Gelderland-Midden (VGGM) opgesteld. Het beleidsplan is om een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden. Het beleidsplan van de VGGM beschrijft de speerpunten per organisatieonderdeel. De speerpunten worden verder uitgewerkt in afzonderlijke beleidsplannen per organisatieonderdeel. Voor de onderdelen brandweer, crisisbeheersing en het dekkingsplan van de brandweer is het beleidsplan ook in 2024 vastgesteld. Het versterken van de interne bedrijfsvoering bij de VGGM is in 2024 doorgegaan. Bij de GGD is gestart met het toekomstbestendig maken van de Jeugdgezondheidszorg en de Algemene Gezondheidszorg. In 2024 was dit gericht op het op orde brengen van de basis, waardoor het wettelijke basispakket weer kan worden aangeboden. Hiervoor zijn middelen beschikbaar gesteld. Ondanks de benodigde versterkingen is de VGGM in 2024 op uitdrukkelijk verzoek van de gemeenten ook gestart met een besparingsoperatie. In de loop van 2025 moet dat resultaat opleveren dat in de begroting van 2026 wordt verwerkt. In de begroting van 2025 en 2026 is incidenteel al een besparing gerealiseerd van 2% via financieel technische maatregelen.

Streekarchief Doel

Behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de deelnemers ten aanzien van het beheer van hun archiefbescheiden conform de Archiefwet. Taak Beheren en toezicht houden op de overgedragen en niet overgedragen archiefbescheiden van de deelnemers. Adviseren over de archiefbewaarplaatsen en het verstrekken van informatie uit de archiefbescheiden. Beleidsrisico’s Niet van toepassing.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 1 Programma Bestuur

Resultaat in 2024

21

Om in te spelen op de toekomstige digitale overbrengingen van archiefbescheiden is in het voorjaar van 2024 het project e-Depot van start gegaan met als doel de deelnemende gemeenten en het SALD aan te sluiten op het e-Depot. Tijdens de uitvoering van het project e-Depot is door de projectleider aangegeven dat het alleen richten op een eDepotvoorziening niet volstaat maar dat er ook een collectiebeheersysteem nodig is. In de loop van 2024 is er ook een behoefte uitgesproken vanuit het bestuur van het SALD om een toekomstvisie op te stellen. Deze wordt op moment van schrijven gemaakt en kan leiden tot een andere koers rondom het e-depot, namelijk een volledig pakket van een andere leverancier afnemen. Het doel is om een definitieve koers vast te stellen in 2025.

2 Programma Maatschappij 2.1 Wat wilden we bereiken? En ontwikkelingen Programmadoel De gemeente levert een bijdrage aan een vitale samenleving en een leefbare omgeving waardoor inwoners zo zelfstandig mogelijk kunnen leven. Dit vanuit de overtuiging dat inwoners van de gemeente Westervoort een betekenisvol en veerkrachtig leven kunnen leiden. Waar nodig worden handvatten aangereikt gericht op zelfredzaamheid, elkaar ondersteunen en participatie. De leefwereld en omgeving van inwoners staan hierbij centraal, zodat de gemeente – waar nodig – de juiste en passende ondersteuning biedt. Toelichting Inwoners van Westervoort kunnen een gezond, betekenisvol en veerkrachtig leven leiden. Er wordt genoeg ruimte geboden om een bijdrage te leveren aan de maatschappij. Om dit te bereiken stelt de gemeente zich open en aandachtig op richting haar inwoners. We willen middels dialoog én inspelend op de veranderingen in de maatschappij, komen tot beleid waarin de kansen en mogelijkheden van de burgers altijd het uitgangspunt vormen. Participatie, buurtbetrokkenheid en een positieve leefwereld, staan hierin centraal. De benaderingswijze vanuit positieve gezondheid is daarbij leidend. Het is een integrale benadering die alle facetten (en partners) van gezondheid verbindt. Denk aan gezond en fit voelen, mentaal welbevinden, zingeving, kwaliteit van leven en meedoen.

En de benadering gaat uit van de mogelijkheden die inwoners en samenleving hebben om hun leven vorm te geven in plaats van uit te gaan van de beperkingen die er zijn. We gaan werken met een doorlopende agenda om deze transformatie verder in gang te zetten. Dat gaan we doen op basis van de volgende 5 lijnen : 1) Vitaal deelnemen 2) Gezond en veilig opgroeien 3) Beschermd thuis wonen 4) Integratie en vluchtelingen 5) De dagelijkse basis op orde Externe ontwikkelingen -Arbeidsmarktproblematiek Door natuurlijk verloop, de bewegingen binnen, en de krapte op de arbeidsmarkt, is het lastig een adequate bezetting te creëren binnen het sociaal domein. Dit geldt zowel voor aanbieders als voor de gemeente. Dit heeft een negatief effect op de aanwezige kennis, continuïteit, de hoeveelheid

22

Jaarstukken Westervoort 2024 - 2 Programma Maatschappij

inzet en ruimte voor visievorming om getransformeerd te werken. Het gevolg hiervan is dat er wachtlijsten ontstaan bij gemeenten én aanbieders. -Prijsstijgingen door inflatie Hoewel de inflatie minder sterk was dan in 2023, zijn prijsstijgingen ook in het sociaal domein nog verder doorzet. Dit heeft te maken met de loonontwikkeling van personeel in de zorg en het welzijnswerk. -Woonzorgvisie Woningnood, vergrijzing en de trend ‘langer thuiswonen’ vraagt om gerichte en op elkaar afgestemde acties op het gebied van wonen, zorg én welzijn. Het Sociaal Domein en Ruimte, Samenleving en Ontwikkeling hebben samen gewerkt aan de woonzorgvisie. Deze is begin januari 2025 vastgesteld door de gemeenteraad. Met de woonzorgvisie kan de gemeente anticiperen op de groeiende specifieke woonvraag, veranderende demografische ontwikkelingen en andere toekomstige uitdagingen op het gebied van wonen en zorg. Dit helpt bij het creëren van een duurzaam en toekomstbestendig (woon)beleid. In 2025 wordt het uitvoeringsprogramma geschreven. Totdat het uitvoeringsprogramma gereed is, wordt de woonzorgvisie gebruikt als onderlegger bij nieuwe projecten of initiatieven vanuit de samenleving. -Huisvesting statushouders en Wet inburgering Omdat de uitwerking bewerkelijker is geworden en de taakstelling is verhoogd, is extra formatie ingezet.

Hiermee wordt kennis en inzet toegevoegd aan het team en wordt het mogelijk de werkprocessen op orde te krijgen. Deze inzet loopt het eerste half jaar van 2025 door. We hebben voldaan aan de taakstelling. Door toename in het aantal leerlingen op de Liemerse Taalschool heeft de gemeente in 2024 een extra financiële bijdrage geleverd. Hierdoor heeft de Taalschool een instroomgroep kunnen openen waardoor alle nieuwkomerskinderen een plek op school hebben gekregen. Door onvrede over de resultaten en de samenwerking, is het contract met Vluchtelingenwerk voor de maatschappelijke begeleiding opgezegd. Hiervoor is tijdelijk een opdracht bij een andere partner belegd en in 2025 wordt een definitieve aanbieder aangesteld. -Decentralisatie en extramuralisering zorg De decentralisatie van de jeugdzorg en de extramuralisering van de Geestelijke Gezondheids Zorg (GGZ) en de ouderenzorg wordt verder doorgevoerd. Dit heeft tot gevolg dat jeugdigen en volwassenen met een zorgvraag steeds langer zelfstandig thuis wonen. Vanuit inwoners en partners krijgen we signalen dat de problematiek van de zelfstandig wonende jeugdige en volwassene met zorg- en ondersteuningsvraag, steeds verder toeneemt in aantal, maar ook complexer wordt. -Decentralisatie beschermd wonen naar beschermd thuis De decentralisatie van beschermd wonen is uitgesteld naar 1 januari 2026.

Doel van de decentralisatie is om inwoners met een psychische kwetsbaarheid zoveel mogelijk in de eigen omgeving op te vangen en te ondersteunen. Vanaf 2026 worden alle gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering en financiering van beschermd wonen. In 10 jaar tijd wordt het budget dat nu toegekend wordt aan centrumgemeente Arnhem op basis van een objectief verdeelmodel overgeheveld naar alle gemeenten. De toegang tot beschermd wonen wordt lokaal georganiseerd, en er worden verbindingen gelegd met voorliggende veld en de maatwerkvoorzieningen beschermd wonen. Door het uitstel heeft er geen ontwikkeling plaatsgevonden op het vlak van de invoering van de hybride toegang. Er was voor de invoering van de hybride toegang middelen opgenomen in de begroting 2024. Omdat deze gelden niet zijn ingezet vloeien deze gelden terug naar de bestemmingsreserve beschermd wonen.

Jaarstukken Westervoort 2024 - 2 Programma Maatschappij

23

-Breed offensief Het breed offensief is een brede agenda van het Rijk en bevat maatregelen om de arbeidsmarktkansen voor mensen me een arbeidsbeperking te vergroten. Met het breed offensief worden maatregelen voorgesteld om mensen met een beperking aan een baan te helpen en aan het werk te houden. Concreet bevat het breed offensief maatregelen om: · De loonkostensubsidie voor werkgevers makkelijker te krijgen; · Hulp op maat aan te vragen voor de werknemer; · Meer duidelijkheid over welke re-integratiemiddelen een werkgever kan krijgen en gebruiken; · Het voor jongeren met een arbeidsbeperking mogelijk maken te maken dat een aanvraag voor er bijstandsuitkering meteen wordt behandeld en dat zij arbeidsondersteuning krijgen; · Mogelijk maken dat het inkomen uit deeltijdwerk niet meer volledig af gaat van de bijstandsuitkering van de werknemer die werkt met loonkostensubsidie; · De kostendelersnorm is gewijzigd zodat jongeren tot 27 jaar niet meetellen als kostendeler voor hun huisgenoten (al ingevoerd per 1 januari 2023). Om deze wijzigingen door te voeren wordt de participatiewet gewijzigd. Aangezien de genoemde wijzigingen van invloed zijn op het lokaal beleid, is de re-integratieverordening aangepast en ter vaststelling voorgelegd aan de gemeenteraad. Het daarbij horende beleid is tevens aangepast.

In 2024 is er door de RSD een verdubbeling in de uitgaven aan loonkostensubsidie ten opzichte van 2023. Binnen de Arbeidsmarktregio Midden Gelderland is hard gewerkt om verder koers te zetten op de ontwikkelingen binnen de arbeidsmarkt. Vanuit het Regionaal Werkbedrijf is een ambitie vastgesteld: Meer mensen werkzaam vanuit de banenafspraak dan wettelijk vereist. Hoofddoelen Wij hebben ingezet op: A. De basis op orde B. Meedoen naar vermogen C. Zelfredzaamheid naar vermogen 2.2 Wat hebben we daarvoor gedaan en wat is bereikt? Opvang Oekraïners In 2024 hebben wij uw raad twee keer geïnformeerd over de stand van zaken huisvestingsdossiers vluchtelingen en statushouders. Zoals bekend voldeden wij aan onze taakstelling bestaande uit een resultaatsverplichting van 70 opvangplekken en cumulatieve inspanningsverplichting van 55 opvangplekken per 1 januari 2025. De inspanningsverplichting per 1 juli 2025 is met 11 opvangplekken verlaagd. De opvang staat budgettair neutraal in de begroting. We hebben het afgelopen jaar weer meer rijksinkomsten gehad dan uitgaven. Het eindsaldo per 31 december 2024 bedraagt circa € 670.000. Per 1 januari 2025 is het normbedrag vanuit het Rijk voor de bekostiging van de opvang overigens met bijna 30% verlaagd.

Bij de volgende jaarrekening verwachten wij bij gelijkblijvende kosten een positief eindsaldo over te houden van maximaal 40% van het eindsaldo 2024. Dit waren de speerpunten: 2..3.1.A Doel

Uitvoeringsagenda Samen Sterk Versterken en afstemmen van de verschillende toegangen, Poort voor de Poort